Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-2-8 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 16-15/242-104
Karar Tarihi : 03.05.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER : Selvi KOCABAY, Ali ŞENGÜL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- VERIFONE Luxembourg S.A.R.L.
Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Belit POLAT,
Dilara YEŞİLYAPRAK
Büyükdere Cad. Bahar Sok. No: 13
River Plaza Kat 11-12, 34394 Levent/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: Panaroma Bilişim Teknolojileri San. Tic. ve A.Ş.’nin %(…..)
orandaki hissesinin VERIFONE Luxembourg S.A.R.L. tarafından devralınması
yoluyla ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
(1) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.03.2016 tarih ve 2170
sayı ile giren ve en son 27.04.2016 tarih ve 2787 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 27.04.2016 tarih ve 2016-2-8/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(2) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(3) Panaroma Bilişim Teknolojileri San. Tic. ve A.Ş. (PANAROMA), yeni nesil ödeme
kaydedici sistemler alanında; VERIFONE Luxembourg S.A.R.L. (VERIFONE), güvenlikli
ödeme sistemleri (ödeme terminalleri, küresel ödeme hizmetleri ve ticari ödeme
çözümleri) alanında faaliyet göstermektedirler. VERIFONE hisselerinin çoğunluğuna
dolaylı olarak sahip olan VERIFONE Systems Incorporation (VERIFONE SYSTEMS)’in
faaliyet alanı ise güvenlikli ödeme sistemleri hizmetleridir.
(4) Halihazırda PANORAMA’da hissedar olan ve bildirime konu işlem sonrasında da bu
şirketteki hissedarlıkları devam edecek gerçek kişiler Mehmed EROĞLU, Jules RAKOS,
Gazanfer MÜRŞİT, Mehmet İhsan Burak CEYLANER ve Hamdi EROL’dur. Bu
hissedarlardan PANORAMA dışında faaliyetleri olanlara ve faaliyet alanlarına aşağıda
yer verilmektedir:
Mehmed EROĞLU; (…..TİCARİ SIR…..).
Jules RAKOS; (…..TİCARİ SIR…..)
16-15/242-104
2 / 5
Gazanfer MÜRŞİT; (…..TİCARİ SIR…..)
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(5) VERIFONE ile PANAROMA arasında 28.03.2016 tarihinde imzalanan Hisse Devri
Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca, PANAROMA’nın %(…..) oranında hissesine
VERIFONE’un sahip olacağı ve bunun sonucunda PANAROMA’nın, gerçek kişiler ve
VERIFONE tarafından birlikte kontrol edileceği anlaşılmaktadır. PANAROMA’nın işlem
öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 1- PANAROMA’nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedarlar Hisse Oranı (%) Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Mehmed EROĞLU (…..) Mehmed EROĞLU (…..)
Jules RAKOS (…..) Jules RAKOS (…..)
Gazanfer MÜRŞİT (…..) Gazanfer MÜRŞİT (…..)
Mehmet İhsan Burak
CEYLANER
(…..) Mehmet İhsan Burak
CEYLANER
(…..)
Hamdi EROL (…..) Hamdi EROL (…..) VERIFONE (…..)
Toplam 100,00 Toplam 100,00000
(6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde, bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için
“ortak kontrol” ve “tam işlevsellik (bağımsız iktisadi varlık)” koşullarını taşıması
gerekmektedir.
(7) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir.
Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme
yetkisidir. “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz”un
(Kılavuz) 50. vd. paragraflarında bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için
tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının
bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması gibi şartların sağlanması gerektiği
ifade edilmiştir. Dolayısıyla, ana şirketlerin kontrol edilen teşebbüsle ilgili önemli
kararlarda (bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar, üst yönetimin atanması gibi)
mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur.
(8) Yönetim kurulu üye sayısı, toplantı yeter sayısı ve karar alınabilmesi için gerekli oy sayısı
ile farklı karar nisabı gerektiren hususların düzenlendiği Sözleşme hükümlerinin
incelenmesinden, PANAROMA’nın VERIFONE ve gerçek kişilerin ortak kontrolü altında
olacağı anlaşılmaktadır.
(9) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak
değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise, üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin
bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Bu
kriter ile aranan özellik ortak girişimin, kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda
faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir iktisadi işletme olarak teşekkül etmesidir.
Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için;
Bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olmak,
Ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermek,
Satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmamak,
16-15/242-104
3 / 5
Kalıcı olarak faaliyet göstermek1
şeklinde ifade edilebilecek nitelikleri taşıması beklenmektedir.
(10) PANAROMA Türkiye’de yeni nesil ödeme kaydedici cihazların üretimi, satışı ve dağıtımı
konusunda Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yetkilendirilmiş olup
halihazırda VERIFONE ve diğer üreticiler tarafından üretilen yeni nesil ödeme kaydedici
cihazların dağıtımını gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede, işlem öncesinde de bahse konu
pazarda faaliyet gösteren PANAROMA’nın bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli
kaynaklara sahip olduğu ve ana şirketlerin belli bir işlevinin ötesinde ve ana şirketlere
bağımlı olmaksızın faaliyet göstereceği anlaşılmıştır. Dosya içeriğinden, VERIFONE’un,
PANAROMA’nın günlük faaliyetlerinin yürütülmesinde belirleyici olacağı,
PANAROMA’nın ilgili pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların gerçekleştirdiği
faaliyetlerde bulunacağı, belirli ticari kararların alınmasında ise gerçek kişi hissedarların
onayının şart olacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca, taraflar arasındaki Sözleşme sınırlı süreli
olarak akdedilmemiştir. Dolayısıyla kurulacak ortak girişim tam işlevsellik niteliğine sahip
olacaktır.
(11) Yukarıda yer verilen bilgilerden, dosya konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı
anlaşıldığından, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası
çerçevesinde bir devralma işlemidir.
(12) Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2015 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinde yer alan ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından bildirime konu işlem izne tabidir.
(13) PANAROMA’nın ürün portföyünde Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından
onaylanmış2 Olivetti markalı üç tip yeni nesil ödeme kaydedici cihaz bulunmaktadır. Söz
konusu ürünler kullanımı bakımından kredi kartı ile ödeme özelliği olmayan ve kredi kartı
ile ödeme özelliği olan ürünler olarak ayrılmaktadır. PANAROMA, Maliye Bakanlığı Gelir
İdaresi Başkanlığı tarafından verilen yetkilendirmeyle söz konusu ürünlerin tedarik ve
satışını gerçekleştirmekte, dağıtımı ise Bosch, Siemens, Profilo aracılığıyla
sağlanmaktadır. Dosya içeriğinden PANAROMA’nın 2015 yılında yeni nesil ödeme
kaydedici cihaz pazarındaki pazar payının (…..) olduğu anlaşılmıştır.
(14) Bildirim konusu ortak girişimin diğer ana teşebbüsü olan, hisselerinin çoğunluğu
VERIFONE SYSTEMS’a ait olan VERIFONE, ödeme terminalleri, küresel ödeme
hizmetleri ve ticari ödeme çözümleri geliştirmekte ve üretimi üzerinde çalışmaktadır.
VERIFONE Türkiye’de, yeni nesil mobil ödeme kaydedici cihaz ve yeni nesil masaüstü
bütünleşik ödeme kaydedici cihaz üretimi gerçekleştirmektedir. Ancak şirket Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ödeme kaydedici cihaz firması olarak
yetkilendirilmemiştir.
(15) VERIFONE’nun Türkiye’deki iştiraklerinden VERIFONE Elektronik ve Danışmanlık Ltd.
Şti. (VERIFONE ELEKTRONİK) (…..TİCARİ SIR…..), ancak son kullanıcılara satış
gerçekleştirmemektedir. VERIFONE’nun 2015 yılında Türkiye’de yeni nesil mobil ödeme
kaydedici cihaz pazarındaki pazar payının (…..) olduğu dosya içeriğinden
anlaşılmaktadır3.
1 Kılavuz, par. 81-93.
2 Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar ve cihazların üretim, ihracat ve satışı alanında faaliyet gösterecek
teşebbüsleri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yetkilendirildikten sonra faaliyet gösterebilmektedir.
3 (…..)
16-15/242-104
4 / 5
(16) Bu haliyle Türkiye’de, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yetkilendirilmiş
ve yeni nesil ödeme kaydedici cihaz pazarında tedarik, satış ve dağıtım faaliyeti gösteren
PANAROMA ile söz konusu pazarda üretici olarak faaliyet gösteren ve Maliye Bakanlığı
tarafından yetkilendirilmemiş VERIFONE’nun faaliyetleri arasında yatay olarak örtüşme
bulunmamaktadır. Öte yandan, yeni nesil ödeme kaydedici cihaz pazarında satıcı olarak
faaliyet gösteren PANAROMA ile üretici olarak faaliyet gösteren VERIFONE’nun
faaliyetlerinin söz konusu pazarda dikey olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır. Bu çerçevede
dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyet alanlarının incelenmesi sonucunda
etkilenen pazar “yeni nesil ödeme kaydedici cihaz pazarı” olarak belirlenmiştir. Yeni nesil
ödeme kaydedici cihazların dağıtımı pazarında PANAROMA’nın pazar payının (…..), söz
konusu cihazların üretimi pazarında ise VERIFONE’nun pazar payının (…..) olduğu
anlaşılmaktadır.
(17) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un 27.
paragrafında “…birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında
olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin,
incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde
olmadığı...”nın varsayılabileceği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda, dağıtıcı konumdaki
PANAROMA’nın (…..) düzeyinde düşük pazar payına sahip olduğu, Maliye Bakanlığı
Gelir İdaresi Başkanlığından aldığı yetkilendirme ile pazarda faaliyet gösteren ve yüksek
pazar paylarına sahip güçlü üretici/dağıtıcı rakiplerin bulunduğu görülmektedir. Bunun
yanı sıra, yeni nesil ödeme kaydedici cihaz üretiminde bulunan VERIFONE’nun
Türkiye’deki pazar payının (…..) düzeyinde olduğu, pazardaki en büyük üretici firma olan
Arçelik A.Ş.’nin (…..) oranında pazar payına sahip olduğu, ayrıca pazarda küçük ölçekli
çok sayıda firmanın faaliyet gösterdiği4 ve Türkiye’de yeni nesil ödeme kaydedici
sistemlerin gelişmekte olan bir pazar olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işlemin
rekabetçi açıdan endişe yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.
(18) Bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin 3. fıkrası kapsamında
değerlendirildiğinde, işlem sonucunda gerçek kişi hissedarlardan herhangi birinin
PANAROMA ile aynı alanda faaliyet göstermeyeceği, ayrıca VERIFONE’nun işlem
sonrasında dağıtım faaliyetinde bulunmayacağı, Türkiye’ye yönelik ürettiği yeni nesil
ödeme kaydedici cihazların satışını dağıtıcı firmalar vasıtasıyla gerçekleştireceği
anlaşılmaktadır. Bu nedenle, söz konusu işlemin Kanun’un 4. maddesi anlamında
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte bir koordinasyona yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
(19) Bildirim konusu işlemin pazarı kapatıcı olası etkilerinin bulunup bulunmadığına ilişkin
olarak ise, dosya içeriği bilgilerden işlem sonrasında VERIFONE’nun çeşitli dağıtıcılara
((…..)) cihaz tedariğinde bulunacağı, başka bir ifadeyle VERIFONE’un münhasıran tek
bir firma ile çalışmayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla VERIFONE tarafından üretilen
ürünler diğer dağıtıcılara tedarik edilmeye devam edilecektir. Bunun yanı sıra dosya
içeriğinden, işlem sonrasında PANAROMA’nın sadece VERIFONE markalı ürünlerin
dağıtımını yapmayacağı, halihazırda satışını gerçekleştirdiği Olivetti markalı cihazların
satışını sürdüreceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bildirim konusu işlemin piyasa kapatıcı
etkisinin olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
4 MT Bilgi Teknolojileri ve Dış Ticaret A.Ş., Mikrosay Mikrobilgisayar Paz. Ve Tic. A.Ş., Payport Bilişim Tek.
San ve Dış Ticaret Ltd. Şti., Ingenico Grubu gibi.
16-15/242-104
5 / 5
H. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy