AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 16850/19
PAKEL KİMYA TEKSTİL SANAYİ TİCARET A.Ş. / Türkiye
(bk. ekli tablo)
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 10 Kasım 2021 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 16 Mart 2019 tarihli başvuruyu ve davalı Hükümetin, Mahkemeyi, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonunu dikkate alarak gerçekleştirdiği müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran şirket hakkındaki ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Mahkeme önünde, Ankara Barosuna bağlı Avukat Z. Bereket Baş tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası bağlamında dile getirdiği şikâyetler (hukuk yargılamasının aşırı uzun sürmesi), Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dostane çözüm amacıyla yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Hükümet, söz konusu şikâyetlerle ileri sürülen sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla tek taraflı deklarasyon metni hazırlama isteğini Mahkemenin bilgisine sunmuştur. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, hukuk yargılamasının aşırı uzun sürdüğünü kabul etmektedir. Hükümet, başvurana ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarın ödenmesini önermiş ve Mahkemeyi, başvuruyu Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Bu meblağ, belirtilen süre içerisinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu meblağın ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Tek taraflı deklarasyonda öne sürülen şartlar, 9 Eylül 2021 tarihinde başvurana bildirilmiştir. Mahkeme, başvuran tarafın, deklarasyonun içerdiği şartları kabul etmediğini belirttiği yazısını 12 Ekim 2021 tarihinde almıştır.
Mahkeme, Sözleşmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi gereğince, aşağıdaki gibi bir durumda, bir davayı kayıttan düşürebileceğini hatırlatmaktadır:
“(...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davanın incelemesinin devam etmesi konusundaki isteklerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürülebileceğini belirtmiştir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkemenin hukuk yargılamasının aşırı uzun sürmesine ilişkin içtihatları açıktır ve oldukça fazladır (bk. örneğin, Ümmühan Kaplan/Türkiye, no. 24240/07, 20 Mart 2012).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazların yanı sıra tazminat olarak önerilen meblağı (ki bu meblağ benzer davalarda ödenen meblağlara uygundur) göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi).
Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine))
Mahkeme son olarak, Hükümet’in tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi halinde Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.), no.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metnini ve burada verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,
Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup 2 Aralık 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
{signature_p_2}
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 6. Maddesinin 1. Fıkrası Bağlamındaki Şikâyetlere İlişkin Başvuru (Hukuk Yargılamasının Aşırı Uzun Sürmesi)
Başvuru No ve Tarihi
Başvuranın Adı ve Kayıt Tarihi
Temsilcinin Adı ve Şehri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler için verilmesine hükmedilen meblağ
(avro cinsinden)[1]
16850/19
16.03.2019
PAKEL KİMYA TEKSTİL SANAYİ TİCARET A.Ş.
2002
Bereket Baş Zuhal
Ankara
08.09.2021
12.10.2021
3.750
[1] Başvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergiden hariç olmak üzere.