Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-4-078 (Devralma)
Karar Sayısı : 21-04/45-19
Karar Tarihi : 21.01.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Hakan SABUNCU, Emine HARMANKAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Saya Grup İç Dış Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Temsilcisi: Abdulhaluk SANCAK
Mahmutbey Mah. Taşocağı Yolu Cad. Şölen Residance
Apt.No:19/7/121 Bağcılar/İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Öztekfen Redüktör Motor Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tek
kontrolünün Saya Grup İç Dış Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından devralınması
işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 20.11.2020 tarih ve 12545 sayı ile
giren ve eksiklikleri 11.01.2021 tarih ve 14315 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 13.01.2021 tarih ve 2020-4-78/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirimin konusu; Öztekfen Redüktör Motor Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin
(ÖZTEKFEN) hisselerinin %66’sının ve tek kontrolünün Saya Grup İç Dış Ticaret ve
Sanayi A.Ş. (SAYA GRUP) tarafından devralınmasına ilişkindir.
(5) Planlanan işlem ile ÖZTEKFEN’in kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana
geleceğinden bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde
bir devralma işlemidir. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin
birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla anılan işlemin izne tabi olduğu
tespit edilmiştir.
(6) Bir holding şirketi olan SAYA GRUP’un ilaç, inşaat, savunma sanayi, maden
işletmeciliği alanlarında faaliyet gösteren dört iştirakinin yanı sıra elektrik motoru üretim
sektöründe faaliyet gösteren Volt Elektrik Motor Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (VOLT
ELEKTRİK) faaliyet alanı ÖZTEKFEN’in faaliyet alanı ile ilişkilidir.
(7) Redüktör, dönme hareketinin devir ve tork oranını dişliler vasıtasıyla değiştiren dişli
sistemi olarak tanımlanmaktadır. Redüktör dişli çark sistemi olup, redüktörler vites
kutusu ile birlikte dişli çark düzeneklerinin paralel dişli dizilerinin bir elemanı olarak
nitelendirilmektedir. Yapısal alanda redüktör, gövde içinde yerleşik olan dişli çarklar,
miller, yataklar vb. parçalardan oluşan sistemlerin genel adıdır. Diğer bir deyişle
redüktörlü motor, çoğunlukla ağır cisimleri hareket ettirmek için çok fazla güce ihtiyaç
duyulan uygulamalarda kullanılmaktadır. Tekstil, mutfak makine ve ekipmanları, gıda
21-04/45-19
2/3
makine ve ekipmanları, mikserler ve karıştırıcılar, tarım, vinç ve kaldırma makineleri,
havalandırma sistemleri, enerji üretim sistemleri gibi her türlü sanayi alanında
kullanılmaktadır. Elektrik motoru ve redüktör tamamen farklı üretim aşamalarından
oluşan farklı endüstriyel ürünler olmakla birlikte, redüktör ürünü tek başına
kullanılamayıp mutlaka dönen bir harekete ihtiyacı olduğundan elektrik motoru bu
anlamda önemli bir yer teşkil etmektedir.1
(8) İşlem yoğunlaşma açısından değerlendirildiğinde; redüktör pazarında kullanılan her bir
redüktörün işleyebilmesi için bir adet elektrik motoru gerektiği ve SAYA GRUP’un
iştiraklerinden olan VOLT ELEKTRİK elektrik motoru üretimi sektöründe faaliyette
bulunduğu için ÖZTEKFEN ile VOLT ELEKTRİK’in faaliyetleri arasında bir dikey
örtüşmenin olduğu anlaşılmıştır.
(9) Redüktör motoru pazarında faaliyette bulunan ÖZTEKFEN’in 2019 yılı pazar payı
%(…..), elektrik motoru pazarında faaliyette bulunan VOLT ELEKTRİK’in 2019 yılı
pazar payı ise %(…..)’dür. Söz konusu pazarlarda faaliyette bulunan teşebbüslere
bakıldığında ise; redüktör motoru pazarında Yılmaz Redüktör Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(YILMAZ REDÜKTÖR) (%(…..)), Polat Group Redüktör Sanayi ve Ticaret A.Ş (POLAT
REDÜKTÖR) (%(…..)), ve İMAK Redüktör Varyatör Sanayi ve Ticaret A.Ş. (İMAK
REDÜKTÖR) (%(…..)); elektrik motoru pazarında ise Gamak Makine A.Ş. (%(…..)),
ELK Motor Sanayi ve Ticaret A.Ş. (%(…..)) ve Türk Elektrik Endüstrisi A.Ş. (%(…..))
gibi güçlü rakiplerin yer aldığı görülmektedir.
(10) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da
(Dikey Kılavuz) birleşme devralma işleminin pazarı kapama etkisi yaratması, birleşme
nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara
erişiminin engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkânı ya
da güdüsünün azaltılması olarak ifade edilmiştir. Pazarı kapamanın iki ayrı türünden
söz edilebilir. Birinci tür pazarı kapama, girdi kısıtlaması olarak adlandırılabilir. Girdi
kısıtlaması; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı
olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırması
olarak ifade edilebilir. İkinci tür pazarı kapama ise müşteri kısıtlaması olarak
adlandırılabilir. Müşteri kısıtlaması; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, üst
pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması anlamına
gelmektedir.
(11) Bu kapsamda, VOLT ELEKTRİK’in satışları içerisinde ÖZTEKFEN’e yapılan satış
tutarlarına bakıldığında 2018, 2019 ve 2020 yılları için satışların payı sırasıyla %(…..),
%(…..) ve %(…..) şeklinde olup söz konusu tutarlar ÖZTEKFEN’e yapılan satışların
VOLT ELEKTRİK’in satışları içerisinde önemli bir bölümü oluşturmadığını
göstermektedir. Öte yandan redüktör alanında faaliyet gösteren teşebbüslerden alınan
bilgiye göre, teşebbüslerin yerli ve yabancı farklı elektrik motoru teşebbüslerinden alım
yaptığı görülmekte olup tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu
pazarların rekabetçi bir yapıya sahip olduğu, ithalat imkânının bulunduğu ve dikey
örtüşme sonucunda işbu pazarlar bakımından girdi kısıtlaması yoluyla pazar kapama
endişesinin söz konusu olmayacağı anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, ÖZTEKFEN’in
pazar payının düşük olması, çok sayıda rakip bulunması, güçlü rakiplerin varlığı, ithalat
imkânının yüksek olması ve elektrik motorunun farklı kullanım alanlarının mevcut
olması sebebiyle adı geçen pazarlar bakımından müşteri kapama endişesinin de söz
konusu olmayacağı değerlendirilmiştir.
1 Verilen bilgilere göre, redüktör maliyetinin yaklaşık %(…..)’ini elektrik motoru oluşturmaktadır.
21-04/45-19
3/3
(12) Öte yandan ÖZTEKFEN hâlihazırda VOLT ELEKTRİK’in bayisi konumunda olup hem
VOLT ELEKTRİK’ten hem de diğer elektrik motoru şirketlerinden elektrik motoru alarak
piyasaya satış yapmakta olduğundan, elektrik motorunun dağıtımı/satışı pazarında
tarafların faaliyetleri arasında yatay bir örtüşme de bulunmaktadır. ÖZTEKFEN’in
elektrik motoru alım-satımındaki payı %(…..) olup söz konusu pazar payının oldukça
düşük olduğu görülmektedir.2
(13) Bu çerçevede işlemi gerçekleştiren tarafların pazar paylarının düşük olması,
rakiplerinin konumu ve pazarın rekabetçi bir yapıda olması birlikte değerlendirildiğinde
bildirime konu işlem ile herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
22 İşlem sonrasında ÖZTEKFEN’in VOLT ELEKTRİK bayiliğinin sona ereceği bildirilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy