T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-KVK-4-21-396
09/06/2011
Konu
:
Türk el sanatlarını yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek amacıyla el sanatları ustalarından satın alınan ürünleri tüketicilere sunan Döner sermaye işletmesinin kurumlar vergisinden muaf olup olmadığı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; Müdürlüğünüzün, Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğüne bağlı Geleneksel El Sanatları ve Mağazalar İşletme Müdürlüğü olarak geleneksel Türk el sanatlarının araştırılması, geliştirilmesi, aslına uygun yaşatılması, tanıtımı, pazarlanması ve üreticiyi desteklemek amacıyla ürünlerin mümkün olduğunca kaynaktan alınarak satış mağazalarınız aracılığıyla alıcısına ulaştırıldığı, ülkemizi tanıtmak amacıyla yurt içi ve yurt dışında sergi ve fuarlar düzenlemek amacıyla kurulduğu, Müdürlüğünüz adına elde edilen gelirler dolayısıyla kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edildiği ancak 25.05.2010 tarih ve 1154 sayılı Sayıştay sorgusunda 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine atıfta bulunularak Müdürlüğünüzün söz konusu muafiyet kapsamında kurumlar vergisinden muaf olması gerektiğinin belirtildiğinden bahisle, Müdürlüğünüzün kurumlar vergisinden muaf olup olmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, iktisadi kamu kuruluşları vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı Kanunun 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında da Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; altıncı fıkrasında ise iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.
03.04.2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 seri Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler" başlıklı (2.4) bölümünde iktisadi işletmenin tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olması gerektiği, aksi halde diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemeyeceği ifade edilmiştir.
İktisadi işletmenin belirgin özellikleri; bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesidir. Diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurları, ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetlerdir. Kanun, bu gibi halleri tek tek saymak yerine, dernek ya da vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri kapsama almıştır.
Diğer taraftan, anılan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile kamu idare ve kuruluşları tarafından tarım ve hayvancılığı, bilimi, fennî ve güzel sanatları öğretmek, yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek amacıyla işletilen okullar, okul atölyeleri, konservatuvarlar, kütüphaneler, tiyatrolar, müzeler, sergiler, numune fidanlıkları, tohum ve hayvan geliştirme ve üretme istasyonları, yarış yerleri, kitap, gazete, dergi yayınevleri ve benzeri kuruluşlar kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
1 seri Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin (4.1.) bölümünde,
"Kamu idare ve kuruluşları tarafından tarım ve hayvancılığı, bilimi, fenni ve güzel sanatları öğretmek, yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek amacıyla işletilen okullar, okul atölyeleri, konservatuvarlar, kütüphaneler, tiyatrolar, müzeler, sergiler, numune fidanlıkları, tohum ve hayvan geliştirme ve üretme istasyonları ile yarış yerleri, kitap, gazete ve dergi yayınevleri ve benzeri kuruluşlar Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kurumlar vergisinden muaftır.
Bu muafiyetten yararlanabilmek için kuruluşun, yukarıda sayılan kamu idare ve kuruluşları tarafından işletilmesi ve amacının bilim, fen ve güzel sanatlar ile tarım ve hayvancılığı öğretmek, yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek olması gerekmektedir.
Bentte sayılan kuruluşların aynı amaçlarla da olsa kamu idare ve kuruluşları dışındaki kurumlar tarafından işletilmesi halinde söz konusu muafiyet hükmünden yararlanılamayacaktır.
Kamu idare ve kuruluşlarından maksat, merkezi yönetim kapsamına dahil olan genel ve özel bütçeli daireler ile il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir."
denilmek suretiyle söz konusu muafiyetin kapsamına açıklık getirilmiştir.
Buna göre, Müdürlüğünüz tarafından geleneksel Türk el sanatlarını yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek amacıyla alan taramaları yapılarak kendi olanakları ile üretim yapan el sanatları ustalarından "Uzmanlar Kurulu Kararları " ile uygun görülen ve onaylanan ürünlerin satın alınarak tüketiciye sunulmasına yönelik faaliyetlerin Kurumlar Vergisi Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kurumlar vergisinden muaf tutulması gerekmektedir. Ancak Müdürlüğünüzün söz konusu faaliyetleri anılan madde kapsamı dışında ticari maksatla gerçekleştirmesi veya devamlılık arz eden ticari, sınai ve zirai faaliyetleri bulunması halinde oluşacak iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.