T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler İdaresi Başkanlığı
Sayı : B.07.0.GEL.0.42/4305-358 18.10.2004 * 48632
Konu:
.....................
İlgi : 22.01.2004 tarihli dilekçeniz.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığına verdiğiniz ve ilgisi nedeniyle Bakanlığımıza gönderilen dilekçenizde, yabancı para cinsinden ihraç edilen tahvil ve bonoların (eurobondların) gerçek kişilerce elden çıkarılmasından sağlanan değer artışı kazancının vergilendirilmesi konusunda, farklı hesaplama yöntemleri uygulandığı belirtilerek konu hakkında bilgi verilmesi istenilmektedir.
Gelir Vergisi Kanununun 75/5 ve mükerrer 80 inci maddelerine göre, tahvil ve bonoların elde tutulması sonucu vadesinde elde edilen gelirler menkul sermaye iradı, bunların vadesinden önce elden çıkarılmasından doğan kazançlar ise değer artış kazancı olarak vergilendirilmektedir.
Elden çıkarma sonucunda vergilendirmeye esas alınacak kazanç anılan Kanunun mükerrer 81 inci maddesine göre, elden çıkarma karşılığında alman para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan kıymetin maliyet bedeli ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan giderlerin indirilmesi suretiyle bulunmaktadır. Kazancın bu şekilde tespitinde, maliyet (iktisap) bedeli, menkul kıymetin elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılmak suretiyle dikkate alınmaktadır.
Yukarıda yer alan açıklamalar gerek ulusal para gerekse yabancı para cinsinden ihraç edilmiş olan tahvil ve bonoların elden çıkarılmasından doğan kazançlar açısından da geçerlidir.
Buna göre, yabancı para cinsinden ihraç edilmiş olan tahvil ve bonoların elden çıkarılmasından doğan kazancın, elden çıkarma karşılığında elde edilen yabancı para tutarının Türk Lirası karşılığından, bunların alımında ödenen yabancı para tutarının Türk Lirası karşılığı ve varsa satış giderlerinin düşülmesi sonucu hesaplanması gerekir. Alım ve satımın farklı aylarda gerçekleşmesi durumunda elde edilen kazancın tespitinde maliyet bedeli toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak dikkate alınacaktır.
Kazancın tespitinde işlem sırasında uygulanan kurların dikkate alınması esastır. Yabancı para ile işlem yapılması veya işlem sırasında uygulanan kurların tevsik edilememesi halinde işlem tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kurları kullanılarak kazanç tespit edilecektir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.