Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-64 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-47/632-180
Karar Tarihi : 6.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, M. Sıraç ASLAN,
Mehmet Akif ERSİN
B.RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Bülent GÖKDEMİR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş. ., Atlas Alışveriş
Hizmetleri Gıda San. Tic.Ltd.Şti ve Güler Alışveriş Hizmetleri
San. Tic. A.Ş. Vekili Ümüt KİLER
Şenlikköy Mah. Sacı Sok. No:12 Florya Bakırköy İstanbul
D. TARAFLAR : Güler Alışveriş Hizmetleri San. Tic. A.Ş.
Alibey Mah. Dr. Cemal Kozanoğlu Cad. No:171 Silivri İstanbul
Kiler Grubu (Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş., Atlas
Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic.Ltd.Şti, Nahit KİLER, Ümüt
KİLER ve Hikmet KİLER)
Merkez Mah. Gaziosmanpaşa Cad. No:28 Köyiçi Göngören
İstanbul
Güler Alışveriş Hizmetleri San. Tic. A.Ş. ortaklarının tamamı
(Yusuf BOSTAN, Hasan GÜLER, Erol GÜLER, İbrahim TORPİL,
Hanife GÜLER, Ayşe BOSTAN)
Alibey Mh. Dr. Cemal Kozanoğlu Cad. 171 Silivri İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Perakende sektöründe faaliyet gösteren Güler Alışveriş
Hizmetleri San. Tic. A.Ş.’nin Kiler Grubu tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.6.2006 tarih ve 3475 sayı ile giren ve en
son 21.6.2006 tarih ve 4008 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
06-47/632-180
1
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 28.6.2006
tarih ve 2006-3-64/Öİ-06-A.Ç. sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 3.7.2006 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/176 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-47 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Güler Alışveriş Hizmetleri San.Tic.
A.Ş.’nin Kiler Grubu şirketleri Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic. A.Ş. ve Atlas
Alışveriş Hizmetleri Gıda San. Tic.Ltd.Şti tarafından devralınmasına dair bildirim
konusu işlemin 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bununla
birlikte anılan işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı ve bu nedenle
başvuru konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili pazar
Hızlı tüketim malları (HTM) perakendeciliği, gıda, içecek, temizlik ve kişisel bakım
ürünlerinin tüketicilere perakende satışı hizmetidir. HTM perakendeciliği yapan
mağazaların büyük olanlarında tekstil, hazır giyim, mobilya gibi başka ürünler satılsa
da, bu mağazaların cirolarının çok büyük bölümü HTM ürünlerinden oluşmaktadır.
Ülkemiz perakende sektöründe birbirine koşut olarak iki süreç yaşanmaktadır. Birinci
olarak; geleneksel perakendecileri oluşturan bakkallar, yerlerini daha büyük çaplı ve
zincir mağazalardan oluşan modern kesime bırakmaktadır. İkinci olarak; modern
kesim birleşme ve devralmalar yoluyla kendi içinde konsolidasyona gitmektedir.
Nitekim, 2005 ve 2006 yıllarında Rekabet Kurulu’nun (Kurul) izniyle gerçekleşen
Carrefoursa/Gima1, Migros/Tansaş2 ve Kiler/Canerler3 devralmaları bu yönelimin
göstergeleridir.
Sektörün içinde bulunduğu dönüşüm süreci, modern sektörde gerçekleşen birleşme
ve devralmaları son derece hassas hale getirmektedir. Önümüzdeki dönemde,
geleneksel kesimin ağırlığını yitirecek olması, hem tedarikçilerle hem de tüketicilerle
ilişkiler açısından modern sektörde rekabetçi bir yapı oluşmasının önemini
arttırmaktadır.
HTM perakendeciliği sektöründe ilgili pazar analizi iki temel eksende yapılabilir: (1)
ürünlerin tüketiciyle buluştuğu perakende pazarı, (2) tedarikçiyle perakendecilerin
karşı karşıya geldiği alım pazarı. İlgili coğrafi pazarınsa, alım pazarında ulusal olarak
tespit edilmesi mümkünken, perakende pazarında ilgili coğrafi pazar yerel olarak
tespit edilmelidir.
1 17.06.2005 tarih ve 05-40/557-136 sayılı Kurul kararı
2 31.10.2005 tarih ve 05-76/1030-287 sayılı Kurul kararı
3 4.5.2006 tarih ve 06-32/392-102 sayılı Kurul kararı
06-47/632-180
2
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Perakende piyasasında ilgili ürün pazarı olarak Migros/Tansaş ve Kiler/Canerler
kararlarındaki değerlendirme esas alınarak 300 m2 kırılımı esas alınacaktır.
Alım pazarına ilişkin olaraksa, Migros/Tansaş ve Kiler/Canerler kararlarında
belirtildiği gibi çeşitli ürün grupları bazında değerlendirme yapılması yerinde
olacaktır. Bu bağlamda, alım pazarı et ve et ürünleri, beyaz et ve yumurta ürünleri,
unlu ürünler, sütlü ürünler, bira, şarap ve alkollü içkiler, alkolsüz içkiler, sıcak
içecekler (kahve ve çay), şekerli ürünler (çikolata, kek gibi), temel gıdalar (un, şeker,
pirinç gibi), dondurulmuş ürünler, bebek mamaları, ev hayvanları yiyecekleri, vücut
bakım ürünleri, ev temizlik ürünleri olarak ayrı ayrı belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralmaya konu teşebbüs Güler ağırlıklı olarak Trakya bölgesinde faaliyet
gösterdiğinden coğrafi pazar yerel olarak tanımlanmalıdır. Bu çerçevede, Güler’in
faaliyet gösterdiği yerleşim merkezleri Avcılar-İstanbul, Silivri-İstanbul, Çerkezköy-
Tekirdağ, Çorlu-Tekirdağ, Lüleburgaz-Kırklareli, Saray-Tekirdağ, Edirne-Merkez ve
Tekirdağ-Merkez ayrı ayrı coğrafi pazar olarak belirlenmiştir. Alım pazarındaysa,
zincir mağazaların tek elden alım yapmaları nedeniyle yerel ayrıma gidilmesine
gerek bulunmamaktadır. Bu bakımdan, alım pazarında ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Kiler Grubu (Kiler, Atlas)
İnceleme konusu devralma işleminde alıcı konumunda bulunan Kiler Grubu 2005 yılı
sonunda Ankara’nın önemli yerel marketlerinden Canerler’i devralmıştır. Kiler
ailesinin kontrolünde olan Kiler şirketinin ortaklık yapısı Tablo 1’de sunulmuştur.
Şirketin yönetim kurulu Nahit KİLER (Başkan), Ümüt KİLER ve Hikmet KİLER’den
oluşmaktadır.
Tablo 1: Kiler Ortaklık Yapısı (%)
Ortak Hisse Oranı
Nahit KİLER 32,67
Ümüt KİLER 32,67
Vahit KİLER 32,67
Hikmet KİLER 1,00
Sevgül KİLER 1,00
06-47/632-180
3
Yine Kiler Ailesinin kontrol ettiği Atlas da İstanbul’da Kiler adıyla faaliyet gösteren üç
mağazanın işletmeciliğini yapmaktadır. Kiler Grubu’nun bu pazardaki 2005 yılı
toplam cirosu (Canerler hariç) 256.813.812,14 YTL’dir.
Kiler Ailesi’nin perakendecilik dışında inşaat, turizm, elektrik dağıtımı, sağlık, şeker
ve akaryakıt sektörlerinde faaliyetleri bulunmaktadır.
H.2.2. Güler Alışveriş Hizmetleri San.Tic. A.Ş. (Güler)
İnceleme konusu devralma işleminde hisseleri Kiler Grubu’na devredilen Güler
ağırlıklı olarak Trakya bölgesinde HTM perakendeciliğiyle iştigal eden bir
teşebbüstür.
Tablo 2: Güler’in Devralma Öncesi Ortaklık Yapısı (%)
Ortak Hisse Oranı
Yusuf BOSTAN 35,00
Hasan GÜLER 35,00
Erol GÜLER 10,00
İbrahim TORPİL 10,00
Hanife GÜLER 5,00
Ayşe BOSTAN 5,00
TOPLAM 100,00
Güler’in devralma öncesi ortaklık yapısı Tablo 2’de sunulmuştur. Güler’in yönetim
kurulu üyeleri Yusuf BOSTAN (Başkan), Hasan GÜLER, Erol GÜLER ve İbrahim
TORPİL’dir. Güler’in 2005 yılı cirosu 55.577.873,46 YTL’dir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşlemi
İncelemeye konu işlem sonunda Güler’in kontrolü tamamen Kiler Grubu’na geçecek
ve şirketin ünvanı Kiler Trakya Mağazacılık San.Tic.A.Ş. (Kiler Trakya) olarak
değiştirilecektir. Devralma sonrasında Kiler Trakya’nın ortaklık yapısı şu şekilde
olacaktır:
06-47/632-180
4
Tablo 3: Güler - Kiler Trakya’nın Devralma Sonrası Ortaklık Yapısı (%)
Ortak Hisse oranı
Kiler 90,00
Atlas 5,00
Nahit KİLER 2,00
Ümüt KİLER 2,00
Hikmet KİLER 1,00
TOPLAM 100,00
Görüldüğü üzere, incelemeye konu olan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ bağlamında bir
devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında birleşme veya devralma kabul edilen
bir işlemin, Rekabet Kurulu’ndan izin almak üzere bildirilmesi zorunlu bir işlem olarak
değerlendirilebilmesi için, aynı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesine
göre, “...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı [yirmi beş milyon
YTL] aşması...” gerekmektedir.
Devralmaya konu olan Güler’in mağazalarının tamamı da 300 m2’den büyüktür. İlgili
coğrafi pazar olarak belirlenen yerleşim merkezlerinde Kiler Grubu’nun ve Güler’in
toplam ciroları 25 milyon YTL’lik ciro eşiğini geçmemektedir. Ancak alım pazarı
bakımından tarafların toplam Türkiye ciroları dikkate alındığında ciro eşiği
aşılmaktadır. Bu bakımdan, incelemeye konu devralma 4054 sayılı Kanun
kapsamında izne tabidir.
H.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında, bir veya birden fazla
teşebbüsün hakim durum yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik
olarak piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde
birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsü
devralması hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır. Bu çerçevede, başvuru
konusu işlemin taraflarının pazardaki konumları ele alınarak, işlem sonucunda bir
hakim durum yaratılmasının ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz
konusu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Perakende sektörü bakımından coğrafi pazar olarak belirlenen yerleşim
merkezlerinin hiçbirinde ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payı eşiğinin aşılma
ihtimali göz önünde bulundurularak ilgili coğrafi pazarlarda hakim durumun
yaratılması veya güçlendirilmesi gibi bir durumun söz konusu olup olamayacağı
değerlendirilecektir: Güler’in faaliyet gösterdiği coğrafi pazarlardan Avcılar-İstanbul
ve Çorlu-Tekirdağ’da Kiler de faaliyet göstermektedir. Başka bir ifadeyle perakende
06-47/632-180
5
sektörü bakımından inceleme konusu devralma neticesinde sadece bu iki yerleşim
merkezinde yoğunlaşma yaşanacaktır. Söz konusu iki bölgedeki Güler ve Kiler’in
mağaza bilgileri şu şekildedir:
Tablo 4: Avcılar-İstanbul Mağaza Bilgileri
Mağazalar Büyüklük (m2) Ciro (YTL)
Güler-1 300 1.504.816
Güler-2 400 2.006.421
Kiler-1 2.200 6.309.139
Kiler-2 400 2.551.629
Tablo 5: Çorlu-Tekirdağ Mağaza Bilgileri
Mağazalar Büyüklük (m2) Ciro (YTL)
Güler-1 850 4.263.645
Güler-2 1.000 5.016.053
Kiler-1 320 2.792.413
Yoğunlaşmanın yaşanacağı iki coğrafi pazar incelendiğinde, her ikisinde de çok
sayıda rakip perakendecinin olduğu görülmüştür. Avcılar-İstanbul bölgesinde faaliyet
gösteren rakip mağazalar şunlardır: 2 adet Migros (650 ve 700 m2), Onur Grup (510
m2), 3 adet Rammar (1.800, 450 ve 330 m2), İsmar (600 m2), Ekonomi Pazar (800
m2), Ambarlı Uyum (750 m2), Şok (450 m2), Dia (400 m2), Bim (400 m2), 3 adet
Altun (her biri 350 m2) ve 2 adet Altun Şükrübey (her biri 400 m2). Çorlu-Tekirdağ
bölgesindeki rakip perakendeciler ise şunlardır: Gima (1.750 m2), Migros (1.500
m2), 2 adet Ardaş (800 ve 750 m2), Hismar (750 m2), 2 adet PM (600 ve 500 m2), 2
adet Papatya (550 ve 400 m2), 2 adet Dia (400 ve 300 m2), 2 adet Şok (350 ve 300
m2), 5 adet Bim (250-400 m2) ve 2 adet Forya (300 ve 250 m2). Sonuç olarak,
yeterli sayıda rakip perakendecinin faaliyet gösterdiği Avcılar-İstanbul ve Çorlu-
Tekirdağ bölgelerinde inceleme konusu devralma neticesinde hakim durumun
yaratılması ya da güçlenmesi gibi bir durumun söz konusu olmayacağı kanaatine
varılmıştır.
Alım pazarında yaşanacak yoğunlaşmanın etkilerini değerlendirebilmek için ise
inceleme konusu işlemin Kurul’un izin verdiği Migros/Tansaş devralmasıyla
karşılaştırılması yerinde olacaktır. 2005 yılı itibariyle Kiler ve Güler’in toplam cirosu
422 milyon YTL’dir. Bu rakam Migros ve Tansaş’ın 2004 yılı toplam cirosunun
sekizde birinden daha azdır. Kurul’un Migros/Tansaş devralmasında rekabeti
olumsuz yönde etkileyecek bir alım gücüne ulaşılmadığı yönündeki
değerlendirmesinin ışığında, Migros/Tansaş’a göre çok daha küçük bir yoğunlaşma
olan devralmaya konu işlemin alım pazarındaki ilgili ürün pazarlarının herhangi
birinde hakim durum yaratılması sonucunu doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
06-47/632-180
6
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumu güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy