Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-133 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-74/954-275
Karar Tarihi : 12.10.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Mustafa M. ÖZKARABÜBER, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - DyStar Textilfarben Gmbh
Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ
La Martin Caddesi No: 10 34437 Taksim - İstanbul
D. TARAFLAR : - DyStar Textilfarben Gmbh 20
Industriepark Hoechst, Geb. B 598, D-65926
Frankfurt am Main - ALMANYA
- Dr. Th. Boehme Chem. Fabrik GmbH&Co. KG
Isardam 79-83, D- 82538 Geretsried - ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Platinum Equity LLC’nin iştiraklerinden olan DyStar
Textilfarben GmbH’nin, Dr. Th. Boehme Chem. Fabrik GmbH&Co. KG’nin
tüm hisselerini devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.9.2006 tarih, 5953 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. 30
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 5.10.2006 tarih, 2006-1-133/Öİ-06-MMÖ
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.10.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-
120/190 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-74 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Dr. Th. Boehme Chem. Fabrik GmbH&Co. KG’nin hisselerinin DyStar
Textilfarben GmbH tarafından devralınması işleminin, ilgili ürün pazarlarında
ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. 40
maddesi ve buna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne
tabi olmadığı,
- Taraflar arasında imzalanan ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı
olan, Alım - Satım Sözleşmesi’nin 18. maddesinde bulunan 5 yıllık rekabet
yasağının 2 yıla indirilmesi koşuluyla, söz konusu hükmün yan sınırlama
olarak kabul edilmesi ve devir sözleşmesine menfi tespit verilmesi gerektiği,
ifade edilmektedir.
06-74/954-275
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. DyStar Textilfarben GmbH (DyStar) 50
DyStar, portföy şirketlerinin devralınması ve yönetiminde uluslararası alanda
faaliyet gösteren ve Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulu olan Platinum
Equity LLC (Platinum)’nin portföy şirketlerinden birisidir. Platinum, Tom Gros’a
ait ve onun tarafından kontrol edilen bir şirkettir.
DyStar tekstil boyaları, ilaçlara yönelik kimyasallar, tekstil, deri ve kağıt katkı
maddeleri üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir.
DyStar, Türkiye’deki faaliyetlerini iki bağlı şirketi vasıtasıyla yürütmektedir.
H.1.1.1. DyStar Tekstil Boya ve Teknolojisi Sanayi Ticaret Limited Şirketi
(DyStar Tekstil)
DyStar Tekstil, Türkiye’de boya üretimi ve satışı alanında faaliyet 60
göstermektedir. Bildirime konu işlem bakımından DyStar Tekstil’in ilgili ürün
pazarlarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Tablo 1: DyStar Tekstil Boya ve Teknolojisi Sanayi Ticaret Limited Şirketi Hissedarlık Yapısı
Hissedarın Adı Hisse Adedi Hisse Değeri (YTL)
DyStar Textilfarben GmbH 1.999 49.975
Ian Michael Stuart Downie 1 25
Toplam 2.000 50.000
H.1.1.2. DyStar Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (DyStar Kimya)
DyStar Kimya, 2006 yılında Rotta Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile DyStar
Tekstil Boyaları Ticaret Ltd. Şti.’nin birleşmesiyle oluşmuştur. DyStar, dosya
konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarlarındaki satışlarını genellikle DyStar
Kimya aracılığıyla gerçekleştirmektedir.
Tablo 2: DyStar Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Hissedarlık Yapısı 70
Hissedarın Adı Hisse Adedi Hisse Değeri (YTL)
DyStar Auxiliaries GmbH 56.996 1.424.900
Ian Michael Stuart Downie 3 75
Nicholas Trevor Penter 1 25
Eva M. Kalawski 1 25
Philip Evan Norment 1 25
DyStar Textilfarben GmbH 376 9.400
Toplam 57.378 1.434.450
H.1.2. Dr. Th. Boehme Chem. Fabrik GmbH&Co. KG (Boehme)
Tekstil ve deri işlemeye yönelik kimyasallar üretimi alanında faaliyet gösteren
Boehme, Almanya merkezli bir şirket olup dünya çapındaki faaliyetlerini bağlı
ortaklıkları vasıtasıyla yürütmektedir. Ancak şirketin Türkiye’de herhangi bir
bağlı şirketi bulunmamakta ve Türkiye’deki ilgili ürün pazarlarında
faaliyetlerini, doğrudan müşterilerine satış veya distribütörler aracılığıyla
gerçekleştirmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 80
İşbu dosya bakımından “fiber ve ipliklere yönelik yardımcı maddeler ve
tamamlama maddeleri, dokuma ve mensucat atölyesi hazırlıklarına yönelik
katkı maddeleri, önişlem ve tamamlama maddeleri, boyama işlemine yönelik
06-74/954-275
3
yardımcı maddeler, tamamlama asistanları, evrensel nitelikteki yardımcı
maddeler, deri tabaklama maddeleri, deri kuru işlem maddeleri ile yüksek
performanslı katkı maddeleri pazarları” ilgili ürün pazarları olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma taraflarının Türkiye’de satıcı olarak faaliyet göstermesi ve pazarın
herhangi bir bölümüne ürünlerin ulaştırılması dolayısıyla bir bölümleme 90
yapılmasını gerektirecek engeller bulunmadığı için ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem sonucunda DyStar, Boehme’nin hisselerinin tamamını
satın alacak ve Boehme’nin kontrolünü tek başına eline geçirecektir. Kontrol
değişikliğine yol açacağından işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
kapsamında bir devralma olduğu görülmektedir.
Dosyada yer alan bilgilerden, ilgili ürün pazarlarında DyStar ve Boehme’nin
pazar payı toplamlarının %25’in, ciro toplamlarının ise 25 milyon YTL’nin 100
altında kaldığı anlaşılmıştır. Bildirim konusu işlemin, 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki ciro ve pazar payı eşiklerini
aşmadığı, dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olmadığı görülmektedir.
H.3.2. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik
Bildirim formunun ekinde yer alan “Şirket Hisselerinin Satışıyla İlgili Sözleşme”
de yer alan Gizlilik ve Rekabet Yasağı başlıklı maddesinde, satıcıların devir
işleminin tamamlanmasından sonra AB içerisinde 2 yıl, AB harici ülkelerde de
5 yıl süre ile devredilen şirkete veya kardeş şirketine rakip olamayacakları
konusunda mutabık kalınmıştır. 110
Devralmalarda satıcıya rekabet yasağı getirilmesindeki amaç, maddi varlıklar
ile satıcının geliştirdiği ticari itibar ve know-how gibi maddi olmayan varlıkların
tüm değerleriyle alıcıya geçmesinin sağlanmasıdır. Bunun için, alıcının
müşteri tabanı oluşturabileceği ve satıcıdan devraldığı know-how’dan tam
anlamıyla yararlanabileceği ölçüde ve sürede satıcının rekabetçi
davranışlarından korunması gerekebilmektedir. Bu itibarla, rekabet etmeme
düzenlemesinin işlemin istenen sonucu doğurmasına katkıda bulunduğu kabul
edilmektedir. Yoğunlaşma işlemleriyle birlikte getirilen düzenlemelerin yan
sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için; bunların işlemle doğrudan ilgili,
işlemin yürütülebilmesi için gerekli, kapsamının belirli ve sınırlı olması (ilgili 120
kişiler, coğrafi kapsam, konu ve süre bakımından) gerekmektedir. Daha uzun
süreli sınırlamalar olay bazında değerlendirilerek yan sınırlama olarak kabul
edilebilmekle birlikte; kural olarak ticari itibar ve know-how bağlamında
müşteri bağımlılığı transferi söz konusu olduğunda 3 yıllık, yalnızca ticari itibar
devri söz konusu olduğunda ise 2 yıllık rekabet yasağı uygun bulunmaktadır.
Bildirim konusu Sözleşme’de yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin
madde incelendiğinde, hükmün devralma ile amaçlanan sonuçların
gerçekleşmesine yardımcı olacak nitelikte olduğu, söz konusu yasağın,
sadece satıcıya yönelik olarak düzenlendiği; dolayısıyla sadece taraf
teşebbüse ilişkin olduğu görülmektedir. Ayrıca söz konusu sınırlama devir 130
06-74/954-275
4
konusu faaliyet alanına yöneliktir. Ancak süre açısından bakıldığında, 5 yıllık
bir rekabet yasağı dosya konusu işlem bakımından yan sınırlama olarak
değerlendirilemeyecektir. Şöyle ki; rekabet yasağının makul bir sınırlama
olarak kabul edilmesindeki en önemli unsurlardan biri de devralan tarafın daha
önce bu piyasada faaliyetinin olmaması, devralma işlemiyle birlikte pazara
yeni giriyor ve bu anlamda sektörü tanımıyor olması hususudur ki; bu durum
bildirilen işlemde bulunmamaktadır. Avrupa Birliği’nde, tarafların rekabet
etmeme yükümlülüğünün 2 yıl olması konusunda anlaşmış olmaları da göz
önüne alındığında, Türkiye için geçerli olacak olan sınırlama için öngörülen 5
yıllık sürenin makul olmadığı ve sınırlamanın sözleşmenin kapanış tarihinden 140
itibaren 2 yıla indirilmesi halinde, anılan rekabet etmeme yükümlülüğü yan
sınırlama olarak değerlendirilebilecektir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirime konu
işlemin, tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne
tabi olmadığına, Alım – Satım Sözleşmesi’nin 18. maddesinde yer verilen 5
yıllık rekabet yasağının 2 yıla indirilmesi koşuluyla yan sınırlama olarak kabul
edilerek menfi tespit belgesi verilebileceğine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
150
Full & Egal Universal Law Academy