Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-8 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-12/122-39
Karar Tarihi : 7.2.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ, Özgür BAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Lanxess Deutschland GmbH
Temsilcisi: Av. Hakkı Gedik
Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu, Süleyman Seba Caddesi, 20
Sıraevler 55 Akaretler 34357 Beşiktaş – İstanbul
D. TARAFLAR : - Lanxess Deutschland GmbH
Building K 10 51369 Leverkusen, ALMANYA
- Braskem S.A.
Rua Eteno, 1561 Pólo Petroquímico de Camaçari 42810-000
Camaçari – BA BREZİLYA
- Unipar União de Indústrias Petroquímicas S.A.
Rua Araújo Porto Alegre, No.36, 4th floor, city of Rio de Janeiro,
State of Rio de Janeiro, BREZİLYA 30
- Fundação Filantrópica Arymax
- Bizma Investments LLC
- Betty Vaidergorn Feffer
- Suzano Papel e Celulose S.A.
- Daniel Feffer
- David Feffer
- Ruben Feffer
- Jorge Feffer
- Unipar Comercial e Distribuidora S.A.
40
E. DOSYA KONUSU: Petroflex Comércio e Indústria S.A.’nın %69,68 hissesinin
Lanxess Deutschland GmbH tarafından devralınması işlemine menfi tespit belgesi
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.1.2008 tarih, 455 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 31.1.2008
tarih, 2008–1–8/Öİ–08-İYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 1.2.2008 tarih,
08-12/122-39
2
REK.0.05.00.00-120/18 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-12 sayılı Kurul toplantısında 50
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Petroflex Comércio e Indústria
S.A.’nın %69,68 hissesinin Lanxess Deutschland GmbH tarafından devralınması
işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmadığı; anılan devir işlemi için
talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Lanxess Deutschland GmbH (Lanxess) 60
Lanxess uluslararası alanda faaliyet gösteren ve portföyü temel, özel ve katışıksız
kimyasallardan polimerlere uzanan bir teşebbüstür. Lanxess küresel ölçekte piyasaya
sentetik kauçuklar, organik olmayan renklendiriciler, teknik plastikler, madde
koruyucular, temel kimyasal ürünler, aktif katkı malzemeleri, işlevsel kimyasallar,
kauçuk kimyasalları ve iyonik değişim reçinesi sunmaktadır.
Lanxess’in hisselerin %100’ü bir holding şirketi olan ve hisseleri Alman Borsası’nda
kote edilmiş bulunan Lanxess AG’ye aittir. Aralık 2007 itibarıyla Lanxess AG’de
%5’den daha fazla oy hakkına sahip olan hissedarlar; (i) %10,25 pay ile Dogde&Cox, 70
(ii) %5,12 pay ile TPG Axon ve (iii) %5,11 ile Barclays’dir. Lanxess’in içinde bulunduğu
grubun faaliyetleri dört ana kola ayrılmaktadır: (i) performans kauçukları, (ii) teknik
plastikler, (iii) kimyasal ara ürünler ve (iv) performans kimyasalları.
Lanxess’in Türkiye’de faaliyet gösteren hiçbir şirkette hissedarlığı bulunmamaktadır.
H.1.2. Petroflex Comércio e Indústria S.A. (Petroflex)
Petroflex merkezi Brezilya’da bulunan ve sentetik kauçuk ve termoplastik elastomerler
üretimi ile iştigal eden bir şirkettir. Petroflex’in hisseleri Brezilya Borsası Bovespa’da 80
kote edilmiştir. Petroflex ekonomik bir gruba bağlı değildir.
Petroflex’in kontrol ettiği iştirakler, Petroflex Trading S.A. (Uruguay), Petroflex
International Ltd. (BVI) ve Petroflex America Inc. (USA) adlı şirketlerden oluşmaktadır.
Petroflex’in Türkiye’de faaliyet gösteren hiçbir şirkette hissedarlığı bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim formunda söz konusu işlemin, Petroflex’in başlıca ürünleri arasında bulunan ve 90
Lanxess’in de geniş ürün portföyünde bulunan sentetik kauçuk endüstrisine ilişkin
olduğu; tarafların sentetik kauçuk pazarında faaliyeti bulunmasından ötürü işlemin bu
sektörde bazı yatay örtüşmelere sebep olacağı ve sözü geçen sektördeki örtüşmelerin
dünya çapında: (i) sentetik kauçuğun PBR ve S-SBR tiplerini kapsayan “Butadien Bazlı
Solüsyon Kauçuklar” (PBR+S-SBR) ve (ii) sentetik kauçuğun E-SBR ve NBR tiplerini
kapsayan “Halojensiz Butadien Bazlı Emülsiyon Kauçuklar” (E-SBR+NBR)
pazarlarında gerçekleşeceği belirtilmiştir. Buna karşın tarafların Türkiye’de faaliyetleri
sadece E-SBR+NBR pazarında örtüşmektedir. Zira Petroflex S-SBR+PBR ürünlerini
08-12/122-39
3
Türkiye’ye ihraç etmemektedir. Bu bakımdan ilgili ürün pazarı değerlendirmesi sadece
E-SBR+NBR pazarı bakımından yapılacaktır. 100
Halojensiz Butadien Bazlı Emülsiyon Kauçuklar (E-SBR+NBR) pazarı: Bu sentetikler
halojensiz emülsiyon polimerizasyon işlemi ile üretilmektedir. Bu gruba giren
sentetikler (i) Emülsiyon Stiren-Butadien Kauçuk (E-SBR) ve (ii) Akrilonitril-Butadien
Kauçuk (NBR)’tur.
Emülsiyon Stiren-Bütadien Kauçuk (E-SBR): E-SBR yüksek işlenebilirlik özelliğine
sahip olan ve aşınmalara, ısıya, yıpranmaya, polar çözeltilere, seyreltilmiş asitlere ve
seyreltilmiş bazlara karşı dayanıklılık gibi özellikleri üstün şekilde barındıran bir
sentetik kauçuk türüdür. Çoğunlukla araba imalatında ve hafif kamyon lastiklerinin
imalatında ve kamyon (retread) bileşimlerinde kullanılır. E-SBR’nin diğer yaygın
kullanım alanları arasında; mutfakta kullanılan ev eşyaları altlıkları, süzme tahtası 110
tablaları, ayakkabı tabanları ve topukları, konveyör kayışları, sünger nesneler,
yapıştırıcılar, otomobil paspasları, frenler ve debriyaj pedalları, hortumlar, V kayışları,
yer döşemeciliği, askeri tank paletleri, sert kauçuktan pil kutusu kılıfları, haddelenmiş
contalar, kauçuk oyuncaklar, dökme kauçuk ürünler, yemek paketleme, ayakkabı
tabanlıkları, kablo yalıtım ürünleri ve kılıfları mevcuttur.
Akrilonitril-Butadien Kauçuk (NBR): NBR da bir tür sentetik kauçuktur ve yaygın olarak
endüstriyel ve otomotiv kauçuk ürünleri endüstrilerinin en işlevsel maddesi olarak
bilinir. NBR, aslında, doymamış akrilonitril ve butadien copolimerlerinin karmaşık
bileşimidir. Fiziksel ve kimyasal özellikleri polimerin bileşimindeki akrilonitril yapısına
göre değişiklik göstermekle birlikte (polimerin bileşimindeki akrilonitril arttıkça, yağlara 120
karşı dayanıklılık artmakta ancak maddenin esnekliği azalmaktadır), sentetik kauçuğun
bu türü genelde yağa, benzine ve diğer kimyasallara karşı dayanıklıdır ve yağa,
benzine ve diğer kimyasallara karşı dayanıklılık gerektiren geniş kullanım alanlarında
kullanılmaktadır. Otomotiv sanayinde, yağ ve benzin için kullanılan hortumlarda ve
mühürlerde kullanılmaktadır. NBR’ın -40 dereceden +120 dereceye kadar dayanabilen
yapısı, onu olağandışı otomotiv uygulamaları için ideal materyal haline getirmektedir.
NBR ayrıca, dökme kauçuk ürün, ayakkabı, yapıştırıcı, sünger, genişletilmiş köpük ve
yer paspasları üretiminde de kullanılmaktadır.
Yukarıda açıklandığı şekilde, E-SBR ve NBR farklı özelliklere sahiptir ve farklı
uygulama alanları vardır. Farklı amaçlar için üretilmekte ve bu nedenle talep yönünden 130
birbirleri ile ikame edilememektedirler.
Buna karşın, aynı üretim tesislerinde üretilmeleri ve üretim işlemlerinin her iki sentetik
kauçuk türü için de aynı olması nedeniyle, E-SBR ve NBR’nin aynı pazara ait olduğu
düşünülmektedir. Esasında, aralarındaki kimyasal farklılık akronitrilin (NBR’de) stirin
(S-SBR’de) ile değiştirilmesinden kaynaklanmaktadır. Diğer bir deyişle, E-SBR ve
NBR’nin her ikisi de emülsiyon polimerizasyon işlemi ile aynı tesiste üretildiklerinden
arz yönünden bu iki ürün birbirleri ile ikame edilebilir niteliktedir. Örneğin, hem Lanxess
hem de Petroflex her iki ürünün de üretimini aynı tesislerde yapabilmektedir.
Yukarıda sayılan gerekçelere dayanarak, arz yönünden E-SBR ve NBR’ın birbirlerinin
ikamesi oldukları ve bu nedenle aynı ürün pazarına ait oldukları kanaatine ulaşılmıştır. 140
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya kapsamında İlgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul
edilmiştir.
08-12/122-39
4
H.3. Değerlendirme
Dosya konusu devralma işlemi, taraflar arasında 13.12.2007 tarihinde imzalanan 150
“Hisse Alım Sözleşmesi” (Sözleşme) tarafından düzenlenmektedir. Öngörülen işlemin
tamamlanması sonucunda, Lanxess Petroflex’te %69,68 oranında hisseye ve
Petroflex’in kontrolüne sahip olacaktır. Aşağıdaki tabloda Petroflex’in devir öncesindeki
hissedarlık yapısı yer almaktadır:
Tablo-1 Petroflex’in Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Braskem S.A. 33,53
Unipar União de Indústrias Petroquímicas S.A. 16,60
Fundação Filantrópica Arymax 7,87
Bizma Investments LLC 3,90
Betty Vaidergorn Feffer 2,34
Suzano Papel e Celulose S.A. 2,02
Daniel Feffer 0,95
David Feffer 0,80
Ruben Feffer 0,74
Jorge Feffer 0,74
Unipar Comercial e Distribuidora S.A. 0,17
Diğerleri 30,32
İşlemin tamamlanması neticesinde Petroflex’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi
olacaktır:
Tablo-2 Petroflex’in Devir Sonrası Öngörülen Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Lanxess 69,68
Diğerleri 30,32
160
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, Petroflex’in kontrolü Lanxess’e
geçeceğinden söz konusu işlemin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
Aşağıdaki tabloda taraflar ile rakiplerinin ilgili ürün pazarındaki pazar payları
gösterilmiştir:
Tablo-3 Tarafların ve Rakiplerinin İlgili Ürün Pazarındaki Pazar Payları
2006 2006 (%) 2007 2007 (%)
Toplam Talep E-SBR+NBR (ton) (…….) (…….)
Lanxess (…….) (…) (…….) (…)
Petroflex (…….) (…) (…….) (…)
Tüpras (…….) (…) (…….) (…)
Polimeri (…….) (…) (…….) (…)
Kumho (…….) (…) (…….) (…)
Diğer (…….) (…) (…….) (…)
Lanxess ve Petroflex’ın ilgili ürün pazarındaki ciroları ise sırasıyla (…………) YTL ve 170
(………..) YTL’dir. Bu çerçevede, tarafların toplam ciro ve pazar payları 1997/1 sayılı
Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmamaktadır. Dolayısıyla söz konusu işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi olmayan bir işlem niteliğindedir.
Sözleşmenin 13. maddesi ile satıcılara 3 yıl süreyle devredilen şirketin ticari faaliyetleri
ile ilgili olarak rekabet etme yasağı ve 14. maddesi ile de 12 ay boyunca devredilen
08-12/122-39
5
şirketin personelini istihdam etme yasağı getirilmiştir. İlgili işlem ile birlikte ticari itibar
ve know-how devride gerçekleşeceğinden 3 yıllık rekabet yasağı ile 1 yıllık istihdam
etme yasağı, işlem ile doğrudan ilgili ve işlemin yürütülmesi için gerekli olan yan
sınırlama niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. 180
Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler ışığında; devir işleminin tarafları olan Lanxess ve
Petroflex’in ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları ve cirolarının, 1998/2 sayılı
tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı tebliğin 4. maddesinde öngörülen eşiklerin altında
kalması nedeniyle, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi
olmadığı; 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca, talep edilen menfi tespit
belgesinin verilmesinin uygun olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ 190
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğuna; ancak
tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri
aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına,
2. İşleme 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi
verilmesine
OYBİRLİGİ ile karar verilmiştir.
200
Full & Egal Universal Law Academy