1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D3/1/Ş.YA.-99/4
Karar No : 99-42/444-278
Karar Tarihi : 14.09.1999
Toplantıya Katılan
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
Toplantıya Katılmayan Üye: Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan) (görevli),
Mehmet Zeki UZUN (görevli),
Kubilay ATASAYAR (izinli).
Bildirimde Bulunan: İpekyol Giyim San. Paz. Ltd. Şti.
Taraflar: - İpekyol Giyim San. Paz. Ltd. Şti.
Cumhuriyet Mah., Harzemşah Sk., No:66, Bomonti/İSTANBUL
- Emir Moda Tekstil
Kumluk Alışveriş Merkezi, Z-2, BURSA
Dosya Konusu: İpekyol Giyim San. Paz. Ltd. Şti. ile Emir Moda Tekstil arasında
yapılan yeniden satıcılık anlaşmasına menfi tespit verilmesine ilişkin talep.
Raportörlerin Görüşü: Bildirime konu sağlayıcı İpekyol ile yeniden satıcı Emir Moda
Tekstil arasında yapılan yeniden satıcılık anlaşmasının,
a) 3/c maddesinde yer alan yeniden satış fiyatının tespitine imkan sağlayan
hükmün değiştirilmesi veya kaldırılması,
b) Aynı maddenin (d) bendinde bulunan ve bayinin bağımsız fiyat indirimine
girmesini kısıtlayan ifadelerin çıkarılması
durumunda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8'inci maddesi
doğrultusunda söz konusu anlaşmaya, Kanun’a aykırı olmadığına ilişkin menfi tespit
verilebileceği, aksi takdirde 56'ncı madde gereğince anlaşmanın geçersiz sayılması
gerektiği.
Dosya Evreleri: İpekyol Giyim San. Paz. Ltd. Şti. (İpekyol) ile Emir Moda Tekstil
arasında yapılan satıcılık anlaşmasına menfi tespit talebi ile Kurum kayıtlarına en
son 16.02.1999 tarih, 2893 sayı ile intikal etmiş olan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8’inci maddesi uyarınca, Raportörler
Şahin YAVUZ ve Orçun SENYÜCEL tarafından düzenlenen 03.09.1999 tarih,
2 REKABET KURUMU
D3/1/Ş.YA.-99/4 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu, 06.09.1999 tarih,
REK.0.07.00.00/71 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul toplantı gündemine alınmıştır.
DEĞERLENDİRME
İpekyol tarafından yapılan başvuruda, taraflar arasında akdedilen satıcılık
sözleşmesi için menfi tespit talebinde bulunulmuş ve Rekabet Kurulu tarafından
talebin reddedilmesi durumunda, Kurul’un alacağı karar doğrultusunda yapılan
anlaşmaların değiştirilerek mevzuatla uyumlu hale getirileceği, ayrıca bir bireysel
muafiyet taleplerinin olmadığı belirtilmiştir. Bu sebeple söz konusu anlaşma sadece
menfi tespit yönüyle değerlendirilmiştir.
Dosya mevcudu bilgilerden anlaşıldığı üzere, ilgili pazar olan Bursa ve
Kocaeli illeri hazır giyim pazarında İpekyol’un pazar payının yaklaşık %… ve
sektörde yoğunlaşma oranının çok düşük olması nedenleriyle, 4054 sayılı Kanun’un
6’ncı maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılmamış, menfi tespit başvurusu
aynı Kanun’un sadece 4’üncü maddesi açısından ele alınmıştır.
Bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda, İpekyol ile Emir Moda
Tekstil arasında akdedilen sözleşmenin 3/c ve 3/d maddelerinin 4054 sayılı Kanun’u
ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.
Şöyle ki, anlaşmanın “Ürün Satış Bedelinin Tespiti” başlıklı 3/c maddesinde,
“Ürün grubunda mal seçimi için belirtilen tarihler doğrultusunda verilen sipariş 1 yıl
süre ile (2 sezon) olup KDV dahil %73-76 net kar marjı olarak belirlenmiştir.
Ürünlerin satış fiyatı bu şartlar çerçevesinde İpekyol Giyim San. Paz. Tic. Ltd. Şti.
tarafından tarafımıza bildirilecektir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Söz konusu madde, 4054 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasının
(a) bendi ile yasaklanan “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının … tespit
edilmesi” eylemini düzenlemektedir. Bu çerçevede, gerek Kanun ve gerekse grup
muafiyeti tebliğleri, teşebbüsler arası rekabetin en önemli boyutu olan fiyatın
sağlayıcı tarafından belirlenmesine izin vermemektedir.
Bu noktada önemli olan husus, dikey fiyat tespitinin Kanun’un 16’ncı
maddesinin son fıkrasında belirtilen “açık ihlal” kapsamında değerlendirilip
değerlendirilemeyeceğidir. Özellikle markalar arası rekabetin yoğun olduğu ve
konsantrasyon düzeyi düşük pazar yapısına sahip sektörlerde, dikey fiyat tespitinin -
pazardaki rekabetin engellenmesi açısından yatay fiyat tespiti ile olan önemli nitelik
farkları da göz önünde bulundurulduğunda- açık ihlal olarak değerlendirilemeyeceği
sonucuna varılmıştır. Benzer şekilde, Kurulumuzun 99-31/282-171 sayılı kararında
da, Bosch-Profilio-Siemens A.Ş.’nin yetkili bayileri ile yaptığı anlaşmalardaki yeniden
satış fiyatının belirlenmesinin, sözkonusu bildirim çerçevesinde Kanun’un 16’ncı
maddesinin son fıkrasında ifade edilen rekabetin açık ihlali anlamına gelmeyeceği
yönünde görüş oluşmuştur.
3 REKABET KURUMU
Sözleşmenin “İndirim Zamanı” başlıklı 3/d maddesinde ise, “İpekyol Giyim
San. Paz. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından özellikle belirtilmediği takdirde …(bayi)‘nin
indirime girdiği tarih olarak uygulanacaktır.” denilmiştir.
Söz konusu hüküm de ilgili ürünün yeniden satış fiyatının dolaylı olarak
İpekyol tarafından tespitini içermekte olup, bayinin indirime ilişkin iradesini bağımsız
bir şekilde belirlemesini engellemektedir. Bu çerçevede, 3/c maddesi için geçerli
olan nedenlerle 3/d maddesi de 4054 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine aykırılık
oluşturmakta, ancak, 16’ncı maddede sözü edilen açık ihlal kapsamına
girmemektedir.
SONUÇ
Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, bildirime konu sağlayıcı İpekyol
Giyim San. Paz. Ltd. Şti. ile yeniden satıcı Emir Moda Tekstil arasında yapılan
yeniden satıcılık anlaşmasına,
1- A) 3/c maddesinde yer alan ve yeniden satış fiyatının tespitine imkan
sağlayan hükmün, 4054 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine aykırılık teşkil etmeyecek
şekilde değiştirilmesi veya kaldırılması,
B) Aynı maddenin (d) bendinde bulunan, bayinin fiyat indirimine ilişkin
kısıtlayıcı ifadelerin çıkarılması,
C) Anlaşmanın yukarıda belirtildiği şekilde düzeltildiğinin 60 gün içinde
Kurul’a tevsik edilmesi,
koşullarının yerine getirilmesi kaydı ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 8’inci maddesi uyarınca, aynı Kanun’a aykırı olmadığına ilişkin menfi tespit
belgesi verilmesine;
2- A) Bu koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili
taraflara 60 gün süre verilmesine;
B) Aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi uyarınca
sözleşmenin geçersiz olacağının, Kurulumuzca öngörülen düzeltmeler yapılmadan
uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı
Kanun’un 16 ve 17’nci maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara
bildirilmesine;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy