Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-304 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-19/346-108
Karar Tarihi : 31.03.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit
GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER: Ayşe Özlem UZUN, Yalçıner YALÇIN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Yıldız Holding A.Ş.
Temsilcisi: Av. Ayşegül ÖZFINDIK
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul
D. TARAFLAR : - Sinan GÜÇLÜ
Dudulu Mah. Yeni Organize Sanayi Bölgesi 1. Cad. No:8
Ümraniye-İstanbul
- B. Koray AKSOY 20
Dudulu Mah. Yeni Organize Sanayi Bölgesi 1. Cad. No:8
Ümraniye-İstanbul
- Mürsel ÖZÇELİK
Dudulu Mah. Yeni Organize Sanayi Bölgesi 1. Cad. No:8
Ümraniye-İstanbul
- Esma AKSOY
Dudulu Mah. Yeni Organize Sanayi Bölgesi 1. Cad. No:8
Ümraniye-İstanbul
- Pınar ÖZÇELİK
Dudulu Mah. Yeni Organize Sanayi Bölgesi 1. Cad. No:8 30
Ümraniye-İstanbul
- Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul
- Mustafa ERGÜN
Alemdağ Cad. Masaldan İş Merkezi No:46/B D:1,2,3 Üsküdar-
İstanbul
- Murat ÜLKER
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul
- Cahit PAKSOY
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul 40
- Mehmet KÖSE
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul
- Ali ÜLKER
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul
- Ahmet ÖZOKUR
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:2/4 B. Çamlıca Üsküdar-İstanbul
11-19/346-108
2
E. DOSYA KONUSU: Penta Bilgisayar Sistemleri A.Ş. ve Mersa Elektronik ve
Teknolojik Ürünler Tic. A.Ş.’nin hisselerinin bir bölümünün devri yoluyla ortak
girişime dönüşmesi işlemine izin verilmesi talebi. 50
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.12.2010 tarih ve 9768 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 16.3.2011 tarih ve 1998 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 21.03.2011 tarih ve 2010-2-304/Öİ-11-345.AÖU
sayılı Ön İnceleme Raporu, 28.03.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-120.01.05/161
sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet 60
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında bir devralma işlemi olduğu; söz konusu işlemin 4054 sayılı "Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem neticesinde, Penta Bilgisayar Sistemleri A.Ş. (Penta) ve Mersa
Elektronik ve Teknolojik Ürünler Tic. A.Ş. (Mersa) hisselerinin kısmi devrinin 70
gerçekleşmesi planlanmaktadır. Bu devir kapsamında iki teşebbüste hissedar
konumundaki kişiler sahip oldukları hisselerin bir bölümünü diğer teşebbüsün hisseleri
ile değiştirmektedir. İki ayrı teşebbüsün (Penta ve Mersa) hisselerinin devrini konu alan
bu işlem sonucunda, bu teşebbüslerde halihazırda hissedar konumunda bulunan
gerçek/tüzel kişiler1 her iki teşebbüsün de ortak kontrolünü elde edeceklerdir. Yapılması
planlanan hisse devirleri aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Penta'nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
Hissedar İşlem Öncesi Durum İşlem Sonrası Durum
Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Sinan GÜÇLÜ (…..) (…..) (…..) (…..)
B.Koray AKSOY (…..) (…..) (…..) (…..)
Mürsel ÖZÇELİK (…..) (…..) (…..) (…..)
Esma AKSOY (…..) (…..) (…..) (…..)
Pınar ÖZÇELİK (…..) (…..) (…..) (…..)
Yıldız Holding A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..)
Murat ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ali ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ahmet ÖZOKUR (…..) (…..) (…..) (…..)
Mustafa ERGÜN (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
1 Penta hissedarları Esma AKSOY, Pınar ÖZÇELİK ve Mersa hissedarları Cahit PAKSOY, Mehmet KÖSE
sadece hisse devri gerçekleştirecektir. Bu kişilerin söz konusu teşebbüslerdeki hissedarlıkları işlem
neticesinde son bulacaktır.
11-19/346-108
3
Tablo 2: Mersa'nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
Hissedar İşlem Öncesi Durum İşlem Sonrası Durum
Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Sinan GÜÇLÜ (…..) (…..) (…..) (…..)
B.Koray AKSOY (…..) (…..) (…..) (…..)
Mürsel ÖZÇELİK (…..) (…..) (…..) (…..)
Yıldız Holding A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..)
Murat ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ali ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ahmet ÖZOKUR (…..) (…..) (…..) (…..)
Mustafa ERGÜN (…..) (…..) (…..) (…..)
Cahit PAKSOY (…..) (…..) (…..) (…..)
Mehmet KÖSE (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
Her iki tablo da incelendiğinde esasen iki ayrı teşebbüsün hisselerinin devrinin
planlandığı ve bu hisse devirleri sonucunda iki teşebbüsün de kontrolünde değişiklik
olacağı görülmektedir. Başka bir ifadeyle, daha önce Sinan GÜÇLÜ, B. Koray AKSOY
ve Mürsel ÖZÇELİK2’in kontrolünde bulunan Penta, %(…..) oranındaki hisse devri 80
sonucunda bu kişilerin yanı sıra Yıldız Holding A.Ş. (Yıldız Holding)3 tarafından da
kontrol edilmeye başlanacaktır. Benzer bir şekilde daha önce Yıldız Holding tarafından
kontrol edilen Mersa’nın %(…..) oranındaki hissesinin devriyle kontrolüne Sinan GÜÇLÜ,
B. Koray AKSOY ve Mürsel ÖZÇELİK birlikte ortak olacaktır.
Bildirim konusu işleme ilişkin olarak verilen bilgilerin yanı sıra taraflar, Penta ve Mersa
hisselerinin %(…..)’inin Hissedarlar Sözleşmesi’nin imzalanmasını izleyen 6 ay içinde
henüz belirlenmeyen bir Finansal Yatırımcı/Fon’a satılması konusunda mutabık
kaldıklarını belirtmişlerdir. Söz konusu devrin, dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde,
kontrolde herhangi bir değişiklik yaratmayacağı anlaşıldığından, bildirim konusu işlem
mevcut hisse devirleri çerçevesinde ele alınacaktır. 90
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan Taraflar
Devir işlemi hem Penta hem de Mersa hisselerini kapsamaktadır. Söz konusu hisse
devirleri bir bütün olarak ele alındığında temel olarak iki ayrı devralan grubunun
bulunduğu görülmektedir.
İlk devralan grubunu Sinan GÜÇLÜ, B. Koray AKSOY ve Mürsel ÖZÇELİK (kısaca
“Penta Grubu”) oluşturmaktadır. Bu kişiler işlem öncesinde Penta’yı kontrol etmektedir
ve işlem neticesinde Mersa’da hissedar olmayı planlamaktadır. Penta aracılığı ile bilişim
teknolojileri sektöründe faaliyet gösteren bu kişilerin Penta hissedarlıklarının yanı sıra
kişisel bilgisayar ve sunucu üretimi bulunan SNC Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 100
(SNC) ve adsl modem ithalatı gerçekleştiren Oluşum Bilgisayar İletişim Madencilik San.
ve Tic. Ltd. Şti.’de (Oluşum) de hisseleri bulunmakta ve halihazırda bu teşebbüsleri
kontrol etmektedirler. Dolayısıyla söz konusu kişilerin aynı çıkar grubunu temsil ettikleri
kanaatine varılmıştır.
İşlemin diğer devralan tarafını ise genel anlamda Ülker grup şirketi Yıldız Holding
oluşturmaktadır. Bisküvi, çikolata, ambalaj, bilişim, yazılım sektörlerinde faaliyet
2 Oluşum Bilgisayar 2009 yılı Ağustos ayından beri faaliyet göstermemektedir.
3 Ülker grup şirketi Yıldız Holding Murat ÜLKER tarafından kontrol edilmektedir ve bildirim konusu işleme
taraf olan gerçek kişilerden Ali ÜLKER ve Ahmet ÖZOKUR’un bu teşebbüste hisseleri bulunmaktadır.
11-19/346-108
4
gösteren Yıldız Holding mevcut durum itibarıyla Mersa’yı kontrol etmektedir. Öte yandan
Yıldız Holding’in kontrolünü elinde bulunduran Murat ÜLKER ve yine bu teşebbüste
hisseleri bulunan Ali ÜLKER ve Ahmet ÖZOKUR da işlem neticesinde Penta’da hisse
sahibi olacaktır. Yıldız Holding, Murat ÜLKER, Ali ÜLKER ve Ahmet ÖZOKUR (kısaca 110
“Mersa Grubu4”)’un da işleme ilişkin ikinci ana grubu temsil ettikleri anlaşılmıştır.
Bu iki grubun dışında kalan Mersa hissedarı Mustafa ERGÜN de bildirim konusu işlemin
gerçekleşmesi durumunda Penta hissesi alacaktır. Ersa İthalat ve Tic. A.Ş. (Ersa)
hissedarı Mustafa ERGÜN, bu teşebbüs aracılığı ile menşei yurt dışı olan çeşitli saat
üreticilerinin Türkiye distribütörlüğünü yapmaktadır.
H.2.2. Devreden Taraflar
Ali ÜLKER ve Ahmet ÖZOKUR haricinde kalan ve bir önceki bölümde bahsedilen
kişilerin tamamı aynı zamanda işlemin devreden tarafını oluşturmaktadır. Bu kişilerin
dışında Esma AKSOY ve Pınar ÖZÇELİK Penta hisselerinin tamamını, Cahit PAKSOY
ve Mehmet KÖSE ise Mersa hisselerinin tamamını devredecektir. 120
H.2.3. Devredilen Taraf: Penta
1990 yılında kurulan Penta, yurtdışında ve yurtiçinde yer alan bilişim teknolojisi üreticisi
teşebbüslerden ürün tedarik etmekte ve bu ürünlerin Türkiye pazarına satışını
gerçekleştirmektedir. Bu satışların yanı sıra sınırlı da olsa dijital fotoğraf makinası, mp3
müzik çalar, oyun konsolları, projeksiyon cihazları vb. tüketici elektroniği ürünlerinin de
satışını gerçekleştirmektedir.
H.2.4. Devredilen Taraf: Mersa
Yıldız Holding tarafından kontrol edilen Mersa, Penta ile aynı sektörde faaliyet
göstermektedir.
H.3. Pazar Tanımları 130
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Penta ve Mersa’nın esas olarak bilişim teknolojileri ürünleri başlığı altında
toplanabilecek ürünlerin montaj ve satışı ile iştigal etmeleri sebebiyle dosya bakımından
ilgili ürün pazarı Rekabet Kurulu’nun geçmiş kararları5 ile de uyumlu olacak şekilde
“bilişim teknolojileri ürünleri toptan satış pazarı” olarak tanımlanmıştır. Bunun gibi, ilgili
şirketlerin az miktarda da olsa tüketici elektroniği ürünleri satışı ile de iştigal etmeleri
sebebiyle “tüketici elektroniği ürünleri satışı pazarı” bir diğer pazar olarak tanımlanmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemi açısından, ilgili ürün pazarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki
rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının 140
ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
4 Yıldız Holding iştiraki Datateknik Bilgisayar Sistemleri Tic. ve San. A.Ş. (Datateknik) ile bilişim
sektöründe sistem entegrasyonu, yazılım ve danışmanlık hizmetleri, görüntü ve ses sistemleri alanlarında
faaliyet göstermektedir. Datateknik 2009 yılı sonuna kadar üretimini ve satışını gerçekleştirdiği Exper
markasıyla kişisel bilgisayar alanında da faaliyet göstermektedir. Bu teşebbüs 2010 yılından itibaren
Exper Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. olarak faaliyetlerine devam etmektedir. Yıldız Holding bir
başka iştiraki olan Medyasoft Bilgi Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. (Medyasoft) ile de yazılım dağıtımcılığı ve
IT eğitimi alanlarında faaliyet göstermektedir.
5 Bkz. 20.5.2004 tarih, 04-36/414-105 sayılı, 18.12.2008 tarih, 08-73/1179-454 sayılı ve 27.10.2010 tarih,
10-67/1420-537 sayılı Rekabet Kurulu kararları.
11-19/346-108
5
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 2010/4 Sayılı Tebliğ’in 5. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Bildirim konusu işlem Penta ve Mersa hisselerinin devrini konu edinmektedir. Bu devir
kapsamında Penta hissedarları Sinan GÜÇLÜ, B. Koray AKSOY ve Mürsel ÖZÇELİK
Mersa hissedarı, Mersa hissedarları Yıldız Holding, Mustafa ERGÜN ve Murat
ÜLKER’de Penta hissedarı olacaktır.
İşlem taraflarınca sunulan “Hisse Devir Sözleşmesi”nin 6.2. maddesinde “birinci derece
esaslı kararların”6 ne şekilde alınabileceği düzenlenmektedir. Bu kapsamda maddede 150
sayılan kararların alınabilmesi için iki aşama öngörülmüştür. İlk aşama daha önce de
ifade edilen Finansal Yatırımcı/Fon’a yapılması planlanan %15’lik hisse devrinden
önceki döneme ilişkindir. Bu dönemde Yönetim Kurulu altı üyeden oluşmaktadır ve
birinci derece esaslı kararların alınabilmesi için asgari beş üyenin olumlu oyu
gerekmektedir. Söz konusu kararların Genel Kurul’da alınabilmesi için ise asgari %75
hissedarın olumlu oyu aranmaktadır. İkinci aşama Finansal Yatırımcı/Fon’a yapılacak
hisse devrinden sonraki süreci ifade etmektedir. Bu dönemde Yönetim Kurulu yedi
üyeden oluşmaktadır ve birinci derece kararların alınabilmesi için asgari altı üyenin
olumlu oyu gerekmektedir. Söz konusu kararların Genel Kurul’da alınabilmesi için ise
yine ilk dönemde olduğu gibi %75 hissedarın olumlu oyu aranmaktadır. Bu çerçevede, 160
teşebbüsler üzerindeki kontrolün anlaşılması bakımından Penta ve Mersa Yönetim
Kurulları’nın nasıl oluşturulacağı ve bu teşebbüslerin hissedarlık yapıları kısaca
aşağıdaki tabloya aktarılmıştır.
Tablo 3: Penta ve Mersa Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Temsil Hakları
Finansal Yatırımcı/Fon'a Yapılacak Devir Öncesi Durum
Hissedar Penta Mersa
YK Üyesi Ata. Hakkı Hisse Oranı (%) YK Üyesi Atama Hakkı Hisse Or.(%)
Sinan GÜÇLÜ (…..) (…..) (…..) (…..)
B.Koray AKSOY (…..) (…..) (…..) (…..)
Mürsel ÖZÇELİK (…..) (…..) (…..) (…..)
Yıldız Holding A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..)
Murat ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ali ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ahmet ÖZOKUR (…..) (…..) (…..) (…..)
Mustafa ERGÜN (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
Finansal Yatırımcı/Fon'a Yapılacak Devir Sonrası Durum
Hissedar Penta Mersa
YK Üyesi Ata. Hakkı Hisse Oranı (%) YK Üyesi Ata. Hakkı Hisse Or.(%)
Sinan GÜÇLÜ (…..) (…..) (…..) (…..)
B.Koray AKSOY (…..) (…..) (…..) (…..)
Mürsel ÖZÇELİK (…..) (…..) (…..) (…..)
Yıldız Holding A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..)
Murat ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ali ÜLKER (…..) (…..) (…..) (…..)
Ahmet ÖZOKUR (…..) (…..) (…..) (…..)
Mustafa ERGÜN (…..) (…..) (…..) (…..)
Finansal Yatırımcı/Fon (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
6 Bu kararlara yıllık iş planı, bütçe, hissedarların oy haklarının değiştirilmesi örnek olarak verilebilir.
11-19/346-108
6
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, hem Finansal Yatırımcı/Fon’a yapılacak devir
öncesi dönem hem de bu devir sonrası dönem dikkate alındığında, Penta ve Mersa’nın
birinci derece esaslı kararları alabilmesi için, Yönetim Kurulu açısından en az iki
olumsuz oyun varlığı, Genel Kurul açısından ise %25’den fazla hissedarın olumsuz oyu
gibi durumların bulunmamasına bağlıdır. Bu çerçevede Yıldız Holding’in olumsuz oyu
durumunda birinci derece esaslı kararların alınamayacağı anlaşılmıştır. Öte yandan
Sinan GÜÇLÜ, B. Koray AKSOY ve Mürsel ÖZÇELİK (Penta Grubu)’in toplam oy 170
haklarının bu kişilerin devre konu teşebbüslerde kontrol sahibi olduklarını gösterdiği
sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla mevcut işlem neticesinde devre konu teşebbüsler
üzerinde ortak kontrol tesis edileceği kanaatine varılmıştır.
Tebliğ’in 5/3. maddesinde bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine
getirebilecek bir ortak girişimin oluşturulmasının aynı Tebliğ’in 5/1. maddesi kapsamında
devralma olarak değerlendirileceği ifade edilmektedir. Ortak girişimin bağımsız bir
iktisadi varlık olarak kabul edilebilmesindeki en önemli ölçüt ise, söz konusu ortak
girişimin faaliyetlerini ana teşebbüslerden bağımsız olarak gerçekleştirebilmesi ile
mümkün olmaktadır. Pazara bizzat girmeden ana teşebbüslerin faaliyet alanları içinde
ar-ge, üretim gibi bir işlev üstlenmiş olan ortak girişimler tam işlevsel olmayan ortak 180
girişim olarak değerlendirilmekte, tam işlevsel bir ortak girişim için bağımsız bir
teşebbüsün tüm işlevlerini uzun süreli olarak gerçekleştirilmesi koşulu aranmaktadır.
Bağımsızlık koşulunun bir başka boyutu ise ortak girişimin ticari faaliyetlerini
sürdürürken kullandığı taşınır-taşınmaz malların, personelin, mali kaynakların,
yönetimin, kısaca ticari faaliyetin sürdürülebilmesi için gerekli olan kaynakların ortak
girişim bünyesinde toplanmış olması olarak değerlendirilmektedir.
Bildirim konusu işlem neticesinde hem Penta hem de Mersa’nın iki ana grup ve ortak
kontrol altında yönetileceğini ifade etmek mümkündür. Bu işlem öncesinde gerek Penta
gerekse Mersa aralarında ana gruplara ait ürünlerin de bulunduğu çok sayıda markanın
bilişim teknolojileri alanındaki ürünlerinin Türkiye pazarına satışını gerçekleştirmektedir. 190
Bu satışların yanı sıra her iki teşebbüs de tüketici elektroniği (dijital fotoğraf makinesi,
mp3 müzik çalarlar, projeksiyon cihazları, oyun konsolları) adı verilen ürünlerin de
satışını gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem ile yeni bir teşebbüsün
kurulması söz konusu olmayıp hâlihazırda kendi mali kaynakları, personel ve diğer
varlıkları ile faaliyet gösteren teşebbüslerin hisse devrinin gerçekleştirileceği
anlaşılmıştır.
H.4.2. 2010/4 Sayılı Tebliğ’in 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgilerde işlemin devralan tarafı Yıldız Holding’in 2010 yılı Türkiye
cirosunun (…..) TL7 olduğu bilgisine yer verilmektedir. Öte yandan devre konu Penta’nın
2010 yılı Türkiye cirosu (…..) TL düzeyindedir. İşlem taraflarının Türkiye ciroları 200
toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı
ayrı otuz milyon TL’yi aşması sebebiyle bildirim konusu işlemin hukuki geçerlilik
kazanabilmesi için Kurul iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Bilindiği gibi, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal
7 2010 yılına ilişkin bu ciro konsolidasyon çalışmalarının henüz tamamlanmamış olması sebebiyle ilk altı
ayı yansıtacak şekilde verilmiştir.
11-19/346-108
7
varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak
sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, 210
devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum doğuran ya da
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde
azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
Rekabet Kurulu’nun önceki kararlarında ve dosya mevcudunda bilişim teknolojileri
ürünleri toptan satışı pazarının kişisel bilgisayarlar, bilgisayar bileşenleri, çevre birimleri,
şebeke ürünleri, yazılım, sarf malzemeleri ve hizmetler pazarlarından oluştuğu bilgilerine
yer verilmektedir. Bu alt pazarların her birinde ve toplamda bilişim teknolojileri ürünleri
toptan satışı pazarı içinde Penta ve Mersa’nın sahip oldukları paylar rakiplerine
kıyaslanarak aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.
Tablo 4: Alt Sektörler ve Sektör Toplamı İçinde 2010 yılı Pazar Payları (%)
Sektörler/
Firmalar
Kişisel
Bilgisayarlar
Bilgisayar
Bileşenleri
Çevre
Birimleri
Şebeke
Ürünleri
Yazılım Sarf
Malze
meleri
Hizmetl
er
TOPLA
M
(%)
Index (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Arena (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Penta (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mersa (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Koyuncu (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kont (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Boğaziçi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Armada (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Datagate (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Logosoft (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Avnet (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mascom (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ekip (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Despec (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Netex (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Exper (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Medyasoft (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Diğerleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablodan görüldüğü gibi sadece Penta ve Mersa’nın ilgili pazardaki toplam payları 220
%(…..)’dir. Buna aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan Exper ve Medyasoft’un payları
da dahil edildiğinde ilgili pazar içinde %15’lik bir paya sahip olacaklardır. Ayrıca, yine
aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan ancak kişisel bilgisayarlar pazarı içinde çok az
paya sahip olduğu için “Diğerleri” kategorisi içinde yer alan SNC’nin payı da bu
büyüklüğe eklenmelidir. Dosya mevcudu bilgilerde, SNC’nin pazarının aslen sunucu
(server) montajı ve satışı olduğu, sunucuların ise kişisel bilgisayarlardan farklı olarak
ağlarında diğer ağ bileşenlerinin (kullanıcıların) erişimine açık kaynaklar barındıran
bilgisayarlar olması sebebiyle ayrı bir pazarı teşkil ettiği belirtilmektedir. Bununla birlikte,
talep açısından bakıldığında söz konusu ayrım bulunsa dahi arz açısından sunucu ve
kişisel bilgisayar üretiminin birbirinden çok büyük farklılık göstermediği, büyük yatırımlar 230
yapılmasına gerek kalmadan aynı tesiste bir üretimden diğerine kolayca geçilebileceği
ve bu sebeplerle sunucu pazarının kişisel bilgisayarlar pazarından ayrı bir pazar
olmadığı sonucuna varılmıştır. Dosya kapsamında gerçekleşen işlemde sunucu üretimi
bulunan gerek Exper’in ve gerekse SNC’nin sunucu montaj ve satışındaki cirolarının
düşük olması sebebiyle sunucu pazarı olarak bir alt pazar tanımlansa dahi SNC’nin
pazar payı 2010 yılında %(…..), Exper’inki %(…..) olmaktadır. Kişisel bilgisayarlar pazarı
11-19/346-108
8
içinde değerlendirildiğinde ise SNC’nin pazar payı8 %(…..) olmaktadır. Görüldüğü gibi,
SNC’nin payı eklendiğinde işlem taraflarının toplam pazar payında önemli bir değişiklik
gerçekleşmemektedir. Devir işlemleri ertesinde Penta ve Mersa, ilgili pazarda lider
konumda olacaktır. Ancak, tabloda da yer aldığı gibi pazarda çok sayıda oyuncunun 240
faaliyet göstermesi, özellikle Index, Arena gibi yakın pazar payına sahip oyuncuların
bulunması ve ilgili ürünler için ithalat imkanının da kolay olması gibi sebeplerle devir
işlemleri ile herhangi bir hakim durumun yaratılmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
Bunun gibi, Penta ve Mersa’nın tüketici elektroniği ürünleri satışı pazarında da satışları
bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerde; iki şirketin sattığı ürünlerin birbirinden farklılık
gösterdiği, Mersa’nın dijital fotoğraf makineleri, MP3 müzik çalarlar, projeksiyon cihazları
ve oyun konsolları satışı yapmakta olduğu ve bu satışları ile tüketici elektroniği
pazarından 2010 yılı itibariyle %(…..)’lük pay aldığı, öte yandan Penta’nın projeksiyon
cihazları, televizyonlar, müzik oynatıcıları, oyun konsolları, ev sinema sistemleri gibi
ürünlerin satışını yapmakta olup ilgili pazardan %(…..)’lik pay aldığı ifade edilmektedir. 250
Söz konusu şirketlerin satışında yoğunlaştığı ürünlerin birbirinden ayrı olmasına rağmen
projeksiyon ve müzik çalarlar gibi örtüşen ürünlerin de bulunması ve daha da önemlisi,
her iki şirketin üretim veya montaj değil satış işlemi gerçekleştiriyor olması ve bir ürünü
satan şirketin diğerini de satabilecek ve esasen devir işlemi ertesinde portföyün
genişleyecek olması sebepleriyle Penta ve Mersa’nın devir işleminde tüketici elektroniği
pazarında tek bir çatı altında değerlendirilmesi gerektiği ve pazar paylarının bir bütün
olarak ele alınması gerektiği düşünülmektedir. Bu çerçevede, şirketlerin pazar payları
toplamı %(…..) olmaktadır. Tüketici elektroniği pazarında ilgili ürünleri satan çok sayıda
yerli ve yabancı firma bulunması, ithalatın kolaylığı ve bu ürünlerin internetten bile pek
çok firma tarafından satışının kolaylıkla yapılıyor olması gibi sebeplerle devir işlemi ile 260
bu pazarda da hakim durum yaratılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
H.4.4. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Yıldız Holding’in ve Penta’nın bilişim teknolojileri ürünleri toptan satış pazarında faaliyet
gösteren başka şirketleri de bulunmaktadır. Bu sebeple, devir işlemi ile kurulacak ortak
girişimlerin Kanun’un 4. maddesi anlamında bir koordinasyon riski taşıyıp taşımadığı
önemlidir.
Yıldız Holding Mersa dışında, iştiraki Datateknik aracılığı ile bilişim sektöründe sistem
entegrasyonu, yazılım, danışmanlık hizmetleri, görüntü ve ses sistemleri alanlarında
faaliyet göstermekte olup 2010 yılı itibariyle Exper adı altında faaliyetlerine devam
etmeye başlamıştır. Bunun dışında, Yıldız Holding’in bir diğer iştiraki Medyasoft da 270
yazılım dağıtımcılığı ve IT eğitimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Öte yandan Penta
Grubu’nda ise hisselerini devredecek olan Sinan GÜÇLÜ, B. Koray AKSOY ve Mürsel
ÖZÇELİK’in bilişim teknolojileri sektöründe Penta haricinde SNC ve Oluşum adlı
şirketlerde de hissedarlıkları bulunmaktadır. SNC firması, sunucular ve kişisel bilgisayar
üretimi üzerinde faaliyet göstermekte iken 2009 Ağustos ayından beri gayri faal olan
Oluşum’un faaliyet alanı ise adsl modem ithalatıdır.
İlk bakışta, bu şirketlerin Penta ve Mersa ile aynı pazarda faaliyet gösterdiklerini ve
dolayısıyla koordinasyon riskinin bulunduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte,
söz konusu şirketlerin yoğunlaştıkları faaliyetler ve pazardaki payları incelendiğinde
rekabetçi açıdan bir riskin bulunmadığı anlaşılmıştır. Nitekim, gerek Exper, gerekse 280
Medyasoft ile SNC’nin bilişim teknolojileri ürünleri toptan satışı pazarındaki payları ihmal
8 Kurum’a gönderilen belgelerde SNC’nin 2009 yılı cirosuna yer verilmekte, 2010 yılı için ise SNC ve
Exper’in toplam sunucu satışına ve cirosuna yer verilmektedir. Bu sebeple SNC’nin 2009 yılı cirosunun
aynı yıl kişisel bilgisayar satışları içindeki oranı esas alınmıştır.
11-19/346-108
9
edilir derecede düşüktür. Bu şirketler arasında en fazla paya sahip olan Exper’in payı
bile kişisel bilgisayarlar montajı bakımından %(…..)’i, bilişim teknolojileri ürünleri toptan
satışı pazarında ise %(…..)’yi geçmemektedir. Bunun gibi, Mersa ve Penta yurt içi ve yurt
dışındaki bilişim teknolojisi üreticilerinden ürün tedarik etmek ve bunları Türkiye’de
pazarlamak üzerinde faaliyet gösterirlerken, SNC firması sunucu montajı ve satışı
üzerine Medyasoft ise yazılım ve IT eğitimi üzerine yoğunlaşmıştır. Exper’in ise kişisel
bilgisayar montajı faaliyeti de bulunmasına rağmen Datateknik firmasından devam
etmekte olan sistem entegrasyonu, danışmanlık hizmetleri, görüntü ve ses sistemleri
gibi aslen Penta ve Mersa’nın esas faaliyetlerinin dışındaki alanlarda faaliyet 290
göstermektedir. Bu açılardan değerlendirildiğinde, anılan şirketlerin bilişim teknolojileri
ürünleri toptan satışı pazarı çatısı altında toplanmasına rağmen her birinin aslen farklı
alt pazarlarda yoğunlaşmış oldukları görülmektedir.
Dosya mevcudu bilgilerde; Penta ve Mersa’nın içinde bulundukları ekonomik
bütünlükten bağımsız olarak kendi farklı sağlayıcı ve müşterileri ile faaliyetlerini
sürdürdüğü, 2009 yılında Mersa’nın en büyük sağlayıcısının İntel, Asus, LG, HP ve
Casio olduğu, Penta’nın ise Lenova, Acer, Toshiba TNB, HP Türkiye ve Seagate olduğu
ve bu sağlayıcılar arasında hiçbirinin işlem tarafları veya iştirakleri (Exper, SNC) ile ilgili
olmadığı, Penta ve Mersa’nın en büyük beş müşterisi arasında da tarafların iştiraklerinin
bulunmadığı, grup üyesi firmalardan bağımsız hareket ettikleri ve işlem sonrasında da 300
bu durumun devam edeceği belirtilmektedir.
Bu bilgiler çerçevesinde, ortak girişimler ile taraflar arasında Kanun’un 4. maddesi
anlamında işbirliği doğurucu nitelikte bir yapının oluşmayacağı anlaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme 310
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy