Bilindiği üzere, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun Mükerrer 30 uncu maddesine 3393 sayılı Kanun ile eklenen fıkraya istinaden 17.09.1987 gün ve 19577 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 87/12067 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinin (a) fıkrası ile uluslararası kurumlardan, yabancı ülkelerin kredi kuruluşlarından ve diğer her türlü dış kaynaklardan doğrudan doğruya veya Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar vasıtasıyla temin edilen dış kredilerin, sadece alınması sırasında ilk defa düzenlenen kağıtlar ile bu kredilerin söz konusu kuruluşlara geri ödenmesi dolayısıyla düzenlenen kağıtların vergi nispetinin "0" sıfır olarak uygulanması karara bağlanmıştır.
Tetkikinden de anlaşılacağı üzere, dış krediler üzerindeki vergi yükünü azaltarak döviz girişinin teşviki amacıyla 87/12067 sayılı Kararname'de, Türkiye'de yerleşik kişi ve kuruluşların uluslararası kurumlardan, yabancı ülkelerin kredi kuruluşlarından ve diğer her türlü dış kaynaklardan doğrudan doğruya veya Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar vasıtasıyla temin edecekleri dış kredilerin alınması sırasında ve bu işlerle ilgili olarak ilk defa düzenlenecek kağıtlar için damga vergisi nispetinin "0" sıfır olarak uygulanması icapeder. Ancak, kredinin temininden sonra bu kredilerin üçüncü kişilere kredi veya her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben verilmesi nedeniyle düzenlenecek kağıtlar yabancı kredi kuruluşlarından alınan krediler nedeniyle ilk defa düzenlenen kağıtlardan olmadığından bu kağıtlara yukarıda sözü edilen Kararnamede yer alan "0" sıfır nispet damga vergisinin tatbiki mümkün değildir.
Buna göre, finansman ihtiyacı içinde bulunanlarca;
1-Doğrudan doğruya dış (yabancı) finans kurumlarından temin olunan krediler,
2-Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar vasıtasıyla dış (yabancı) finans kurumlarından sağlanan krediler,
ile ilgili kredi mukavelenamelerinde damga vergisi nispetinin "0" sıfır olarak uygulanacağı tabiidir.
Öte yandan, kredi mukavelenameleri dışında kalan diğer kağıtlara da (teminat, kefalet, garanti ve kontr garanti mektubu ile ipotek sözleşmesi, işletme rehni sözleşmesi gibi) "sıfır" nispet damga vergisi uygulaması Bakanlığımızca uygun görülmüş ve sözkonusu kağıtlar kredinin alınması sırasında ilk defa düzenlenen kağıtlar meyanında kabul edilmiştir. İlk defa düzenlenen kağıtlar ibaresi, daha önce aynı mahiyette bir işlem yapılmamış ve aynı nitelikteki bir kağıt düzenlenmemiş olmasını ifade etmektedir.
Bu açıklamalara göre, söz konusu Kanun hükmü ve Kararname esasları çerçevesinde, Türkiye'de yerleşik kişi ve kurulaşların uluslararası kurumlardan, yabancı ülkelerin kredi kuruluşlarından ve diğer her türlü dış kaynaklardan doğrudan doğruya veya Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar vasıtasıyla temin edecekleri dış krediler nedeniyle düzenlenecek kağıtlara kararnamede yer alan "0" sıfır nispetinde damga vergisinin uygulanabilmesi, söz konusu kağıtların yurt dışından temin edilen nakdi döviz kredisine ilişkin sözleşmenin hüküm ifade edebilmesi için düzenlendiklerinin, düzenlenmelerinde kesin bir zorunluluk bulunduğunun ve kredinin temini açısından daha önce benzeri nitelikteki bir kağıt düzenlenmediğinin ilgili bankaca teyit edilmesi koşuluyla mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Türkiye'de kurulu bankaların yurt dışındaki şubelerince, Türkiye'de yerleşik kişi ve kuruluşlara kullandırılan kredilerin mahiyeti ile ilgili olarak konunun, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü'ne sorulması üzerine, anılan Genel Müdürlükten alınan yazıda "... Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karar'ın 17. maddesinde, Türkiye'de kurulu bankaların Türkiye'de yerleşik kişilerden özellikleri itibariyle kimlere döviz kredisi kullandırabilecekleri hususu açıkça belirlenmiş olup, bu kredilerin kullandırılmasında gerek bankacılık ve gerekse kambiyo mevzuatının uygulaması bakımından bankaların yurt içi veya yurt dışı şubeleri arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır." denilmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, dış kaynaklı nakdi döviz kredisi kullandırılması açısından, Türkiye'de kurulu bankaların yurt dışında açmış oldukları şubeler de yurt içi bir banka gibi değerlendirileceğinden, bu şubelerce Türkiye'de yerleşik kişi ve kuruluşlara kullandırılan kredilerin, yurt dışından sağlanan nakdi döviz kredisi mahiyetinde kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ..... Bankası, ..... Şubesi'nin Türkiye'de mukim ..... Bankası'nın yurt dışı şubesi olarak faaliyette bulunmasından dolayı, anılan Bankaca Türkiye'de yerleşik kişilerce kullandırılacak kredinin dış kredi olarak kabulü mümkün bulunmadığından, bu kredi ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlara "0" nispetinde damga vergisinin uygulanması mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy