Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-1-73 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 16-42/689-307
Karar Tarihi : 06.12.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : Harun GÜNDÜZ, İbrahim KUŞÇU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Kansai Paint Co., Ltd.
Temsilcisi: Av. Ezgi KILINÇ
Süleyman Seba Cad. BJK Plaza No. 48 B Blok Kat:4 Akaretler
Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Polisan Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin %50’sinin
pay devri ve sermaye artırımı suretiyle Kansai Paint Co., Ltd. tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 09.11.2016 tarih ve 6532
sayı ile giren ve eksiklikleri 21.11.2016 tarih ve 6789 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 25.11.2016 tarih ve 2016-1-73/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuru konusu işlem, Polisan Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (POLİSAN BOYA)
hisselerinin %50’sinin pay devri ve sermaye artırımı suretiyle Kansai Paint Co., Ltd
(KANSAI) tarafından devralınması işlemidir.
(5) Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre devralan KANSAI’nin hissedarlık yapısı
incelendiğinde pay sahiplerinin hiç birinin KANSAI’nin çoğunluk hisselerine sahip
olmadığı görülmektedir. Hâlihazırda KANSAI’nin nihai kontrolü hiçbir tüzel veya gerçek
kişinin tek veya ortak kontrolünde değildir. Devre konu POLİSAN BOYA ise Polisan
Holding A.Ş. (POLİSAN HOLDİNG) tarafından kontrol edilmektedir.
(6) Merkezi Japonya’da bulunan KANSAI, otomotiv kaplaması, dekoratif kaplama, koruyucu
kaplama ve endüstriyel kaplama sektörlerinde her türlü boya ve kaplama malzemesinin
üretimi ve satışı alanlarında küresel ölçekte faaliyet göstermektedir. KANSAI Türkiye’deki
faaliyetlerini iştiraki olan Kansai Altan Boya Sanayi A.Ş. (KANSAI ALTAN) aracılığıyla
yürütmektedir. KANSAI ALTAN, otomotiv ve genel endüstriyel kaplama sektörlerinde
akrilik ve vinil polimer esaslı boya ve verniklerin üretimi alanında faaliyet göstermektedir.
KANSAI’nin, KANSAI ALTAN’ın gerçekleştirdiği faaliyetler dışında Türkiye pazarında
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
(7) POLİSAN BOYA dekoratif kaplama, endüstriyel kaplama, marin kaplama ve mobilya
kaplama sektörlerinde akrilik ve vinil polimer esaslı boya ve verniklerin üretimi ile ticareti
alanlarında faaliyet göstermektedir. POLİSAN BOYA’nın hisselerinin tamamı POLİSAN
HOLDİNG’e aittir.
16-42/689-307
2/5
(8) POLİSAN BOYA’yı uhdesinde barındıran POLİSAN HOLDİNG, POLİSAN BOYA
aracılığıyla boya ve kaplama alanlarında gösterdiği faaliyet dışında diğer iştirakleri
aracılığıyla kimyevi madde üretimi ve satışı, ağaç ve tarım ürünleri üretimi ve satışı, beton
kimyasalları üretimi ve satışı, liman ve antrepo hizmetleri, inşaat yapımı, polietilen
tereftalan (PET) granül üretimi ve şişe perform üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bildirime konu işlem yukarıda da özetlendiği üzere POLİSAN BOYA hisselerinin
%50’sinin pay devri ve sermaye artırımı suretiyle KANSAI tarafından devralınması
işlemidir. Planlanan devralma işlemi sonrasında POLİSAN BOYA’nın kontrolünün
POLİSAN HOLDİNG’in tek kontrolünden KANSAI ve POLİSAN HOLDİNG’in ortak
kontrolüne geçeceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede işlemin 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4
sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemi olup olmadığı değerlendirilmiştir.
(9) 2010/4 sayılı Tebliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; “Bağımsız bir iktisadi varlığın
tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması” birleşme veya
devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak girişimin
2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için ortak kontrol
altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
(10) Öncelikli olarak planlanan işlem ortak kontrol açısından değerlendirilmiştir. Hâlihazırda
POLİSAN HOLDİNG, POLİSAN BOYA’nın tüm hisselerine sahiptir. Planlanan işlem
sonrası KANSAI, POLİSAN BOYA’nın %50 hissesini POLİSAN HOLDİNG’ten
devralacaktır. Dolayısıyla POLİSAN BOYA %50’şer payla KANSAI ve POLİSAN
HOLDİNG tarafından kontrol edilecektir. İşlem tarafları arasında imzalanan “Hisse Devir
ve Katılım Sözleşmesi” ve buna ek olan “Hissedarlar Sözleşmesi” çerçevesinde
planlanan işlem sonrasında POLİSAN BOYA’nın yönetim kurulu KANSAI ve POLİSAN
HOLDİNG tarafından aday gösterilen üçer üyeden olmak üzere toplam altı üyeden
oluşacaktır. İki yıl süreyle görev yapacak olan yönetim kurulu başkanı, KANSAI ve
POLİSAN BOYA tarafından atanan yönetim kurulu üyeleri arasından dönüşümlü olarak
seçilecektir. Yönetim kurulu, kararlarını dört üyenin olumlu oyu ile alabilecektir. Yönetim
kurulunun teşekkülü ve karar almasına ilişkin bu bilgiler doğrultusunda POLİSAN
BOYA’nın KANSAI ve POLİSAN HOLDİNG tarafından ortak kontrol edileceği
anlaşılmıştır.
(11) Ortak girişimin bağımsız iktisadi varlık olup olmadığı, pazarda aktif bir rol üstlenmeye
hazır bir durumda olup olmadığıyla ve devamlılık (en azından pazarda kalıcı bir değişiklik
meydana getirebilecek kadar devamlı) saikiyle kurulup kurulmadığı ile ilgilidir. POLİSAN
BOYA, hâlihazırda aktif olarak faaliyet gösteren bir şirket olması ve işlem sonrasında
bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyetlerini gerçekleştireceği dikkate alındığında
bağımsızlık unsurunun mevcut olduğu görülmektedir.
(12) Bu bilgiler çerçevesinde POLİSAN BOYA’nın hisselerinin bir kısmının pay devri ve
sermaye artırımı suretiyle KANSAI tarafından devralınması işleminin tam işlevsel bir ortak
girişim niteliği taşıdığı ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma
işlemi olduğu değerlendirilmiştir. İşlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işleminin izne tabi
olduğu anlaşılmıştır.
16-42/689-307
3/5
(13) Ortak girişim taraflarından KANSAI otomotiv kaplaması, dekoratif kaplama, koruyucu
kaplama ve endüstriyel kaplama sektörlerinde her türlü boya ve kaplama malzemesinin
üretimi ve satışı alanlarında küresel kapsamda faaliyet göstermektedir. Ortak girişimin
diğer tarafı POLİSAN HOLDİNG dekoratif kaplama, endüstriyel kaplama marin kaplama
ve mobilya kaplama sektörlerinde akrilik ve vinil polimer esaslı boya ve verniklerin üretimi
ve ticareti ile kimyevi madde üretimi ve satışı, ağaç ve tarım ürünleri üretimi ve satışı,
beton kimyasalları üretimi ve satışı, liman ve antrepo hizmetleri, inşaat yapımı, polietilen
tereftalan (PET) granül üretimi ve şişe perform üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir.
İşlem taraflarının faaliyetlerinin genel olarak boya ve kaplama malzemeleri ve üretimi
alanında örtüştüğü görülmektedir. Rekabet Kurulunun 05.08.2009 tarih ve 09-34/791-194
sayılı kararı ile Avrupa Komisyonunun 10.12.2007 tarihinde almış olduğu Comp/M.4853
sayılı kararında boya ve kaplama malzemeleri üretimi ve satışı pazarı şu şekilde
sınıflandırılmıştır:
i) Endüstriyel Kaplamalar
İnşaat araçları, endüstriyel makineler, tarım aletleri, ev elektronik aletleri, içecek kutuları,
önceden kaplanmış metaller ve farklı yapı malzemesi tipleri dahil geniş yelpazede birçok
endüstriyel ürünle birlikte kullanılan kaplamalardır.
ii) Dekoratif Kaplamalar
Dekoratif kaplamalar, ev ve bina gibi yapıları bozulma ve yıpranmadan koruyan
kaplamalar ile söz konusu yapıların güzelleştirilmesi ve onarımında kullanılan
kaplamalardır.
iii) Marin ve Koruyucu Kaplamalar
Çelik yapıları deniz suyunun sebep olduğu korozyona karşı; kara yapılarını da yağmur
suyu ve rutubetin yarattığı yıpranmaya karşı koruyan kaplamalardır.
iv) Bobin Kaplama
Çelik ve alüminyum bobinlerin üretim süreçleri boyunca kaplanmaları sağlanır. Kaplanan
bobinler daha sonra kesilir ve kesilmiş levhalar metal giydirme ve binalarda çatı kaplama
malzemesi olarak geniş bir yelpazede kullanılır. Bobin kaplamaları alüminyum ve çelik
bobinler için özel tasarlanmış olup bobin kaplaması için kullanılan ekipman farklı tipteki
kaplamalar için uygun değildir.
v) Otomotiv Kaplamaları
Temel olarak iki ana segmentten oluşmaktadır: yeni arabalar için kaplamalar ve yeniden
yapım/onarım sonrası kullanılan boyalar. Yeni araçlar için otomotiv kaplamaları, yüksek
derecelerde iyileştirilebilir boyalar ile otomatik uygulama hatlarında kullanılmak suretiyle
otomobil üreticileri veya otomobil parçaları üreten üreticiler tarafından kullanılan
boyalardır. Otomobil yeniden yapım/onarım sonrasında kullanılan boyalar, otomobil
servisleri tarafından kaza veya diğer sebepler ile hasar görmüş otomobillerin kaporta ve
boya tamiri sürecinde kullanılan boyalardır.
16-42/689-307
4/5
(14) KANSAI küresel kapsamda yukarıda yer verilen kaplama pazarlarının hepsinde faaliyet
göstermektedir. Türkiye pazarında ise otomotiv kaplamaları, endüstriyel kaplama ve
bobin kaplaması pazarlarında faaliyet göstermektedir. POLİSAN HOLDİNG, POLİSAN
BOYA aracılığıyla dekoratif kaplama, endüstriyel kaplama ve marin kaplama alanlarında
faaliyetlerini sürdürmektedir. İşlem taraflarının Türkiye’de otomotiv kaplamaları, dekoratif
kaplama, marin ve koruyucu kaplamalar ve bobin kaplamaları pazarlarındaki faaliyetleri
dikey veya yatay boyutta örtüşmemektedir. Bu nedenle planlanan ortak girişimin
kurulması, anılan pazarlarda işlem taraflarının herhangi bir pazar payı artışına sebebiyet
vermeyecektir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarı en dar biçimde belirlense dahi inceleme
konusu yoğunlaşma işleminin pazardaki rekabete hissedilir derecede etkisi
olmayacağından, dosya bakımından otomotiv kaplamaları, dekoratif kaplama, marin ve
koruyucu kaplamalar ile bobin kaplamaları pazarları için kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı
yapılmasına gerek duyulmamıştır1.
İşlem taraflarının Türkiye’de endüstriyel kaplama pazarındaki faaliyetleri yatay düzlemde
örtüşmektedir. Dolayısıyla bu dosya bakımından ilgili ürün pazarı “endüstriyel kaplamalar
pazarı” olarak belirlenmiştir. Endüstriyel kaplama hizmetlerinin ülke çapında verilmesi ve
söz konusu hizmetlerin icrası bakımından ülkenin herhangi bir bölgesinde rekabet
koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
(15) Aşağıda işlem taraflarının ve rakiplerinin endüstriyel kaplama pazarındaki satış hacmi
bazında pazar paylarına yer verilmektedir:
Tablo 1: Tarafların ve Rakiplerin Türkiye Endüstriyel Kaplama Pazar Payları (%)
2013 2014 2015
KANSAI (…..) (…..) (…..)
POLİSAN HOLDİNG (…..) (…..) (…..)
KANSAI + POLİSAN HOLDİNG (…..) (…..) (…..)
DYO Boya Fabrikaları ve Sanayi Ticaret A.Ş. (DYO) (…..) (…..) (…..)
Betek Boya Kimya ve Sanayi A.Ş. (BETEK BOYA) (…..) (…..) (…..)
Kanat Boyacılık Ticaret ve Sanayi A.Ş. (KANAT BOYA) (…..) (…..) (…..)
Jotun Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (JOTUN BOYA) (…..) (…..) (…..)
Diğer (…..) (…..) (…..)
Toplam 100,0 100,0 100,0
Kaynak: Bildirim Formu
1 İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz, para.20
16-42/689-307
5/5
(16) Tablo 1’den,2015 yılında taraflardan KANSAI’nın endüstriyel kaplama pazarındaki pazar
payının %(…..); POLİSAN HOLDİNG’in pazar payının %(…..) olarak gerçekleştiği
anlaşılmaktadır. Diğer yandan 2015 yılında anılan pazarda DYO %(…..); BETEK BOYA
%(…..), KANAT BOYA %(…..), JOTUN BOYA %(…..) ve diğer üreticiler %(…..) pazar
payına sahiptir. Tarafların işlem sonunda pazar payı ise %(…..) ulaşacak ve ilgili
pazardaki HHI endeksi 1.803,8’den 1.943,5’e çıkacak ve HHI endeksindeki değişim 139,5
olacaktır. Devralma işlemlerinde ilgili pazarlardaki HHI endeksinin 1000’in altında olması
halinde rekabetçi kaygılar oluşması ihtimalinin oldukça düşük olduğu belirtilmektedir2.
İşlem sonrası pazardaki HHI endeksinin 1.000 ile 2.000 arasında olması ve işlem
neticesinde HHI endeksindeki değişimin 250’nin altında kalması halinde ise rekabetçi
kaygılar oluşması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmektedir3. Bu çerçevede, gerek
planlanan işlem sonrasında işlem taraflarının ulaşacağı pazar payı ve ilgili pazardaki HHI
endeksi değişimi gerekse de ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları
dikkate alındığında söz konusu işlemin endüstriyel kaplama pazarında yatay veya dikey
boyutta herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı değerlendirilmiştir.
(17) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu devralma işlemi
sonucunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7.
maddesi kapsamında bir hakim durum yaratılması veya var olan bir hakim durumun
güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmayacağı
sonucuna ulaşılmıştır.
(18) Bunun dışında ortak girişim taraflarından POLİSAN HOLDİNG’in kurulacak ortak girişim
dışında ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti olmaması nedeniyle bildirim konusu ortak
girişimin bağımsız teşebbüsler arasında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde
rekabeti kısıtlayan işbirliğine yol açma riskinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2 Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Kılavuzu, para.17 ve 19.
3 Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Kılavuzu, para.20.
Full & Egal Universal Law Academy