Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-77 (Özelleştirme Nihai Bildirim)
Karar Sayısı : 04-52/720-183
Karar Tarihi : 12.8.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Alper KARAKURT
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara
D. TARAFLAR : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara
M. Sait DİLEK
Ürdün Cad. Nezihe Hanım Sok. No:3/7 Oran/ANKARA
Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ergani Yolu 22. Km Organize Sanayi Böl. 1. Etap
Diyarbakır
E. DOSYA KONUSU: Özelleştirme kapsam ve programında bulunan Sümer
Holding A.Ş.'ye ait Diyarbakır Pamuklu Sanayii İşletmesi'nin özelleştirme
yoluyla devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.7.2004 tarih, 3538 sayı ile giren ve
en son 3.8.2004 tarih, 4302 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ ve 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 11.8.2004 tarih ve 2004-3-77/Öİ-
04-AK sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 11.8.2004 tarih ve
REK.0.07.00.00/185 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-52 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
04-52/720-183
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ :İlgili raporda; Sümer Holding A.Ş.’ye ait
Diyarbakır Pamuklu Sanayii İşletmesi'nin
- M. Sait Dilek tarafından özelleştirme yoluyla devralınması işleminin, tarafların
ilgili ürün pazarlarındaki toplam ciro ve pazar payları bakımından 1998/4
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin
aşılmaması nedeniyle, izne tabi bir işlem olmadığı,
- Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
tarafından özelleştirme yoluyla devralınması işleminin, tarafların ilgili ürün
pazarlarındaki toplam ciro ve pazar payları bakımından 1998/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması
nedeniyle, izne tabi bir işlem olmadığı,
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Diyarbakır Pamuklu Sanayii İşletmesi (Diyarbakır İşletmesi)
Diyarbakır İşletmesi 1977 yılında pamuklu iplik ile üretime başlamıştır. İşletme
genellikle Güney ve Güneydoğu Anadolu yöresinin pamuklarını işlemekte olup,
karde tip pamuk ipliği üretmektedir. Değişik numaralarda üretilen bu iplikler Genel
Müdürlük tarafından belirlenen bir program dahilinde Sümer Holding A.Ş.
bünyesindeki dahili işletmelere verilmekte, bazen de iç piyasaya sunulmakta ya
da piyasaya fason üretim yapılmaktadır.
Söz konusu işletmenin 2000 yılından günümüze kadar olan süreçte yıllar
itibarıyla üretim rakamlarına Tablo-1’de yer verilmiştir.
Tablo-1: Diyarbakır İşletmesinin Üretim Miktarı
2000 2001 2002 2003
Vater İplik Ton (……) (……) (……) 0
Bobin İpliği Ton (……) (……) (……) 0
Fason Bobin İpliği Ton (……) (……) (……) 0
TOPLAM Ton (……) (……) (……) 0
İşletmenin 2003 yılı itibari ile üretimi durdurulmuştur. 2003 yılı öncesindeki
üretimin parasal değerine Tablo-2’de yer verilmiştir.
Tablo-2: Diyarbakır İşletmesinin Üretiminin Parasal Değeri
(Milyon TL) 2000 2001 2002 2003
Vater İplik TL (……) (……) (……) 0
Bobin İpliği TL (……) (……) (……) 0
Fason Bobin İpliği TL (……) (……) (……) 0
TOPLAM TL (……) (……) (……) 0
04-52/720-183
3
Yukarıdaki tabloda yer alan ara mamul niteliğindeki vater ipliği ve mamül madde
olan bobin ipliği “pamuk ipliği” kategorisindedir. İşletmenin kapasite kullanım
oranlarına Tablo-3’de yer verilmiştir.
Tablo-3: Diyarbakır İşletmesi'nin Kapasite Kullanım Oranı (%)
2000 2001 2002 2003
Üretim (Ton) (……) (……) (……) 0
Kapasite (Ton) 3,840 3,840 3,840 3,840
Kapasite Kullanım Oranı (%) (……) (……) (……) 0
Diyarbakır İşletmesinin cirosu 2001 yılı için (………………..) TL. ve 2002 yılı için
(…………………) TL. olarak gerçekleşmiştir.
Herhangi bir hukuki ya da fiili imtiyaza sahip olmayan Diyarbakır İşletmesi'nin
faaliyette bulunduğu en son yıl olan 2002 yılında toplam üretimi (…) ton, 2001’de
(…..) tondur. Ortalama olarak 1.4-1.5 milyon ton civarında olan toplam iplik
pazarı ile bu pazarın bir alt pazarı olan ve toplam iplik pazarının yaklaşık
%50’sine karşılık gelen pamuk ipliği pazarlarında söz konusu teşebbüsün pazar
payı ihmal edilebilir seviyededir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesine göre, belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame
edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazarlar ilgili ürün pazarını
oluşturmaktadır.
Genel hatlarıyla “iplik pazarı” şeklinde öngörülen pazar kullanılan hammaddeye
bağlı olarak “pamuk ipliği pazarı”, “yün ipliği pazarı” ya da “suni-sentetik iplik
pazarı” şeklinde alt pazarlara da ayrılabilmektedir. Özellikle iplik üretiminde
kullanılan makinelerin hammaddeye özel olması, başka türden girdi ile üretim
yapmak için makine parkına ilave yatırımların gerekmesi, söz konusu alt
pazarların mevcudiyetini gerekli kılabilmektedir.
Ancak dosya konusu olay bakımından ilgili ürün pazarı ister genel olarak iplik
pazarı şeklinde tanımlansın isterse yalnızca “pamuk ipliği pazarı” olarak
tanımlansın, değerlendirmeye herhangi bir etkisi olmamaktadır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürünlerin tüm Türkiye'ye satışlarının yapılabileceği, söz konusu ürünler
bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve
satış koşullarının bölgesel bir farklılık göstermemesi dikkate alınarak, ilgili coğrafi
pazar "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak belirlenmiştir.
04-52/720-183
4
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1998/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde, özelleştirilecek teşebbüs ya da mal veya
hizmet üretimine yönelik birimin ilgili ürün piyasasındaki pazar payının %20’yi
veya cirosunun 20 trilyon TL’yi aşması ya da bu eşikler aşılmasa bile
özelleştirilecek teşebbüsün hukuki veya fiili imtiyazlara sahip olması durumunda,
ihale şartlarının kamuoyuna duyurulmasından önce, Rekabet Kurumu’na ön
bildirimde bulunulacağı belirtilmektedir. Özelleştirmeye konu Diyarbakır
İşletmesi'nin, faaliyet gösterdiği pazardaki pazar payının ve cirosunun yukarıda
belirtilen eşikleri aşmaması ve bu İşletme'nin herhangi bir hukuki ya da fiili
imtiyazının bulunmaması nedeniyle söz konusu özelleştirme işleminin, 1998/4
sayılı Tebliğ’in 3. maddesi anlamında ön bildirime tabi bir işlem olmadığı
anlaşılmıştır.
1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca, ön bildirime tabi olmamakla birlikte,
özelleştirme kapsamında gerçekleştirilecek devralmaya taraf olan teşebbüslerin
ilgili ürün piyasasındaki toplam pazar paylarının %25’i veya toplam cirolarının 25
trilyon TL’yi aşması halinde, devralma işleminin hukuki geçerlilik kazanabilmesi
için Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde Sümer Holding’e ait Diyarbakır
İşletmesi'nin 1998/4 sayılı Tebliğ'de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini tek
başına aşmadığı görülmektedir. Dolayısıyla işlemin 4054 sayılı Kanun
kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği İşletme'yi devralacak
teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki ciro ve pazar payı büyüklüklerine bağlı
olacaktır. Bu çerçevede anılan işletmelere teklif veren teşebbüslerin
değerlendirilmesi ciro ve pazar payı eşikleri de göz önünde bulundurulmak
suretiyle aşağıda yapılmıştır.
H.3.1. M. Sait Dilek
M. Sait Dilek, Kimo Uluslararası Taşımacılık Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’nin ve Kimo
Tekstil Konfeksiyon San. Tic. A.Ş.’nin %50, Sen Tekstil Konfeksiyon ve Örme
San. Tic. A.Ş.’nin ise %5 hissedarıdır. Söz konusu şirketlerden Kimo Tekstil
Konfeksiyon San. Tic. A.Ş. ve Sen Tekstil Konfeksiyon ve Örme San. Tic. A.Ş.,
hazır giyim alanında faaliyet gösteriyor olup ürettikleri ürünleri İngiltere’ye ihraç
etmektedirler. Kimo Uluslararası Taşımacılık Turizm ve Tic. Ltd. Şti. ise söz
konusu iki şirket tarafından üretilen ürünlerin taşımacılığı ile uğraşmaktadır.
Yapılan bu açıklamalardan da görüleceği üzere, M. Sait Dilek’in hissedar olduğu
şirketlerin iplik pazarında herhangi bir faaliyeti dolayısıyla pazar payı ve cirosu
bulunmamaktadır. Özelleştirmeye konu olan Diyarbakır İşletmesi'nin toplam
cirosu ve pazar payı ilgili Tebliğ'de belirtilen eşiklerin altında kaldığından,
Diyarbakır İşletmesi'nin özelleştirme yoluyla M. Sait Dilek’e devredilmesi işlemi
izne tabi bir işlem değildir.
04-52/720-183
5
H.3.2. Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
(Öztim Ltd)
Öztim Ltd. hali hazırda kütlü pamuk alımı ve bu pamuğun çırçırlanması faaliyeti
ile iştigal etmektedir. Söz konusu şirketin ortakları A. Aziz Özkılıç, İhsan Özkılıç
ve Tayip Oran’dır. Bu kişilerin kontrolünde olan başka bir şirket mevcut değildir.
Öztim Ltd.’in iplik alanında herhangi bir faaliyeti dolayısıyla pazar payı ve cirosu
bulunmamaktadır.
2002 yılı rakamları dikkate alındığında, özelleştirmeye konu Diyarbakır
İşletmesi'nin toplam cirosu ve ilgili ürün pazarlarındaki pazar payı ilgili Tebliğ'de
belirtilen eşiklerin altında kalmaktadır. Bu nedenle, Diyarbakır İşletmesi'nin
özelleştirme yoluyla Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nakliye Sanayi ve Ticaret
Ltd. Şti.'ye devredilmesi işlemi izne tabi bir işlem değildir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Sümer Holding A.Ş.’ne
ait Diyarbakır Pamuklu Sanayii İşletmesi 'nin,
- M. Sait Dilek tarafından özelleştirme yoluyla devralınması işleminin, tarafların
ilgili ürün pazarlarındaki toplam ciro ve pazar payları bakımından 1998/4
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin
aşılmaması nedeniyle, izne tabi bir işlem olmadığına,
- Öztim Tekstil İnşaat Mühendislik Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından
özelleştirme yoluyla devralınması işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki
toplam ciro ve pazar payları bakımından 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle,
izne tabi bir işlem olmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy