Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-3-043 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 20-51/700-309
Karar Tarihi : 26.11.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Mehmet YANIK, Muhammed Ali BEKTEMUR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Kohlberg &Co. L.L.C
Temsilcileri: Av. Halil Emre ÖNAL, Av. İpek İNCE
River Plaza 17. Kat, Büyükdere Cad. Bahar Sok. No. 13
34394 Levent İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Pioneer UK Midco 1 Limited’in ortak kontrolünün Kohlberg
&Co., L.L.C., Mubadala Investment Company PJSC ve Partners Group AG.
tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.09.2020 tarih ve 10204 sayı
ile giren ve en son 05.11.2020 tarih ve 11850 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 19.11.2020 tarih ve 2020-3-43/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan başvuruda; Pioneer UK Midco 1 Limited’in (PUM1) dolaylı ortak kontrolünün
Kohlberg &Co., L.L.C. (KOHLBERG), Mubadala Investment Company PJSC
(MUBADALA) ve Partners Group AG. (PARTNERS) tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Bildirime konu işlemin temelini taraflar arasında 22.08.2020 tarihinde imzalanan
Menkul Kıymet Satın Alım Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. Bildirim
formunda; mevcut durumda PARTNERS’ın iştirakleri vasıtasıyla paylarının tamamına
ve tek kontrolüne sahip olduğu PCI Pharma Services (PCI) paylarının %(…..)’sinin
KOHLBERG tarafından, %(…..)’sinin MUBADALA tarafından devralınacağı,
PARTNERS’ın ise %(…..) oranında paya sahip olmaya devam ederek PCI üzerinde
ortak kontrol tesis edileceği ifade edilmektedir1. İşlemin ekonomik gerekçelerine
yönelik yapılan açıklamalarda, KOHLBERG ve MUBADALA’nın PCI’ı özellikle ilaç
tedavisi ve biyolojik ürünler alanlarındaki küresel büyüme eğilimi açısından ileriye
dönük bir yatırım olarak gördükleri ve deneyimleri sayesinde önemli seviyede katma
değer oluşturabileceklerine inandıkları, bu sayede ileriye dönük olarak PCI’ın,
biyoteknololojik ilaç müşterilerinin gelecek taleplerini daha geniş bir coğrafi alanda
1 Devralma işlemi Cayman adalarında devralma aracı olarak kurumuş olan KPCI Acquisiton Limited
(KPCI) aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Mevcut durumda paylarının tamamı KOHLBERG’e ait olan
KPCI, işlemin tamamlanmasından sonra paylarının %(…..)’sini MUBADALA’ya, %(…..)’ini ise
PARTNERS’a devrederek nihai ortaklık yapısı oluşturulacaktır.
20-51/700-309
2/6
destekleyebileceği ifade edilmiştir. İşlem taraflarının hissedarlık yapılarına aşağıda yer
verilmektedir.
Tablo-1: PARTNERS Hissedarlık Yapısı
Pay Sahipleri (%5 ve daha fazla paya sahip
olanlar)
Pay Oranları (%)
Dr. Marcel Erni (…..)
Mr. Alfred Gantner (…..)
Mr. Urs Wietlisbach (…..)
BlackRock, Inc. (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo- 2: KOHLBERG Hissedarlık Yapısı
Pay Sahipleri Pay Oranları (%)
Samuel P. Frieder (…..)
KOHLBERG Çalışanları (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo -3: MUBADALA Hissedarlık Yapısı
Pay Sahipleri Pay Oranları
Abu Dabi Emirliği (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak
girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir
devralma işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan
koşullar, kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol”
altında tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” (tam işlevsellik)
niteliği taşımasıdır.
(7) İşlem öncesinde PCI’ın paylarının tamamı ve tek kontrolü PARTNERS’a aittir2. İşlem
sonrasında ise, yeni oluşturulacak yapıya kontrol sahibi yeni hissedarların dâhil olması
yoluyla kontrolün niteliğinde tek kontrolden ortak kontrole doğru bir değişimin
yaşanacağı öngörülmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı
Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. ve devamı paragraflarında bir ortak girişimde ortak
kontrolden söz edilebilmesi için tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik
kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa
kullanılması gibi şartların sağlanması gerektiği düzenlenmiştir. Kılavuz’un 53.
paragrafında ise ortak kontrolü sağlayan veto haklarının ortak girişimin stratejik ticari
davranışları üzerinde belirleyici etki uygulayabilme imkânı vermesi gerektiği ifade
edilmektedir. Bu haklar ise tipik olarak; üst yönetimin atanması ve bütçenin
belirlenmesi, işletme planı, önemli yatırımlar gibi kararları içermektedir.
(8) Bildirim formunda;
- Devralma işlemi gerçekleştirildikten sonra, oluşturulacak PCI Yönetim
Kurulu’nun (…..) kişiden oluşacağı; biri Yönetim Kurulu Başkanı olmak üzere
2 PARTNERS PCI üzerindeki dolaylı kontrolünü %100 iştiraki Pioneer Cayman Holdings LLC.
aracılığıyla sağlamaktadır. Pioneer Cayman Holdings LLC. ise PARTNERS bünyesinde faal bir holding
şirketi olup, PUM1’in doğrudan ve %100 hissedarıdır. PUM1 ise, hisselerinin tamamına sahip olduğu
iştiraki Pioneer Midco 2 Limited aracılığıyla, PCI’nın dolaylı kontrol ve pay sahibidir.
20-51/700-309
3/6
(…..) yöneticinin KOHLEBERG tarafından, (…..) yöneticinin MUBADALA
tarafından, (…..) yöneticinin ise PARTNERS tarafından atanacağı, pay sahipleri
tarafından oybirliği ile atanacak olan PCI CEO’sunun da ayrıca Yönetim
Kurulu’nda yer alacağı,
- Yönetim Kurulu’nun faaliyetlerini yürütürken kararların oy çoğunluğu ile
alınacağı, ancak toplantı nisabının sağlanması için her bir tarafın atamış olduğu
en az bir yöneticinin toplantıda hazır bulunması gerektiği,
ifade edilmiştir.
(9) Yönetim Kurulu’nun yapılanmasına, toplantı ve karar nisaplarına bakıldığında oy
çoğunluğun her durumda KOHLBERG tarafından sağlanarak Yönetim Kurulu kararları
üzerinde etkili olacağı anlaşılmaktadır. Ancak taraflar arasında 22 Ağustos 2020’de
imzalanan Devir Taahhüt Mektubu’na ait Ek-A’da “Saklı Tutulan Konular” başlığı
altında yer alan maddeler incelendiğinde;
- İş planı ve faaliyet bütçesinin onaylanması ve değiştirilmesi,
- İşletme ve sermaye harcamaları dâhil olmak üzere yıllık bütçenin onaylanması
ve buna ilişkin değişikliklerin yapılması,
- Devralma işleminin tamamlanmasından sonraki ilk 18 ay içinde CEO’nun
görevine ilişkin fesih ve yerine yeni bir CEO atanması,
- Denetçilerin atanması ve denetlenen finansal tabloların onaylanması,
- Tamamına sahip olunmayan yan kuruluşların, ortak girişimlerin ve ortaklıkların
kurulması
konularında karar alınabilmesi için oybirliğinin sağlanması gerektiği belirtilmiştir3.
(10) KOHLBERG her ne kadar Yönetim Kurulu kararları üzerinde tek başına etkili olabilecek
oy çoğunluğunu sağlasa da, stratejik ticari kararların alınması ve işletme planının
oluşturulması gibi konularda oybirliğinin sağlanması gerektiğinden, tarafların
birbirlerinin menfaatlerini gözeterek önemli ticari kararlar üzerinde mutabakata
varmaları gerektiği anlaşılmaktadır.
(11) Bu bilgiler ışığında PCI’ın yönetim yapısının ortak girişimden söz edebilmek için gerekli
olan ortak kontrol şartını sağladığı kanaatine ulaşılmıştır. Söz konusu ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık olarak tüm işlevlerini yerine getirip getiremeyeceği, bir başka
deyişle tam işlevsel olup olamayacağı değerlendirilmiştir.
(12) Kılavuz’un 78. ve devamı paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak
nitelendirilebilmesi için; bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara
sahip olma, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterme, satma ve satın
alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmama ve kalıcı olarak faaliyet gösterme gibi
nitelikleri haiz olması gerektiği belirtilmektedir.
(13) PCI mevcut durumda yeterli insan ve sermaye kaynakları ile pazarda bağımsız ve
istikrarlı bir şekilde faaliyetlerini sürdürmektedir. PCI’ın günlük faaliyetlerini yürüten bir
yönetimi ve faaliyetlerini süresiz bir şekilde sürdürmesine imkân veren finans, personel
ve varlıklar gibi yeterli kaynaklara erişimi bulunmakta olup, bu durum PCI’da ortak
girişim kurulması işlemi sonrasında da devam edecektir.
3 Ayrıca tüm paydaşların aynı türden paylara sahip olacağı, kimsenin imtiyazlı veya üstün nitelikli paya
sahip olmayacağı ifade edilmektedir.
20-51/700-309
4/6
(14) Bu bağlamda, bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir
devralma niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır. Dosya içeriğinden işlem taraflarının
cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro
eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir.
(15) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün
pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen
pazarları oluşturmaktadır.
(16) İşlem taraflarının faaliyetleri incelendiğinde devre konu teşebbüs olan PCI, sağlık ve
ilaç sektörüyle ilişkili olarak, klinik araştırma hizmetleri, kullanıma hazır ilaçların fason
üretimi ve ilaç ambalaj hizmetleri olmak üzere temelde üç alanda faaliyet
göstermektedir. Klinik araştırma hizmetleri, sağlık şirketleri tarafından klinik geliştirme
süreçleri ile insan üzerinde yapılan ilk klinik deneylerden ürünlerin piyasaya
sürülmelerinden sonraki gözetim aşamasına kadarki diğer süreçleri ve ürün geliştirme
hizmetlerini ifade etmektedir. Kullanıma hazır ilaçların fason üretimi ise yapılan bir
sözleşme kapsamında üçüncü taraf ilaç şirketleri adına yapılan üretimleri
kapsamaktadır. Son olarak PCI ilaç ambalaj hizmetleri kapsamında markalı veya
muadil ilaçlar ile özel tıbbi ürünlerin birincil ve ikincil ambalajlarını da içeren tıbbi ürün
ambalajı hizmeti sunmaktadır. Ancak bildirim formunda; ilaç ambalaj hizmetlerinin
sunumu sırasında ambalaj malzemesinin üretimi veya tedarikinin PCI tarafından
gerçekleştirilmediği, yalnızca tedariki ilaç şirketlerince sağlanmış ambalaj
malzemelerin kullanıldığı dolayısıyla ambalaj malzemesinin satın alınacağı
tedarikçinin belirlenmesinde herhangi bir rol oynamadıkları ifade edilmiştir.
(17) PCI’ın Türkiye’de herhangi bir alanda faaliyette bulunmadığı ve Türkiye’den ciro elde
etmediği belirtilmektedir. Dünya genelinde elde edilen ciroya bakıldığında ise ilaç
ambalaj hizmetlerinin PCI cirosu içerisinde önemli bir payının bulunduğu
görülmektedir. 2019 yılı itibarıyla yaklaşık (…..) TL olan satış gelirlerinin yaklaşık
%(…..)’si ilaç ambalaj hizmetlerinden %(…..)’i, klinik araştırma hizmetlerinden
%(…..)’si ise fason ilaç üretimlerinden elde edilmiştir.
(18) Diğer işlem taraflarının faaliyet alanlarına bakıldığında ise MUBADALA; havacılık,
bilişim ve iletişim teknolojileri, yarı iletkenler, metaller ve madencilik, yenilenebilir
enerji, petrol ve doğal gaz, petrokimyasallar, kamu hizmetleri, sağlık hizmetleri,
gayrimenkul, ilaç ve tıbbi teknoloji, tarım ticareti başta olmak üzere dünya çapında
50’den fazla ülkede geniş bir sektör yelpazesinde faaliyet göstermektedir. Türkiye’den
ciro elde eden iştiraklerine bakıldığında ise hiçbir iştirakinin devre konu teşebbüsün
faaliyetleriyle yatay veya dikey ilişkili pazarlarda faaliyet göstermediği anlaşılmaktadır.
MUBADALA’nın Türkiye’den ciro elde ettiği başlıca faaliyet alanları; rafineri hizmetleri
ve petrokimyasal ürünlerin satışı, polyolefin4, baz kimyasal ve gübre tedariki,
alüminyum üretimi, plastik kablo ve diğer çeşitli plastik ürünlerin satışı, havacılık ve
mühendislik hizmetleri ile entegre uydu iletişimi çözümlerinden oluşmaktadır.
4 Polyolefinler, polimerleşme işlemi sonrasında petrol veya doğal gazdan üretilen plastik bir üründür.
Polyolefinler günümüzde birçok farklı alanda kullanılmaktadır. Bu kullanım alanlarının bazıları ise
şunlardan oluşmaktadır: Streç film, taşıma torbaları, tarımsal filmler, süt kutularının kaplamaları, elektrik
kablo kılıfları, endüstriyel ağır hizmet torbaları, yoğurt kapları, margarin kapları, tatlı ve atıştırma
ambalajları, mikro dalga fırına dayanıklı kaplar, halı lifleri, bahçe mobilyaları, kutular, şişeler (gıda
ürünleri, deterjanlar, kozmetik ürünleri için), gıda kapları, oyuncaklar, petrol tankları, endüstriyel
ambalajlar ve filmler, borular ve çeşitli ev eşyaları.
20-51/700-309
5/6
(19) KOHLBERG ise orta ölçekli şirket yatırımlarında uzmanlaşmış ABD menşeili bir özel
sermaye yönetimi şirketidir. Türkiye’den ciro elde eden iştirakleri ve portföy şirketleri
incelendiğinde devre konu teşebbüs ile yatay veya dikey ilişkili pazarlarda faaliyet
gösteren herhangi bir iştirakinin olmadığı görülmektedir. Bildirim formunda, yalnızca
Nelipak Healthcare Packaging Ltd. (NELİPAK) unvanlı iştirakinin bazı tıbbi ürünlere
yönelik sert ve esnek ambalajlama hizmeti sunduğu ancak bu alana yönelik
faaliyetlerin PCI’nın ilaç ambalaj hizmetleriyle benzeşmediği ve örtüşmediği5,
Türkiye’den ciro elde eden diğer iştiraklerinin ise gelişmiş cerrahi cihaz ve spesifik
endüstriyel pazarlar için tasarım, mühendislik ve üretim hizmetleri sunumu, kış sporları
markaları altında, kayak, snowboard, paten gibi teçhizat üretimi, dizel ve benzinli
motorlar için yüksek mühendislik ürünleri tasarımı alanlarında faaliyet gösterdiği ifade
edilmiştir.
(20) Bir diğer işlem tarafı olan PARTNERS’ın ise PUM 1 ve PCI aracılığıyla Türkiye’den
ciro elde etmediği belirtilmiştir. PARTNERS’ın Türkiye’den ciro elde eden diğer
iştiraklerine bakıldığında ise; endüstriyel güç iletim kayışları ile hafif konveyör kayışları
üretimi, bölgesel doğal gaz dağıtımı, hassas basınçlı döküm parçaları üretimi, oyuncak
üretimi, evsel su, ısınma ve ilgili hizmetlerin ölçümü ve sayaç üretimi alanlarında
faaliyet gösterdikleri görülmektedir.
(21) İşlem taraflarının, PCI ile yatay veya dikey ilişkili herhangi bir pazarda faaliyetlerinin
bulunmadığı, devralma işlemi sonucunda etkilenen pazarın söz konusu olmayacağı
anlaşılmıştır.
(22) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrasında “Teşebbüsler arasında
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olan ve bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini
kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Kanunun 4 üncü ve 5
inci maddeleri çerçevesinde de değerlendirilir.” ifadelerine yer verilmiştir. Bu hükmün
altında yatan temel kaygı, bildirime konu işlemin ana teşebbüsler arasında rekabeti
engelleyici koordinasyon oluşturması riskidir. Bir başka deyişle ortak girişimin rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmasından söz edilebilmesi için öncelikle ana
teşebbüslerin birbirleriyle veya ortak girişimle rakip olmaları gerekmektedir. Buna göre
ortak girişimin kendisini oluşturan teşebbüslerin daha önceki faaliyetlerini devralıp
almadığı, onlar adına yeni faaliyetlere girişip girişmediği, şirketlerin ilgili pazarlarında
veya ilgili ürün pazarının üst veya alt pazarlarında veya komşu pazarlarda faaliyet
gösterip göstermediği gibi konuların değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak işlem
taraflarının ve ortak girişimin faaliyet alanları arasında yatay veya dikey anlamda bir
örtüşme bulunmamaktadır. PCI’ın satış ve satın alma ilişkileri konusunda ana
teşebbüsler ile arasında da bir ilişki olmayacağı dosya içeriği bilgilerde ifade edilmiştir.
Bu bakımdan, bildirime konu işlemin rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilecek
herhangi bir koordinasyon riski taşımadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(23) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler neticesinde, işlem taraflarının faaliyetlerinin
yatay veya dikey anlamda örtüşmediği, devre konu teşebbüsün Türkiye’de faaliyetinin
bulunmadığı dolayısıyla dosya konusu işlemin, herhangi bir mal veya hizmet
piyasasında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı
kanaatine varılmıştır.
5 Bildirim formunda NELİPAK’ın ilaç ürünleri ile doğrudan etkileşime giren hiçbir birincil ambalaj
faaliyetinde bulunmadığı, ilaç taşıyıcı cihazların üretimi aşamalarında kullanılan taşıma tepsileri ve
şırınga ürünlerinin ikincil ambalajında kullanılan tepsiler ile ameliyathanelerde kullanılan tepsileri tedarik
ettiği ifade edilmiştir.
20-51/700-309
6/6
H. SONUÇ
(24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy