Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-21 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-32/392-102
Karar Tarihi : 4.5.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif
ERSİN
B.RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Ahmet Ussal ŞAHBAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş.
Gaziosmanpaşa Cad. No: 28 Köyiçi Güngören İstanbul
20
D. TARAFLAR : Kadir CANER
Koru Sitesi Selvi Sokak No: 6/B Mesa Ankara
Ahmet CANER
Koru Sitesi Yeşilçam Sokak No: 2/A Mesa Ankara
İsmail CANER
Koru Sitesi Selvi Sokak No: 6/B Mesa Ankara
Sevgi CANER 30
Koru Sitesi Yeşilçam Sokak No: 2/A Mesa Ankara
Fatma CANER
Koru Sitesi Yeşilçam Sokak No: 2/A Mesa Ankara
Leyla CANER
Koru Sitesi Selvi Sokak No: 6/B Mesa Ankara
Neslihan CANER
Koru Sitesi Selvi Sokak No: 6/B Mesa Ankara 40
Kiler Alışveriş Hizm. Gıda San. Tic. A.Ş.,
Gaziosmanpaşa Cad. No: 28 Köyiçi Güngören İstanbul
Nahit KİLER
Gaziosmanpaşa Cad. No: 28 Köyiçi Güngören İstanbul
06-32/392-102
2
Ümüt KİLER
Gaziosmanpaşa Cad. No: 28 Köyiçi Güngören İstanbul
50
Vahit KİLER
Çukurambar Mahallesi 44. Cadde 457. Sokak No: 3/36
Çankaya Ankara
E. DOSYA KONUSU: Perakende sektöründe faaliyet gösteren Canerler Gıda
San. Tic. A.Ş.’nin %50 hissesinin Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş.
ve ortaklarına devri işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.3.2006 tarih ve 1267 sayı ile giren ve en
son 14.4.2006 tarih ve 2276 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 60
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.5.2006
tarih ve 2006-3-21/Öİ-06-A.Ç. sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 1.5.2006 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/88 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-32 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Canerler Gıda San. Tic. A.Ş.’nin
%50 hissesinin Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş. ve ortaklarına devrine
dair bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem 70
olduğu, bununla birlikte anılan işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında
hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı
ve bu nedenle başvuru konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı; ayrıca izne
tabi devralma işlemini Rekabet Kurulu izni olmaksızın gerçekleştiren Kiler Alışveriş
Hizmetleri Gıda San. ve Tic. A.Ş ve Canerler Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin her birine,
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi uyarınca 1.592’şer YTL, aynı
Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. ve
Tic. A.Ş ve Canerler Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin bildirim yükümlülüğü olan dönemde
yönetim kurullarında görev alan kişilere de bu teşebbüslere verilen cezanın yüzde 80
onuna kadar para cezası uygulanması gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili pazar
Hızlı tüketim malları (HTM) perakendeciliği, gıda, içecek, temizlik ve kişisel bakım
ürünlerinin tüketicilere perakende satışı hizmetidir. HTM perakendeciliği yapan
mağazaların büyük olanlarında tekstil, hazır giyim, mobilya gibi başka ürünler satılsa
da, bu mağazaların cirolarının çok büyük bölümü HTM ürünlerinden oluşmaktadır. 90
06-32/392-102
3
Ülkemiz perakende sektöründe birbirine koşut olarak iki süreç yaşanmaktadır. Birinci
olarak; geleneksel perakendecileri oluşturan bakkallar, yerlerini daha büyük çaplı ve
zincir mağazalardan oluşan modern kesime bırakmaktadır. İkinci olarak; modern
kesim birleşme ve devralmalar yoluyla kendi içinde konsolidasyona gitmektedir.
Nitekim, 2005 yılında Rekabet Kurulu’nun (Kurul) izniyle gerçekleşen
Carrefoursa/Gima1 ve Migros/Tansaş2 devralmaları bu yönelimin göstergeleridir.
Sektörün içinde bulunduğu dönüşüm süreci, modern sektörde gerçekleşen birleşme
ve devralmaları son derece hassas hale getirmektedir. Önümüzdeki dönemde, 100
geleneksel kesimin ağırlığını yitirecek olması, hem tedarikçilerle hem de tüketicilerle
ilişkiler açısından modern sektörde rekabetçi bir yapı oluşmasının önemini
arttırmaktadır.
HTM perakendeciliği sektöründe ilgili pazar analizi iki temel eksende yapılabilir: (1)
ürünlerin tüketiciyle buluştuğu perakende pazarı, (2) tedarikçiyle perakendecilerin
karşı karşıya geldiği alım pazarı. İlgili coğrafi pazarınsa, alım pazarında ulusal olarak
tespit edilmesi mümkünken, perakende pazarında ilgili coğrafi pazar yerel olarak
tespit edilmelidir.
110
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Perakende piyasasında ilgili ürün pazarı olarak Migros/Tansaş kararındaki
değerlendirme esas alınarak 300 m2 kırılımı esas alınmıştır. Ancak,
Carrefoursa/Gima kararındaki gibi 1000 m2 kırılımında yapılacak bir
değerlendirmede de varılan sonuç değişmemektedir.
Alım pazarına ilişkin olaraksa, Migros/Tansaş kararında da belirtildiği gibi çeşitli ürün
grupları bazında değerlendirme yapılması yerinde olacaktır. Bu bağlamda, alım
pazarı et ve et ürünleri, beyaz et ve yumurta ürünleri, unlu ürünler, sütlü ürünler, 120
bira, şarap ve alkollü içkiler, alkolsüz içkiler, sıcak içecekler (kahve ve çay), şekerli
ürünler (çikolata, kek gibi), temel gıdalar (un, şeker, pirinç gibi), dondurulmuş
ürünler, bebek mamaları, ev hayvanları yiyecekleri, vücut bakım ürünleri, ev temizlik
ürünleri olarak ayrı ayrı belirlenebilir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Perakende pazarında ilgili coğrafi pazar yereldir. Devralmaya konu olan işlemin
Ankara’daki Canerler Gıda San. Tic. A.Ş. mağazalarına ilişkin olması nedeniyle, ilgili
coğrafi pazar “Ankara Büyükşehir Belediye sınırları” olarak belirlenmiştir. 130
Alım pazarındaysa, zincir mağazaların tek elden alım yapmaları nedeniyle yerel
ayrıma gidilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu bakımdan, alım pazarında ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
1 17.06.2005 tarih ve 05-40/557-136 sayılı karar
2 31.10.2005 tarih ve 05-76/1030-287 sayılı karar
06-32/392-102
4
H.2. Taraflar
H.2.1. Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş. (Kiler)
İnceleme konusu devralma işleminde alıcı konumunda bulunan Kiler İstanbul, 140
Tekirdağ ve Kocaeli’deki mağazalarında HTM perakendeciliği yapan bir teşebbüstür.
Teşebbüs Kiler ailesinin kontrolünde olup, ortaklık yapısı Tablo 1’de sunulmuştur.
Tablo 1: Kiler Ortaklık Yapısı
Ortak Hisse Oranı (%)
Nahit KİLER 32,67
Ümüt KİLER 32,67
Vahit KİLER 32,67
Hikmet KİLER 1,00
Sevgül KİLER 1,00
Teşebbüsün yönetim kurulu Nahit KİLER (Başkan), Ümüt KİLER ve Hikmet
KİLER’den oluşmaktadır. Yine Kiler Ailesinin kontrol ettiği Atlas Alışveriş Hizmetleri
Gıda, San. ve Tic. Ltd. Şti. (Atlas) de İstanbul’da Kiler adıyla faaliyet gösteren üç
mağazanın işletmeciliğini yapmaktadır. Kiler ve Atlas rekabet hukuku bakımından
tek bir teşebbüs teşkil etmektedir. Kiler’in 2005 yılı cirosu (……………….) YTL’dir. 150
Kiler Ailesi’nin perakendecilik dışında inşaat, turizm, elektrik dağıtımı, sağlık, şeker
ve akaryakıt sektörlerinde faaliyetleri bulunmaktadır.
H.2.2. Kadir CANER, Ahmet CANER, İsmail CANER, Sevgi CANER, Fatma
CANER, Leyla CANER, Neslihan CANER (Caner Ailesi)
Söz konusu devralma işleminde hisseleri devreden satıcı konumunda bulunan
Caner Ailesi kontrol ettikleri Canerler mağazalarında Ankara’da HTM perakendeciliği
işi yapmaktadır. 160
Caner Ailesi’nin yine perakende sektöründe faaliyet gösteren Canerler Mağazacılık
Ltd. Şti. adında bir işletmesi daha bulunmaktadır. Kadir CANER ve Ahmet CANER’in
perakende işi dışında çeşitli gıda ve lojistik işleri yapan teşebbüslerde de hisseleri
bulunmaktadır.
H.2.3. Canerler Gıda San. Tic. A.Ş. (Canerler)
İnceleme konusu devralma işleminde hisseleri Kiler’e devredilen Canerler Ankara’da
HTM perakendeciliğiyle iştigal eden bir teşebbüstür. Teşebbüsün geçen yıl 170
Bodrum’da açılan mağazası Migros’a satılmış olup, incelenen devralma kapsamında
değildir.
Canerler’in devralma öncesi ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.
06-32/392-102
5
Tablo 2: Canerler’in Devralma Öncesi Ortaklık Yapısı (%)
Ortak Hisse Oranı
Kadir CANER 51,0000
Ahmet CANER 31,0000
İsmail CANER 17,0000
Sevgi CANER 0,0025
Fatma CANER 0,0025
Leyla CANER 0,0025
Neslihan CANER 0,0025
TOPLAM 100,0000
Caner Ailesi’nin kontrolünde olan teşebbüsün devralma öncesi yönetim kurulu 180
üyeleri Kadir CANER (Başkan), Ahmet CANER ve İsmail CANER’den oluşmaktadır.
Canerler’in 2005 yılı cirosu (………………) YTL’dir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
Söz konusu işlem kapsamında Canerler’in %50 hissesi Kiler’e devredilmektedir.
Canerler’in devralma sonrası ortaya çıkan yeni ortaklık yapısı Tablo 3’te
sunulmuştur. 190
Tablo 3: Canerler’in Devralma Sonrası Hisse Yapısı (%)
Hissedarlar Hisse oranı Hisse türü
Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş. 47,00 A
Nahit KİLER 1,00 A
Vahit KİLER 1,00 A
Ümüt KİLER 1,00 A
Kadir CANER 30,00 B
Ahmet CANER 9,90 B
İsmail CANER 9,90 B
Sevgi CANER 0,05 B
Fatma CANER 0,05 B
Leyla CANER 0,05 B
Neslihan CANER 0,05 B
TOPLAM 100,00
Canerler’in devralma sonrası yönetim kurulu üyelerine Tablo 4’te yer verilmiştir.
Tablo 4: Canerler’in Devralma Sonrası Yönetim Kurulu
Ünvanı Temsil ettiği
hisse grubu
Ümüt KİLER Başkan A
Kadir CANER Başkan Vekili B
Nahit KİLER Üye A
Vahit KİLER Üye A
Ahmet CANER Üye B
İsmail CANER Üye B
06-32/392-102
6
Devralma işlemiyle beraber Canerler’in ana sözleşmesi de tadil edilmiştir. Yeni
sözleşmede teşebbüsün adı “Kiler Ankara” olarak değiştirilmektedir. Ayrıca, şirket
payları A ve B tipi olarak ikiye ayrılmaktadır. A tipi hisseler Kiler Ailesi’ne, B tipi 200
hisseler Canerler Ailesi’ne aittir. Yönetim Kurulu’nun önemli kararları alması A grubu
hisseleri temsilen seçilen Yönetim Kurulu Başkanı’yla ve B grubu hisseleri temsilen
seçilen Başkanvekilinin, ya da Başkanvekili yoksa B grubu hisseleri temsil eden
diğer iki üyenin mutabakatıyla mümkündür. Bu husus Şirket Ana Sözleşmesi’nin 8.
maddesinde düzenlenmiştir.
Bu düzenleme kapsamında, Canerler (yeni adıyla Kiler Ankara) devralma işlemiyle
Caner ve Kiler Aileleri’nin ortak kontrolüne girmiştir. Bu bakımdan söz konusu işlem
1997/1 sayılı Tebliğ bağlamında bir devralma işlemidir.
210
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında birleşme veya devralma kabul edilen
bir işlemin, Rekabet Kurulu’ndan izin almak üzere bildirilmesi zorunlu bir işlem olarak
değerlendirilebilmesi için, aynı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesine
göre, “...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması...”
gerekmektedir.
Bu çerçevede inceleme konusu işlemde ilgili pazar bakımından tarafların toplam ciro
ve pazar paylarının incelenmesi gerekmektedir. Tablo 5’de Canerler’in ilgili 220
pazarlardaki cirosuna yer verilmiştir.
Tablo 5: Canerler’in Değişik İlgili Pazar Ayrımlarına Göre Cirosu (YTL)
300 m2 altı (………...) 1000 m2altı (………...)
300 m2üstü (………...) 1000 m2üstü (………...)
TOPLAM (………...) TOPLAM (………...)
Tablo 5’de yer verildiği üzere hem 300 m2, hem de 1000 m2 kırılımında eşik değer
olan 25 milyon YTL aşılmaktadır. Bu bakımdan, incelemeye konu devralma işlemi
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşması nedeniyle
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir.
H.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 230
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında, bir veya birden fazla
teşebbüsün hakim durum yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik
olarak piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde
birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsü
devralması hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır. Bu çerçevede, başvuru
konusu işlemin taraflarının pazardaki konumları ele alınarak, işlem sonucunda bir
hakim durum yaratılmasının ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz
konusu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
06-32/392-102
7
240
Yukarıda da açıklandığı üzere, Ankara’da faaliyet gösteren Canerler’in %50 hissesini
devralan Kiler’in Ankara’da başka bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bakımdan,
devralma işlemiyle Canerler’in perakende pazarındaki payında bir artış olmayacaktır.
Dolayısıyla; işlem sonucunda perakende pazarında bir hakim durum yaratılmasının
ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
Alım pazarındaysa, bu pazarın ulusal olması dolayısıyla, Kiler ve Canerler arasında
bir yoğunlaşma olmaktadır. 2005 yılı itibarıyla Kiler ve Canerler’in toplam cirosu 367
milyon YTL’dir. Kurul’un daha önce izin verdiği Migros/Tansaş devralmasında 250
rekabeti olumsuz yönde etkileyebilcek bir alım gücüne ulaşılmadığı kararı da dikkate
alınarak, Migros/Tansaş’a göre çok daha küçük bir yoğunlaşma olan devralmaya
konu işlemin, alım pazarındaki ilgili ürün pazarlarının herhangi birinde hakim durum
yaratılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerde Ülkemizdeki bellibaşlı zincir mağazalara ilişkin
bilgiler değerlendirilerek incelemeye konu işlemin ulusal çapta önemli bir
yoğunlaşma yaratmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 16. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 260
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, söz konusu devralma işlemine ilişkin izin
başvurusunun, Kurumumuz kayıtlarına 2.3.2006 tarihinde intikal ettiği, yapılan
değerlendirmeler neticesinde işlemin 28.9.2005 tarihinde tamamlanarak Ticaret Sicili
Gazetesi’nde tescil edildiği anlaşılmıştır. İzne tabi bir devralma işleminin Rekabet
Kurulu’nun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendi gereğince teşebbüslere ve aynı maddenin üçüncü fıkrası
gereğince teşebbüslerin yönetim kurulu üyelerine ceza verilmesini gerektiren bir
durumdur.
270
Bu nedenle; izne tabi devralma işlemini, Rekabet Kurulu izni olmaksızın
gerçekleştiren Kiler ve Canerler’in her birine ayrı ayrı olmak üzere; ayrıca bildirim
yükümlülüğünün bulunduğu dönemde Kiler yönetim kurulunda görev yapan Nahit
KİLER, Ümüt KİLER ve Hikmet KİLER ile Canerler yönetim kurulunda görev yapan
Kadir CANER, Ahmet CANER ve İsmail CANER’in her birine ayrı ayrı ve
teşebbüslere verilen cezanın takdiren %10’u oranında olmak üzere idari para cezası
verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
280
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
06-32/392-102
8
işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu
nedenle, bildirime konu işleme izin verilmesine,
290
2. Bununla birlikte, izne tabi olduğu anlaşılan devralma işlemini, Rekabet Kurulu izni
olmaksızın gerçekleştiren Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve
Canerler Gıda San. ve Tic. A.Ş. (yeni ünvanı Kiler Ankara Mağazacılık San. ve
Tic. A.Ş.)’nin her birine ayrı ayrı olmak üzere Kanun’un 16. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi ve 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, 1.592’şer YTL idari para
cezası verilmesine,
3. Aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bildirim yükümlülüğünün
bulunduğu dönemde Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin yönetim
kurulunda görev yapan Nahit KİLER, Ümüt KİLER ve Hikmet KİLER ile Canerler 300
Gıda San. ve Tic. A.Ş. (yeni ünvanı Kiler Ankara Mağazacılık San. ve Tic.
A.Ş.)’nin yönetim kurulunda görev yapan Kadir CANER, Ahmet CANER ve İsmail
CANER’in her birine ayrı ayrı ve teşebbüslere verilen cezanın takdiren %10’u
oranında olmak üzere 159,20’şer YTL idari para cezası verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy