T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı : B.07.1.GİB.0.02.62/6205-778
Konu : İhale iptali
........ İNŞAAT TAAHHÜT SAN. ve TİC. A.Ş.
.........
İlgi: ......... tarih ve ...... sayılı dilekçeleriniz.
İlgide kayıtlı dilekçelerinizin incelenmesinden, ...... Bakanlığı ..... Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğünün ihalesini yaptığı "...... Bölünmüş yolu Km.24+900-50+733 Arası Kesimde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Köprü İşleri Yapım İşi" ihalesini firmanızın kazandığı, .... tarihinde ihale kararına ait damga vergisini yatırdığınız, idare ile ......... tarih ve .....yevmiye yapım işlerine ait sözleşmeyi imzaladığınız ve sözleşmeye ilişkin damga vergisi, noter harç ve masraflarını ödediğiniz belirtilerek ihalenin Kamu İhale Kurumunca iptal edilmesi nedeniyle ödenen damga vergisi ve harcın tarafınıza iade edilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olacağı, bu Kanundaki kâğıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği belirtilmiştir.
Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I. Akitlerle ilgili kâğıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 7,5 nispetinde, 5766 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile değişmeden önceki "II-Kararlar ve Mazbatalar" başlıklı bölümünün 2 numaralı fıkrasında ise, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan daire ve kurumların yetkili organlarınca verilen her türlü ihale kararlarının binde 4,5 nispetinde damga vergisine tabi olacağı, Maliye Bakanlığının veya Sayıştayın vizesine tâbi ihale kararlarının vize edilmemesi durumunda ise, bu karara ilişkin verginin red ve iade olunacağı hüküm altına alınmıştır.
Damga Vergisi Kanunu, herhangi bir hukuki işlemin nasıl, neden ve ne zaman doğduğu ile değil, hukuki işlemi belgeleyen kâğıtların düzenlenmesi ile uğraşır. Buna göre, kâğıt üzerine tesis olunmuş bir mükellefiyet şekli olan damga vergisinde hukuki işlemlerin kendisinin değil, bu işlemlerin dayanağını teşkil eden belgelerin vergilendirilmesi esastır.
Ayrıca, 488 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile damga vergisi alacağının meydana gelmesinin hukuki dayanakları açıklanmıştır. Buna göre, damga vergisine tabi kâğıt ilgili ya da ilgililerince düzenlenmesiyle vergi alacağına konu teşkil etmekte, dolayısıyla sözü edilen kâğıdın hukuki tekemmülü bir başkasının ya da makamın kabulüne bağlı bulunmamaktadır. Zira, tek tarafı bulunan ihale kararının alınmasıyla ve birden fazla tarafı olan sözleşmenin imzalanmasıyla bu kağıtlar, bir hususu ispat veya belli etme vasfını kazanan birer belge olma özelliğine kavuşmaktadırlar.
Öte yandan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinde, noter işlemlerinden bu Kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğu, 49 uncu maddesinde de, noter harçlarının ilgili işlemin hitamından önce peşin olarak alınacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Şirketiniz ile ...... Bakanlığı .....Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü arasında yapılan sözleşmenin noterde tasdiki ile bir hizmet (işlem) yapılmış olmakta ve bu nedenle harç doğmaktadır. Söz konusu ihalenin iptal edilmesi noterde yapılan işlem sebebiyle doğan ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre tahsil olunan harcın iade edilmesini gerektirmemektedir. 492 sayılı Harçlar Kanununda, noterde tasdik olunan işlemin Kamu İhale Kurulunca iptal edilmesi nedeniyle uygulamaya konulmaması halinde, tahsil olunan harçların iade edilmesi gerekeceği yönünde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde, ihalenin Kamu İhale Kurumu kararına istinaden iptal edilmiş olması idarenin damga vergisi alacağı talep hakkını ortadan kaldırmadığından, "......... Bölünmüş yolu Km.24+900-50+733 Arası Kesimde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Köprü İşleri Yapım İşi" ile ilgili olarak alınan ihale kararına ve imzalanan sözleşmeye ilişkin ödenen damga vergisi ve harcın iadesi mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Başkan a.