T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ERZURUM VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.25.15.01-2010-GVK-1186-01-4
22/04/2010
Konu
:
Zirai Ürünlerde Tavkifat.
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinde, ... Ticaret Borsası tarafından Kurumunuza gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda, Kurumunuzca çiftçilerden alımı yapılan zirai ürünlerin bedelleri üzerinden yapılması gereken vergi tevkifatında indirimli orandan faydalanılabilmesi için, söz konusu alım-satım işlemlerinin gerçekleştiği ay içerisinde tescilinin zorunlu olduğu ve tescilin yapıldığı gün vergisinin ödenmesi gerektiği, ancak söz konusu stopajların beyanname ile yatırılması halinde indirimli stopaj oranlarından yararlanılabilmesi için Borsa tarafından tespit edilen miktarda teminat mektubu verilmesinin bildirildiği belirtilerek, Kurumunuzca kesilen vergilerin beyanname ile yatırılması sebebiyle Ticaret Borsası tarafından talep edilen teminat mektubunun verilip verilemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun "Vergi kesenlerin sorumluluğu" başlıklı 11 inci maddesinde,"Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar.
...
Maliye ve Gümrük Bakanlığı zirai ürünlerin (işlenmiş olanlar dahil) alım ve satımına aracılık eden kuruluşlar ile Ticaret Borsalarını bu mahsullerin satın alınması sırasında yapılacak vergi tevkifatından müteselsilen sorumlu tutmaya, söz konusu ürünlerin satışı dolayısıyla yapılacak vergi tevkifatının hangi safhada yapılacağını her bir ürün için ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir. Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından belirlenen safhadan önceki safhalarda tevkif yoluyla alınan vergiler iade edilmez ve süresinde ilgili vergi dairesine yatırılır." hükmü yeralmaktadır.
Diğer taraftan, 193 sayılı GelirVergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, madde metninde sayılan kurum ve kuruluşların yine madde metninde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükmü yer almaktadır. Mezkur maddenin birinci fıkrasının 11 numaralı bendinde de çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden yapılacak gelir vergisi tevkifatı oranları belirlenmiş olup, çiftçilerden alınan zirai mahsullerden ticaret borsalarına tescil ettirilerek satın alınanlar için tevkifat oranı %50 indirimli olarak belirlenmiştir.
Zirai ürünlerin alım bedelleri üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatıyla ilgili esaslar 164 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmiş olup, söz konusu Tebliğin, 5590 sayılı Kanuna (18/05/2004 tarihli ve 5174 sayılı "Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 103 üncü maddesi ile 5590 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış olup, diğer mevzuatla 8/3/1950 tarihli ve 5590 sayılı Kanuna yapılan atıfların bu Kanuna yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.) göre kurulmuş olan Ticaret Borsalarında tescil ettirilerek satın alınan zirai ürün bedellerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatı ve müteselsil sorumluluğa ilişkin usul ve esasların düzenlendiği (4) numaralı bölümünde, borsa ve borsa yöneticilerinin, alım - satımını tescil ettikleri zirai ürünler üzerinden yapılması gereken vergi tevkifatını sağlamaya yönelik her türlü tedbiri almaya yetkili oldukları belirtilmiştir.
Yukarıda anılan kanuna göre kurulmuş olan borsalar ve borsa yöneticilerinin söz konusu Tebliğ uyarınca alım, satımını tescil ettikleri zirai ürünler için yapılması gereken vergi tevkifatını sağlamaya yönelik her türlü tedbiri almaya yetkisi bulunmakta olup, bu çerçevede ... Ticaret Borsası tarafından, borsada tescil ettirilen ve beyanname verilmek suretiyle vergilerinin ödenmesi nedeniyle tescil ettirildiği anda stopajları ödenmeyen zirai mahsul alımlarında indirimli tevkifat oranı uygulanabilmesi için müteselsil sorumluluk kapsamında teminat istenilmesi mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.