Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-62 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-48/652-162
Karar Tarihi : 22.7.2004
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN , R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr.
Zühtü AYTAÇ, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖR : F. Yeşim AKCOLLU, Mert KARAMUSTAFAOĞLU
C. BİLDİRİMDE 20
BULUNAN : -Pfizer Inc.
Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Melis BİŞKİN
Barbaros Bulvarı, Murbasan Sokak, Cerrahoğlu Binası,
Balmumcu, Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : -Pfizer Inc.
235 East 42nd Street 10017,New York-ABD
-Sanofi-Synthelabo S.A.
174 Avenue de France 75635- Paris Cedex 13- 30
FRANSA
E. DOSYA KONUSU: Pfizer Inc.’nin Sanofi-Synthelabo S.A. ile imzaladığı
“Varlık Satınalma Sözleşmesi” ile Sanofi-Synthelabo S.A.’dan Aventis
S.A.’nın Campto İşi’nin devralınması işlemine izin talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.6.2004 tarih, 3291 sayı ile giren
ve en son 8.7.2004 tarih, 3676 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar 40
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 19.7.2004, 2004-1-62/Öİ-04-F.Y.A. sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu, 20.7.2004 tarih, REK.0.05.00.00/129 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-
48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Pfizer Inc.’nin Sanofi-Synthelabo S.A. ile imzaladığı “Varlık Satınalma
Sözleşmesi” ile Sanaofi-Synhelabo S.A.’dan Aventis S.A.’nın Campto İşi’nin
devralınması işleminin tarafların sahip olduğu toplam pazar payları yönüyle,
04-48/652-162
2
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 50
sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi işlem olduğu,
- söz konusu devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde
belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz
konusu olmadığı ve dolayısıyla söz konusu devralma işlemine izin verilmesi
gerektiği
ifade edilmektedir.
60
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Pfizer Inc. (Pfizer)
Devralan Pfizer, hisseleri New York Borsası'nda işlem gören ve halka açık
olan, Pfizer Grup Şirketleri’ni kontrol eden şirkettir.
Pfizer Türkiye’de tamamına sahip olduğu iştiraki Pfizer İlaçları Limited Şirketi 70
aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Pfizer İlaçları Limited Şirketi’nin
hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Pfizer ilaçları Limited Şirketi’nin Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse adedi Hisse Oranı (%)
Pfizer Holdings Turkey Limited 3.686.633 99,99
Pfizer International Holdings Limited 2 0
Pfizer Holdings Europe 2 0
Pfizer Holdings Ireland 2 0
Pfizer Joint Ventures Limited 2 0
TOPLAM 3.686.642 100
Pfizer Holding Turkey Limited’in hisselerinin %100’ü Pfizer Luxemborg S.A.
tarafından kontrol edilmektedir.
Pfizer’in 2003 yılında dünya çapındaki cirosu (……………) ABD Doları’dır.
Pfizer’in 2002 yılında Türkiye’de toplam denetlenmiş cirosu ise 80
(…………………………) TL’dir.
H.1.2. Sanofi-Synthelabo S.A. (Sanofi-Synthelabo)
Sanofi-Synthelabo, Fransız kanunları uyarınca kurulmuş, beşeri ilaçların
araştırma, üretim ve pazarlamasıyla iştigal eden uluslararası bir şirketler
grubuna liderlik etmektedir.
90
04-48/652-162
3
Sanofi-Synthelabo’nin faaliyetleri aşağıdaki dört alanda uzmanlaşmıştır:
kardiyovasküler hastalıklar/tromboz,
merkezi sinir sistemi,
dahili tıp,
onkoloji.
31.12.2003 itibarıyla Sanofi-Synthelabo’nun sermayesi aşağıdaki şekilde
tahsis edilmiştir: 100
Halk: %48,20 (oy haklarının %35,86’ine karşılık)
Total: %24,35 (oy haklarının %34,8’ine karşılık)
L’Oréal: %19,52 (oy haklarının %27,89’una karşılık)
Hazine: %6,82
Sanofi-Synthelabo çalışanları: %1,11 (oy haklarının
%1,45’ine karşılık)
Sanofi-Synthelabo Türkiye’de beş şirket vasıtasıyla faaliyet göstermekte olup,
bu şirketler ve faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmiştir:
110
Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş. (beşeri ürünler)
Sanofi-Synthelabo Bristol-Myers Squibb Adi Ortaklığı (beşeri
ürünler)
Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş. (veterinerlikte kullanılan her türlü
ilaç ve ürünlerin ithalatı, ihracatı, dahili ticareti ve pazarlaması)
Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş. (emlak sektörü)
Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. (sağlık ürünleri)
Söz konusu şirketlerin sermaye yapılarına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:
120
Tablo 2- Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş.’nin Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Sanofi SA/AG Cenevre 57.827.790.889 99,79
Sanofi-Synthelabo Paris 110.919.177 0,19
Etienne Marie Charles Robert Jacob 1.109.203 0
Didier Benoit 1.109.192 0
Thierry Lombard-Platet 11 0
Gülperi Yörüker 1.000 0
Diğer yerel azınlık hissedarlar 8.470.528 0,01
TOPLAM 57.949.400.000 100
Tablo 3- Sanofi-Synthelabo, Bristol-Myers Squibb Adi Ortaklığı’nın Sermaye Yapısı
Hissedarlar İştirak Oranı (%)
Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş 50,1
Bristol-Myers Squibb İlaçları Inc. İstanbul Şubesi 49,9
TOPLAM 100
04-48/652-162
4
Tablo 4- Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş.’nin Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı
(%)
Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş 41.349.690 99,99
Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş 5 0
Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. 5 0
Sanofi SA/AG Cenevre 5 0
Sanofi-Synthelabo Paris 5 0
TOPLAM 41.349.710 100
130
Tablo 5- Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Sanofi SA/AG Cenevre 5.378.237,01 99,97
Sanofi-Synthelabo Paris 827,69 0,02
Patrice Henri Layrac 107,60 0
Secibe S.A Paris 413,85 0
Barcor S.A. Cenevre 413,85 0
TOPLAM 5.380.000 100
Tablo 6- Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş 14.999.996 99,99
M.Fadlullah Cerrahoğlu 1 0
Bekir Hilmi Aroma 1 0
Ayşegül Yalçınmani 1 0
Gülperi Yörüker 1 0
TOPLAM 15.000.000 100
Tablo 7- Sanofi SA/AG Geneva’nin Sermaye Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Sanofi-Synthelabo 17.295 99,99
Patrice Descorps 1 0
Mauro Gabella 1 0
Jean-Pierre Jacquemoud 1 0
Jean-Calaude Leroy 1 0
Jacques-Andre Reymond 1 0
TOPLAM 15.000.000 100
Sanofi-Synthelabo’nun 2003 yılında dünya çapındaki cirosu (………………)
Euro, Türkiye’deki cirosu ise (………………………) TL’dir.
H.2. İlgili Pazar 140
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Beşeri ilaçlar, Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı ve kullandığı Anatomik
Tedavi Sınıflandırması (Anatomical Therapeutic Classification-ATC)’na göre
çeşitli gruplara ayrılmıştır. ATC sistemi, birinci derecesi (ATC-1) en genel ve
dördüncü derecesi (ATC-4) ise en detaylı olmak üzere 4 kategoriden
04-48/652-162
5
oluşmaktadır. ATC sınıflandırmasının üçüncü kademesinde (ATC-3) ilaçlar
tedavi endikasyonlarına göre, bir başka deyişle hangi amaçla kullanıldıklarına
göre gruplandırılmaktadır. Aynı tedavi edici özelliklere sahip olan, dolayısıyla 150
birbirinin yerine kullanılması mümkün olan ilaçlar aynı sınıfa dahil
edilmektedir. Dolayısıyla, ATC-3 sınıflandırması, kullanım alanı ve amaçlarına
göre birbirini ikame edebilen ürünlerin bir pazarda toplanmasına olanak
tanımaktadır.
Kurul’un ilaç şirketlerinin birleşmesine ilişkin olarak yapılmış olan başvurulara
ilişkin vermiş olduğu kararlarda1 genellikle ilgili ürün pazarı tespit edilirken
ATC-3 sınıflandırmasından yararlanılmıştır.
ATC-2 kategorisinde yer alan L1 (kolorektal kanser tedavisi ürünleri) kendi 160
içerisinde de ATC-3 seviyesinde “L1A” (alkilatif ajanlar”), “L1B”
(antimetaboliteler), “L1C” (Vinka alkaloidler), “L1D” (kitostatik antibiyotikler) ve
yukarıda bahsedilen ilaç türlerinden hiçbirine girmeyen diğer kitostatik
maddelerden oluşan “L1X” kategorilerine ayrılmaktadır.2 Dosya konusu
devirde yer alan Aventis SA’nın Campto ürünü L1C/L1X pazarında yer
almaktadır.
Bu nedenle ilgili ürün pazarı “L1C/L1X” pazarı olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 170
Beşeri ilaç üreten ve/veya ithal eden teşebbüsler ürünlerini yaygın toptan
dağıtım ağı ve perakende satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine
ulaştırmaktadır. İlaca yönelik hukuki düzenlemeler de ilacın kolay ulaşılabilir
olmasını sağlamaya yöneliktir. Bunların yanı sıra, ilgili mevzuatın öngördüğü
fiyat kontrolü, bölgeler arasında fiyat farklılıklarının oluşmasını büyük ölçüde
önlemektedir. Bu çerçevede, ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları”
olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 180
Pfizer ve Sanofi-Synthelabo arasında imzalanan Varlık Satınalma Sözleşmesi
ile Aventis S.A.’nın Campto İşi, Pfizer tarafından devralınacaktır. Dolayısıyla
söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir
devralmadır.
Türkiye’de L1C/L1X pazarında faaliyet gösteren şirketlerin 2003 yılına ilişkin
pazar paylarına Tablo 8’de yer verilmiştir:
190
1- Abbott/BASF Dosya Sayısı:D1/1/F.Y.A.-01/2, Karar Sayısı:01-09/84-23, R.G. Tarih:29.7.2002,
Sayı:24830
- Phizer Inc./Warner-Lambert Company Dosya Sayısı:D1/1/E.C.G.-00/2, Karar Sayısı:00-19/189-101,
R.G. Tarih:17.11.2000, Sayı:24233
2 L1A, L1B , L1C ve L1X alt gruplarından bir kısmı kolorektal kanser hastalarında ayrı ayrı kullanılan
ürünler olmaktan ziyade birbiriyle tamamlayıcı olarak kullanılmaktadır.
04-48/652-162
6
Tablo 8- L1C/L1X Pazarının Yapısı
Pazardaki Aktörler Pazar Payları (%)
Aventis (…..)
Bristol Myers Squibb (…..)
Orna (…..)
ER-KIM (…..)
GlaxoSmithkline (…..)
Onko (…..)
Diğerleri (…..)
Toplam Pazar 100
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen ciro ve pazar payı
eşiklerinin aşılıp aşılmadığı incelendiğinde; tarafların ilgili ürün pazarındaki
toplam cirosu (…………………….. TL) açısından 25 trilyon TL eşiğinin
aşılmadığı; fakat, yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere tarafların ilgili ürün
pazarındaki toplam pazar paylarının (%…) Tebliğ'de belirtilen pazar payı
eşiğini aştığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya konusu devralma işlemi 200
Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pfizer L1C/L1X pazarında üretmekte
olduğu ürünü “Camptostar”ı Türkiye de dahil olmak üzere, Avrupa çapında
pazarlamadığından –Kuzey, Güney Amerika ve Yeni Zelanda’da
pazarlamaktadır- söz konusu devir işlemi sonrasında herhangi bir yoğunlaşma
artışı yaşanmayacağı anlaşılmaktadır.
Sanofi-Synthelabo, L1C/L1X pazarındaki ürünü olan “Eloxatin”e ilişkin olarak
2003 yılında Türkiye’de herhangi bir satış gerçekleştirmemiştir. Dosya 210
mevcudu belgelerden anlaşıldığı üzere Phizer’in Aventis’in Campto işini
devralması sonucunda Türkiye pazarında Sanofi-Synthelabo ile rekabet
etmesi beklenmektedir.
Pfizer ile Sanofi-Synthelabo arasında imzalanan Varlık Satınalma
Sözleşmesi’nin 7.10 maddesinin “Sınırlayıcı Taahhütler” başlığını taşıyan (d)
bendinde rekabet yasağı şeklinde bir takım yan sınırlamalar bulunmaktadır.
Söz konusu bend aşağıdaki gibidir.
“Sınırlayıcı Taahhütler. (i) İkinci Safha Kapanış Tarihini izleyen beş (5) yıl 220
(“Sınırlanmış Dönem”) boyunca, Satıcı ve Bağlı Kuruluşları, ve Satıcının Bağlı
Kuruluşu olduğunda (Bağlı Kuruluş olarak kaldığı sürece) Aventis ve Bağlı
Kuruluşları, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, firma veya kuruluşlarda
hissedar, temsilci, ortak, mal sahibi, ortak girişimci, danışman sıfatıyla veya
diğer sıfatlar altında, Ürünü veya Bileşiği içeren ürünleri Aventis Bölgesinde
doğrudan doğruya veya dolaylı olarak üreten, dağıtan veya satan firma veya
kuruluşlarda yer almayacak ya da bunlara iştirak etmeyecektir (“Sınırlayıcı
Taahhütler”). Ancak, işbu Sözleşmede yer alan hususlardan hiçbiri, Satıcı
veya Bağlı Kuruluşlarının (x) Ürünü Tedarik Sözleşmesi uyarınca Alıcıya
satmak için üretmesine, (y) o sırada doğrudan doğruya veya dolaylı olarak 230
Ürünün veya Ürünün içerdiği etken madde veya maddeleri içeren ürünlerin
üretimi, pazarlaması, dağıtımı ve satışıyla zaten uğraşan diğer taraf veya
taraflarla her türlü iktisap, birleşme, ortak girişim, ortaklık, araştırma ve/veya
geliştirme ortaklığı veya ilişkisi (“İlişki”) kurmasına, ya da (z) doğrudan
04-48/652-162
7
doğruya veya dolaylı olarak Ürünün veya Ürünün içerdiği etken madde veya
maddeleri içeren ürünlerin üretimi, pazarlaması, dağıtımı ve satışıyla uğraşan
Şahısların, ulusal borsalarda işlem gören ya da ulusal aracılık piyasasında
fiilen alınıp satılan ve bu Şahısların dolaşımdaki oy haklarının yüzde beşinden
azına karşılık gelen hisselerini almasına, Satıcının bu Şahıslarla başka
bağlantısı veya ilişkisi olmaması kaydıyla, engel teşkil etmeyecektir.” 240
Dosya konusu devralma işlemindeki yan sınırlama hükmünün birleşmenin
uygulanması açısından doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, ancak bu şekilde
devredilen Campto İşi’nin müşterilerinin bağlılığının sağlanabileceği ve
devralınan malvarlığının değerinin karşılanabilmesinin mümkün olabileceği
anlaşılmaktadır. Anılan kısıtlamanın ne süresi, ne uygulandığı coğrafi alan, ne
konusu ne de tabi olan kişiler açısından tanımlanan amacı gerçekleştirmek
için makul olandan fazla olmadığı ve zaruri olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmelerin neticesinde başvuru konusu
devralma işleminin, Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan 250
veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazardaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir işlem olmadığı
kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Pfizer Inc’in Sanofi-
Synthelabo S.A. ile imzaladığı “Varlık Satınalma Sözleşmesi” ile Aventis
SA’nın Campto İşi’ni devralması işleminin, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin 260
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesi
kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, bununla birlikte bu işlemin aynı
Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında
ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte
olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy