Bilindiği üzere, 3505 sayılı Kanunun uygulamasına açıklık kazandırmak amacıyla 3.7.1993 gün ve 21626 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracat ve Yatırımlarda Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında 2 Seri No.lu Tebliğin 4.2. Orta ve Uzun Vadeli Yatırım Kredisi İşlemleri ve Bunlarla İlgili Teminatlar Bölümünde,
"4.2.1. İhracat veya döviz kazandırma taahhüdünde bulunulan teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarda kullanılacak orta ve uzun vadeli yatırım kredileriyle ilgili sözleşmeler, bu sözleşmelerin, teşvik belgesinin geçerlilik süresi içerisinde düzenlenmiş olması halinde, istisnadan yararlandırılacaktır.
4.2.2. Damga vergisi ve harç istisnası kredilerin alınması ve geri ödenmesine (vadelerinde tasfiye edilinceye) kadar geçecek süre içinde yapılacak işlemlerin tamamına tatbik edilecektir.
(Kredinin kullanılması ile ilgili işlemlerde, mesela akreditif muamelelerinde istisna uygulanmaz.)
4.2.3. İstisna, teşvik belgesinde yer alan kredi için verilecek teminat veya ipoteğin tamamına tatbik edilecektir.
4.2.9. Damga vergisi ve harç istisnasından yararlanacak kredilerin teminatı için düzenlenen ipotek veya rehin sözleşmeleri ile bu konudaki işlemler, damga vergisi ve harçtan istisna edilecektir. Ancak, ipotek veya rehin sözleşmesinin muhtevasında, münhasıran ihracat veya döviz kazandırma taahhüdünde bulunulan teşvik belgeli yatırımlarla ilgili olmak üzere, teşvik belgesinin yatırımın finansmanı tablosunda yer alan nev'i ve miktarda kullanılan orta ve uzun vadeli yatırım kredisi ile ilgili olduğunun anlaşılması şarttır." denilmiştir.
Mezkur Kanun hükmü ve Tebliğ esaslarının incelenmesinden de görüleceği üzere, ihracat veya döviz kazandırma taahhüdünde bulunulan ve teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda kullanılan kredilerin nevi itibariyle teşvik belgesinde öngörülmüş olması halinde, bu kredilerle ilgili işlemlere istisna uygulanması mümkün bulunmaktadır.
Konu ile ilgili olarak Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğünden, alınan 22.1.1996 gün ve B.02.l.HM.O-TUGM/TUGM/MMDE sayılı yazıda aynen "..... yatırım finansmanının yabancı kaynaklar bölümündeki a) iç kredi iki kısımdan meydana geldiğinden 8 milyar TL.'lık iç kredinin tamamı fon kaynaklı kredi dışındaki krediyi göstermekte ve dolayısıyla kofon krediyi de içermektedir." denilmektedir.
Buna göre, .......................... ait 27.9.1993 gün ve 25217/A sayılı Yatırım Teşvik Belgesinin V. Yatırımın Finansmanı bölümünde iç krediler kapsamında 8 milyar ve diğerleri nevinden 8 milyar liralık yatırım kredisi öngörüldüğüne göre, adı geçen şirkete yatırım teşvik belgesi kapsamında Türkiye Kalkınma Bankasınca Kamu Ortaklığı Fonundan kullandırılan Kofon kredisinin, 3505 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesindeki harç ve damga vergisi istisnasından yararlandırılması gerekir.
Bu nedenle, alınan kofon kredisinin % 30 fazlasıyla ulaştığı miktar ile sınırlı olması şartıyla, kredinin teminatını oluşturmak üzere Türkiye Kalkınma Bankasınca adı geçen şirketten talep edilen 32 milyar liralık ek ipotek ve işletme rehni işleminin tamamının damga vergisi ve harçtan istisna edilmesi gerekir.
Öte yandan ilgi de kayıtlı yazınızda, Entegre Mermer yatırımı işi için Türkiye Kalkınma Bankası tarafından 1991-1994 yılları arasında, .............. Anonim Şirketi'ne kullandırılan yatırım kredilerinin anapara ve faiz taksitlerinin vadesinde ödenmemesi sonucu tamamının muaccel olduğu, muaccel olan kredi anapara ve faiz taksitlerinin yeni bir itfa planı kapsamında ertelenmesi için Türkiye Kalkınma Bankasının 120 Milyar liralık ek ipotek ve işletme rehni talep ettiği, ayrıca, adı geçen şirketçe Türkiye Kalkınma Bankasınca kullandırılan kredinin kofon kredisi olduğunu iddia ettiği belirtilerek, söz konusu ek ipotek ve işletme rehni işlemlerinin damga vergisi ve harçtan istisna edilip edilmeyeceği hususunun bildirilmesi talep edilmektedir.
Yukarıda açıklanan yazımız esasları çerçevesinde, tamamı muaccel hale gelmiş kredi anapara ve faiz ödemelerinin ertelenmesi için Türkiye Kalkınma Bankası lehine verilecek 120 Milyar liralık ek ipotek ve işletme rehni işlemlerine damga vergisi ve harç istisnası tatbik edilebilmesi, yazımızın
evvelki bölümünde belirtildiği gibi, adı geçen bankaca anılan şirkete kullandırılan kredinin, şirketin sahibi bulunduğu yatırım teşvik belgesinde öngörülen vasıf ve miktarda Kamu Ortaklığı Fonundan kullandırılan kofon kredisi olduğunun teyit edilmesi halinde mümkün olabilecektir.
Bu itibarla, söz konusu kredinin anılan bankaca kofon kredisi olduğunun teyidi ve 120 Milyar liralık ek ipotek ve işletme rehni işleminin de bu kredinin teminatını teşkil etmek üzere verilmesi halinde, adı geçen şirketin yatırım teşvik belgesinde kayıtlı kredi miktarının % 30 fazlası ile baliğ olduğu miktar ile sınırlı olması şartıyla, ek ipotek ve işletme rehni işleminin istisnadan yararlandırılması, aşan kredi miktarına isabet eden teminat işlemlerinden ise gerekli damga vergisi ve harcın (tapu harcı dahil) tahsili icap eder.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin ona göre yapılmasını rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy