Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-180 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-03/91-30
Karar Tarihi : 26.01.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Cemal Ökmen YÜCEL, Emine TOKGÖZ 10
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : - Çamlıbel Enerji Dağıtım A.Ş.
Yeşilyurt Mah. Erzincan Karayolu 1. Km. 58000 Sivas
- Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş.
Ulubatlı Hasan Blv. Stad Cad. No: 40 Osmangazi/Bursa
E. DOSYA KONUSU: Özelleştirilen elektrik dağıtım şirketlerinin yapmakla
yükümlü oldukları yatırımlar için düzenledikleri ihalelerde kendi firmaları ile az
sayıda firmaya yeterlik vererek rekabeti bozdukları iddiası. 20
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.09.2011 ve 07.10.2011 tarihlerinde
sırasıyla 6751 ve 6972 sayılar ile giren başvuru üzerine hazırlanan, 02.11.2011 tarih
ve 2011-1-180/İİ-11-387.CÖY sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen, 19.01.2012 tarih ve 2011-1-180/ÖA-12-387.CÖY
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle;
- Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirildiği ve bu şirketlerin yatırım bedellerinin
devlet tarafından karşılandığı,
- Bu şirketlerin yatırımlarının yapılmasına ilişkin mal ve hizmet alım ihaleleri 30
düzenlediği,
- Düzenlenen bu ihalelere katılmak isteyen şirketler için bir önceki yılın cirosuna
ilişkin 60-70 milyon TL’lik eşikler belirlendiği,
- Bunun sonucunda da sadece 2-3 firmadan teklif alınmak suretiyle rekabetin
ortadan kaldırıldığı,
- İhaleye girmeye hak kazanan bu az sayıdaki firmaların bir kısmının da ihaleyi
yapan dağıtım şirketleriyle aynı kontrol yapısına sahip olduğu,
- Bu sayede, yatırım yapmak üzere yüksek fiyatla mal ve hizmet alımını yapan
dağıtım şirketlerinin, bu alımlarını devlete fatura ederek hileli yoldan para
kazandıkları 40
öne sürülmüştür.
12-03/91-30
2
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu şikayete ilişkin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek
olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Bildirimin konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “elektrik dağıtımı yatırımlarına
ilişkin mal, hizmet ve yapım işi alımları pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak
tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme 50
Başvuruya konu şikâyet, Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş. (ÇEDAŞ) ve Uludağ Elektrik
Dağıtım A.Ş. (UEDAŞ) başta olmak üzere özelleştirilen dağıtım şirketlerinin,
yatırımlarını gerçekleştirmek amacıyla düzenledikleri ihalelerde belirli yeterlik koşulları
şart koşmaları ve aynı kontrol grubu içinde bulundukları teşebbüslerden doğrudan alım
yapmaları sebebiyle, bu yatırımlara ilişkin mal, hizmet ve yapım işi sağlayan
teşebbüsler arasında rekabetin bozulduğuna ilişkindir. Şikayet bu yönüyle 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilmiştir.
Rekabetin bozulduğu iddia edilen pazarın bir alım pazarı olmasından hareketle,
elektrik dağıtım şirketlerinin hakim durum kavramı çerçevesinde alıcı gücüne sahip
olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu noktada bahse konu pazarlardaki 60
alımların, en dar anlamda, elektrik dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirildiği
varsayımı altında yapılacak hakim durum değerlendirmesinde, bu şirketlerin benzer
yatırımlar yaptığı dikkate alınarak, elektrik dağıtım şirketlerinin elektrik alım ve satım
pazarındaki pazar güçlerinin de, ilgili pazarlardaki alıcı gücü için bir gösterge
olabileceği sonucuna varılmaktadır. Bu dar çerçeveden bakıldığında dahi, incelemeye
konu ÇEDAŞ ve UEDAŞ’ın elektrik dağıtım şirketleri içindeki 2008 yılı toplam alım ve
satım paylarının sırasıyla (…..) ve (…..) gibi (…..) oranlarda gerçekleştiği
görülmektedir.
Buna ek olarak şikayete konu teşebbüslerin yatırım harcamalarının diğer teşebbüslerin
yatırım harcamaları içindeki payı açısından da hakim durum analizi yapılmıştır. 70
Dosyadaki bilgilere göre, elektrik dağıtım şirketlerinin yaptıkları yatırımlar EPDK
tarafından denetlenip onaylanmaktadır. Bu kapsamda 28.12.2010 tarihli EPDK Kurul
kararları dikkate alındığında, ÇEDAŞ ve UEDAŞ’ın 2011-2015 dönemi için onaylanmış
yatırım harcamalarının yaklaşık (…..) olduğu görülmektedir. Tüm elektrik dağıtım
şirketlerinin aynı dönem için onaylanmış yatırım harcamalarının yaklaşık (…..) olduğu
dikkate alındığında, ÇEDAŞ ve UEDAŞ’ın bu yatırımların sadece (…..) gerçekleştirmek
üzere onay aldığı anlaşılmaktadır. Nitekim EPDK’nın 2010 yılı Elektrik Piyasası Sektör
Raporu’na göre, (…..) gibi dağıtım şirketleri çok daha yüksek yatırım harcamaları için
onay almıştır.
Yukarıda yer verildiği üzere, şikayete konu teşebbüslerin ilgili pazardaki alıcı gücü 80
bakımından hakim durum tespitinde kullanılan elektrik dağıtım pazar payı ve yatırım
paylarının oldukça düşük oranlarda olduğu görülmektedir. Diğer taraftan şikayete konu
taraflara göre pazar gücü çok daha yüksek olan teşebbüslerin bulunduğu da göz
önüne alındığında, dosya özelinde şikayete konu dağıtım şirketlerinin, dağıtım
yatırımlarına ilişkin mal, hizmet ve yapım işi alım pazarında hâkim durumda olmadığı
ve bu itibarla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmediği kanaatine varılmıştır.
12-03/91-30
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara 90
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy