T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH: 19.10.1998
SAYI : B.07.0.GEL.0.40/4006-318/37378
KONU : Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi
kapsamına giren yıllara sari inşaat ve onarma işi ile
ilgili olarak, yapılacak istihkak ödemelerinin tevkifata
tabi tutulup tutulmayacağı hk.
ANKARA VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğüne)
İLGİ : 20.11.1997 tarih ve DEF.0.06.11/GV-97-22-042-67/10476 sayılı yazınız.
İlgide belirtilen yazı ve eklerinin incelenmesinden, Gelir Vergisi Kanununun 42'nci maddesi kapsamına giren yıllara sari inşaat ve onarma işi ile ilgili olarak, geçici kabul tutanağının düzenlendiği tarihten sonra aynı yıl içinde veya takip eden yılda ödenen istihkak bedelleri üzerinden yapılan gelir vergisi kesintilerinin mahsup ve iade işlemleri ile 42'nci madde kapsamına girmediği halde aynı Kanunun 94/3 üncü maddesine istinaden yapılan gelir vergisi tevkifatının mahsup ve iadesi konusunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerine yer verilmiş, aynı Kanunun 3946 sayılı Kanunla değişik 94. maddesinin 3 numaralı bendinde de 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden vergi kesileceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanunun 44'üncü maddesinde de inşaat işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın düzenlendiği tarihin, diğer hallerde işin fiili tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin bitim tarihi olarak kabul edileceği belirtilmiş, bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve her ne nam ile olursa olsun elde edilen hasılatın bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın elde edildiği yılın kâr veya zararının tespitinde dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan, bir işin Gelir Vergisi Kanununun 42. madde kapsamına giren inşaat ve onarma işlerinden olması için, yapılan işin inşaat ve onarma işi olması birden fazla takvim yılına sirayet etmesi ve taahhüde bağlı olarak yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla anılan madde kapsamına girmeyen işler dolayısıyla yapılan ödemelerden tevkifat yapılmayacağı tabiidir.
Bu durumda, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri ile ilgili geçici kabul tutanağının düzenlendiği tarihin işin bitim tarihi olarak kabul edilerek, bu tarih itibariyle çıkarılan kâr veya zararın ilgili yıl geliri olarak beyan edilmesi gerekmektedir. Geçici kabul tutanağının düzenlendiği tarihten sonra yapılan işlerle ilgili olarak ödenen (Aynı yılda veya takip eden yılda ödenmesi durumu değiştirmemektedir.) istihkak bedelleri, ödendikleri yılın hasılatı olarak beyan edileceğinden, söz konusu ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir.
Buna göre, geçici kabul tutanağının düzenlendiği tarihten sonra yapılan işlerle ilgili istihkak bedelleri ile yıllara sari inşaat ve onarma işi ile niteliğinde olmayan işler için yapılan ödemelerden gereksiz yere yapılan gelir vergisi kesintilerinin, mükellefçe (adına vergi tevkifatı yapılan) ilgili vergi dairesinden iadesinin talep edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Ancak, söz konusu kesintilere dayanak oluşturan istihkak bedelinin (94'üncü madde uyarınca yapılacak kesinti matrahının) ilgili olduğu yıl için verilen yıllık gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen kazancın tespitinde dikkate alınmış olması şartıyla, bu vergilerin beyannnamede mahsup edilecek vergiler arasında gösterilmesi halinde bunun, Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümleri çerçevesinde yapılmış bir düzeltme talebi olarak kabul edilerek beyanname tarihi itibariyle düzeltmenin yapılması gerekmektedir.
Öte yandan, sözü edilen vergilerin mükelleflerin kendilerinin diğer vergi borçlarına mahsup edilmek suretiyle iadesinin yapılması da mümkün bulunmaktadır. Bu çerçevede mükelleflerin mahsup taleplerine ilişkin dilekçenin vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih itibariyle mahsup işlemi yapılmış sayılacağından, bu tarihten itibaren mahsubunu talep ettikleri vergi borçları için gecikme zammı uygulanmayacaktır.
Mükelleflerin vergi borçlarının ve iadesi gereken vergilerin ayrı vergi dairelerinde olması durumu değiştirmemektedir.
Mükellefçe yapılacak mahsup ve/veya iade talebi incelemeye sevk edilecektir. İnceleme sonucunda düzenlenecek vergi inceleme raporunda, işin yıllara sari inşaat ve onarma işi niteliğinde olmadığı ve yıllara sari inşaat ve onarma işi niteliğinde olmakla beraber geçici kabul tutanağının düzenlendiği tarihten sonra yapılan işlere ilişkin istihkak bedellerinden tevkifat yapıldığının tespiti halinde, yersiz olarak yapılan gelir vergisi tevkifatının ödenmiş olması şartıyla yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir. Konuyla ilgili incelemede, söz konusu ödemenin yapılmasına karar verilmeden önce, yersiz yapılan kesintinin ilgilisince verilen yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilip edilmediğin de araştırılacağı tabiidir.
Sözü edilen mahsup ve iade işlemleri genel hükümler çerçevesinde yapılacağından olayın 169, 177,, 194 ve 207 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğleri ile ilişkilendirilmemesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür Yardımcısı
Full & Egal Universal Law Academy