Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-1-116 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-78/978-376
Karar Tarihi : 9.10.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Hakan Deniz KARAKOÇ, Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Öztüre Holding A.Ş.
Temsilcisi Av. Dr. Esin TAYLAN 20
Cumhuriyet Blv. No:140/1 K:2 D:3 35210 Alsancak/İzmir
D. TARAFLAR : - Carmeuse SA
Rue Du Chateau No:13 B-5300 Andenne BELÇİKA
- Öztüre Holding A.Ş. Hissedarları
Şehit Nevres Blv. No:3/5 35210 Pasaport/İzmir
E. DOSYA KONUSU: Öztüre Holding A.Ş.’nin tüm hisselerinin Carmeuse SA
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.9.2007 tarih ve 6223 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
5.10.2007 tarih ve 2007-1-116/Öİ-07-HDK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
5.10.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/182 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-78 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1. Carmeuse SA’nın Öztüre Holding A.Ş. hisselerinin tamamını devralması işleminin, 40
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuramayacağı,
2. Ancak Hisse Satın Alım Sözleşmesi’nde yer alan rekabet yasağının ilgili coğrafi
pazarlar olan “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta
Anadolu” bölgeleri ile sınırlandırılması koşuluyla bildirim konusu işleme izin
verilebileceği
ifade edilmektedir. 50
05-01/3-3
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Carmeuse (Devralan)
Bildirim formundaki bilgilere göre, merkezi Belçika’da bulunan Carmeuse’nin %100’ü
ve iştiraki Calsipar SA (Calsipar)’nın %99,9’u Hollanda merkezli LVI Holding NV (LVI)
grubunun kontrolünde bulunmaktadır. Bağlı şirketleri ile birlikte kireç ve dolomit işi ile
iştigal eden LVI’nın Hollanda, Belçika, Fransa, Lüksemburg, İtalya, İsviçre, Türkiye,
Gana ve ABD’de tesisleri bulunmaktadır. %70 hissesi ve kontrolü Leon Collinet’in
mirasçılarında bulunan LVI’nın diğer ortakları ise %20 payla Cobepa SA ve hiçbirinin 60
payı yüzde üçü geçmeyen toplam %10 paylı hamiline hisse sahipleridir.
Merkezi Lüksemburg’da bulunan Calsipar halihazırda Öztüre’nin %50 ortağı olduğu
Öztüre Kimtaş Kimyevi Kireç Sanayi A.Ş. (Öztüre Kimtaş)’nin diğer yarısının
sahibidir.
H.1.2. Öztüre (Devralınan)
Merkezi İzmir’de bulunan Öztüre Grubu, kireç, demir-çelik, karbon, tekstil, doğal
taşlar ve dış ticaret sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Grubun devre konu 70
şirketleri ise kireç sektöründe faaliyet göstermektedir. Devir işleminden önce Öztüre
Grubu iki ayrı tüzel kişiliğe ayrılarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu ayrım ile birlikte,
Öztüre Holding A.Ş. bünyesinde sadece kireç sektöründe faaliyet gösteren şirketler
yer almaktayken, Öztüre Grubu’nun diğer sektörlerdeki şirketleri Pergamon Holding
A.Ş. (Pergamon) bünyesinde yer almaktadır. Devre konu teşebbüs ise Öztüre
Holding A.Ş. (Öztüre) olmaktadır. Öztüre’nin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 1 – Öztüre’nin Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Nihat Mithat ÖZTÜRE 73.406.250 25,31
Necla ÖZTÜRE 35.235.000 12,15
Ecmel ÖZTÜRE 35.235.000 12,15
Cem ÖZTÜRE 35.235.000 12,15
Nezih ÖZTÜRE 35.235.000 12,15
Can ÖZTÜRE 35.235.000 12,15
Öztüre Çelik San. Tic. A.Ş. 11.056.250 3,81
Urla Makine San. Tic. A.Ş. 26.426.250 9,11
Bergama Taş San. Tic. A.Ş. 2.929.000 1,01
Murat SAN 3.625
Adnan Oğuz AKYARLI 3.625
TOPLAM 290.000.000 100,00
Öztüre’nin kireç sektöründe faaliyet gösteren ve %50’sine sahip olduğu Öztüre 80
Kimtaş ile birlikte Öztüre Kimtaş’ın %99,99’una sahip olduğu Öztüre Kireççilik Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (Öztüre Kireççilik), Öztüre Kireççilik’in %85,89’una Öztüre Kimtaş’ın
ise %8,77’sine sahip olduğu Muğla Kireç Sanayi A.Ş. (Muğla Kireç) ve yine Öztüre
Kimtaş’ın %95’ine sahip olduğu Kalsipar Endüstriyel Hammaddeler ve Makine Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti. (Kalsipar), LVI Grubu şirketlerinden Carmeuse ve Calsipar’ın
kontrolüne geçecektir.
05-01/3-3
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Kireç, üretim teknolojisinin basit olması ve hammaddesinin hemen her yerde 90
bulunması nedeniyle birçok üretici tarafından üretilen bir üründür. Kireç üretimi, taş
ocağından elde edilen kireç taşının fırınlanması ve su ile söndürülmesi sonucu
gerçekleştirilir.
Bu ürün “sönmemiş kireç” ve “sönmüş kireç” olarak iki alt pazara ayrılmaktadır.
Sönmemiş kireç özellikle demir-çelik üretiminde ve arıtma tesislerinde; sönmüş kireç
ise ağırlıklı olarak inşaat sektöründe kullanılmaktadır.
Bu bilgiler ışığında, devre konu Öztüre’nin faaliyet gösterdiği sönmemiş kireç ve
sönmüş kireçten oluşan “kireç pazarı” ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir. 100
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudunda yer alan bilgiler çerçevesinde taraflar, kirecin yatırım ve üretim
maliyetinin çok ucuz olduğunu, üretimin ileri teknoloji gerektirmediğini, kirecin
hammaddesinin hemen her yerde bulunabildiğini, kireç üretiminin katma değer
açısından düşük olduğunu, bu nedenle kireç ve türev ürünlerinin yüksek nakliye
maliyetlerini kaldıramayacağını, ortalama satış fiyatı ile nakliye bedeli
karşılaştırıldığında kirecin üretim noktalarının ancak 150-200 km uzağındaki
pazarlarda rasyonel olarak satılabileceğini ifade etmektedir. Öztüre’nin kireç üretim 110
tesislerinin ise Pınarhisar, Bartın, Kırşehir, Isparta, Muğla, Torbalı, Urla ve
Bergama’da bulunduğu belirtilmiştir.
Bu bilgiler ışığında, bu dosya özelinde ilgili coğrafi pazarlar, devir konusu tesislerin
yerleri de dikkate alındığında, “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı
Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri olarak tespit edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
120
Dosya kapsamındaki bilgilere göre; Öztüre hissedarları ile Carmeuse arasında
imzalanan Hisse Satın Alım Sözleşmesi ile devir konusu Öztüre’nin %100 oranındaki
hissesi Carmeuse tarafından devralınacak, böylece, Öztüre bünyesindeki Öztüre
Kimtaş’ın %50 oranındaki hissesi ile birlikte Öztüre Kimtaş’ın doğrudan veya dolaylı
olarak sahip olduğu Öztüre Kireççilik, Muğla Kireç ve Kalsipar’daki hisseler de
Carmeuse’nin kontrolüne geçmiş olacaktır. Öztüre Kimtaş’ın diğer %50’lik hissesi
Carmeuse ile birlikte LVI grubu içinde yer alan Calsipar’ın elinde bulunduğundan,
Öztüre Kimtaş, Öztüre Kireççilik, Muğla Kireç ve Kalsipar hisselerinin tamamı ve
dolayısıyla kontrolü LVI grubuna geçmiş olacaktır. Bir başka ifadeyle, LVI ile
Öztüre’nin ortak kontrolünde bulunan Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıkları, tamamıyla 130
LVI’nın kontrolüne geçecektir. Bu nedenle anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2.
maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemi niteliğindedir.
05-01/3-3
4
H.3.2. Ciro ve Pazar Payları
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde, “birleşme veya
devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” düzenlemesine yer verilmektedir. 140
LVI grubunun kireç pazarındaki cirosunu sadece Öztüre Kimtaş vasıtasıyla elde
etmektedir. Öztüre ise kireç pazarında elde ettiği ciroyu, Öztüre Kimtaş ve bağlı
ortaklıkları vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla, tarafların toplam cirosu ve
pazar payı Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıklarının elde ettiği toplam ciro ve pazar
payından ibarettir.
Devre konu şirketlerin toplam ciro ve pazar payları aşağıdaki gibidir.
Tablo 2 – Devre Konu şirketlerin 2006 yılı ciroları 150
Teşebbüs Ciro (YTL)
Öztüre Kimtaş (……….)
Öztüre Kireççilik (……….)
Muğla Kireç (……….)
Kalsipar (……….)
Toplam (……….)
Yukarıdaki tabloda yer alan bilgiler dikkate alındığında, tarafların kireç pazarında elde
ettiği ciro toplamı 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan ciro eşiğini
aştığından başvuru konusu devir işlemi Rekabet Kurulu iznine tabidir.
Bildirim sahipleri, devralmaya taraf teşebbüslerin Türkiye genelindeki toplam pazar
payını ciro bazında yaklaşık % (…), üretim miktarı bazında ise yaklaşık % (…) olarak
tahmin etmektedir1. Taraflar, bu dosya özelinde daha dar belirlenen ilgili coğrafi pazar
dikkate alındığında tahmini pazar payının % (…-…) seviyesinde olduğunu belirtmekle
beraber, bu tahminin çok sayıda küçük ölçekli ve kayıt dışı çalışan teşebbüs olması, 160
sektördeki üretim ve satış verilerinin düzenli ve tam bir şekilde yayımlanmaması gibi
nedenlerle çok sağlıklı olmadığını ifade etmektedir.
Bu bilgiler çerçevesinde, kayıt dışında çok sayıda küçük teşebbüs olması, kireç
hammaddesinin Türkiye’nin her yerinde kolaylıkla bulunabilmesi ve kireç üretim
teknolojisinin çok maliyetli olmaması nedeniyle söz konusu tahmini pazar payları
daha düşük olabilecektir. Bununla birlikte, devralan taraf olan LVI’nın devralınan
teşebbüs ve tesislerde halihazırda hissesinin ve ortak kontrolünün bulunduğu göz
önüne alındığında, devir sonrasında tarafların toplam pazar payının değişmeyeceği,
dolayısıyla işlemin kireç pazarındaki rekabeti önemli ölçüde sınırlandırmayacağı 170
kanaatine ulaşılmıştır.
1 Taraflar, bu oranların tahmininde DPT tarafından hazırlanan 2007-2013 yıllarını kapsayan Tarım ve Sanayi Alt
Sektörlerine ilişkin Dokuzuncu Kalkınma Planı’nda ve Kireç Sanayicileri Derneğinin “Kireç Sektörü 2006 Yılı
Durum Raporu”nda yer alan verilerin dikkate alındığını bildirmiştir.
05-01/3-3
5
H.3.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik
Sözleşmenin 5.06. maddesinde; “ Satıcılar bölüm 7.03’te ve Ek 13’te belirtilen şekilde
bir rekabet etmeme beyanı hazırlayacak ve Alıcı’ya teslim edeceklerdir; bu beyanda
satıcılar 31 Aralık 2009 tarihine kadar Türkiye Cumhuriyeti’nde kireç faaliyeti ile ilgili
doğrudan veya dolaylı ortaklık çıkarı olmayacağını ve/veya bu faaliyetler ile iştigal
etmeyeceklerini (Alıcı ile yönetim sözleşmesi imzalayacak olan Nezih Öztüre ve
bölüm 6.02.1’e göre Öztüre Kimtaş’ta belirli hisselerin N Mithat Öztüre tarafından
işbirliği hariç) beyan edeceklerdir.” ifadesi yer almaktadır. 180
Söz konusu Sözleşme uyarınca devreden taraf olan Öztüre Holding hissedarları için
2 yıllık rekabet yasağı öngörülmektedir.
Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının
bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Bu çerçevede, diğer koşulların sağlanması şartıyla kural olarak ticari itibar ve know-
how bağlamında müşteri bağımlılığı transferi söz konusu olduğunda 3 yıllık, yalnızca 190
ticari itibar devri söz konusu olduğunda ise 2 yıllık rekabet yasağı süre bakımından
uygun bulunmaktadır. Söz konusu devir işleminde herhangi bir know-how devrinden
bahsedilmemektedir. Ancak işlemin doğası gereği uzun yıllar kireç sektöründe
faaliyet göstermiş olan Öztüre Grubu’nun edinmiş olduğu ticari itibar, devredilen
teşebbüslerle birlikte LVI’ya devredilmiş olacaktır. LVI, devralma işlemi neticesinde
devre konu teşebbüsleri kontrol eden tek teşebbüs niteliğine haiz olacağından bu
çerçevede devralacağı ticari itibarı da belirli bir süre ile korumak durumundadır. Bu
nedenle devreden tarafa getirilen 2 yıllık rekabet yasağı süre bakımından makuldür.
Alıcıya getirilen rekabet etmeme hükmünün yan sınırlama olarak 200
değerlendirilebilmesi için sürenin yanında taraflar, coğrafi kapsam ve konu
bakımından da uygun olması gerekmektedir. Devre konu işlemin etkili olduğu coğrafi
pazarların “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta
Anadolu” bölgeleri olduğu göz önüne alındığında, Sözleşme’nin 5.06. maddesinde
yer alan ve tüm Türkiye’yi kapsayan sınırlamanın yan sınırlama niteliğinde
değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu nedenle rekabet yasağının kapsadığı coğrafi
alanın tüm Türkiye olarak değil, “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı
Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri şeklinde belirlenmesi şartıyla yan sınırlama
olarak değerlendirilmesi uygun görülmüştür.
210
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, 220
05-01/3-3
6
2. Hisse Satın Alım Sözleşmesi’nin 5.06 maddesinde düzenlenen rekabet yasağının
ilgili coğrafi pazarlar olan “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve
“Orta Anadolu” bölgeleri ile sınırlandırılması koşuluyla bildirim konusu işleme izin
verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy