Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-163 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-59/1222-464
Karar Tarihi : 16.09.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Harun GÜNDÜZ, Burak SAĞLAM
C. ŞİKAYET EDEN : Mehmet Emin MANDAL
Temsilcisi: Av. Mustafa ÖZBOLAT- Av. Abdulkadir TAYYAR
Sanayi Mah. Garaj Altı 2. Nolu Sok. Dörtyol/Hatay
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Petrol Ofisi A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. No:33-37 Maslak/İstanbul 20
E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş. ile Mehmet Emin MANDAL arasındaki
dikey ilişkinin süresinin 4054 Sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile uyumlu hale getirilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.06.2010 tarih ve 4753 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 03.08.2010 tarih ve 2010-1-163/İİ-10-383.HG sayılı İlk
İnceleme Raporu, 08.08.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca 30
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 07.09.2010
tarih ve 2010-1-163/ÖA-10-383.HG sayılı Önaraştırma Raporu 08.09.2010 tarih ve
REK.0.05.00.00-110/360 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-59 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyetçinin vekilleri tarafından yapılan başvuruda özetle;
- Müvekkil ile Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ) arasında 23.12.1996 tarihinde Petrol
Ofisi lehine 15 yıl süreli intifa hakkının tesis edildiği; 28.1.1997 tarihinde ise
akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı,
- Bayilik sözleşmesinin 30.11.2004 tarihinde yapılan akaryakıt ve LPG satışına 40
ilişkin bayilik sözleşmesi ile yenilendiği, bu sözleşmenin sona ermesiyle de en
son 25.1.2007 tarihinde yenilendiği,
- Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak yapılan önaraştırma
neticesinde aldığı 15.11.2006 tarih ve 06-84/2059-306 sayılı kararında, yine
Kurul tarafından alınmış olan Total – Mevlana kararına atıfla, rekabet
yasağına ilişkin olarak yapmış olduğu değerlendirmede,18.05.2005 tarihinden
önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı aşan
anlaşmaların 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunduğunun belirtildiği,
10-59/1222-464
2
ifade edilerek müvekkil ile şikayet olunan POAŞ arasındaki dikey ilişkinin 18.09.2010 50
tarihine kadar grup muafiyetinden yararlanabileceğine, bu tarihten sonra muafiyet
koşullarının ortadan kalkacağına, 18.09.2010 tarihinden sonra intifa hakkı
çerçevesinde bayilerin intifalarının kaldırılmayarak yeniden sözleşmelerinin
yenilenmesi doğrultusunda zorlanması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde işlem başlatılacağının şikayet edilene bildirilmesine karar verilmesi
talep edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuru konusu akaryakıt
istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinden oluşan
ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma imkanının olduğu görüşü ifade 60
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2. maddesinde
üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla
teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı
amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı
Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya
getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne
uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve 70
Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu
üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı
tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5
yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti
kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Başvuruda yer alan bilgilere göre, başvuru sahibi ile POAŞ arasındaki dikey ilişkinin
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte
rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, 23.12.1996 tarihinde 80
başvuru sahibi tarafından POAŞ lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiştir. Öte
yandan başvuru kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesinden, şikâyetçi ile
POAŞ arasındaki bayilik sözleşmelerinin 1997 yılından itibaren çeşitli defalar
yenilendiği anlaşılmaktadır.
Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu
kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla
kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, “azami hadde indirme” ilkesi gereğince,
18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır. Bu bağlamda, başvuru konusu 90
akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa
sözleşmesinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.09.2010 tarihine
kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma olanağı
bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusuna ilişkin olarak POAŞ hakkında
4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve
şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
100
10-59/1222-464
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile
intifa sözleşmesinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.9.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2- Bu nedenle, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy