Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-247 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-82/1128-327
Karar Tarihi : 8.12.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, K. Oğuz KARAKOÇ, Esin ÇERÇİOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Plastal Group AB
Temsilcisi: Av. Sarp ŞENOL
Maya Akar Center Büyükdere Cd. No:100/17
34394 Esentepe/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Plastal Group AB
Plastal Holding AB
Bultgatan 40 B 44240 Kungälv İSVEÇ
- Global Engineering Alliance Group AG
Dorstener Str. 484 44809 Bochum ALMANYA
- JC INSITU Beteiligungsgesellschaft mbH
Grefrath ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Plastal Group AB (Plastal Group) tarafından Dynamit 30
Kunststoff GmbH (DKG) ve Menzolit Fibron GmbH (MFG) unvanlı şirketlerin
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.11.2005 tarih, 8262 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
2.12.2005 tarih, 2005-4-247/Öİ-05-MHA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
5.12.2005 tarih, REK.0.08.00.00-120/346 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-82
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- başvuru konusu işlemlerin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu;
05-82/1128-327
2
- işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı;
- devir sözleşmesinde yer alan rekabet kısıtlamalarının yan sınırlama niteliğinde
olduğu 50
görüşleri ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “cam elyaflı polyester
hamurundan ısıya duyarsız (thermoset) otomotiv parçaları/bileşenleri pazarı”
olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirim konusu açısından ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları”
olarak tespit edilmiştir. 60
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirme
Bildirimin konusu, Plastal Group tarafından DKG ve MFG şirketlerinin
devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir. İlk devralma işlemi,
7.11.2005 tarihli “Birinci Hisse Alım Sözleşmesi” uyarınca DKG’nin %100
oranında hissesinin Plastal Germany GmbH (Plastal Germany) tarafından Global
Engineering Alliance Group AG’ den devralınmasıdır. Devre konu diğer teşebbüs
olan MFG’nin %72.3 oranında hissesi, DKG’ye aittir. Bu çerçevede, birinci
devralma işlemi sonucunda %72.3 oranında hisse, Plastal Germany’ye,
dolayısıyla Plastal Group’a ait olacaktır. İkinci devralma işlemi ise aynı tarihli 70
“İkinci Hisse Alım Sözleşmesi” uyarınca MFG’nin kalan % 27.7 oranında
hissesinin Plastal Holding GmbH tarafından JC INSITU Beteiligungsgesellschaft
mbH’ den devralınması işlemidir.
Bildirim konusu işlemler sonucunda Plastal Group, “Plastal Holding GmbH” ve
“Plastal Germany GmbH” aracılığıyla DKG ve MFG’nin kontrolünü tek başına
devralacaktır.
Söz konusu işlemler, DKG ve MFG’nin kontrolünde değişiklik meydana
getirdiklerinden, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin
belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin
diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir 80
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi” olarak tanımlanan nitelikte devralmadırlar.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
05-82/1128-327
3
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin
almaları zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve
ciro eşiği getirilmiştir.
Başvuru konusu işlemlerin devralan tarafı olan Plastal Group’un Türkiye’deki ilgili 90
ürün pazarında herhangi bir iştiraki veya faaliyeti bulunmamaktadır. Devralınan
teşebbüslerden DKG’nin de Ford Transit’e yaptığı ihmal edilebilir düzeydeki satış
dışında Türkiye’ye satışı bulunmamaktadır. Bununla birlikte, devre konu olan
diğer teşebbüs MFG’nin ve iştiraki Menzolit Türkiye’nin, Türkiye’de ilgili ürün
pazarındaki toplam cirosu yaklaşık … YTL’dir. Ayrıca, Menzolit Türkiye’nin cam
elyaflı polyester hamurundan ısıya duyarsız otomotiv parçaları/bileşenleri
pazarındaki payı yaklaşık …, MFG’nin SMC (hammadde) pazarındaki payı ise
…’dır.
Bu bilgiler ışığında, anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, devralan Plastal Group’un ilgili ürün pazarlarında faaliyeti 100
bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı
değişmeyeceğinden, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Birinci Hisse Alım Sözleşmesi’nde Yer Alan Rekabet Yasağına İlişkin
Değerlendirme
Söz konusu Sözleşme’nin “Rekabet Etmeme ve İş Teklif Etmeme Akdi” başlıklı
17. maddesi ile devreden tarafa üç yıl süreyle ilgili pazarda rekabet yasağı
getirilmektedir. Bahse konu madde aşağıdaki gibidir:
“17.1 İş Teklif Etmeme 110
Kapanış Tarihini müteakip üç yıllık dönem boyunca, Satıcı Şirketlerin herhangi
bir kilit iş görenine istihdam teklif etmemeyi ve Satıcı Grubunun üyelerinin de aynı
şekilde davranmasını sağlamayı kabul eder, ancak şu şartla ki bu söylenen bu
şahısları özel olarak hedeflemeyen genel reklam veya iş teklifi programına veya
Satıcıya veya Satıcının Grubunun herhangi bir üyesine kendileri teklif götüren iş
görenlere uygulanmayacaktır.
17.2 Rekabet Kısıtı
a) Kapanış Tarihini müteakip üç yıllık dönem boyunca ve geçerli zorunlu
mevzuata tabi olarak, Satıcı ne doğrudan ne de dolaylı olarak, şirketlerin
İmzalama itibariyle iş faaliyetlerine sahip oldukları veya olmayı planladıkları 120
coğrafi pazarlarda (Rekabet Faaliyetleri) Şirketlerin halen faaliyet gösterdiği
ölçüde aşağıdaki iş kollarının geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımına girmeyecek ve
Satıcının Grubunun üyelerinin girmemesini sağlayacak ve de Rekabet
Faaliyetlerini yürütmekte olan herhangi bir şirketi doğrudan veya dolaylı olarak
yönetmeyecek, yardım etmeyecek veya herhangi bir menfaat (özkaynak veya oy)
iktisap etmeyecektir:
i. Otomotiv endüstrisi için termoplastik ve ısınınca sertleşen plastikler
05-82/1128-327
4
ii. Ticari araçlar ve binek arabalar için cam elyaf takviyeli ısınınca sertleşen
kalıplar gibi saç kalıp bileşikleri
iii. Otomotiv endüstrisi için kalıplı plastik bileşikleri 130
(b) Yukarıda (a) altında rekabet etmeme yükümlülüğü aşağıdakiler için geçerli
olmayacaktır:
i. Doğrudan veya dolaylı olarak oy haklarının %5’inden fazlasını sağlamadığı
sürece Rekabet Faaliyetlerini yürüten herhangi bir şirkette menkul kıymetlerin
iktisabı veya elde tutulması (bu sözleşmede “Mali Menfaat” olarak anılmaktadır),
ve
ii. Rekabet Faaliyetlerini yürüten herhangi bir şirkette Mali Menfaatten daha
yüksek bir menfaat iktisabı veya elde tutulması (bu Sözleşmede “Kontrol İktisabı”
olarak anılmaktadır), eğer Kontrol İktisabının son üç yıl içindeki Rekabet
Faaliyetlerini yarattığı ortalama yıllık satış, bu üç yıllık dönemde şirketin ortalama 140
toplam satışının %15’ini aşmıyorsa.”
Devralma işlemlerinde devreden tarafa rekabet etmeme koşulu getirilmesi sık
rastlanan bir durumdur. Esasen, rekabet yasağı anlaşmaları, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamına giriyor olmakla birlikte, ticaret yeri, müşteri,
mevkii, itibar ve sair gayri maddi unsurlar ile know-how gibi kayıtlı olmayan
hakların da devrinin söz konusu olduğu birleşme veya devralma işlemlerinde,
birtakım koşulların sağlanması durumunda bu sınırlamalar alıcı tarafından
yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak
değerlendirilmekte ve yan sınırlamalar olarak nitelendirilmektedir.
Devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul 150
edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu
yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar
açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda, bildirim konusu sözleşmenin
ilgili maddesi uyarınca getirilen rekabet yasağının, devre konu şirketlerin faaliyet
alanı olan işleri içermesi, sözleşmenin tarafları açısından kısıtlayıcı olması,
devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olması ve üç yıllık bir süreyle
sınırlandırılması nedenleriyle, devralma işleminin yürütülmesi için gerekli yan
sınırlama niteliklerini taşıdığı anlaşılmıştır.
I. SONUÇ 160
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- bildirim konusu işlemlerin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun”un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna;
- bu işlemler dolayısıyla hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim
durumun daha da güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle anılan devralma işlemlerine izin verilmesine;
05-82/1128-327
5
- “Birinci Hisse Alım Sözleşmesi”nin 17. maddesinde yer alan rekabet
yasağının yan sınırlama niteliğinde olduğuna ve bu yasaklamaya devralma 170
işlemiyle birlikte izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy