Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-4-035 (Devralma) Karar Sayısı : 21-32/417-209 Karar Tarihi : 24.06.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN, Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Cihan BİLAÇLI, Esma AKSU, Derya ERMİŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Financial Technologies S.a.r.l. Temsilcileri: Av. Meltem AKOL, Av. Seher Tuğçe TATARİ Kanyon Ofis Binası, Büyükdere Cad. No:185, K:12 Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: PayTR Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu A.Ş.’nin tek kontrolünün Actera Group’un kontrolündeki Financial Technologies S.a.r.l. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 02.06.2021 tarih ve 18271 sayı ile giren ve eksiklikleri 11.06.2021 tarihli ve 18524 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 17.06.2021 tarih ve 2021-4-035/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, PayTR Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu A.Ş.’nin (PAYTR) %60 oranında hissesinin ve tam kontrolünün, ACTERA Grup (ACTERA) tarafından devralınmasına izin verilmesi talep edilmiştir. (5) İşlem öncesinde PAYTR’nin sermayesini oluşturan payların tamamı Yiğit CENGİZ’e aittir. Bildirime konu işlem sonrasında ise ACTERA’nın kontrolünde olan Financial Technologies S.A.R.L. (Financial Tech) PAYTR’nin sermayesini oluşturan payların %60’ının sahibi olacaktır. Taraflar arasında 06.05.2021 tarihinde akdedilen Pay Alım ve Satım Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca, yedi üyeden oluşacak yönetim kurulu üyelerinin dördü devralan teşebbüs tarafından atanacak ve yönetim kurulu kararları oy çokluğuyla alınacaktır. Bunun yanında, sözleşmede hiçbir hisseye herhangi bir imtiyaz veya veto hakkı tanınmamıştır. Dolayısıyla işlem neticesinde devre konu teşebbüsün kontrolü devralan teşebbüse geçecektir. Bu doğrultuda bildirim konusu işlem, kontrolde kalıcı bir değişiklik meydana getirecek olması sebebiyle 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. (6) Dosya içeriğinden işlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesi birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığından, bildirime konu işlem izne tabidir. (7) Devralan ACTERA, Türkiye’de gayrimenkul geliştirme, yer hizmetleri, havaalanı yolcu hizmetleri, işletme hizmetleri, hava taşımacılığı hizmetleri/depo hizmetleri, özel uçak güvenliği hizmetleri, kozmetik ve kişisel bakım alanında perakende satış hizmeti, varlık
21-32/417-209 2/5 yönetim hizmetleri, bebek ve çocuk ürünleri alımı, satımı ve pazarlaması, çocuk eğlence parklarının işletmesi, medya, esnek ambalaj üreticiliği, spor kulübü işletmeleri, otomobillerde su, ses ve toz sızdırmazlığı profil sistemleri üretimi ve e-ticaret ve mobilya satış/dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir. (8) Devre konu PAYTR ise 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşu Hakkında Kanun (6493 sayılı Kanun) kapsamında ödeme hizmetleri sektöründe faaliyet göstermekte olup hâlihazırda ödeme kuruluşu vasfıyla sanal POS hizmeti ve diğer ödeme hizmetleri sunmaktadır. Dolayısıyla devralan konumundaki ACTERA ile devre konu PAYTR’nin faaliyetleri arasında yatay anlamda bir örtüşme bulunmamaktadır. (9) Bunun yanında, Kurulun 05.09.2019 tarih ve 19-31/466-199 sayılı kararında devre konu PAYTR’nin faaliyet gösterdiği sanal POS hizmetleri ve kart verisi saklama hizmetleri pazarları ile çevrim içi satış yapan mecralar arasında dikey yönlü bir ilişki kurulmuştur. ACTERA’nın bebek ve çocuk ürünleri (Joker markasıyla), kozmetik ve kişisel bakım ürünleri (Gratis markasıyla), mobilya ürünleri (Vivense markasıyla) ve spor işletmeciliği (MacFit markasıyla) alanlarında çevrim içi satışının olması nedeniyle, işlem neticesinde oluşması muhtemel dikey yönlü etkilerin değerlendirilmiştir. (10) Bu çerçevede ilk olarak PAYTR’nin faaliyet gösterdiği pazarlardaki konumu önem taşımaktadır. Hâlihazırda ülkemizde 34 adet lisanslı ödeme kuruluşu faaliyet göstermektedir1. Ödeme hizmetleri sağlayan kuruluşlar ödeme kuruluşları ile sınırlı değildir. Nitekim 6493 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca “5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar, Elektronik para kuruluşları, Ödeme kuruluşları, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, ödeme hizmeti sağlayıcısıdır. Banka ve ödeme hizmeti sağlayıcısı dışındaki kişiler ödeme hizmeti sunamazlar.” Dolayısıyla, ödeme hizmetlerinin sunulması bakımından, bankalar, elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. rekabet halindedir. (11) Pazarın PAYTR’nin faal olduğu sanal POS hizmetleri olarak tanımlanması halinde devre konu teşebbüsün pazar payı yaklaşık %(…..)’dir. Kurulun 05.09.2019 tarih ve 19-31/466-199 sayılı kararında da belirtildiği üzere, ilgili pazarda devre konu teşebbüsün, yaygın üye işyeri ağlarına sahip bankalar başta olmak üzere çok sayıda oyuncuyla rekabet ettiği ve pazarın rekabetçi bir yapıya sahip olduğu söylenebilecektir. Pazar doğrudan ödeme kuruluşlarının sunduğu ödeme hizmetleri bakımından ele alındığında PAYTR’nin 2020 yılında pazar payı %(…..) olurken söz konusu pazarda Iyzico %(…..) payıyla lider konumdadır. Pazarda ayrıca PayU (%(…..)), Ipara (%(…..)), Turkpos (%(…..)), Paynet (%(…..)) gibi benzer pazar paylarına sahip oyuncular da bulunmaktadır. 1 Lisanslı ödeme kuruluşlarının güncel listesi için bkz. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Temel+Faaliyetler/Odeme+Hizmetleri/Odeme+Kuruluslari
21-32/417-209 3/5 Tablo - 1: Sanal POS Hizmetleri Tedariki Pazarına İlişkin İşlem Tutarı ve Pazar Payları (%, 2020) İşlem Tutarı (Milyon TL) Pazar Payı Bankalar (…..) (…..) Sanal POS Sağlayıcıları (…..) (…..) - Iyzico (…..) (…..) - PayU (…..) (…..) - PayTR (…..) (…..) - Ipara (…..) (…..) - Turkpos (…..) (…..) - Paynet (…..) (…..) - Diğerleri (…..) (…..) Toplam 260.350,13 100,0 Kaynak: Bildirim Formu Tablo - 2: Ödeme Kuruluşlarına İlişkin İşlem Tutarı (TL) ve Payları (%) Teşebbüs 2018 2019 2020 İşlem Tutarı Pazar Payı İşlem Tutarı Pazar Payı İşlem Tutarı Pazar Payı Iyzico (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) PayU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) PayTR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Ipara (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Turkpos (Param) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Paynet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Diğerleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Toplam İşlem Tutarı 8.057.246.537 100 12.801.086.311 100 21.803.654.711 100 Kaynak: Bildirim Formu (12) Bununla birlikte devre konu PAYTR, sınırlı da olsa kart verisi saklama faaliyetlerinde de bulunmaktadır. Ülkemizde 2020 yılında toplam 263.780.701 adet kart olduğu değerlendirildiğinde2 (75.697.214 adet kredi kartı, 144.743.198 adet banka kartı ve 43.340.289 adet ön ödemeli kart), PAYTR’nin sakladığı (…..) kart verisi payının %(…..)’ten az olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla devre konu teşebbüsün bu alandaki pazar gücünün sınırlı olduğu görülmüştür. (13) Önceki bölümlerde ifade edildiği üzere, devralan ACTERA’nın bebek ve çocuk ürünleri, kozmetik ve kişisel bakım ürünleri, mobilya ürünleri ve spor işletmeciliği alanlarında çevrim içi satışı bulunmaktadır. Aşağıdaki tablodan görülebileceği üzere, teşebbüsün ilgili ürün gruplarında çevrim içi mecralardan elde ettiği ciro sadece e-pazaryerlerinde elde edilen ciro ile kıyaslandığında dahi düşük seviyededir. Kaldı ki ilgili ürün gruplarında çevrim içi satış yapan diğer teşebbüsler de eklendiğinde teşebbüsün payı daha düşecektir. Dolayısıyla ACTERA’nın anılan ürün kategorilerinde önemli bir pazar gücünün olmadığı kanaati oluşmuştur. 2 https://bkm.com.tr/kart-sayilari/
21-32/417-209 4/5 Tablo - 3: Actera Grup Bünyesinde Yer Alan Sanal Mecrada Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Ciro(TL) ve Pazar Payı Bilgileri (%) (2020) Teşebbüs Sanal Mecralardan Elde Edilen Ciro E-pazaryerlerinde Elde Edilen Ciro3 Teşebbüsün Payı Bebek ve çocuk ürünleri (…..) (…..) (…..) Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri (…..) (…..) (…..) Mobilya ürünleri (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi Ön Raporu (14) ACTERA’nın sanal POS ödeme hizmetlerini kullandığı diğer faaliyet alanı spor işletmeciliği4 bakımından yine önemli bir pazar gücüne sahip olmadığı düşünülmektedir. Zira teşebbüs ilgili sektörde sanal ödeme sistemleri aracılığıyla 2020 yılında (…..)5 TL ciro elde ederken pandemi öncesinde pazar büyüklüğü sektör temsilcilerince yaklaşık dört ila beş milyar TL arasında tahmin edilmektedir6. Teşebbüsün pandemi öncesindeki cirosunun (…..)TL olduğu dikkate alındığında ilgili pazardaki payının %(…..) ila %(…..) arasında olabileceği düşünülmektedir. (15) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da belirtildiği üzere birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin işlemin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilmektedir. Yukarıda yer verildiği üzere, devre konu PAYTR’nin esas faaliyet alanı olan sanal POS ödeme hizmetleri pazarında yaklaşık %(…..) (pazar kapsamının daha sınırlı tutulduğu alternatif hesaplamalarda en çok %(…..)’ye yükselmektedir), ödeme işlemlerine yardımcı nitelikte tali bir faaliyet alanı7 olan kart verisi saklama hizmetlerinde %(…..); ACTERA’nın ise değinilen sektörlerde yaklaşık %(…..) ila %(…..) arasında değişen pazar paylarına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ACTERA’nın paylarına dair hesaplamalar dar bir çerçevede yapılmış olup gerçek pazar büyüklüğüne ulaşıldığında ilgili sektörlerdeki paylarının düşebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bakımdan, işlem sonrasında oluşacak birleşik teşebbüsün etkilenebilecek pazarlar bakımından herhangi bir müşteri ya da girdi kısıtlamasına yol açmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. (16) Son olarak, taraflar satıcının hedefte pay sahibi olduğu sürece ve pay sahipliği bittikten sonra (…..) yükümlülüğünü içeren bir yan sınırlama öngörmektedir. Somut olayda, yan sınırlamaların getirilmek istenmesinin nedeni olarak devre konu teşebbüsün yatay bir organizasyon yapısına sahip olması sebebiyle sıradan bir şirketin pay sahiplerine nazaran satıcının şirketin günlük faaliyetlerinin içinde birebir yer alması ve ödeme hizmetleri pazarına dair satıcının önemli bir know-how sahibi olması gösterilmiştir. Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz’un 54. paragrafında “Süre bakımından üç yılı aşmayan rekabet etmeme yükümlülüklerinin genel olarak makul olduğu kabul edilmektedir.” ifadesine yer verilmiştir. Ayrıca, bu yükümlülüğü tamamlayıcı nitelikte olan; satıcının devre konu 3 E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi Ön Raporu’nun “3.3.2.3. Kategori Bazında İşlem Hacmi Temelinde Pazar Payları-CR2/CR4 Gelişimi” başlığında yer alan dokuz aylık veriler, her ay eşit sayıda değer üretildiği varsayılarak 12 aya tamamlanmıştır. 4 İlgili sektördeki işleyiş, rapor kapsamında incelenen diğer sektörlerden farklı olarak çevrim içi bir alışverişi içermemektedir; fiziken sunulan bir hizmet ödemesinin sanal ortam ya da mail order vb. yöntemlerle alınmasından ibarettir. 5 Teşebbüsün ilgili sektörde elde ettiği toplam ciro (…..). 6 https://www.finansgundem.com/haber/fitness-sektoru-yerli-yatirimcilarini-bekliyor/1435542; https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/kobi/fitness-sektoru-altin-cagini-yasiyor-41175725; https://www.haberturk.com/fitness-pazari-hizla-buyuyor-2529766-ekonomi 7 19-31/466-199 sayılı karar, para.12.
21-32/417-209 5/5 teşebbüsün çalışanlarını istihdam etmemesi, devre konu teşebbüse ait ticari sırları açıklamaması ve kullanmaması gibi yükümlülüklerin de, rekabet etmeme yükümlülüğü ile benzer şekilde değerlendirileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda, devreden hissedara getirilen üç yıl süreyle rekabet etmeme yükümlülüğünün işlemin ekonomik faydalarının tam olarak elde edilebilmesi için makul bir yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır. (17) Yukarıda yer verilen bilgiler ve değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve kapsamında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır. H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy