Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-085 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 20-04/47-25
Karar Tarihi : 16.01.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Bşkan), Adem BİRCAN, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Mücteba ALTUN, Buket ARI, Noyan DELİBAŞI, Burcu OLGUN,
Sebahat Gözde SAVAŞ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Re’sen
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR : 1. Airexpress Kargo Lojistik Dış Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Alper Tunga ÇEVİK
Esentepe Mah. Keskin Kalem Sok. No:15/2 Şişli/İSTANBUL
2. Antrepo Lojistik Taşımacılık Kargo ve Kurye Hizmetleri
Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Döşeme Mah. 60075 Sok. Baysan İş Merkezi B Blok No:3
K:5 D:608 Seyhan/ADANA
3. Aras Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
Temsilcisi: Av. Remzi Tamer PEKDİNÇER
Moda Caddesi No:143/13 Kadıköy / İSTANBUL
4. ASE Asya Afrika Hızlı Kargo ve Dağıtım A.Ş.
Temsilcisi: Av. Arda BİLİCİ
Ergenekon Cad. 40/42 Şişli İSTANBUL
5. Asilkar Lojistik Dağ. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Oruçreis Mah. Tekstilkent Cd. T.Kent Sitesi A-08 Apt. No:10
Esenler / İSTANBUL
6. Aslansoy Yuba Lojistik İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
İncilipinar Mah. Kamil Ocak Cad. 38/C Şehitkâmil Gaziantep
7. Asset Lojistik A.Ş.
Temsilcisi: Ahmet AVŞAR
Osmaniye Mah. İncirli Yolu Sk. Lale Apt. 16/5
Bakırköy/İSTANBUL
8. Cemal Bozaslan
İncirlipınar Mah. Şehit Mehmet Öter Cad. No:2 Sayın İş
Merkezi Altı Şehitkâmil/GAZİANTEP
9. CLG Express Uluslararası Taşımacılık A.Ş.
Temsilcisi: Ece DEMİRCAN
Hürriyet Mah. Uğur Mumcu Bulvarı No:7 Menderes İZMİR
10.Demirtaş Nakliye Tur. İnş. Gıda Canlı Hayvan Tic. Ltd. Şti.
Tuzla Mah. Mustafa Kemal Bulvarı No:64/A Fethiye Muğla
11.DFN Lojistik Hiz. San. ve Tic. A.Ş.
Kazım Dirik Mah. 376. Sok. No:3 Bornova / İZMİR
20-04/47-25
2/114
12.DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş.
Temsilcileri: Pınar ENGİSOR ŞAHİN, Can TOPUKÇU
Abdi İpekçi Cad. Bostan Sok. Orjin Apt. No:15 K:3
Nişantaşı/İSTANBUL
13.DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Pınar ENGİSOR ŞAHİN
Abdi İpekçi Cad. Bostan Sok. Orjin Apt. No:15 K:3
Nişantaşı/İSTANBUL
14.DRN Lojistik A.Ş.
Koşuyolu Mah. Mahmut Yesari Cad.N0:11/1 Kadıköy/İstanbul
15.Ekol Lojistik A.Ş.
Temsilcileri: Av. Nihan PALTA, Av. İsmail Ünal DOĞAN
Yıldız Posta Caddesi, Yıldız Residence, 24/10 Gayerettepe
Beşiktaş/İSTANBUL
16.Eli Ulus. Taşımacılık ve Tur. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Hakan ELÇİ
Ataköy 7-8-9-10 Mh. Çobançeşme E5 Yanyol Cd. No:8
Avrupa Konutları Ataköy Rezidans D:42 Bakırköy/İSTANBUL
17.Gama Kombine Taşımacılık A.Ş.
İkitelli OSB Mah. Atatürk Bulv. 310 Deposite İş Merkezi A/1
Blok K:3 Başakşehir / İstanbul
18.Gonca Palanduz UDT Loj. Taş. İth. İhr. Taşımacılık
Temsilcisi: Av. Mesut YILMAZ
Haydar Aliyev Cad. No:61 D: 6 Manavkuyu Bayraklı/İZMİR
19.Hipex Dış Ticaret Halil İbrahim Palalı
Temsilcisi: İbrahim BAKICI
Çınarlı Mah. İnönü Cad. No:42 Günep Kuruköprü İş Merkezi
K:5 No: 509 Seyhan ADANA
20.İnter Global Kargo Ticaret Ltd. Şti.
Bağlar Mah. Osmanpaşa Cad. No:17/A Güneşli Bağcılar/
İSTANBUL
21.Kargo Dünya Uluslararası Taşımacılık ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
Alemdar Mah. Molla Fenari Sok. Şakiroğulları İşhanı No: 12
K:1 Cağaloğlu / İSTANBUL
22.UKGS Uluslararası Kargo Gönderim Servisleri ve Tic. A.Ş.
Cihangir Mah. Akyol Cad. Ali Han No: 30/2 Beyoğlu/
İSTANBUL
23.MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Burcu CAN,
Av. Baran BAŞ, Av Ceren GÖKTÜRK
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İSTANBUL
24. On Ekspres Hava Kurye ve Kargo Uluslararası Taşımacılık
Hizmetleri Ltd. Şti.
İstoç Ticaret Merkezi 43. Ada No:26 Bağcılar/İSTANBUL
25.Öykü Lojistik A.Ş.
Temsilcisi: Doç. Dr. Aydın ÇELEN
Kore Şehitleri Cad. Propa Plaza No:4 K:3 Zincirlikuyu/
İSTANBUL
26.Paket Taşımacılık Sistemleri ve Turizm Bilgisayar Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU,
Av. Selvi Naz TOPALOĞLU, Av. Büşra AKTÜRE
20-04/47-25
3/114
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İSTANBUL
27.Serkan Çınar Çınartaş Grup
Yenişehir Mah. 1145/4 Sokak No: 21/3 Konak/İZMİR
28.Solmaz Nakliyat ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Serdar PAKSOY
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak/
İSTANBUL
29.STF Kargo Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Süleyman TEMEL
Büyükdere Cad. Hürhan İş Merkezi No: 15/A Kat: 3 Şişli /
İSTANBUL
30.Sürat Kargo Lojistik Dağıtım Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Av. M. Merve BİLİCİ
Mahmutbey Merkez Mah. Soğuksu Cad. No:31 Teker İş
Merkezi Bağcılar / İSTANBUL
31.TNT International Express Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Sinan DİNİZ,
Av. G. Ceren SEYMENOĞLU, Av. Cem UÇAN
Ebulula Mardin Cad. Gül. Sok. No:2 Maya Park Tower 2,
Akatlar, Beşiktaş/İSTANBUL
32.Tuncay Işıklı GSP Uluslararası Taşımacılık ve Dış. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Ufuk KULA
1593/1 Sok. No:65 K:4 D:7 Manavkuyu Bayraklı İZMİR
33.Turimex Global Lojistik Gümrükleme İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Fatih Mah. Fevzi Çakmak Bulvan 153/A Kurtulus Apt. Altı
Dükkan A Şehitkamil GAZİANTEP
34.UPS Hızlı Kargo Taşımacılığı A.Ş.
Temsilcisi: Av. Safiye Aslı BUDAK
Büyükdere Cad. 199 Levent / İSTANBUL
35.Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş.
Temsilcisi: Özge İÇÖZ
Güzelkent Mah. Harf Devrimi Cad. Özügüzelkent Sitesi 4D
Blok Daire 1 Eryaman Etimesgut/ANKARA
36.Yurtiçi Lojistik Tedarik Zinciri Yönetim ve Dağ. A.Ş.
Temsilcisi: Özge İÇÖZ
Güzelkent Mah. Harf Devrimi Cad. Özügüzelkent Sitesi 4D
Blok Daire 1 Eryaman Etimesgut/ANKARA
(1) E. DOSYA KONUSU: Posta/kargo taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren bazı
teşebbüsler arasında müşteri paylaşımı yapılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.09.2017 tarih ve 6859
sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuruda kargo taşımacılığı alanında faaliyet gösteren
Türkiye Kargo, Kurye ve Lojistik İşletmecileri Derneği üyesi teşebbüslerin anlaşarak 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal
ettikleri ileri sürülmüştür. Söz konusu iddia üzerine yapılan önaraştırma sonucunda
anılan başvurunun reddine 21.12.2017 tarih ve 17-42/665-294 sayı ile karar verilmiş,
önaraştırma sürecinde elde edilen belgeler kapsamında ise UPS Hızlı Kargo
20-04/47-25
4/114
Taşımacılığı A.Ş.1 (UPS) ile UPS'den uluslararası taşımacılık hizmeti alarak yeniden
satış yapan posta/paket/kargo taşımacısı teşebbüsler (yeniden satış yapan
teşebbüsler/YST) arasında müşteri paylaşımı yapılıp yapılmadığının tesptine yönelik
olarak re’sen önaraştırma yapılmasına hükmedilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: UPS ile YST’leri arasında müşteri paylaşımı yapıldığı iddialarına
yönelik olarak 21.12.2017 tarih ve 17-42/665-M sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararı ile
4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir.
(4) Önaraştırma sonucunda hazırlanan 08.02.2018 tarih ve 2017-4-084/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, Kurulun 15.02.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 18-05/77-
M sayı ile;
1. Airexpress Kargo Lojistik Dış Ticaret Ltd. Şti. (AİREXPRESS),
2. Aras Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. (ARAS KARGO),
3. Asilkar Lojistik Dağ. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ASİLKAR),
4. MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. (MNG KARGO),
5. Paket Taşımacılık Sistemleri ve Turizm Bilgisayar Ticaret A.Ş. (PTS),
6. Solmaz Nakliyat ve Ticaret A.Ş. (SOLMAZ NAKLİYAT),
7. STF Kargo Nakliyat Ticaret Limited Şirketi (STF),
8. TNT International Express Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. (TNT),
9. UPS Hızlı Kargo Taşımacılığı A.Ş. (UPS)
unvanlı teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(5) Yürütülen soruşturma kapsamında, 13.03.2018 ve 3279 sayılı yazı ile Bilgi Teknolojileri
ve İletişim Kurumundan (BTK) görüş talebinde bulunulmuş, buna istinaden gönderilen
Görüş 27.03.2018 tarih ve 2517 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Açılan
soruşturma kapsamında;
20.02.2018 tarihinde TNT’de, SOLMAZ NAKLİYAT’ta, STF’de ve Moose Ekspress
Kurye ve Kargo Taşımacılığı Ltd. Şti.’de (MOOSE),
21.02.2018 tarihinde DRN Lojistik A.Ş.’de (DRN), CLG Express Uluslararası
Taşımacılık A.Ş.’de (CLG), Tuncay Işıklı GSP Uluslararası Taşımacılık ve Dış
Ticaret‘te (GSP),
22.02.2018’de Gama Kombine Taşımacılık A.Ş.’de (GAMA), Gonca Palanduz UDT
Lojistik İthalat İhracat Taşımacılık’ta (UDT)
yerinde incelemeler yapılmıştır. Ayrıca TNT’de yapılan yerinde inceleme sırasında
teşebbüsten bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Buna istinaden 23.03.2018 tarih ve
2448 sayılı TNT’nin cevabi yazısı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(6) Yapılan yerinde incelemeler neticesinde ulaşılan tespit ve değerlendirmelere ilişkin 2017-
4-084/BN sayılı Bilgi Notu 29.03.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 18-
09/162-M sayı ile;
1. Antrepo Lojistik Taşımacılık Kargo ve Kurye Hizmetleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
(ANTREPO LOJİSTİK),
1 05.01.2018 tarih ve 9488 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde, teşebbüsün Ünsped Paket Servisi San. ve Tic.
A.Ş. olan unvanı UPS Hızlı Kargo Taşımacılığı A.Ş. (UPS) olarak değiştirilmiştir.
20-04/47-25
5/114
2. Aslansoy Yuba Lojistik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ASLANSOY),
3. Asset Lojistik A.Ş. (ASSET),
4. Cemal BOZASLAN,
5. CLG Express Uluslararası Taşımacılık A.Ş.,
6. Demirtaş Nakliye Tur. İnş. Gıda Canlı Hayvan Tic. Ltd. Şti. (DEMİRTAŞ),
7. DFN Lojistik Hiz. San. ve Tic. A.Ş. (DFN),
8. DRN Lojistik A.Ş. (DRN),
9. Eli Uluslararası Taşımacılık ve Tur. Ltd. Şti. (ELİ),
10. Gama Kombine Taşımacılık A.Ş. (GAMA),
11. Gonca Palanduz UDT Loj. Taş. İth. İhr. Taşımacılık (GONCA),
12. Hipex Dış Ticaret Halil İbrahim Palalı (HİPEX),
13. İnter Global Kargo Ticaret Ltd. Şti (İNTER GLOBAL),
14. UKGS Uluslararası Kargo Gönderim Servisleri ve Tic. A.Ş. (UKGS),
15. Serkan Çınar Çınartaş Grup (ÇINARTAŞ),
16. Tuncay Işıklı GSP Uluslararası Taşımacılık ve Dış. Tic. (GSP),
17. Turimex Global Lojistik Gümrükleme İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (TURİMEX),
18. Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş. (YURTİÇİ KARGO)
unvanlı teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın
15.02.2018 tarih ve 18-05/77-M sayılı Kurul kararı ile açılmış bulunan soruşturma ile
birleştirilerek yürütülmesine ve soruşturmanın konusunun “posta/kargo taşımacılığı
pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler arasında müşteri paylaşımı yapılmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediği” olarak
değiştirilmesine karar verilmiştir.
(7) Bunun yanı sıra, 15.02.2018 tarih ve 18-05/77-M(1) sayılı Kurul kararıyla, DHL
Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. (DHL EXPRESS) ile DHL EXPRESS’ten
uluslararası taşımacılık hizmeti alarak posta/kargo taşımacılığı hizmeti sağlayan
teşebbüsler arasında müşteri paylaşımı yapılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un ihlal
edilip edilmediğin tespiti amacıyla re’sen önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(8) Başkanlık Makamının 16.02.2018 tarih ve 2223 sayılı görevlendirme onayı ile 19.02.2018
tarihi itibarıyla başlatılan önaraştırma kapsamında,
DHL EXPRESS’te 20.02.2018 tarihinde,
YURTİÇİ KARGO’da 21.02.2018 tarihinde,
ASE Asya Afrika Hızlı Kargo ve Dağıtım A.Ş.’de (ASE) 21.02.2018 tarihinde,
On Ekspres Hava Kurye ve Kargo Uluslararası Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti.’de
(ON EKSPRES) 22.02.2018 tarihinde,
Kargo Dünya Uluslararası Taşımacılık ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’de (KARGO
DÜNYA) 23.08.2018 tarihinde
yerinde incelemeler yapılmıştır.
20-04/47-25
6/114
(9) Yürütülen önaraştırma neticesinde hazırlanan 2018-4-10/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
29.03.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş olup 18-09/161-M sayılı karar ile;
1. DHL EXPRESS,
2. Sürat Kargo Lojistik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş. (SÜRAT KARGO),
3. KARGO DÜNYA,
4. ASE,
5. ON EKSPRES
hakkında soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın da 15.02.2018 tarih ve 18-
05/77-M sayılı Kurul kararı ile açılmış bulunan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine
hükmedilmiştir.
(10) YURTİÇİ KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen bazı belgeler lojistik
hizmetleri pazarında müşteri paylaşımı yapıldığına dair şüpheler doğurmuştur. Söz
konusu belgelere ilişkin değerlendirmeleri içeren 2018-4-16/BN-1 sayılı Bilgi Notu
Kurulun 29.03.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 18-09/175-M sayılı karar ile
lojistik sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin müşteri paylaşımı yapmak suretiyle
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmedikleriyle ilgili olarak Kanun’un 40.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(11) Başkanlık Makamının 24.05.2018 tarih ve 6733 sayılı görevlendirme onayı ile 28.05.2018
tarihi itibarıyla başlatılan önaraştırma kapsamında,
29.05.2018 tarihinde;
Ekol Lojistik A.Ş.’de (EKOL LOJİSTİK),
Panalpina World Transport Nakliyat Ltd. Şti.’de (PANALPINA),
DHL Freight Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri A.Ş.’de (DHL FREIGHT),
Arkas Lojistik A.Ş.’de (ARKAS LOJİSTİK),
Öykü Lojistik A.Ş.’de (ÖYKÜ LOJİSTİK),
30.05.2018 tarihinde;
Alışan Lojistik A.Ş.’de (ALIŞAN LOJİSTİK),
Omsan Lojistik A.Ş.’de (OMSAN LOJİSTİK),
Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık ve Tic. A.Ş.’de (BORUSAN
LOJİSTİK),
Mars Hava ve Deniz Kargo Taşımacılığı A.Ş.’de (MARS)
Horoz Lojistik Kargo Hizmetleri ve Tic. A.Ş.’de (HOROZ LOJİSTİK)
31.05.2018 tarihinde;
Ceva Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti. ’de (CEVA),
Reysaş Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş.’de (REYSAŞ LOJİSTİK),
Netlog Global Forwarding Taşımacılık A.Ş.’de (NETLOG),
Kühne&Nagel Nakliyat Ltd.Şti.’de (KUHNE NAGEL),
Kıta Ulaştırma Hizmetleri Tic. A.Ş.’de (KITA)
20-04/47-25
7/114
yerinde incelemeler yapılmıştır. Yerinde incelemelerde elde edilen belgelere yönelik
olarak, ÖYKÜ LOJİSTİK’ten ve YURTİÇİ KARGO’dan bilgi talebinde bulunulmuştur.
ÖYKÜ LOJİSTİK tarafından gönderilen cevabi yazı 19.06.2018 tarihinde, YURTİÇİ
KARGO tarafından gönderilen cevabi yazı ise 20.06.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
(12) Yürütülen önaraştırma neticesinde hazırlanan 2018-4-16/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
Kurulun 05.07.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş olup 18-22/379-M1 sayılı karar ile;
EKOL LOJİSTİK,
ÖYKÜ LOJİSTİK,
DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. (DHL LOJİSTİK)
hakkında soruşturma açılması ve soruşturmanın 15.02.2018 tarih ve 18-05/77-M sayılı
Kurul kararı ile açılmış bulunan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar
verilmiştir.
(13) Soruşturma sürecinde yapılan incelemeler esnasında TNT ile Yurtiçi Lojistik Tedarik
Zinciri Yönetim ve Dağıtım A.Ş. (YURTİÇİ LOJİSTİK) arasında müşteri paylaşımı
yapıldığına dair şüpheler oluşturacak belgeler bulunmuştur. Söz konusu belgelere ilişkin
değerlendirmelere 26.12.2018 tarih ve 2018-4-16/BN-3 sayılı bilgi notunda yer verilerek
Kurulun 03.01.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-02/9-M sayı ile YURTİÇİ
LOJİSTİK hakkında soruşturma açılmasına ve açılacak olan soruşturmanın 15.02.2018
tarih ve 18-05/77-M sayılı Kurul kararı ile açılmış bulunan soruşturmayla birleştirilerek
yürütülmesine karar verilmiştir.
(14) Soruşturma açılmasına ve mezkûr Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca ilk yazılı
savunmanın 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin yapılan bildirimlere mukabil
soruşturma taraflarınca gönderilen birinci yazılı savunmalar süresi içinde Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
(15) Yürütülen soruşturma sürecinde;
SOLMAZ NAKLİYAT’tan 17.08.2018 tarih ve 10337 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 13.09.2018 tarih ve 6682 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
AIREXPRESS’ten 17.08.2018 tarih ve 10336 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 31.08.2018 tarih ve 6280 sayılı yazı Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
TNT’den 17.08.2018 tarih ve 10334 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 14.09.2018 tarih ve 6718 sayılı yazı ile 22.10.2018
tarih ve 7669 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca 10.01.2019 tarih
ve 502 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, 24.01.2019 tarih ve 454
sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
ARAS KARGO’dan 17.08.2018 tarih ve 10327 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 12.09.2018 tarih ve 6659 sayılı yazı ile
24.10.2018 tarih ve 7752 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
UPS’den 17.08.2018 tarih ve 10328 sayılı yazı ve 17.12.2018 tarih ve 15369 sayılı
yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, buna istinaden 14.09.2018 tarih ve
6716 sayılı yazı ile 26.12.2018 tarih ve 9081 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir.
20-04/47-25
8/114
ÖYKÜ LOJİSTİK’ten 17.08.2018 tarih ve 10331 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 07.09.2018 tarih ve 6588 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
YURTİÇİ KARGO’dan 17.08.2018 tarih ve 10333 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 12.09.2018 tarih ve 6658 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca teşebbüsten tekrar bilgi talebinde bulunulmuş ve
29.01.2019 tarihli ve 623 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
UDT’den 17.08.2018 tarih ve 10325 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 11.09.2018 ve 6624 sayılı yazı ile 08.10.2018 tarih ve
7275 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
İNTER GLOBAL’den 17.08.2018 ve 10324 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 05.09.2018 tarih ve 6536 sayılı yazı Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
SÜRAT KARGO’dan 17.08.2018 tarih ve 10342 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 13.09.2018 tarih ve 6676 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
MNG KARGO’dan 17.08.2018 tarih ve 10343 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 10.09.2018 tarih ve 6612 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
PTS’den 17.08.2018 tarih ve 10340 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 11.09.2018 tarih ve 6634 sayılı yazı ile 02.20.2018
tarih ve 7091 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca teşebbüsten
tekrar bilgi talebinde bulunulmuş ve 28.01.2019 tarihli ve 563 sayılı yazı ile
29.01.2019 tarih ve 625 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
ASİLKAR’dan 17.08.2018 tarih ve 10332 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 10.09.2018 tarih ve 6602 sayılı yazı Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
GSP’den 17.08.2018 tarih ve 10319 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 13.09.2018 tarih ve 6667 sayılı yazı ile 08.10.2018
tarih ve 7277 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
EKOL LOJİSTİK’ten 17.08.2018 tarih ve 10321 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 12.09.2018 tarih ve 6650 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
GAMA’dan 17.08.2018 tarih ve 10320 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 26.09.2018 tarih ve 6931 sayılı yazı Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
DHL LOJİSTİK’ten 17.08.2018 tarih ve 10322 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 10.09.2018 tarih ve 6601 sayılı yazı Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
DHL EXPRESS’ten 17.08.2018 tarih ve 10323 sayılı yazı ile bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, buna istinaden 17.09.2018 tarih ve 6746 sayılı yazı ile
25.01.2019 tarih ve 527 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca
teşebbüsten tekrar bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, buna istinaden
21.01.2019 tarih ve 352 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
20-04/47-25
9/114
CLG’den 17.08.2018 tarih ve 10318 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 13.09.2018 tarih ve 6666 sayılı yazı Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir. Ayrıca bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve 29.01.2019 tarih ve
624 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir
ASSET’ten 17.08.2018 tarih ve 10326 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 10.09.2018 tarih ve 6609 sayılı yazı ile 09.10.2018
tarih ve 7315 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca 10.01.2019 tarih
ve 493 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve 21.01.2019 tarih ve
341 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
ASE’den 17.08.2018 tarih ve 10330 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 09.10.2018 tarih ve 7313 sayılı yazı Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir.
UKGS’den 17.08.2018 tarih ve 10335 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 12.09.2018 tarih ve 6653 sayılı yazı (Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
Navicon Ekspres Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri Ltd. Şti.’den
(NAVICON) 17.10.2018 tarih ve 12794 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, buna istinaden 30.10.2018 tarih ve 7841 sayılı yazı ile 05.11.2018
tarih ve 7957 sayılı yazı Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(16) Kurulun 05.07.2018 tarihli toplantısında 18-22/382-M sayı ile, soruşturmanın 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde ilk altı aylık süresinin bitiminden
itibaren altı ay uzatılması yönünde karar tesis edilmiştir.
(17) Yürütülen soruşturmaya istinaden hazırlanan 14.02.2019 tarih ve 2017-4-084/SR-01/37
sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri Kurul üyelerine ve dosya tarafı teşebbüslere 4054
sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince tebliğ edilmiş ve teşebbüslerin ikinci yazılı
savunması ilgili yazıyla birlikte talep edilmiştir. Bunu müteakip taraflardan;
STF’nin ikinci yazılı savunması 01.03.2019 tarih ve 1494 sayılı,
ASSET’in ikinci yazılı savunması 07.03.2019 tarih ve 1653 sayılı,
KARGO DÜNYA’nın ikinci yazılı savunması 11.03.2019 tarih ve 1721 sayılı,
INTER GLOBAL’in ikinci yazılı savunması 12.03.2019 tarih ve 1765 sayılı,
ANTREPO LOJİSTİK’in ikinci yazılı savunması 14.03.2019 tarih ve 1846 sayılı,
DRN’nin ikinci yazılı savunması 14.03.2019 tarih ve 1849 sayılı,
ÇINARTAŞ’ın ikinci yazılı savunması 15.03.2019 tarih ve 1873 sayılı,
AIREXPRESS’in ikinci yazılı savunması 15.03.2019 tarih ve 1877 sayılı,
HİPEX’in ikinci yazılı savunması 15.03.2019 tarih ve 1874 sayılı,
UKGS’nin ikinci yazılı savunması 15.03.2019 tarih ve 1880 sayılı,
ÖYKÜ LOJİSTİK’in ikinci yazılı savunması 15.03.2019 tarih ve 1895 sayılı,
SÜRAT KARGO’nun ikinci yazılı savunması 18.03.2019 tarih ve 1911 sayılı,
UDT’nin ikinci yazılı savunması 18.03.2019 tarih ve 1928 sayılı,
GSP’nin ikinci yazılı savunması 18.03.2019 tarih ve 1929 sayılı,
20-04/47-25
10/114
ON EKSPRES’in ikinci yazılı savunması 18.03.2019 tarih ve 1939 sayılı,
ELİ TAŞIMACILIK’ın ikinci yazılı savunması 18.03.2019 tarih ve 1924 sayılı,
SOLMAZ NAKLİYAT’ın ikinci yazılı savunması 21.03.2019 tarih ve 2034 sayılı,
ASE’nin ikinci yazılı savunması 26.03.2019 tarih ve 2179 sayılı,
DEMİRTAŞ’ın ikinci yazılı savunması 28.03.2018 tarih ve 2239 sayılı,
CLG’nin ikinci yazılı savunması 29.03.2019 tarih ve 2273 sayılı
yazılar ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
(18) 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca ikinci yazılı savunma göndermeye ilişkin ek
süre talebinde bulunulan;
PTS tarafından gönderilen 21.02.2019 tarih ve 1239 sayılı,
MNG KARGO tarafından gönderilen 22.02.2019 tarih ve 1280 sayılı,
EKOL LOJİSTİK tarafından 26.02.2019 tarih ve 1372 sayılı,
TNT tarafından gönderilen 26.02.2019 tarih ve 1377 sayılı,
DHL EXPRESS tarafından gönderilen 28.02.2019 tarih ve 1450 sayılı,
DHL LOJİSTİK tarafından 28.02.2019 tarih ve 1451 sayılı,
ARAS KARGO tarafından gönderilen 05.03.2019 tarih ve 1606 sayılı,
YURTİÇİ KARGO tarafından gönderilen 08.03.2019 tarih ve 1693 sayılı,
YURTİÇİ LOJİSTİK tarafından 08.03.2019 tarih ve 1695 sayılı,
UPS tarafından 12.03.2019 tarih ve 1757 sayılı
yazılar Kurulun 07.03.2019 ve 13.03.2019 tarihli toplantılarında değerlendirilmiş ve ikinci
yazılı savunmalarını sunmaları için 19-11/128-M sayılı karar ile TNT, MNG KARGO,
PTS, EKOL LOJİSTİK, DHL LOJİSTİK ve DHL EXPRESS bakımından; 19-12/158-M
sayılı karar ile ARAS KARGO, UPS, YURTİÇİ KARGO ve YURTİÇİ LOJİSTİK
bakımından 30 günlük ek süre uygulanmasına hükmedilmiştir. Bu kapsamda;
ARAS KARGO’nun ikinci yazılı savunması 16.04.2019 tarih ve 2706 sayılı,
DHL EXPRESS’in ikinci yazılı savunması 19.04.2019 tarih ve 2759 sayılı,
DHL LOJİSTİK’in ikinci yazılı savunması 19.04.2019 tarih ve 2758 sayılı,
YURTİÇİ KARGO’nun ikinci yazılı savunması 19.04.2019 tarih ve 2791 sayılı,
MNG KARGO’nun ikinci yazılı savunması 19.04.2019 tarih ve 2789 sayılı,
PTS’nin ikinci yazılı savunması 19.04.2019 tarih ve 2787 sayılı,
YURTİÇİ LOJİSTİK’in ikinci yazılı savunması 19.04.2019 tarih ve 2792 sayılı,
TNT’nin ikinci yazılı savunması 22.04.2019 tarih ve 2806 sayılı,
EKOL LOJİSTİK’in ikinci yazılı savunması 22.04.2019 tarih ve 2812 sayılı,
UPS’in ikinci yazılı savunması 22.04.2019 tarih ve 2826 sayılı
yazılar ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
20-04/47-25
11/114
(19) Teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları çerçevesinde hazırlanan 07.05.2019 tarih ve
2017-4-084/EG-01/31 sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve teşebbüslere tebliğ edilmiştir.
(20) Soruşturma taraflarından ASİLKAR, ASLANSOY, CEMAL BOZASLAN, DFN, GAMA ve
TURİMEX tarafından ikinci yazılı savunma gönderilmemesine istinaden mezkur
teşebbüslere ilişkin hazırlanan bir Ek Görüş bulunmamaktadır.
(21) Dosya kapsamında üçüncü yazılı savunma gönderen teşebbüslerin savunmaları süresi
içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
(22) Dosya kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı
yapılması hususu 07.11.2019 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 19-38/600-M sayı
ile sözlü savunma toplantısının 07.01.2020 tarihinde Kurumumuz merkez binasında
yapılmasına karar verilmiştir.
(23) Kurulun sözlü savunma yapılmasına ilişkin kararı uyarınca belirtilen tarihte
gerçekleştirilecek olan sözlü savunma toplantısının bir kısmının gizli oturum şekilde
yapılması talebini içeren 29.08.2019 tarihli ve 5713 sayılı, 13.09.2019 tarihli ve 6113
sayılı ARAS KARGO başvuruları 26.12.2019 tarihli Kurul toplantısında ele alınmıştır.
Bahse konu talebin görüşülmesi neticesinde, 2010/2 sayılı Rekabet Kurulu Nezdinde
Yapılan Sözlü Savunma Toplantıları Hakkında Tebliğ'in (Sözlü Savunma Tebliği)
"Toplantının Aleniyeti ve Gizli Oturum Kararı" başlıklı 9. maddesinin dördüncü, beşinci
ve altıncı fıkrasındaki hükümlerinin dikkate alınması sonucunda; ARAS KARGO
başvurularında ifade edilen hususlar göz önünde bulundurularak; adı geçen şirket
tarafından yapılan gizlilik talebinin kabulüne 19-46/778-M sayı ile karar verilmiştir.
(24) Sözlü savunma toplantısının gizli oturum şeklinde yapılmasına ilişkin bir diğer talep de
SÜRAT KARGO tarafından ileri sürülmüş ve anılan talebin 07.01.2020 tarihli Kurul
toplantısında görüşülmesi neticesinde Sözlü Savunma Tebliğ’nin "Toplantının Aleniyeti
ve Gizli Oturum Kararı" başlıklı 9. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkrasındaki
hükümler uyarınca gizlilik talebinin kabulüne 20-02/6-M sayı ile karar verilmiştir.
(25) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor, Ek Görüş, toplanan
deliller, yazılı savunmalar, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalar ve incelenen
dosya muhteviyatına göre 16.01.2020 tarih ve 20-04/47-25 sayı ile işbu nihai kararı tesis
etmiştir.
(26) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor ve Ek Görüşte;
1. DHL EXPRESS ve ASE arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
2. DHL EXPRESS ve SÜRAT KARGO arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
3. DHL EXPRESS ve ÖYKÜ LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
20-04/47-25
12/114
4. DHL EXPRESS ve KARGO DÜNYA arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
5. DHL EXPRESS ve ON EKSPRES arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
6. TNT ve CEMAL BOZASLAN arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
7. TNT ve DEMİRTAŞ arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
8. TNT ve DFN arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
9. TNT ve ELİ TAŞIMACILIK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
10. TNT ve ÇINARTAŞ arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
11. TNT ve YURTİÇİ LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
12. TNT ve TURİMEX arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
13. TNT ve ANTREPO LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
14. TNT ve HİPEX arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
15. TNT ve CLG arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
20-04/47-25
13/114
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
16. TNT ve UKGS arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
17. TNT ve ASE arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
18. TNT ve UDT arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
19. TNT ve ASSET arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
20. TNT ve ASLANSOY arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
21. TNT ve SÜRAT KARGO arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
22. TNT ve ARAS KARGO arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
23. TNT ve AİREXPRESS arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
24. TNT ve GAMA arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı
taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı
geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
25. TNT ve DRN arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
26. TNT ve GSP arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
20-04/47-25
14/114
27. TNT ve ÖYKÜ LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
28. UPS ve PTS arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
29. UPS ve AİREXPRESS arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
30. UPS ve MNG KARGO arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
31. UPS ve STF arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama amacı taşıyan
anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
32. UPS ve KARGO DÜNYA arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti kısıtlama
amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu
nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
33. YURTİÇİ KARGO ve EKOL LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
34. YURTİÇİ KARGO ve ÖYKÜ LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen
rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası
verilmesi gerektiği,
35. YURTİÇİ KARGO ve DHL LOJİSTİK arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bu nedenle adı geçen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
36. SOLMAZ NAKLİYAT ve ASİLKAR’ın 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğine dair
herhangi bir bulguya ulaşılmadığı, dolayısıyla söz konusu teşebbüslere idari para
cezası verilmesine gerek olmadığı,
37. İNTER GLOBAL ve YURTİÇİ KARGO arasında gerçekleştiği tespit edilen rekabeti
kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,
bununla birlikte 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca bu ikili
anlaşmaya ilişkin olarak teşebbüslere idari para cezası verilemeyeceği
ifade edilmiştir.
20-04/47-25
15/114
(27) Dosyaya ilişkin Raportör Buket ARI’nın Karşı Görüşünde ise; hizmet sağlayıcı teşebbüs
(HST) olarak faaliyet gösteren teşebbüsler ile dikey ilişkili oldukları YST’lerin aşağıda
sayılan bazılarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca rekabet ihlali
gerçekleştirdiği kanaatine ulaşıldığı, bu nedenle;
1. UPS’nin 2016 yılı sonundan başlayarak 13.10.2017 tarihine kadar çeşitli
tarihlerde en az yedi ayrı anlaşma ile rekabeti ihlal etmesi nedeniyle,
2. TNT’nin 20.11.2013 ve 27.03.2018 tarihleri arasında en az 23 ayrı anlaşma ile
rekabeti ihlal etmesi nedeniyle,
3. DHL EXPRESS’in 2010 yılından başlayarak 12.04.2017 tarihine kadar en az
beş ayrı anlaşma ile rekabeti ihlal etmesi nedeniyle,
4. YURTİÇİ KARGO’nun 26.02.2014 ile 19.04.2018 tarihleri arasında EKOL
LOJİSTİK, ÖYKÜ LOJİSTİK ve DHL LOJİSTİK ile karşılıklı olarak
gerçekleştirdiği rekabet ihlali nedeniyle,
5. EKOL LOJİSTİK’in YURTİÇİ KARGO ile olan ilişkisinde 26.02.2014 ve
07.02.2016 tarihlerinde gerçekleştirdiği rekabet ihlali nedeniyle,
6. SÜRAT KARGO’nun TNT ve DHL EXPRESS ile olan ilişkilerinde 08-
11.05.2017 ve 12.04.2017 tarihlerinde gerçekleştirdiği rekabet ihlalleri
nedeniyle,
7. ÖYKÜ LOJİSTİK’in TNT ve YURTİÇİ KARGO ile olan ilişkilerinde Nisan
2017’den başlayarak 06.03.2018’e kadar ve 15.09.2017, 19.12.2017 ve
19.04.2018 tarihlerinde gerçekleştirdiği rekabet ihlalleri nedeniyle,
8. DHL LOJİSTİK’in YURTİÇİ KARGO ile olan ilişkisinde 04-10.04.2014
tarihlerinde gerçekleştirdiği rekabet ihlali nedeniyle,
9. CLG’nin TNT ile olan ilişkisi çerçevesinde 15.09.2015 ve 12.02.2017
tarihlerinde gerçekleştirdiği rekabet ihlalleri nedeniyle,
10. UDT’nin TNT ile olan ilişkisinde 22.11.2016 ve 02.02.2017 tarihlerinde
gerçekleştirdiği rekabet ihlalleri nedeniyle,
11. HİPEX’in TNT ile olan ilişkisinde 18.08.2015 tarihinde gerçekleştirdiği rekabet
ihlali nedeniyle,
12. MNG KARGO’nun UPS ile olan ilişkisinde 10.10.2017 tarihinde gerçekleştirdiği
rekabet ihlali nedeniyle,
13. STF’nin UPS ile olan ilişkisinde 06.10.2017 ile 13.10.2017 tarihlerinde
gerçekleştirdiği rekabet ihlalleri nedeniyle,
14. KARGO DÜNYA’nın DHL EXPRESS ile olan ilişkisinde gerçekleştirdiği
rekabet ihlali nedeniyle
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği hükümleri
uyarınca haklarında idari para cezası uygulanması gerektiği;
Haklarında soruşturma yürütülmüş olan,
1- AİREXPRESS,
2- ANTREPO,
3- ARAS KARGO,
4- ASE,
20-04/47-25
16/114
5- ASLANSOY,
6- ASİLKAR,
7- ASSET,
8- CEMAL BOZASLAN,
9- DEMİRTAŞ,
10- DFN,
11- DRN,
12- ELİ TAŞIMACILIK,
13- GAMA,
14- UKGS,
15- ON EKSPRES,
16- PTS,
17- ÇINARTAŞ,
18- SOLMAZ NAKLİYAT,
19- GSP,
20- TURİMEX,
21- YURTİÇİ LOJİSTİK
adlı teşebbüslerin ise soruşturmaya konu eylemlerinin rekabet ihlali oluşturmadığı
anlaşıldığından haklarında idari para cezası verilmesine yer olmadığı,
Hakkında soruşturma yürütülmüş olan,
1- İNTER GLOBAL’in YURTİÇİ KARGO ile gerçekleştirdiği rekabet ihlalinin
soruşturma zamanaşımına uğraması nedeniyle hakkında idari para cezasına
karar verilemeyeceği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Airexpress Kargo Lojistik Dış Ticaret Ltd. Şti. (AIREXPRESS)
(28) AIREXPRESS, yurt içinde ve yurt dışında kara yolu, hava yolu, deniz yolu taşımacılığı,
nakliye komisyonculuğu ve acenteliği, şehir içi ve şehirler arası yolcu taşımacılığı, kara,
hava ve deniz yolu araçları ile yurt içi ve yurt dışında kargo taşımacılığı faaliyetlerini
sürdürmektedir.
I.1.2. Antrepo Lojistik Taşımacılık Kargo ve Kurye Hizmetleri Ticaret ve Sanayi Ltd.
Şti. (ANTREPO LOJİSTİK)
(29) 2006 yılında faaliyetlerine başlayan ANTREPO LOJİSTİK deniz yolu taşımacılığı, hava
yolu taşımacılığı, depolama, gümrükleme ve yurt içi dağıtım hizmetleri vermektedir.
Adana’da faaliyet gösteren ANTREPO LOJİSTİK, taşımacılık faaliyetlerini daha çok yerel
seviyede yürütmektedir. Uluslararası posta/kargo taşımacılığı faaliyetlerini kendi
kapasitesiyle sağlamamakta, hizmet sağlayıcı teşebbüslerden aldığı hizmetin yeniden
satışını gerçekleştirerek sürdürmektedir.
20-04/47-25
17/114
I.1.3. Aras Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. (ARAS KARGO)
(30) 1979 yılında kurulan Aras Dağıtım ve Pazarlama, 1989'da faaliyete geçen ARAS
KARGO'nun temellerini oluşturmuştur. ARAS KARGO, hâlihazırda yurt içinde ve YST
konumunda uluslararası alanda posta/kargo taşımacılığı hizmetleri vermektedir.
I.1.4. ASE Asya Afrika Hızlı Kargo ve Dağıtım A.Ş. (ASE)
(31) 1992 yılında kurulan ASE, kara, hava, deniz yolu araçları ile uluslararası yolcu ve yük
taşımacılığı, nakliye komisyonculuğu, acentelik, gümrükleme hizmetleri sunmaktadır.
ASE, uluslararası posta/kargo taşımacılığı alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.5. Aslansoy Yuba Lojistik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ASLANSOY)
(32) 2014 yılında kurulan ASLANSOY, uluslararası alanda kara yolu, hava yolu, deniz yolu
taşımacılığı, gümrükleme ve paletleme-paketleme hizmetlerini sunmaktadır.
Gaziantep’te faaliyet gösteren ASLANSOY uluslarası taşımacılığa yönelik faaliyetlerini
yeterli kaynak ve ağa sahip diğer teşebbüslerden aldığı hizmetin yeniden satışını yapmak
suretiyle gerçekleştirmektedir.
I.1.6. Asilkar Lojistik Dağ. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ASİLKAR)
(33) 2012 yılında kurulmuş olan ASİLKAR, kara, hava, deniz yolu araçları ile eşya ve yük
taşımacılığı, kargo taşımacılığı, nakliye komisyonculuğu, lojistik, kargo hizmetleri
danışmanlığı faaliyetlerinde bulunmaktadır.
I.1.7. Asset Lojistik A.Ş. (ASSET)
(34) Asset Grup bünyesi altında 2012-2013 döneminde kurulan ASSET, deniz yolu, kara yolu,
hava yolu taşımacılığı, depolama hizmetleri, multimodal taşımacılık hizmetleri
sağlamaktadır.
I.1.8. CEMAL BOZASLAN
(35) Gaziantep’te faaliyet gösteren CEMAL BOZASLAN, taşımacılık faaliyetlerini genellikle
yerel seviyede sağlamakta olup, uluslararası posta/kargo taşımacılığı alanında ise yeterli
kaynak ve ağa sahip diğer hizmet sağlayıcılardan almış olduğu hizmetin yeniden satışını
gerçekleştirmek suretiyle faaliyette bulunmaktadır.
I.1.9. CLG Express Uluslararası Taşımacılık A.Ş. (CLG)
(36) 2009 yılında İzmir merkezli olarak faaliyetlerine başlayan CLG, uluslararası hızlı
taşımacılık hizmetlerinin yanı sıra, yurt içi ve yurt dışında deniz, hava ve kara yolu
araçları ile lojistik çözümleri sunmaktadır.
I.1.10. Demirtaş Nakliye Tur. İnş. Gıda Canlı Hayvan Tic. Ltd. Şti. (DEMİRTAŞ)
(37) Muğla’da faaliyet gösteren DEMİRTAŞ, yurt içi posta/kargo taşımacılığı hizmetleri
sunmakta olup, uluslararası gönderiler kapsamında diğer teşebbüslerden aldığı hizmetin
yeniden satışını gerçekleştirmektedir.
I.1.11. DFN Lojistik Hiz. San. ve Tic. A.Ş. (DFN)
(38) DFN İzmir merkezli kurulmuş bir teşebbüs olup, deniz yolu, kara yolu, hava yolu
taşımacılığı faaliyetlerini yürütmektedir. Uluslararası hızlı kargo gönderilerini yeterli
kaynak ve ağa sahip diğer teşebbüslerden aldığı hizmet vasıtasıyla gerçekleştirmektedir.
I.1.12. DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. (DHL LOJİSTİK)
(39) Ana faaliyet konusu taşımacılık/nakliye ve depolama hizmetleri olan DHL LOJİSTİK,
kurumsal müşterilerine sözleşmeli lojistik ve nakliye hizmetleri kapsamında, uzun süreli
20-04/47-25
18/114
ticari sözleşmelerle depolama, ağır ticari araçlarla veya parsiyel ve tam kamyonlarla
nakliye, ambalajlama, gümrükleme, planlama ve kaynak yönetimi hizmetlerini
vermektedir.
I.1.13. DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. (DHL EXPRESS)
(40) UPS ve TNT ile birlikte dünyadaki üç entegratör2 firmadan biri olan Deutsche Post DHL
Group’un (DHL GRUP) bir parçası olan DHL EXPRESS, dünya çapında posta/kargo ve
lojistik alanlarında faaliyet göstermektedir. DHL GRUP, 220 ülke ve bölgede hızlı
posta/kargo taşımacılığı alanında HST konumunda faaliyet göstermektedir.
I.1.14. DRN Lojistik A.Ş. (DRN)
(41) 2014 yılında faaliyete geçen DRN, yurt içi ve yurt dışında kara, hava, deniz yolu araçları
ile yük ve eşya taşımacılığı, paket, zarf ve kargo taşımacılığı, nakliye komisyonculuğu
alanlarında faaliyet göstermektedir.
I.1.15. Ekol Lojistik A.Ş. (EKOL LOJİSTİK)
(42) EKOL LOJİSTİK, 1990 yılında kurulan; taşımacılık, dış ticaret, gümrük ve tedarik zinciri
yönetimi alanında on beş ülkede faaliyet gösteren entegre bir lojistik şirketidir. EKOL
LOJİSTİK, kara yolu, deniz yolu, demir yolu ve roro taşımacılığı ile posta/kargo
taşımacılığı alanlarında faaliyet göstermekte, hava yolu şirketleriyle yaptığı
anlaşmalarla, 186 ülke ve 700’e yakın konumda müşterilerine hava taşımacılığı hizmeti
sunmaktadır.
I.1.16. Eli Uluslararası Taşımacılık ve Tur. Ltd. Şti. (ELİ TAŞIMACILIK)
(43) 2012 yılında kurulan ELİ TAŞIMACILIK, nakliye komisyonculuğu, kurye hizmetleri, yurt
içi ve yurt dışında kara, hava, deniz yolu yük, eşya ve kargo taşımacılığı alanlarında
faaliyet göstermektedir.
I.1.17. Gama Kombine Taşımacılık A.Ş. (GAMA)
(44) GAMA; deniz yolu, hava yolu, kara yolu, demir yolu taşımacılığı, multimodal taşımacılık,
proje taşımacılığı, lojistik danışmanlığı, dağıtım ve depolama hizmetleri sağlamaktadır.
I.1.18. Gonca Palanduz UDT Loj. Taş. İth. İhr. Taşımacılık (UDT)
(45) 2016 yılında kurulan UDT, nakliye komisyonculuğu, kurye hizmetleri, yurt içi ve yurt
dışında kara, hava, deniz yolu yük, eşya ve kargo taşımacılığı alanlarında faaliyet
göstermektedir.
I.1.19. Hipex Dış Ticaret Halil İbrahim Palalı (HİPEX)
(46) 2010 yılında Adana’da kurulan HİPEX, uluslararası kara, hava, deniz yolu taşımacılığı
ve uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı hizmetleri sağlamaktadır. Sunmuş olduğu
uluslararası taşımacılık hizmetlerini diğer teşebbüslerden aldığı hizmetin yeniden satışını
yapmak suretiyle gerçekleştirmektedir.
I.1.20. İnter Global Kargo Ticaret Ltd. Şti. (İNTER GLOBAL)
(47) 1995 yılında kurulan İNTER GLOBAL, sahip olduğu M2 (Ulusal Kargo Taşıma Belgesi),
L1 (Ulusal Llojistik Belgesi) ve Posta Taşıma Belgeleri ile depolama, elleçleme ile yurt içi
ve uluslararası posta/kargo taşımacılığı hizmetleri sunmaktadır. Faaliyetlerinin
çoğunluğunu kendi öz malı ile gerçekleştirmekte olan INTER GLOBAL, kendi dağıtım
ağının dışanda kalan gönderilerde posta/kargo taşımacılığı yapan diğer teşebbüslerden
hizmet satın almaktadır.
2 Bkz. Case No. COMP/M.6570 “UPS/TNT Express”.
20-04/47-25
19/114
I.1.21. Kargo Dünya Uluslararası Taşımacılık ve Dış Ticaret Ltd. Şti. (KARGO
DÜNYA)
(48) KARGO DÜNYA, genellikle bölgesel seviyede sahip olduğu müşteri portföyüne yönelik
uluslararası hızlı hava kargo taşımacılığı, deniz yolu ve kara yolu taşımacılığı, depolama
ve gümrükleme hizmetlerini sağlamaktadır.
I.1.22. UKGS Uluslararası Kargo Gönderim Servisleri ve Tic. A.Ş. (UKGS)
(49) 2013 yılında İstanbul merkezli olarak kurulan UKGS, uluslararası posta/kargo
taşımacılığı alanında hizmet sağlayıcı teşebbüslerden satın aldığı hizmetin yeniden
satışını gerçekleştirmek suretiyle faaliyetlerini sürdürmektedir.
I.1.23. MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. (MNG KARGO)
(50) 2003 yılında kurulan MNG KARGO, hem yurt içi posta/kargo taşımacılığı hizmetleri
alanında, hem de Inter by MNG markasıyla uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı
hizmetleri pazarında faaliyet göstermektedir.
I.1.24. On Ekspres Hava Kurye ve Kargo Uluslararası Taşımacılık Hizmetleri Ltd.
Şti. (ON EKSPRES)
(51) 2008 yılından bu yana faaliyetlerine devam eden ON EKSPRES, uluslararası hava
kargo, deniz kargo, kurye hizmetleri ve kara yolu taşımacılığı alanında faaliyet
göstermektedir.
I.1.25. Öykü Lojistik A.Ş. (ÖYKÜ LOJİSTİK)
(52) ÖYKÜ LOJİSTİK, kara yolu, hava yolu, deniz yolu taşımacılığı, antrepo, serbest depo,
yurt içi nakliye, kargo ve motorlu kurye hizmetleri ve gümrükleme alanlarında hizmet
sunmaktadır.
I.1.26. Paket Taşımacılık Sistemleri ve Turizm Bilgisayar Ticaret A.Ş. (PTS)
(53) 9 Nisan 1997 tarihinde kurulan PTS, uluslararası hızlı kargo taşımacılığı, hava kargo
taşımacılığı ve uluslararası taşıma işleri komisyonculuğu alanlannda faaliyet
göstermektedir.
I.1.27. Serkan Çınar Çınartaş Grup (ÇINARTAŞ)
(54) 2014 yılından bu yana faaliyetlerini sürdüren ÇINARTAŞ, uluslararası hava, kara, deniz
yolu kargo taşımacılığı, fuar taşımacılığı, tehlikeli maddeler güvenlik danışmanlığı, acil
durum eğitimi ve iş güvenliği hizmetlerini sağlamaktadır.
I.1.28. Solmaz Nakliyat ve Ticaret A.Ş. (SOLMAZ NAKLİYAT)
(55) 1986 yılında uluslararası taşımacılık hizmeti vermeye başlayan SOLMAZ NAKLİYAT,
hava, kara, deniz yolu taşımacılığı, proje ve ağır yük taşımacılığı, fuar ve etkinlik lojistiği,
brokerlik hizmetleri, yurt içinde gümrüklü tır taşımacılığı, teminatlı taşımacılık ve hızlı
posta/kargo taşımacılığı alanlarında faaliyet göstermektedir.
I.1.29. STF Kargo Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. (STF)
(56) 1994 yılında faaliyetlerine başlayan STF, uluslararası posta/kargo taşımacılığı alanında
yeterli kaynak ve ağa sahip hizmet sağlayıcı teşebbüslerden satın aldığı hizmetin
yeniden satışını gerçekleştirmek suretiyle faaliyette bulunmaktadır.
I.1.30. Sürat Kargo Lojistik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş. (SÜRAT KARGO)
(57) 2003 yılının Temmuz ayında kurulan SÜRAT KARGO, uluslararası hava kargo,
uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı, deniz yolu taşımacılığı ve kara yolu
taşımacılığı hizmetleri sunmaktadır.
20-04/47-25
20/114
I.1.31. TNT International Express Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. (TNT)
(58) 1946 yılında Avustralya’da kurulan ve 1988 yılında Türkiye’de faaliyetlerine başlayan
TNT, 200’ü aşkın ülkede hizmet vermektedir. Kapıdan kapıya uluslararası taşımacılık ağı
ile müşterilerine hizmet sağlayan TNT, 2016 yılında FEDEX tarafından hisselerinin
tamamının devralınması sonucu FEDEX bünyesi altında faaliyetlerine devam etmektedir.
TNT, karayolu ve havayolu araçları ile uluslararası küçük paket teslimatı ve yük
taşımacılığı hizmetleri sağlamaktadır. Uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı
alanında HST konumunda faaliyet göstermektedir.
I.1.32. Tuncay Işıklı GSP Uluslararası Taşımacılık ve Dış. Tic. (GSP)
(59) 2013 yılında kurulan GSP, yerel düzeyde taşımacılık faaliyetlerini sürdürmektedir.
Ayrıca, uluslararası posta/kargo taşımacılığı alanında kendi kapasitesi ile hizmet
vermemekte olup, hizmet sağlayıcı teşebbüslerden sağlamış olduğu hizmetin yeniden
satışını gerçekleştirmektedir.
I.1.33. Turimex Global Lojistik Gümrükleme İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (TURIMEX)
(60) Gaziantep’te kurulu TURIMEX, yerel düzeyde taşımacılık faaliyetleri yürütmektedir.
Uluslararası posta/kargo taşımacılığına ilişkin gönderilerini ise yeterli kaynak ve ağa
sahip diğer teşebbüslerden sağladığı hizmetin yeniden satışını gerçekleştirmek suretiyle
gerçekleştirmektedir.
I.1.34. UPS Hızlı Kargo Taşımacılığı A.Ş. (UPS)
(61) Merkezi Atlanta/ABD’de bulunan ve 1988 yılında Türkiye pazarında faaliyete başlayan
UPS, yurt içi hızlı kargo, uluslararası hızlı kargo, freight forwarding
(havayolu/denizyolu/karayolu taşımacılık), depolama ve satış sonrası servisleri ile hizmet
vermektedir. Uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı alanında HST konumunda
faaliyet göstermektedir.
I.1.35. Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş. (YURTİÇİ KARGO)
(62) 1982 yılında kurulan ve Arıkanlı Holding bünyesinde bulunan YURTİÇİ KARGO, yurt içi
ve yurt dışı taşımacılık alanında faaliyet göstermektedir. Dosya kapsamında, YURTİÇİ
KARGO’nun yurt içi posta/kargo taşımacılığı alanında HST olarak gösterdiği faaliyetleri
incelenmektedir.
I.1.36. Yurtiçi Lojistik Tedarik Zinciri Yönetim ve Dağıtım A.Ş. (YURTİÇİ LOJİSTİK)
(63) 2003 yılında Arıkanlı Holding'e bağlı olarak faaliyetlerine başlamış olan YURTİÇİ
LOJİSTİK, depolama hizmetleri, yurt içi taşımacılık hizmetleri kapsamında, komple ve
parsiyel yük taşımacılığı, proje taşımacılığı alanlarında faaliyet göstermektedir.
Uluslararası taşımacılık alanında ise deniz yolu, hava yolu ve kara yolu araçları ile hizmet
sunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
(64) Taşımacılık sektörü en genel anlamda kargo ve yük taşımacılığı olarak ikiye ayrılabilir.
Geçmiş Kurul kararlarında3, taşımacılık sektöründe lojistik hizmetlerinin üst pazar olarak
kabul edildiği, kargo ve yük taşımacılığının ise sözleşmeli lojistik hizmetleriyle4 birlikte
lojistik hizmetlerinin alt pazarı olarak kabul edildiği görülmektedir.
3 02.12.2015 tarih ve 15-42/713-259 sayılı Kurul kararı.
4 Sözleşmeli lojistik, bir mal üreticisi veya satıcısı ile lojistik hizmet sağlayıcısı arasında bir hizmet
sözleşmesi (kontrat) kapsamında yüksek bir iş hacminin oluştuğu uzun bir işbirliğini temel alan bir iş
modelini tanımlar.
20-04/47-25
21/114
(65) Kargo hizmetleri ile yük taşımacılığı faaliyetleri taşınacak yükün ağırlığı bağlamında
farklılaşmaktadır. Kargo taşımacılığı genel olarak herhangi bir araç/gereç kullanmadan
bir ya da iki kişinin kaldırabileceği yüklerin taşınması olarak tanımlanırken, yük
taşımacılığında ise böyle bir sınırlama bulunmamaktadır.
(66) Bu bölümde ayrıntılı şekilde açıklanacağı üzere posta ve kargo kavramlarının da
birbirinin yerine kullanılabildiği göz önüne alınarak bu noktadan itibaren “posta/kargo”
ifadesi birlikte kullanılacaktır. Geçmiş Kurul kararlarında Şekil 1’de görüleceği üzere,
posta/kargo taşımacılığı faaliyetleri, gönderinin büyüklüğü, teslim hızı ve teslim yeri gibi
ölçütler bazında alt sınıflara ayrılmaktadır.
Şekil 1: Lojistik Sektörüne İlişkin Alt Pazar Tanımlamaları
Kaynak: 02.12.2015 tarih ve 15-42/713-259 sayılı Kurul kararı.
(67) Komisyon ise UPS-TNT kararında5 posta/kargo taşımacılığına ilişkin ilgili ürün pazarını
tanımlarken gönderinin büyüklüğü, teslimat hızı (hızlı ve standart), hizmetin coğrafik
genişliği (ulusal-uluslararası; Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) içi-dışı) gibi kriterleri
değerlendirmiş ve ilgili pazarı aşağıda yer verilen yedi alt segmente ayırmıştır.
i. Küçük paket teslimatı pazarı,
ii. Yerli ve uluslararası AEA içi küçük paket teslimatı pazarı,
iii. Uluslararası AEA dışı küçük paket teslimatı pazarı,
5 Bkz. Case No. COMP/M.6570 -UPS/TNT Express
20-04/47-25
22/114
iv. Ekspres ve gecikmeli küçük paket teslimatı pazarı,
v. Ekspres teslimat pazarının zaman segmentlerine göre ayrıldığı pazarlar,
vi. AEA içi ekspres teslimatın kısa ve uzun mesafe dağıtım segmentlerine göre
ayrıldığı pazarlar,
vii. Hizmet kalitesine göre ayrılan pazarlar.
(68) Soruşturmanın tarafı olan teşebbüsler; nakliye, ulusal ve yerel posta/kargo taşımacılığı,
uluslararası posta/kargo taşımacılığı alanında hizmet sağlayıcılığı veya hizmetin yeniden
satışı gibi ağının yapısına ve çeşidine göre birbirinden farklı çalışma modeline sahip
birçok farklı alanda faaliyet göstermektedir. Teşebbüslerin faaliyetleri genel anlamda üç
farklı alanda gruplandırılabilecektir. Bunlar; yurt içi posta/kargo taşımacılığı, uluslararası
hızlı posta/kargo taşımacılığı ve hava kargo taşımacılığıdır. Bu alanların her birine ilişkin
açıklamalara yer verilmeden önce, genel olarak taşımacılık sektöründe yaygın olarak
kullanılan “yeniden satış çalışma modeli”nden bahsedilmesinin yerinde olacağı
değerlendirilmektedir.
I.2.1. Yeniden Satış Çalışma Modeli
(69) Yeniden satış çalışma modelinde, gerek yurt içinde gerekse uluslararası taşımacılıkta
yeterli dağıtım ağına sahip olmayan teşebbüsler, kendi faaliyetlerinin yeterli olmadığı
alanlarda hizmet alımı gerçekleştirmek suretiyle müşterilerine eksiksiz hizmet sunmayı
amaçlamaktadır. Somutlaştırmak gerekirse; faaliyetleri genel anlamda uluslararası
taşımacılık alanında yoğunlaşan bir teşebbüs yurt içinde yeterli ağa sahip olmadığından,
burada taşınacak gönderileri için yurt içinde faaliyet gösteren bir teşebbüsten hizmet
alımı yapabilmektedir. Aynı şekilde, faaliyetleri yurt içinde yoğunlaşmış olan, yurt dışında
herhangi bir ağı olmayan bir teşebbüs de, yurt dışına bir gönderi yapmak istediği takdirde,
uluslararası ağı olan firmalardan hizmet alımı yapmaktadır. Bu bağlamda, hizmet satan
teşebbüsler HST, aldıkları hizmeti müşterilerine satan teşebbüsler ise YST olarak
tanımlanacaktır.
(70) Bu çalışma modeline göre her teşebbüsün hem HST hem de YST olarak faaliyet
göstermesi mümkündür. Taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren hiçbir teşebbüs hem
yurt içinde hem de uluslararası alanda her yere teslimat yapabilecek kapasiteye sahip
değildir. Bunun da ötesinde, teşebbüsler kendi kapasite ve çalışma modelleriyle
müşterilerinin her türlü ihtiyacına cevap verememektedirler. Bu nedenle, sektörde bu tarz
bir çalışma modeli ortaya çıkmış ve teşebbüslerin müşterilerine çeşitli ve farklılaşmış
hizmet sağlayabilmesinin önü açılmıştır. Aşağıda açıklanan yurt içi posta/kargo
taşımacılığı, uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı ve hava kargo taşımacılığı
alanlarının her birinde bu model kullanılabilmektedir.
I.2.2. Yurt İçi Posta/Kargo Taşımacılığı
(71) Posta/kargo taşımacılığı faaliyetleri gönderinin büyüklüğü, gönderi hızı ve teslim yerine
göre farklılaşmaktadır. Burada ilk ayrım, gönderi büyüklüğüne göre taşınacak kargonun
küçük paket mi yoksa yük mü olacağının belirlenmesiyle yapılır. Küçük paket taşıyıcıları
ile yük taşıyıcıları arasındaki en belirgin fark; küçük paket taşıyıcılarının müşterilerin
kendi gönderilerini organize etmelerini sağlayan imkânlar sunmalarıdır. Bu çerçevede
hem Kurul hem de Komisyon6 kararlarında, gönderinin boyutu bakımından küçük paket
taşımacılığı hizmetlerinin diğer taşımacılık hizmetlerinden ayrıştığı görülmektedir. Küçük
paket taşımacılığı ağırlığa göre tanımlanır. Komisyon7 31,5 kg ağırlığı küçük paket
6 Bkz. Case No. COMP/M.7630 - FedEx / TNT Express.”
7 Bkz. Case No. COMP/M.6570 - UPS/TNT Express.”
20-04/47-25
23/114
taşımacılığı için üst limit olarak belirlemiştir. Bu üst limit belirlenirken, bir kişinin herhangi
bir araç gerece ihtiyaç duymadan tek başına taşıyabileceği maksimum yük miktarı göz
önüne alınmıştır. Bununla birlikte, teşebbüslerin sahip olduğu operasyonel ağ, altyapı ve
süreçlere göre bu üst limit değişiklik göstermektedir.
(72) Küçük paket taşımacılığı hizmetinde süreç “toplayıcılar” ile başlar. Toplayıcılar sadece
paketleri müşterinin konumundan toplayıp, belirlenmiş küçük merkezlere getirirler.
Burada toplanan paketler aktarma merkezine gelir ve burada paketlenip nihai teslim
noktalarına gönderilirler. Bu süreçte, paketlerin toplanması ve aktarım merkezine
iletilmesi gibi bazı hizmetler üçüncü kişilerden sağlanabilir. Bu hizmeti sağlayanlar
genellikle bu hizmetin yanında kendi özel faaliyetlerini de sürdürürler.
(73) Posta/kargo taşımacılığı faaliyetinde alt pazarlar gönderi büyüklüğüne göre küçük paket
ve yük olarak ayrıldıktan sonra, gönderi hızına göre hızlı ve standart (gecikmeli) olarak
da ikiye ayrılır. Hızlı taşımacılık hizmetlerinde gönderiler genelde ertesi gün teslim
edilirken, standart taşımacılıkta gönderiler iki veya daha fazla günde teslim edilir ve
gönderinin tam olarak hangi tarihte teslim edileceği kesin olarak bilinemez.
(74) Posta/kargo taşımacılığı faaliyetleri son olarak gönderinin teslim yerine göre yurt içi ve
uluslararası olarak ikiye ayrılır. Geçmiş Kurul kararlarında8 bu ayrımın ülkeden içeri,
ülkeden dışarı ve ülke içi olarak da tanımlanabileceği belirtilmiştir. Yurt içi ve uluslararası
posta/kargo taşımacılığı faaliyetleri farklı özellikler arz ettiğinden ayrı pazarlar olarak
değerlendirilmektedir.
(75) Küçük paket taşımacılığı müşterileri, bulundukları bölgeye, teslimatın hızına ve
gönderinin türüne göre farklı ihtiyaçlara sahiplerdir. Bu nedenle, küçük paket taşımacılığı
hizmeti oldukça farklılaşmış bir yapıdadır. Küçük paket taşımacılığı müşterileri, paketin
boyutuna, ihtiyaçlarına ve tercihlerine göre bazen “tek duraklı hizmet anlayışı”nı tercih
edebilirler. Bu hizmet türünde; hem yurt içi hem uluslararası taşımacılığı içeren
hizmetlerin tek bir teşebbüs tarafından sunulması söz konusudur. Bu nedenle, bu
müşteriler için, yerel ve uluslararası taşımayı tek bir hizmet şeklinde sunulması olarak
tanımlanabilecek “her şey dâhil paket” seçeneğinin olması önemlidir.
(76) Bu kapsamda; işbu soruşturma kapsamında yurt içi posta/kargo taşımacılığı pazarında
faaliyet gösteren teşebbüslerin ülke içinde yaygın dağıtım ağlarının olduğu, sunulan
hizmetin teşebbüsün operasyonel yapısına, müşterilerin ihtiyaçlarına ve gönderinin
büyüklüğüne, gönderi hızına ve teslim yerine göre farklılaşabileceği söylenebilecektir.
I.2.3. Uluslararası Hızlı Posta/Kargo Taşımacılığı
(77) Uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı genelde kıtalar arası yapıldığından, bu
pazarda hizmet sunacak teşebbüslerin çıkış ve varış destinasyonlarında dağıtım ağının
olması veya dağıtım ağı olan başka teşebbüslerle işbirliği yapmaları gerekmektedir.
Uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı faaliyetlerinde yeniden satış tarzı çalışma
modeli yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu model, küçük paket taşıyıcılarına, başka
bir küçük paket sağlayıcısından aldığı uluslararası servis hizmetini diğer bir küçük paket
taşıyıcısına veya müşteriye satmasına izin verir. Bu modelde HST olarak faaliyet
gösteren entegratörler, genel olarak YST’lere gönderinin varış noktasına kadar olan ülke
veya ülkelerdeki hizmet ağlarının kullanımını satmaktadır. Daha önce de belirtildiği
üzere, bu modelde teşebbüslerin hem HST hem YST olarak faaliyet gösterebildiğinin göz
ardı edilmemesi gerekmektedir. Aşağıda bu modelin uluslararası hızlı posta/kargo
8 02.12.2015 tarih ve 15-42/713-259 sayılı, 21.10.2010 tarih ve 10-66/1405-526 sayılı, 09.10.2003 tarih
ve 03-66/796-357 sayılı kararlar.
20-04/47-25
24/114
taşımacılığı alanı özelinde nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgilere yer
verilecektir.
(78) Dünya genelinde 2016 yılına kadar UPS, TNT, DHL ve FEDEX olmak üzere 4 büyük
entegratör firma faaliyet göstermekteydi. Bununla birlikte, TNT’nin hisselerinin tamamının
FEDEX tarafından devralınması9 sonucu entegratör sayısı üçe düşmüştür. Komisyon’un
UPS-TNT Express kararında10 entegratörlerin beş temel özelliğe sahip olduğu
belirtilmiştir. Entegratörlerin özelliklerinden ilki ve en önemlisi, şirket tarafından üstlenilen
hacimlerin büyük bir kısmının taşındığı, tarifeli uçuşlara sahip bir hava şebekesi de dâhil
olmak üzere, şirketin tüm ulaşım varlıkları üzerinde sahipliğe veya zaman taahhüdüne
uygun olarak teslimat yapabilmesi için başlangıçtan varış noktasına kadar tüm lojistik ağı
üzerinde tam operasyonel kontrolünün bulunmasıdır. Entegratörlerin diğer belirleyici
özellikleri arasında küresel düzeyde yeterli coğrafi alana hizmet sunuyor olmaları, hub
and spoke (merkez ve uç) tarzı operasyon modeli ile çalışıyor olmaları, tüm verilerin tek
bir ağ üzerinden kontrol edilebildiği bir bilişim ağına ve zamanında teslimat konusunda
bilinirliğe sahip olmaları bulunmaktadır. Entegratörler, posta/kargo taşımacılığı
hizmetlerini lojistik zincirindeki adımları sağlamak suretiyle büyük oranda kendi
kaynaklarını kullanarak alıcıya teslim edebilmektedir. Diğer şirketlere nazaran
entegratörler, tüm süreç üzerindeki operasyonel kontrolleri sayesinde, daha az aşama
ile teslimat yapabilmektedirler.
(79) YST’ler, bir HST’den uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı hizmetini satın alarak
müşterilerine yeniden satmaktadırlar. Bu teşebbüsler, müşterilerinin taşımaya konu
paketlerini toplamakta ve entegratörlerin toplama merkezlerine teslim etmekte ve
sağladığı bu hizmet için düzenlediği faturayı müşterisine göndermektedir. Bunun yanı
sıra YST’ler, satın aldıkları posta/kargo taşımacılığı hizmetleri için entegratörlere belirli
bir hizmet bedeli ödemektedirler.
(80) YST’ler, kargo taşımacılığı hizmetinin bir kısmını kendi dağıtım ağı ve kaynakları ile
sağlamakta, kendilerinde mevcut olmayan kısımları ise uygun dağıtım ağına sahip diğer
posta/kargo taşımacılığı hizmeti veren teşebbüslerden temin etmektedirler. YST’ler
müşterileri ile kendi şartları dâhilinde sözleşme akdetmekte, fiyatları ve iş süreçlerini
tamamen kendileri belirlemektedirler. Somutlaştırmak gerekirse; müşteri herhangi bir
entegratör ile temasa geçmeksizin, yalnızca YST’ler aracılığıyla yurt dışına posta/kargo
gönderebilmektedir. Böylece YST, entegratörün sahip olduğu dağıtım ağını kullanarak
hizmet sunmuş olmaktadır.
(81) Sonuç olarak, uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı alanında faaliyet gösteren
teşebbüslerin taşımalarını genelde kıtalar arasında yaptığı, bu nedenle çıkış-varış
destinasyonlarında dağıtım ağına ihtiyaç duydukları, kendilerinde bulunmayan ağlar için
hizmet satın almak suretiyle faaliyetlerini gerçekleştirdikleri, bu faaliyet alanı kapsamında
HST’lerin tüm dünyada taşıma ağına sahip olan UPS, FEDEX ve DHL olduğu ve bu
teşebbüslerin bu faaliyet alanı özelinde “entegratör” olarak adlandırıldığı
söylenebilecektir.
I.2.4. Hava Kargo Taşımacılığı
(82) Hava kargo taşımacılığı en genel anlamda kargo uçaklarıyla yapılan taşımacılık olarak
tanımlanabilir. Hava kargo çoğunlukla uzun mesafeler arasındaki taşımalarda kullanılır
ve kargolar genelde kıtadan kıtaya havaalanları arasında taşınır. Komisyon11 hava kargo
9 Rekabet Kurulunun 02.12.2015 tarih ve 15-42/713-259 sayılı kararı ve Komisyon’un CASE M.7630 -
FEDEX / TNT EXPRESS kararı.
10 Bkz. Case No. COMP/M.6570 -UPS/TNT Express
11 Bkz. CASE AT.39258 – Airfreight.
20-04/47-25
25/114
taşımacılığının dört farklı şekilde gerçekleştirilebileceğini belirtmiştir. Buna göre hava
kargo taşımacılığı;
belirli tarifelerle kargo taşıyan havayolları,
yolcu taşıyan uçaklardaki kargo taşıma alanları,
belirli tarifelerle hem yolcu hem kargo taşımacılığı şeklindeki havayolu
kombinasyonu
hem hızlı hem de genel kargo hizmetlerini sağlayan entegratörler
aracılığıyla gerçekleştirilir. Hava kargo taşımacılığı yapan firmaların çoğu belirli rotalar
üzerinde iki yönlü olarak bu hizmeti sağlarlar.
(83) Hava kargo taşımacılığı sektöründe tüketiciler için belirleyici olabilecek faktörler arasında
zaman faktörü ön plana çıkmaktadır. Sektörde firmalar tarafından farklı şekilde
adlandırılmakla birlikte, zamana göre hava kargo taşımacılığı hizmeti üç farklı kategoride
sunulmaktadır:
1. Acil (Hızlı) Havayolu Taşımacılığı: Taşıma süresi ortalama 1-2 gün olan, ilk müsait
uçuşla gönderinin yapıldığı, maliyet olarak ise diğerlerinden daha dezavantajlı
kargo taşımacılığı hizmetidir.
2. Ekonomik (Uygun) Havayolu Taşımacılığı: Taşıma süresi ortalama 3-5 gün olan,
taşıma maliyetlerinin hızlı hizmetlere göre daha uygun olduğu taşımacılık türüdür.
3. İhracat & İthalat Gönderilerine Özel Havayolu Taşımacılığı: İthalat ve ihracat
yapan firmalara özel olarak sunulan bu hizmette daha büyük hacimli gönderiler
zaman taahhütlü olarak, genellikle gümrük hizmetlerini de içerecek şekilde
sunulmaktadır.
(84) Hava kargo taşımacılığı, yukarıda belirtilen özellikleri nedeniyle, gerek yurt içi
posta/kargo taşımacılığından gerekse uluslararası hızlı taşımacılıktan ayrışmaktadır. Bu
nedenle, hava kargo ayrı bir faaliyet alanı olarak tanımlanabilir.
(85) Tüm bu bilgiler ışığında; taşımacılık sektörünün çok parçalı bir yapıda olduğu,
teşebbüsler özelinde faaliyetlerin farklılaşabildiği, hizmetlerin iç içe geçtiği ve farklı
seçeneklerde hizmet sunulduğu görülmektedir.
I.2.5. İlgili Mevzuat
(86) 2003 yılında yürürlüğe giren 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nda (4925 sayılı
Kanun) kargo; “Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap
içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşya”, kargo işletmecisi ise;
“Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede
gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma,
depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren,
taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişi” şeklinde
tanımlanmıştır. Kargo işletmecileri, Karayolu Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma
Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde belirli standartlara uygun olarak kargo
taşımacılığı hizmeti vermektedir. Yasaların taşınmasını yasakladığı nakit, çek, senet,
altın, döviz gibi kıymetli kâğıt ve nesneler; taşıma esnasında bozulabilecek her türlü
yiyecek; akıcı, yanıcı, patlayıcı, zehirleyici, pis kokulu her türlü sıvı ve gaz; tek parça
olarak 100 kg’ı geçen kargolar, açık demir, mermer vb. yükler ile PTT tekelinde olan
mektuplar kargo işletmecilerince taşınamamaktadır.
(87) BTK, 23.05.2013 tarihli ve 28655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu (6475 sayılı Kanun) ile posta sektörünün
20-04/47-25
26/114
düzenlemesi ve denetlemesi hususlarında yetkili kılınmıştır. Söz konusu Kanun’da posta
gönderisi “Göndericinin bizzat kendisi veya talimatıyla, üzerinde belirtilen yer ve adrese,
gönderi türüne ve özel hizmetine göre teslim edilen haberleşme gönderileri ile kitap,
katalog, gazete ve süreli yayınları, görme engellilere özgü yazıları, ticari değeri olsun
veya olmasın eşya içeren en fazla beş kilogram ağırlığa veya elli desimetreküp hacme
sahip posta maddesi ile posta kolisi veya kargosu” şeklinde, posta kolisi veya kargosu
ise; “Hizmet sağlayıcısı aracılığıyla yollanan ve kapsamında haberleşme niteliği taşıyan
yazılar bulunmayan en fazla otuz kilogram ağırlığa veya üç yüz desimetreküp hacme
sahip her türlü madde” şeklinde tanımlanmıştır. Söz konusu Kanun’a göre; posta hizmeti
verilebilmesi veya bunun için gerekli altyapının kurulup işletilebilmesi için BTK tarafından
bu hususta yetkilendirilmiş olmak gerekmektedir.
(88) Ülkemizde uluslararası hava kargo taşımacılığı faaliyetine ilişkin düzenlemeler; Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından 14.10.1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil
Havacılık Kanununu ve 10.11.2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununa dayanılarak hazırlanan 16.11.2013 tarih ve
28823 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari Hava Taşıma
İşletmeleri Yönetmeliği’nde yer almaktadır. Söz konusu yönetmelikte ticari hava
taşımacılığı “Sivil hava araçları ile ücret karşılığı yapılan yolcu ve yük veya sadece yük
taşımacılığı” olarak tanımlanmaktadır. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından
19.07.2005 tarihinde yayımlanan Havacılık Talimatı da hava kargo taşımacılığı faaliyetini
düzenleyen ikincil mevzuat kapsamındadır.
I.2.6. İlgili Ürün Pazarı
(89) Soruşturma tarafı teşebbüsler yurt içi ve/veya yurt dışında çeşitli gönderilerin taşınması
niteliğinde olan posta/kargo taşımacılığı hizmetleri ve nakliye alanlarında faaliyet
göstermektedir. İlgili mevzuat bağlamında posta, kargo ve kurye tanımlarının
çerçevesinin net bir şekilde belirlenerek ayrışmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim 4925 sayılı
Kanun 100 kilograma kadar olan gönderileri “kargo” olarak tanımlarken 6475 sayılı
Kanun 30 kilograma kadar olan gönderileri “posta kargosu” olarak tanımlamaktadır.
Bununla birlikte, teşebbüslerin 70-80 kilograma kadar gönderileri genellikle “kargo”
olarak nitelendirerek taşıdıkları görülmektedir.
(90) Soruşturma tarafı teşebbüslere yönelik ihlal şüphesinin üç faaliyet alanında yoğunlaştığı
tespit edilmiştir. Söz konusu alanlar yurt içi posta/kargo taşımacılığı, uluslararası hızlı
posta/kargo taşımacılığı ve hava kargo taşımacılığıdır. Sunulan bilgiler ve yapılan
değerlendirmeler çerçevesinde, anılan üç faaliyet alanını kapsayıcı nitelikte olacağı
değerlendirildiğinden ilgili ürün pazarı “posta/kargo taşımacılığı pazarı” şeklinde
belirlenmiştir. Bununla birlikte, işbu dosyada yapılan tespit ve değerlendirmeler açısından
dosya kapsamında yapılacak değerlendirmeleri etkilemeyeceği göz önünde
bulundurularak kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
I.2.7. İlgili Coğrafi Pazar
(91) Dosya kapsamındaki incelenen iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
yapılacak değerlendirmeleri etkilemeyeceği gerekçesiyle ilgili coğrafi pazarın
tanımlanmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.3. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(92) Soruşturma posta/kargo taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren HST’ler ile bunlardan
hizmet almak suretiyle yeniden satış yapan YST’ler arasında ikili anlaşmalar yapılmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğini konu edinmektedir.
20-04/47-25
27/114
Bu nedenle yerinde incelemelerde elde edilen belgelere, HST’ler ile YST’ler arasındaki
ikili ilişkiler bağlamında sınıflandırma yapılmak suretiyle yer verilmektedir.
I.3.1. UPS ile YST’leri Arasındaki Anlaşmaları Gösteren Belgeler
I.3.1.1. UPS-ASE
(93) Belge 1: ASE’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASE İzmir Bölge Müdürü (…..)
ile ASE Yönetim Kurulu Başkanı (…..) arasında geçen 15.05.2017 tarih ve “RE: İzmir
Personel Maaş” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey,
İzmir ciro Nisan'da düşmüş. Acaba özel bir sebebi var mi tam biz zam yapıp yeni
personel eklemiş iken?”
(…..):
“….. (…..)nin kursu bitmesiyle buradan çıkışlara başlarsak o bir nebze elimi
rahatlatabilir. Malum birde DHL ve UPS durumumuz var ups ile ekonomik servis
adi altında fiyat verdiğim müşterilerimize fiyat veremiyorum mal kaçırıyorum birde
üstüne üstlük DHL zam yapmış.
…”
I.3.1.2. UPS – ARAS KARGO
(94) Belge 2: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve UPS Küçük Müşteriler
Yöneticisi (…..) tarafından ARAS KARGO Uluslararası Satış Kıdemli Uzmanı (…..)’na
gönderilen 04.07.2017 tarihli ve “FW:[EXTERNAL] FW: fiyat teklifi / UPS” konulu e-
postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Merhaba (…..) Hanım,
Sözleşmemizle ilgili talep etmiş olduğunuz değişikliklere ait bilgiler aşağıdaki
gibidir.
…
Revize sözleşmemiz ekli dosyadaki gibidir.
Bilgilerinize sunarım.”
(95) Belge 3: UPS’de yapılan yerinde incelemede edinilen ve Küçük Müşteriler Yöneticisi
(…..) tarafından Ülke Satış Müdürü (…..)’a 17.08.2017 tarihinde gönderilen “Reseller
Güncel” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“ Merhaba (…..) Bey,
Reseller güncel tablomuz aşağıdaki gibidir. Paket artışı başlayan müşterilerin
durumunu da ayrıca bir raporta süreç tamamlandıktan sonra ileteceğim.
Bilgilerinize sunarım.”
FIRMA ACIKLAMA
Aras Sözleşme paraf süreci tamamlandı asıl imzalı halini bekliyoruz.
İlk faturası kesildi.
…
(96) Belge 4: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve UPS Konya Aykent Servis
Sağlayıcısı (…..) tarafından Küçük Müşteriler Yöneticisi (…..)’a, (…..)’e ve (…..)’a
20-04/47-25
28/114
gönderilen 06.12.2017 tarih ve “YURT DIŞI TOPLAYAN ARACI FİRMALAR HAKKINDA”
konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Sayın (…..) Hanım,
Gönderiler Konya hub tarafından teslim alınmıştır.
Sayın (…..) Bey,
İlgili müşteriye ait gönderiler tarafımızdan alınmamıştır firmanın bakiyesi
tarafımıza bloke koyulacaktır kaldırılmasını rica ederim.
Sayın (…..) Bey,
Aracı firmalar ARAS KARGO, TUNEKS, ARAMEKS ve ASL LOJISTIC gibi
firmalar göndericilere uygun fiyatlar vererek gönderileri alıyor ve müşterilere UPS
tarafından direk yüksek fiyatlara faturalar geliyor. Müşterilerle olan ilişkilerimiz
olumsuz olarak etkileniyor ve tahsilat fatura iptal süreçleri ciddi derecede
zamanımızı almakta ve bloke listemizde olup alacaklarımız hata bizden
kaynaklanmamasına rağmen mahsup ediliyor bu firmaların gün geçtikce sayıları
artıyor sadace Tuneks varken şimdi birçok aracı firmalar oldu ve biz gönderiler
hangi aracı firmadan çıktığını bulmaya çalışıyoruz.
UPS te cari anlaşması olan firmalara aracı firmaların girmesinin uygun olmadığını
bu konunun incelenmesini yaptırımlar uygulanması gerektiğini düşünüyorum.”
I.3.1.3. UPS – PTS
(97) Belge 5: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve UPS Küçük Müşteriler
Yöneticisi (…..) ile UPS çalışanı (…..) arasında yapılan yazışma sonrasında (…..) ile PTS
yetkilileri arasında yapılan ve benzerine AIREXPRESS’te yapılan incelemelerde
rastlanan 10.07.2017 tarih ve “FW: [EXTERNAL] Fwd: BİLGİLENDİRME ÖNEMLİ”
konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (UPS):
“(…..) merhaba,
Cari firmamız bana pts diye uzun zamandır diyordu bende inanmadığım indirim
almak için diyorlardır diye fatura istemiştim geçen gün gerçekten iletti
Pts cari firmamıza girmiş ve firma otomatik olarak indirim istiyor.
Sanırım bu konu sende .
Bildiğimiz kadarı ile cari olan firmamıza girmemeleri gerekiyor.
Geçen sene air express firması cari firmama girmişti ve kimse firmaya bişi
dememişti adamı kavga dövüş firmadan çıkarttırmıştım.
Bu konu ile ilgili desteğini rica ederim.”
(…..) (UPS):
“Merhaba (…..) Bey ve (…..) Bey12,
Bugün çok eski müşterilerinizden (…..) firmasıyla anlaşma yaptığınızı ve onlara
kestiğiniz faturayı gördüm gerçekten çok üzüldüm.
Aramızda yeni gelişen ve güzel ilerleyen bir süreç var ve bu süreç gerçekten
güvene ve karşılıklı anlayışa dayanıyor.
Bu ve buna benzer durumlar hiç yaşanmaması gereken hassas ve kırmızı çizgide
olan konulardır.
12 Adı geçen çalışanların PTS Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ve Yönetim Kurulu üyesi (…..) olduğu
değerlendirilmektedir.
20-04/47-25
29/114
Durumun düzelmesi, tekrar etmemesi ve bilgi verilmesi adına desteğinizi önemle
rica ediyorum.
(…..)
İyi çalışmalar dilerim”
(…..) (PTS):
“(…..) hanım ilgilenir misiniz?”
(…..) (PTS):
“(…..) hanim selamlar,
İki defa aradım size ulaşamadım.
Bahsi gecen firmayla ocak 2015 yılından itibaren çalışıyoruz. İsterseniz bir
ziyaretiniZde size raporları da gösterebilirim.
Bu tarz konuları da benimle görüşebilirsiniz.
Teşekkürler”
(…..) (UPS):
“(…..) Hanim Merhaba,
Burada yine bir yanlış var o zaman çünkü ben şimdi bu firmanın Ocak 2009
itibariyle ay ay paket ve ciro bilgilerini inceledim firma bizi o tarihten bu tarihe kadar
hiç bırakmamış. Ancak 2015 itibariyle cirosunda azalma görünüyor. Şuana kadar
her ay düzenli fatura kesmişiz ortalama 8 senelik bir müşterimize 6 yıl sonra
girmişsiniz ve biz bu durumu henüz farketmişiz. Bize iletilen bilgi müşterinin
dönemsel işinin düştüğü yönünde olmus.
Bu ve benzeri durumları asla yaşamamamız gerekiyor süreç sadece bizleri yorup
zaman kaybına sebep olacaktır. Satış ekibinizi bu konuda tekrar uyarmanızı, ve
bu firma özelinde gereğinin yapılmasını önemle rica ederim.
İyi çalışmalar dilerim.”
(98) Belge 6: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Küçük Müşteriler Yöneticisi
(…..) tarafından UPS çalışanı (…..)’a, Belge 16’da yer verilen yazışmanın devamında
gönderilen “Re: [EXTERNAL] Fwd: (…..)” konulu 11.07.2017 tarihli e-postada şu ifadeler
yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Selam,
Konuyu PTS’e yazılı geçtim bir süre takip edip düzelmezse bana bilgi verebilir
misin ltüfen.
İyi çalışmalar dilerim”
(99) Belge 7: UPS’de ve PTS’DE yapılan yerinde incelemelerde Küçük Müşteriler Yöneticisi
(…..) tarafından çeşitli PTS ve UPS çalışanlarına gönderilen 31.10.2017 tarih ve “FW:
PTS&UPS” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Kıymetli PTS Ailesi,
Öncelikle bugün gerçekleştirdiğimiz toplantı için sizlere teşekkür ederiz. Toplantı
notlarımız aşağıdaki gibidir.
5) Export ile başlamış ve devam eden bir süreçle ilgili Dl tarafından bildirim
yaparken aramızda
Kopukluk olması. ((…..))
20-04/47-25
30/114
6) ERN bildirimlerinin teker maille yürütülmesi yerine excel ile karşılıklı
yorumlarımızı ekleyerek toplu bir şekilde işlem yapıyor olacağız. ( (…..))
7) PTS müşterileri bizi direk aradıklarında kendilerini kibarca PTS’e yönlendiriyor
olacağız.
11) Tüm faturaların kontrolleri fatura bazında yapılacak olup, itiraz olması
durumunda fatura bazında yapılacaktır. ( PTS )
12) Kaybı verilen gönderilerin faturalama süreçleriyle ilgili düzenli mutabakat
yapılacak. ( (…..))
13) import mail adresimiz UPSTRImport@'dur. Taleplerinizin
karşılanması için size ayrıca bir kişi bilgisi de paylaşılacak. (İdil)
15) Kasım'ın ikinci haftasının bitimine kadar kg akışıyla ilgili entegrasyon süreci
tamamlanmış olacak.(PTS)
…..”
I.3.1.4. UPS – AIREXPRESS
(100) Belge 8: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve UPS Küçük Müşteriler
Yöneticisi (…..) ile UPS çalışanı (…..) arasında yapılan yazışma sonrasında (…..) ile PTS
yetkilileri arasında yapılan ve benzerine PTS’de yapılan incelemelerde rastlanan
10.07.2017 tarih ve “FW: [EXTERNAL] Fwd: BİLGİLENDİRME ÖNEMLİ” konulu
yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (UPS):
“(…..) merhaba,
Cari firmamız bana pts diye uzun zamandır diyordu bende inanmadığım indirim
almak için diyorlardır diye fatura istemiştim geçen gün gerçekten iletti
Pts cari firmamıza girmiş ve firma otomatik olarak indirim istiyor.
Sanırım bu konu sende .
Bildiğimiz kadarı ile cari olan firmamıza girmemeleri gerekiyor.
Geçen sene air express firması cari firmama girmişti ve kimse firmaya bişi
dememişti adamı kavga dövüş firmadan çıkarttırmıştım.
Bu konu ile ilgili desteğini rica ederim.”
I.3.1.5. UPS – ASİLKAR
(101) Belge 9: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Ülke Satış Müdürü (…..),
Küçük Müşteriler Yöneticisi (…..), Ülke Hesap Yöneticisi (…..) ve Bölge Satış Müdürü
(…..) arasında 28.07.2017-24.08.2017 tarihleri arasında yapılan “RE: (…..) çalışması
HK” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (28.07.2017):
“(…..) bey,
Sizinde yakından takip ettiğiniz (…..) firmasını kazanmak için uzun süredir
uğraşlarımız sürmektedir. Firmadan çalıma onayı beklerken Y4031A nolu Asilkar
firması (Ups reseller) ile Temmuz’un başından beri çalışmaya başladıklarını
öğrendim. Tabiki bizim sunduğumuz şartlardan daha şartlar sunarak (fiyat, vade
vb.) Konuyu bilgilerinize arz ederim.”
(…..) → (…..) (22.08.2017):
[Bilgi]: (…..)
“Merhaba (…..) Hanım ,
20-04/47-25
31/114
Uzun suredır kazanım amacı ıle gorusmelerımızın devam ettıgı fırmanın ASILKAR
LOJISTIK DAGITIM ıle çalışmalarının basladıgı bılgısı ulaştı
Fırma ıle ılgılı yapılan yazısmlar ek lı dosya da , sozlesme sonrası deneme amacı
ıle yapılan gonderı detayları da aşağıda mevcut
Fırma aynı adreste faalıyet gosteren ve uzun yıllardır dom ve ınternatıonal hızmet
verdıgımız (…..) – (…..) yan kurulusu (ımza sırkulerınde ortak ısımler olmadıgı
ıcın tanımlamalar yapılamadı )
Bu tur durumlarda surecı nasıl yonetıyoruz ?
Tesekkur ederım”
(…..) → (…..) (24.08.2017):
“Asilkar Reseller mı? Zimmeti sende mi?
iyi çalışmalar / regards”
(…..) (24.08.2017):
“(…..) Bey,
Evet Asilkar 2012 yılından beri bizim yurtiçi reseller firmamız. Konuyu (…..) Bey’le
telefonda görüştük ama bu gibi durumları yazılı yada sözlü dile getirmememiz
gerektiği için konuyu onlara açamadım henüz. Firmayla Mayıs ayında çalışmaya
başlamışlar olarak görünüyor.
Onlarla henüz toplantı yapamadık. Bayram sonrası davet etmeyi planlıyordum yüz
yüzeyken dile getirebilirim.
Sizce uygunsa şimdiden tarihi ve saati kesinleştirebilirim.
Saygılarımla / Regards,”
(…..) → (…..) (24.08.2017):
“Aynen, bayram sonrası davet et gelsinler konuşalım
iyi çalışmalar / regards”
I.3.1.6. UPS – SOLMAZ NAKLİYAT ve UPS – CLG
(102) Belge 10: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Ülke Satış Müdürü (…..),
Küçük Müşteriler Yöneticisi (…..) ve (…..) arasında 18.08.2017-03.11.2017 tarihleri
arasında yapılan yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..) → (…..) (18.08.2017):
“(…..) Merhaba,
Zimmetimde olan
(…..) firma çıkışlarını (…..) Solmaz Nakliyat (…..) üzerinden yapmaya başlamıştır.
Firmaya CGL Lojistik adı altında gidilerek paketler alınmaktadır.
Belirtmiş olduğum aracı firmalar ve çalışma şekilleri hakkında nasıl bir yol
izleyebiliriz
Saygılarımla / Regards,”
(…..) → (…..) (22.08.2017):
“(…..) Merhaba,
Ekli maile [18.08.2017 tarihli yazışma] istinaden konu hakkında nasıl bir yol
izleyebiliriz.
Saygılarımla / Regards”
(…..) → (…..) (18.09.2017):
20-04/47-25
32/114
“(…..) merhaba,
solmaz ile görüştüm ancak onların direct bir bağlantısı olmadığını öğrendim.O
firmanın ürünlerini CLG lojistik diye bir firmadan alıyorlarmış.Clg ile görüşmek
lazım.
İyi Çalışmalar dilerim.
Saygılarımla,”
(…..) → (…..) (19.09.2017):
“(…..) Merhaba,
Ekli maillere [22.08.2017 ve 18.09.2017 tarihli yazışmalar] istinaden araci olan
firma hakkinda nasil bir yol izleyebiliriz.
Clg lojistik bilgin dahilinde olan firma mi veya yeni bir firma mi bana bu konuda
yardimci olabilirmisin
Saygılarımla / Regards,”
(…..) → (…..) (20.10.2017):
“(…..) Merhaba,
Firmada ciddi kayıplar devam ediyor konu hakkında nasıl bir yol izleyebiliriz.
Saygılarımla / Regards,”
(…..) (31.10.2017):
“(…..) Bey Merhaba,
Firmada kayiplarimiz devam etmekte olup konuyu [18.08.2017-20.10.2017
arasındaki yazışmalardaki konu] bilgilerinize sunarim.
Saygılarımla / Regards,”
(…..) → (…..) (31.10.2017):
“(…..) merhaba
Bu konuyu ne yaptın bizden paket almaya devam ediyorlar”
I.3.1.7. UPS – MNG KARGO
(103) Belge 11: ASE’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASE Operasyon Müdürü (…..)
ile ASE Yönetim Kurulu Başkanı (…..) arasında geçen 31.07.2017 tarih ve “MNG
KARGO YURTDIŞI” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“Merhba,
(…..).
Malum UPS uçağı TR den kurye beyannameli AWB kabulünü yıllardır
yapmıyordu. Servis yarın başlıyor ama UPS' in ASE müşterisini çalmış olmak
anlamında terslik çıkmaması açısından sizden gönderi almasak iyi olur dediler.
Karayolu ETGB Halkalı bazlı çıkışları >>> GLS Almanya servisleri ise 01 Eylülde
haftada 3 gün le devreye girecek.
Bilginize”
(…..):
“(…..) bey,
Ben bu maildan bir şey anlamadım tam olarak, detaylı açıklama yapabilir misiniz
acaba? Ya da bir toplantı yapalım…
20-04/47-25
33/114
MNG International ile görüşüyorsanız biz de teklif vermek isteriz çalışmak için
farklı ülkelerde…”
(…..):
“Bazı bir çok temel bilgilere sahip olmanızdan hareketle özet bilgi geçtim
(…..),
Bu servisi kuran ve eskiden fedex vb lerden oluşan müşteri datasını neden bize
vermeyi düşünsün ki? Siz bahsettiğiniz gibi şimdiye dek MNG de dahil yici kargo
aras vb leri için CIS konusunda teklif zaten verebilirsiniz veya vermiş, olmanız
lazımdı bu mailin dışında bir konu o.Bu yeni sistemine ASE gibi UPS müşterisi
olan birinden mal almak istemiyor ups ile terslik yaşamamak için diye yo
nedenle yazdım
Karayolu ETGB Halkalı bazlı çıkışları>>> GLS Almanya servisleri ise 01 Eylülde
haftada 3 gün le devreye girecek.
Yine eskilerden bilgi GLS MNG ile yıllardır anlaşmalı eylülde tnt nin başlattığı gibi
iznini almış. Parsiyel kara etgb yapacak ve herkesten elbette kurye ile alakası
olmasıgından biz dahil mal toplayabilecek”
(104) Belge 12: MNG KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MNG KARGO
çalışanları İş Geliştirme ve Satış Müdürü (…..) ve Anadolu Bölge Satış Müdür Yardımcısı
(…..) arasında 23.08.2017 tarihinde yapılan “TNT Müşteriler Süreci Hakkında” konulu
yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey,
Süreçle ilgili ekibin iletişim bilgilerini (…..) Bey (…..) Bey’den alabilir. Süreçte
benim gerçekleştirmiş olduğum işler şu şekildedir;
1) …
2) …
…
7) Hassas durumlarda ekibi uyarmak UPS müşterisine gidilmemesi, çalışma
yapılmayan ülkeler, 70 kg. sınırı ve çevre uzunluğu konuları vb.
…”
(105) Belge 13: MNG KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MNG KARGO
personeli İş Geliştirme ve Satış Müdürü (…..) ve Anadolu Bölge Satış Müdür Yardımcısı
(…..) arasında 23.08.2017 tarihli ve “UPS Müşterileri Hakkında” konulu yazışmada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey,
UPS müşterilerine teklif vermeme konusunda çok kesin bir katılık içerisinde miyiz.
(…..) firması yurt içinde MNG ile çalışmak istediği için yurt dışında da bizle
çalışmak istiyor teklif sunduk anlaştık fakat şu an öğrendim UPS müşterisiymiş.
Ne şekilde aksiyon alalım yardımınız için bilginize sunarım.”
(…..):
“(…..) Bey,
Bu aşamadan sonra bu müşteri özelinde bir aksiyon almayalım fakat teklif
vereceğimiz müşterilerin rakip firma bilgisi bizim için önemli. Firmanın UPS ile
çalıştığını ve fiyatlarını da biliyorsak bu noktada mutlaka teklif te vermemiz
gerekiyorsa yüksek bir fiyat teklifi vermemiz daha doğru olacaktır.
20-04/47-25
34/114
Saygılarımla,”
(…..):
“(…..) Bey,
Teşekkür ederim bundan sonra bilgimiz dahilinde olanlara yüksek fiyat vererek
kazanmama seçeneğini tercih edeceğiz. İyi çalışmalar dilerim.”
(106) Belge 14: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Fiyatlandırma ve Gelir
Yönetim Uzmanı (…..), Küçük Müşteriler Yöneticisi (…..) ve UPS Ülke Pazarlama
Müdürü (…..) arasında 25.08.2017 tarihinde yapılan “MNG-UPS” konulu yazışmada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Merhaba,
Saha satıştan aldığımız bilgilerde MNG nin bizimle sürekli çalışması olan firmalara
fiyat teklifinde bulunma teşebbüslerinin olduğu iletildi.
Centilmenlik anlaşmamıza göre reseller firmaların UPS in aldığı potansiyele
girmemeleri gerekir.
Bilgilerine sunarım”
(…..):
“Merhaba (…..),
Bu gibi haberler oldukça kıymetli öncelikle teşekkür ediyorum. Ancak firmayla
masaya oturunca konusunu açmak için yeterli değil. Ben her fırsatta nazikçe dile
getiriyorum.
Senden ricam böyle bir haber geldiğinde firma ismi vs bilgisini alırsanız ben
notlarımı alır yüz yüze geldiğimde gereğini yapıyor olurum.
İyi çalışmalar dilerim.”
(…..) → (…..):
“Değerli Arkadaşlar,
Konuyu netleştirmekte fayda var. Aramızda herhangi bir anlaşma yok, böyle bir
anlaşma da yasal olarak yapılamaz zaten. İsteyen istediği yere satabilir.”
(107) MNG KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MNG KARGO çalışanları İş
Geliştirme ve Satış Müdürü (…..) ve Satış Uzmanı (…..) arasında geçen 29.08.2017 tarih
ve “(…..) 6kap 148 kg kanada gönderisi hk” konulu yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey
(…..) Bey ile görüştüm.
TNT müşteri tablosunda bulamadım diye aradım.
Müşterinin bilgisi MNG şube müdürü tarafından (…..) Beye gelmiş.
Beraber görüşmeye gitmişler. Müşteri UPS ile çalışmak istemiyorum.Inter olarak
sizinle çalışabilirim demiş. (…..) Bey konuyu (…..) Bey ilepaylaşmış.
(…..) Bey UPS ile çalıştığı için size danışmış. Siz de UPS müşterisine girmeyelim
demişsiniz.
Daha sonra spot fiyat ile kargo almış.
18 Ağustos’ta Kanada’ya 67 Kg kargo çıkışı olmuş.
Sonrasında aşağıdaki gönderi alınmış.
Saygılarımla,”
20-04/47-25
35/114
(108) Belge 16: MNG KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MNG KARGO
çalışanları İş Geliştirme ve Satış Müdürü (…..) ve (…..) arasında geçen 29.08.2017 tarih
ve “(…..) UPS Hakkında” konulu yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey
(…..) ile yaşanan sıkıntılar sebebi ile Ups den fiyat teklifi almak istemiş Ups İnter
ile çalıştığınız için size teklif veremeyiz diye bilgi vermişler
Konuyu bilginize sunarım”
(109) Belge 17: MNG KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MNG KARGO
çalışanları İş Geliştirme ve Satış Müdürü (…..) ve Yurtdışı Hizmetler İstanbul’dan
Sorumlu Satış Müdür Yardımcısı (…..) arasında geçen 03.10.2017 tarih ve “(…..)” konulu
yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey
(…..) Bey ve (…..) Bey ile gerçekleştirdiğimiz görüşmenin notları aşağıdaki gibidir.
…
Not : Yaklaşık 1 saat görüştük. Son yarım saatini iş ve detayları oluşturdu. İyi ilişki
kurduğumuzu düşünüyoruz. (…..) Bey yurtdışı için de teklif isteyelim sizden dedi
ancak UPS ile çalıştıkları için bu konuda uzak durmayı tercih ettik.
Saygılarımla”
(110) Belge 18: MNG KARGO Anadolu Bölge Satış Müdür Yardımcısı (…..)’ın İş Geliştirme ve
Satış Müdürü (…..)’a 10.10.2017 tarihinde gönderdiği ve (…..) adlı müşterilerine UPS
tarafından daha iyi fiyat teklif edildiği ve müşterilerini kaybettiklerini bilgisini verdiği,
(…..)’ın ise konuyu UPS Ülke Satış Müdürü (…..) ve Genel Müdürü (…..)’a aktararak bu
gibi durumlarda nasıl bir yol izleneceğini sorduğu UPS’den alınan e-posta aşağıda yer
almaktadır:
(…..) → (…..)
“(…..) Bey,
(…..) musteri numarali yaklasik 1 yildir bizimle calisan (…..) isimli musterimiz UPS
tarafından ziyaret edilerek 5 kg Amerika 36 Dolar fiyat teklif edilerek kazanilmistir.
Musteri bizimle calismayi birakmistir.
Musterinin temmuz agustos ve eylul aylarinda toplam cikisi 585 awb'dir.
…”
(…..) → (…..)
“(…..) Bey Merhaba,
Konya Bölgesinde bizimle düzenli çalışan( aylık 200 civarı gönderi ) (…..) isimli
müşterimiz INTER le çalıştığını belirtmesine rağmen, UPS Konya Bölge' den
arkadaşlar tarafından aşağıda fiyat detayı bulunduğu şekli ile teklif verildiği bilgisini
aldık.
Müşteri bizimle çalışmasını durdurmuş olup bu müşteri özelinde ve ilerleyen
dönemde bu tip durumlar olması durumunda nasıl yol izleyeceğimiz hakkında
sizlerden bilgi bekliyoruz.
Saygılarımla,”
(111) Belge 19: MNG KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MNG KARGO
çalışanları Yurtdışı Hizmetler İstanbul’dan Sorumlu Satış Müdür Yardımcısı (…..), Satış
20-04/47-25
36/114
Uzmanı (…..) ve Satış Uzmanı (…..) arasında geçen 25.10.2017 tarih ve “Liste” konulu
yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) bey
(…..) e ticaret müşyerisi. yeni baslayacak ups ekli listeyi teklif vermiş. fsc hariç %5
altında bir teklif verebilir miyiz?”
(…..):
“(…..) Merhaba
Yeni gönderime başlayacak müşteri için (…..) UPS’in verdiği teklifin %5 altında
fiyat talep ediyor.
Uygun mu?
Fiyatın altına inmemiz UPS açısından sıkıntı olur mu?
İyi Çalışmalar.”
(…..):
“Selam
Ups müşterilerine fiyat vermiyoruz.
Saygılarımla,”
I.3.1.8. UPS – STF
(112) Belge 20: UPS’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Genel Müdür (…..), Ülke
Satış Müdürü (…..), Saha Satış Müdürü (…..) ve Batı Bölge Müdürü (…..), arasında 06-
13.10.2017 tarihleri arasında yapılan “STF KARGO HK.” konulu yazışmalarda şu
ifadelere yer verilmiştir:
(…..) → (…..)
CC: (…..):
“(…..) bey,
Izmır’de STF adında bir reseller var,
Reseller UPS’nın musterısıne gıdemez, UPS’nın musterısınden paket alamaz,
kendı musterılerınden topladıgı paketlerı ıse kendı aracıyla UPS tesısıne getırır,
STF aylardır bızım musterılerımızden paket alıyor bizde bu yanlısın artık
duzeltılmesını ıstıyor ve beklıyoruz,”
(…..) → (…..):
“Reseller UPS müşterisine dokunamaz.
Bunu haftaya Cuma gününe kadar çözmenizi istiyorum.”
(…..) → (…..)
“(…..) ile konuşuver, bu firma reseller ise yılbaşından sonra zaten (…..)’a gitsin.
Ama reseller başka yerlerden TP gönderi aldırmamalı. Bunu hemen düzeltelim.
Bana geri bildirim yap ki ben de (…..) bey’e geri bildirim yapayım
iyi çalışmalar / regards”
(…..) → (…..)
“(…..) Bey,
Konunun detayları aşağıdaki gibidir.
Firma reseller ve yıl başında bildirilen firmalardandır.
20-04/47-25
37/114
STF 25 yıldır İzmir Işıkkent’te ayakkabı firmalarına yönelik lojistik işi
yapıyor.
…
Daha önceki yıllarda yapılan görüşmelerde de olduğu gibi firma denk
gelmiş olabilir ancak bizim kesinlikle sizin müşterilerinize satış yapmak
gibi davranışımız yok derler.
Bahsedilen firmalarla en az 15 yıldır çalışıyoruz derler. Bu bağlada
aslında siz bizim firmalarınımıza girmişsiniz ironisini de konuşuyorlar.
Bu bilgileri teyit edebildiğim kadarıyla toparlayabildim. Arzu ederseniz
sizin de katılacağınız bir toplantı organize edebiliriz.
Buna ek olarak tıpkı geçen sene yapıldığı gibi İzmir operasyon ekibimizin
İzmir’de ziyaret edebileceği bir toplantı da koordine edilebilir. Aynı kişiler
aynı adamı ziyaret edip aynı konuyu konuşacaklar.
Saygılarımla | Regards,”
I.3.1.9. UPS – KARGO DÜNYA
(113) Belge 21: KARGO DÜNYA’da yapılan yerinde incelemede teşebbüs sahibinin
bilgisayarında yapılan incelemede delil niteliğinde herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır.
Bununla birlikte, teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede aşağıdaki ifadelere yer
verilmiştir:
(…..):
“…..
DHL [EXPRESS], daha önceden kendi listelerinde olan bazı müşterilerine
girdiğimizde bize uyarıda bulundu. Fakat şimdi benim sabit müşterim bulunmakta
ve DHL [EXPRESS]’nin müşterisini almam gibi bir durum bulunmamaktadır.
DHL bizim uzun yıllardır çalıştığımız bir müşterimize teklif götürmüş. Müşteriden
elde edilen bilgilere göre bizim verdiğimiz fiyattan çok daha düşük fiyatlar teklif
edilmiş. Bu konu DHL [EXPRESS] ile konuşulduğunda, kendileriyle tartıştık ve biz
ticaret yapıyoruz cevabı alındı.
DHL[EXPRESS] resellarlar arasında da fiyat ayrımcılığı yapıyor, aynı koşullara
sahip firmalara farklı fiyatlar veriyor.
……
Aynı sıkıntılar UPS ile de yaşandı. Onların müşterilerine de giremiyoruz.
…….”
I.3.2. TNT ile YST’leri Arasındaki Anlaşmaları Gösteren Belgeler
(114) Belge 22: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Müdürü
(…..) ile TNT Yönetim Müdürü (…..) arasında geçen 18/22.11.2016 tarih ve “ARACI
KURUM CALISMA SARTLARI **GUNCEL** ” konulu yazışmada şu ifadelere yer
verilmiştir:
(…..) PEKEL:
“(…..) Bey merhaba,
“Aracı Kurum Calısma Sartları” protokol maddelerini, sizinle de gorustukten sonra
ekli sekilde revize ettim.
Sizin için de uygunsa Satis Yonetim ekibiyle paylasacagim, yönlendirmenizi rica
ederim, tesekkürler.
ARACI KURUM ÇALIŞMA ŞARTLARI:
X Firmasının (araci kurumun açık ünvanı yazılmalıdır) TNT müşterisine girmemesi
ön şarttır. TNT Internatinal Express müşterilerine yönelik bir satış çabası içerisine
20-04/47-25
38/114
girmeyecek; ancak, pazardaki ihtilaflar karşılıklı görüşme yöntemiyle
çözülecektir.”
(…..):
“(…..),
Benim açımdan uygundur.
Saygılarımla,”
(115) Belge 23: TNT’de yapılan yerinde incelemede, aşağıda unvanlarına yer verilen
teşebbüsler ile TNT arasındaki yeniden satış ilişkisi kapsamında akdedilen sözleşmeler
elde edilmiştir. Sözleşmelerde, aracı kurum / YST tarafından TNT’nin aktif müşterilerine
teklif verilmesini engelleyen hükümler yer almaktadır. Bu hükümler gereği, TNT ile
yeniden satış sözleşmesi akdeden teşebbüslerin TNT’nin aktif olarak çalıştığı müşterilere
fiyat teklifi ve dolayısıyla hizmet vermemeyi kabul ettiği görülmektedir. TNT’yle
akdedilmiş anılan sözleşmelerin tarafı olan teşebbüslere aşağıda yer verilmektedir:
1. CEMAL BOZASLAN
2. DEMİRTAŞ
3. DFN
4. ELİ TAŞIMACILIK
5. ÇINARTAŞ
6. TURİMEX
7. YURTİÇİ LOJİSTİK
(116) Adı geçen teşebbüsler ile TNT arasında müşteri paylaşımına ilişkin başka bir belge
bulunmadığından söz konusu teşebbüslerin hepsine birden bu başlık altında yer
verilmektedir. Bunun yanı sıra; yukarıda yer verilenlere benzer sözleşmelerin yanı sıra
müşteri paylaşımı anlaşması yapıldığını gösteren bazı belgeler bulunan ve sözleşme
bulunmayan ancak müşteri paylaşımı anlaşması yapıldığını gösteren bazı belgeler
bulunan ikili anlaşmalar, anlaşmayı yapan her iki teşebbüsün adı kullanılarak TNT-YST
şeklinde sınıflandırılmaktadır.
I.3.2.1. TNT ile ANTREPO ve HİPEX
(117) Belge 24: HİPEX’te yapılan yerinde incelemede HİPEX sahibi (…..) ile TNT yetkilisi (…..)
arasında 18.08.2015’te yapılan “FW: [FWD:
ANTREPO_LOJISTIK_ÖZEL_KURYE_LİSTESİ]” konulu e-posta yazışmalarında
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) BEY MERHABA
Sizinle çalışmamız esnasında her şey centilmenlik anlaşma çerçevesinde
yapılmıştır.. sizin benden istediğiniz bütün görevleri yerine getirdim.. (…..)…
üzerine mail atıyor.. Aşağıdaki yazışma ve ekteki fiyat listesinde göre bilirsiniz..
Yazışmada dhl ve tnt ile çıkış yapa bildiklerini yazışmada iletmiş
Siz benden teminat mektubu istiyorsunuz .. ben size herzamn acık oldum işimi
dürüst lükle sizinle beraber çalışmamızı yaptım..
Bu yazıyı size yazmak istedim…
Başkasının fiyatı ile iş yapanlar doğru iş yapanlar değildir … benim gibi tek başına
mücadele edenler sizinledir.
Saygılarımla”
20-04/47-25
39/114
(E-posta ekinde ANTREPO LOJİSTİK tarafından gönderilen fiyat listesi yer almaktadır)
(…..):
“(…..) bey
Bizler sizlerle elbette centilmence ve açıklıkla çalışıyoruz. Bundan hiç şüpheniz
olmasın.
Bu bahsettin firma hangisi ise sen daha önce onlarla çalıştığını ispat et ; biz de
antrepo lojistiğe baskı yapalım.
Birbirimizin halihazırda çalıştığı hiçbir müşteriye teklif vermememiz gerek.
Bu konuda (…..) bey size yardımcı olacaktır.
Saygılarimla”
I.3.2.2. TNT – ANTREPO LOJİSTİK
(118) Belge 25: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve ANTREPO LOJİSTİK arasında
akdedilmiş olan 01.12.2015 tarihli hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşme metninde
sözleşmenin 01.12.2016’ya kadar geçerli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin konusu
“Müşteri, TNT’nin yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel
Kargo Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde
belirlenmiştir. Söz konusu sözleşmenin Özel Şartlar başlıklı maddelerinde “Aracı kurum
TNT nin aktif olarak çalışan accountlu (hesap numaralı) müşterilerine teklif
vermeyecektir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile ANTREPO LOJİSTİK’in TNT
müşterilerine fiyat teklifi vermesi yasaklanmıştır.
I.3.2.3. TNT – HİPEX
(119) Belge 26: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve HİPEX arasında akdedilmiş olan
01.12.2015 tarihli hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşme metninde sözleşmenin
01.12.2016’ya kadar geçerli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin konusu “Müşteri, TNT’nin
yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel Kargo
Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde belirlenmiştir.
Söz konusu sözleşmenin Özel Şartlar başlıklı maddelerinde “Aracı kurum TNT nin aktif
olarak çalışan accountlu (hesap numaralı) müşterilerine teklif vermeyecektir.” hükmü yer
almaktadır. Bu hüküm ile HİPEX’in TNT müşterilerine fiyat teklifi vermesi yasaklanmıştır.
(120) Belge 27: HİPEX’te yapılan yerinde incelemede HİPEX sahibi (…..) ile TNT yetkilisi (…..)
arasında 18.08.2015’te yapılan “FW: [FWD:
ANTREPO_LOJISTIK_ÖZEL_KURYE_LİSTESİ]” konulu e-posta yazışmalarında
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
Halil İbrahim PALALI:
“(…..)
Sizinle çalışmamız esnasında her şey centilmenlik anlaşma çerçevesinde
yapılmıştır.. sizin benden istediğiniz bütün görevleri yerine getirdim.. (…..)…
üzerine mail atıyor.. Aşağıdaki yazışma ve ekteki fiyat listesinde göre bilirsiniz..
Yazışmada dhl ve tnt ile çıkış yapa bildiklerini yazışmada iletmiş
Siz benden teminat mektubu istiyorsunuz .. ben size herzamn acık oldum işimi
dürüst lükle sizinle beraber çalışmamızı yaptım..
Bu yazıyı size yazmak istedim…
Başkasının fiyatı ile iş yapanlar doğru iş yapanlar değildir … benim gibi tek başına
mücadele edenler sizinledir.
Saygılarımla”
(E-posta ekinde ANTREPO LOJİSTİK tarafından gönderilen fiyat listesi yer almaktadır)
20-04/47-25
40/114
(…..):
“(…..) bey
Bizler sizlerle elbette centilmence ve açıklıkla çalışıyoruz. Bundan hiç şüpheniz
olmasın.
Bu bahsettin firma hangisi ise sen daha önce onlarla çalıştığını ispat et ; biz de
antrepo lojistiğe baskı yapalım.
Birbirimizin halihazırda çalıştığı hiçbir müşteriye teklif vermememiz gerek.
Bu konuda (…..) bey size yardımcı olacaktır.
Saygılarimla”
(121) Belge 28: HİPEX’te yapılan yerinde incelemede TNT yetkilisi (…..) tarafından HİPEX
sahibi (…..)’ya 14.12.2015’te gönderilen “Aracı kurum çalışma şartları” konulu e-postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey,
Şirketimizle aracı kurum statüsünde çalışmalarımız sürmektedir. Aracı kurum
olarak çalışma şartlarını tekrar hatırlatma gereği doğmuştur.
Şirketimiz aracı kurum statüsünde çalışan iş ortaklarımızın aşağıdaki maddelere
uymasını talep etmektedir ;
TNT nin aktif olarak çalışan accountlu ( hesap numaralı ) müşterilerine teklif
vermeyecektir.
…
Buna göre yukarıdaki şartları bugunden itibaren yerine getirmenizi rica ederim.
Saygılarimla”
(122) Belge 29: HİPEX’te yapılan yerinde incelemede TNT yetkilileri (…..) ve (…..) ile HİPEX
sahibi (…..) arasında 22.03.2018’de yapılan “paint order for trials // PICK-UP 180672”
konulu e-postalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Merhaba ispanyadan toplanacak gönderi için bilgiler ektedir. MSDS raporu da
mevcut taşımada bir sıkıntı olur mu?”
(…..):
“Tehlikeli sanki (…..) hanım desteğinizi rica ederiz”
(…..):
“Karayolu ile toplanacak
Saygılarımla”
(…..):
“(…..) hnm
Ups ile getiriyorlar ben alacağım
Kesin sze getireceğim
İş bende zaten sadece onay msds ile ilgili
Yardım lütfen
Saygılarımla”
(…..):
“Merhaba (…..) Bey;
Bu müşteri düzenli müşterimizdir. Bize de talebi bulunmaktadır. İki teklif vermem
uygun olmaz.
20-04/47-25
41/114
Bilginize”
I.3.2.4. TNT – CLG
(123) Belge 30: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve CLG arasında akdedilmiş olan
27.10.2015 tarihli hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşme metninde sözleşmenin
27.10.2015 ile 27.10.2016 arasında geçerli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin konusu
“Müşteri, TNT’nin yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel
Kargo Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde
belirlenmiştir. Söz konusu sözleşmenin ek maddelerinde “1- TNT abonesi olan firmalara
kesinlikle teklif verilmeyecektir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile CLG’nin TNT
müşterilerine fiyat teklifi vermesi yasaklanmıştır.
(124) Belge 31: CLG’de yapılan yerinde incelemede elde edilen CLG yetkilisi (…..) tarafından
MGM13 çalışanlarına gönderilen 15.09.2015 tarih ve “FW: 924796141 dfs” konulu e-
postada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..)
Tnt bizim müşterimize sözleşme gönderip account açmak için sözleşme
gönderiyor acil TNT ile konuş bizim müşterilerimize dalmasınlar aksi taktirde
gönderi yapmayacağımızı ilet Itk”
(125) Belge 32: CLG’de yapılan yerinde incelemede elde edilen CLG Bölge Satış Müdürü
(…..) ile TNT çalışanı (…..) arasında geçen 12.02.2017 tarih ve “CLG Müşterileri” konulu
yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) bey ,
Sizinle yapmış olduğumuz görüşmede birlikte güzel bir iş birliği yakaladigimizi ve
rakip firmaların musterileriyle ilgilenip is hacmimizi ve iş birliğimizi artırmak
yönünde hareket edeceğimiz üstüne konuşmuştuk,
Ancak dün uzun yıllardır müşterimiz olan (…..) ya fiyat teklifi geçtiniz,
Firmadan talep gelmiştir fiyat geçilmiştir bunu da anlayışla karsilayabilirim,
Ama anlayamadığım nokta ayni yük için ben sizden fiyat istediğimde 430 euro luk
bir teklif geçtiniz, müşterime bana ilettiginiz teklifin yanrısınından da aşağıda teklif
iletildi, sizin için kapı müşterisi niteliğinde olan musterime bu kadar düşük teklifi
nasıl geçebildiniz ?
(…..) hakkında söyleyeceklerim bu kadar,
Beni asil üzen konu, firmamizin 9 yıl önce bu işe başladığı günden itibaren en iyi
müşterilerimizden olan sadece kurye de değil hava kargo, kara ve deniz
yuklemelerini de yaptığımız Çiğli de ki (…..) firmasını almaya çalışıyorsunuz,
Eminim ki art niyetle yapılan hiç bir şey yoktur, eminim ki bölge temsilcisi içinde
bulunduğumuz durumdan habersizdir, Lütfen sizden ricam Çiğli bölgesine bakan
arkadaşımıza (…..) nun bizim müşterimiz olduğu konusunda bilgi iletmeniz.
Teşekkürler”
I.3.2.5. TNT – UKGS
(126) Belge 33: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..), TNT çalışanı (…..) ile Kevser UKGS Satış ve Pazarlama Müdürü (…..)
13 MGM’nin Denizli’de faaliyet gösteren bir posta/kargo taşımacısı olduğu değerlendirilmektedir.
20-04/47-25
42/114
arasında geçen 31.03.2016 tarih ve “UKGS // ISVIÇRE GÜMRÜKLÜ” konulu yazışmada
şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“Merhaba (…..) Hanım,
Ek’te evrakları mevcut. Bu akşam kuryenize teslim edeceğiz, yarın gümrükçü
işlemleri yapacak.
2 kap toplam 32,30 kg
Sigorta talebimizde var.
Navlun yine UKGS’ye fatura edilecektir.
Yarın için rezervasyon yapmanızı ve gümrükleme için gerekli bilgileri iletmenizi
rica ederim .
Teşekkürler”
(…..):
“(…..) Bey merhaba;
Sizi aradım, fakat ulasamadım. (…..) TNT müsterisidir. Centilmenlik anlasmamız
geregi navlun bizim tarafımızdan Tiftix e cıkartılabilir.
Bilgilerinize sunarız.”
(…..):
“(…..) Bey ,
Telefon görüşmemize istinaden ;
(…..) firması ile hiçbir çalışmamız yoktur. Alıcı (…..) Hanım bizim müşterimizdir.
Sadece bu firmadan İsviçre’deki evine ürün almıştır. Alıcı (…..) Hanım Kdv
ödemek istemediği için firma ihracat yapmayı teklif etti. Dolayısıyla o yüzden
firmanın ismi mecburen geçti. Tnt müşterisi olduğunu öğrendiğimiz için de zaten
herhangi bir satış amaçlı görüşmemiz olmadı.
Bilginize …”
(…..):
“(…..) Bey merhaba;
Bu işlemi sizin accaountunuza faturulayamıyoruz. Bu durumda navlunu sadece
(…..) yansıtabiliriz.
Iyi çalışmalar”
(…..):
“(…..) Bey,
Müşterimiz evine alışveriş yaparken, mağazalara TNT ile çalışıp çalışmadıklarını
sormalarını istememiz gibi bir durum sözkonusu olamıyor maalesef.
Bu konuya bu kadar hassasiyet gösterirken bu şekilde bir yaklaşım ciddi anlamda
rahatsızlık yaratmıştır.
İptal edebilirsiniz , diğer partnerlerimiz ile organize edeceğiz.
Teşekkürler.”
I.3.2.6. TNT – ASE
(127) Belge 34: ASE’de yapılan yerinde yerinde incelemede elde edilen ASE Müşteri İlişkileri
Müdürü (…..) ve ASE Operasyon Müdürü (…..) arasında geçen 06.04.2016 tarih ve “TNT
ile işbirliğimiz hk” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
20-04/47-25
43/114
“Tamam inşallah
Tabi (…..) kural olarak centilmenliği de hatırlattı ben bizden o tur yanlış olmaz
merak etme dedim
…”
I.3.2.7. TNT – UDT
(128) Belge 35: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve UDT arasında akdedilmiş olan
26.09.2016 tarihli hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşme metninde sözleşmenin
26.09.2016 ile 26.09.2017 arasında geçerli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin konusu
“Müşteri, TNT’nin yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel
Kargo Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde
belirlenmiştir. Söz konusu sözleşmenin ek maddelerinde “1- TNT abonesi olan firmalara
kesinlikle teklif verilmeyecektir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile UDT’nin TNT
müşterilerine fiyat teklifi vermesi yasaklanmıştır.
(129) Belge 36: UDT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen UDT çalışanı (…..) ile TNT
İzmir Bölge Müdürü (…..) ve TNT çalışanı (…..) arasında geçen 22.11.2016 tarih ve
“müşteri ziyaretleri” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) bey,
Merhaba,
Umarım iyisinizdir.
Rahatsız etmemin sebebi; daha önce de konuyu size aktarmış olduğum, Sahadaki
Satış Müdürü arkadaşlarımızın birbirimizi müşterilerine gerek faks, gerek telefonla
gerekse de mail olarak girmeye çalışmaya yeltenmeleridir.
Sizin bu konudaki ciddi hassasiyetinizi bildiğim için bir kez daha bu konudaki
sıkıntımı belirtmek isterim. Bugün Alsancak ta (…..) gittiğimde TNT den mail
geldiğini, Cuma günü (…..), geçtiğimiz hafta için (…..) ve (…..) de aynı TNT Satış
Tem. Arkadaşların ısrarla randevu vs istediklerini, mail attıklarını, bizimle direkt
çalışın vb laflar sarf ettiklerini Müşterilerim, Arkadaşlarım söylüyorlar.
(…..) beye de sorabilirsiniz, asla ve asla TNT gördüğüm, duyduğum bir yere fiyat
vermiyorum, girmiyorum. Sizinle en başta konuştuğumuz ve mutabık kaldığımız
konu.
Fakat bu mutabık kaldığımız konuya (…..) Bey ve (…..) bey pek sadık kalmıyorlar
gibi. Dışarıda binlerce rakip firma müşterisi var iken birbirimizin müşterilerine
girmeyelim . Birbirimizin müşterilerini almak rakip firmaların müşterilerini almaktan
daha mı kolay, ya da bu arkadaşlar "bu firmalar forwarder nasıl olsa, bizim
müşterilerimize fiyat veremezler diye mi düşünüyorlar?? Anlayamıyorum.
Lütfen iş koşullarının ağırlaştığı günümüzde TNT ye iş kazandiralım, rakip
firmaların müşterilerine saldıralım, birbirimizin müşterisini alarak TNT ye ek ciro
getirmediklerini arkadaşların anlamaları gerek.
Saygılarımla;”
(…..):
“(…..) Bey Merhaba
Teşekkür ederim iyiyim, umarın sizlerde iyisinizdir .
İsimleri yazan firmaları ve bizim bu firmalar için yaptığımız aktiviteleri inceledim.
Aktivitelerin büyük bölümünün merkezimizden standart olarak tüm mail datamızda
kayıtlı firmalara yapılan kampanya ve yeni ürün duyuruları olduğunu gördüm.
20-04/47-25
44/114
Ancak yinede ilgili arkadaşlara bu firmalar ile ilgili tekrar bir bilgilendirme
yapacağım. UDT ile çalıştığını söyleyen firmalara girmek gibi bir tarzımız olmadı
ve olmayacaktır.
İyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla,”
(…..):
“(…..) bey;
Nazik geri dönüşünüz için çok teşekkür ederim, uygun olduğunuz bir zamanda
bekliyorum. Saygılarımla;”
(130) Belge 37: UDT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen UDT çalışanı (…..) ile TNT
İzmir Bölge Müdürü (…..) ve (…..) arasında geçen 02.02.2017 tarih ve “(…..)” konulu
yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) bey ve (…..) bey;
Aktif olarak ve iyi çalıştığım Sasalı bölgesinde yeralan (…..) ı TNT den bir
arkadaşımız aramış ve randevu talebinde bulunmuş, (…..) bey ( kontak kişilerden
bir tanesi ) şu anda çalıştığımızı ve yoğun olduğundan dolayı görüşemeyeceğini
söylemiş, sonrasında TNT deki arkadaşımız haftaya tekrar arayacaklarını Satış
Müdürünün ziyaret etmek istediğini söylemiştir.
(…..) bey bugün beni arayarak şu soruyu sordu “ fatih sen gönderilerini TNT ile
çıkarmıyor musun ? Niye beni arıyorlar ???” diye sordu.
Ben de ellerinde bir liste olduğunu o liste doğrultusunda aradıklarını, etik olarak
şahsen TNT olan bir firmaya girmediğimi ve arkadaşın da belki UDT ile çalıştığınızı
bilmeden aramış olduğunu söylemiştim.
İlgili arkadaşlarla görüşmenizi zaten TNT ye verilen gönderiler için birbirimizi değil
de rakiplerden müşteri almalarının daha doğru olacağı kanaatindeyim.
(…..) bey desteğinizi rica ederim.
Saygılarımla;”
(131) Belge 38: UDT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen UDT çalışanı (…..) ile TNT
çalışanı olduğu düşünülen (…..) ve (…..) arasında geçen 02.02.2017 tarih ve “(…..)”
konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) bey;
Dün (…..) firmasından (…..) hn Gürcistan ile ilgili fiyat istedi , benden fiyat isterken
DHL den de fiyat istedi. Benim fiyatım onaylandı ama sabah sizinle konuşmamda
(…..) nın sizinle %100 çalıştığını söylediniz. Yanılıyorsunuz ,çünkü ben Çalışıyor
dayken benimle çalışıyordu, sonrasında CLG deyken de benimle çalıştı şimdi UDT
deyken de benden fiyat almaya başladı yani direkt (…..) portföyündeki firmalardan
bir tanesi.
Yani % 100 TNT çalışan bir firma değil, her yerden fiyat toplayan firma. Siz orada
başka bir bayandan bütün işleri belki alıyorsunuzdur onu ben tanımıyorum ama
(…..) hn benden de fiyat alıyordu ve alıyor.
Size yemin ederim ki, konuyu anlattım TNT ile kötü olmak istemediğimden dolayı
bu işi yapamayacağımı söyledim , o halde dilerseniz başka bir firma ile yine
benimle bu işi yapmak istediklerini söylediler ama inanın bana ben bu işe
girmeyeceğimi söyledim.DiIerseniz tüm bu yazdıklarımın teyidini alabilirsiniz.
20-04/47-25
45/114
(…..) bey size yakışmayan bir laf sarf ettiniz "bu iş benim midemi bulandırıyor
"şeklinde yada benzeri, ben dürüstçe bu olaya yaklaşmasaydım ve DHL e
verseydim, ruhunuz bile duymazdı bunu böyle bilin. Ben sahadaki her bilgiyi veya
ziyaretimi TNT gördüğüm hiçbir yerde fiyat vermediğimi tekrar belirteyim. bana
Manisa da (…..) söylenen firmalardan biri araştırdığımda direkt TNT firması
olduğunu öğrendim bana tavsiye de bulunan firmaya “Kusura bakmayın TNT
müşterisi , fiyat veremem” dedim. Olay burada fiyat verip vermemek , iş alıp
almamak değil firmaya randevu için dahi irtibata geçmemek.
Bu arada sahada %100 bir firma ile çalışan firma artık son derece az bunu da
böyle bil lütfen.
Saygı ve sevgimizi kaybetmeden işimizi yapalım.”
(132) Belge 39: UDT’te yapılan yerinde elde edilen UDT çalışanı (…..) ile TNT İzmir Bölge
Müdürü (…..) arasında geçen 16.11.2017 tarih ve “(…..) awb” konulu yazışmada şu
ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“Serkan bey
Merhaba
(…..) awb ile Hollanda dan toplamasını yaptığımız Alıcısı: (…..) Taşıyıcısı UDT
olan gönderi ile ilgili TNT IST SAW dan (…..) hanım ile görüşmemde hatanın
kendilerinden kaynaklandığını Sabah Özet Beyanı görmeden Account sahibine
ordinonun kendileri tarafından çıkartıldığını ve hatanın kendilerinde olmasından
dolayı Ardiye Ücretinin TNT tarafından karşılanacağını hatta (…..) telefondan
(…..) hanım ile Ardiye Ücretinin iptalini isteyebileceğimi söylemişlerdi.
O günden beri TNT deki arkadaşların az dikkati sebebiyle inanın çok uğraştık ve
müşteriye mağduriyetimizde cabası.
Sizden ricam dilerseniz IST (…..) hanım ile sizde bir görüşün ve teyidini alın ardiye
ücretinin çıkarılmayacağı yönünde. Zira sabah Gümrükçüsü çekim işlemleri için
TNT ye gelecek tekrar problem yaşamayalım.
Saygılarımla,”
(…..):
“(…..) Bey Merhaba ,
Hata TNT kaynaklı ise elbette ardiye ücretini iptal edebiliriz. Bu konuda sizi hiç bir
zaman üzmeyiz.
Ancak, bildiğiniz gibi aracı firmalarımız ile çalışma prensiplerimizde en çok
önemsediğimiz konu, çalıştığımız firmalar ile çalışılmaması veya teklif
verilmemesidir. İlgili firmada T NT müşterisidir.
Sizden bu konuya özellikle dikkat etmenizi rica ediyor, iyi çalışmalar diliyorum.
Saygılarımla,”
I.3.2.8. TNT – ASSET
(133) Belge 40: ASSET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Navicon Ekspres
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri Ltd. Şti. Yetkilisi (…..) tarafından
NAVICON Yetkilileri (…..) ve (…..)’e gönderilen 06.12.2015 tarih ve “E-MAİL
DEĞİŞİKLİĞİ” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
Değerli müşterilerimiz,
05/12/2015 tarihinden sonra (…..) adresime erişim sağlanamamaktadır. Bu e-
mailde fark ettiğiniz gibi PSM grubu olarak size hizmet verirken Navicon Ekspress
20-04/47-25
46/114
olarak hizmetlerimize aynı şekilde devam edeceğimiz konusunda size
bilgilendirmiştim. Sizlerden gelen İkra e-maillerine cevap alırsanız tarafımdan
gelemeyecektir. İkra ile yaptığımız centilmenlik anlaşmasına göre onlar bizim
müşterilerimize bir sene boyunca fiyat veremeyeceklerdir. Yeni isteklerinizi (…..)
adresimden iletmenizi rica ederim.
Anlayışınız için teşekkür eder çalışmalarımızın devamı için fiyat isteklerinizi ve e-
maillerinizi bekleriz.
saygılar / best regards,
(134) Konu ile ilgili olarak NAVICON tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler yer verilmiştir:
“(…..) ve (…..)’ın İKRA ile anlaşması sonrası (Profesyonel satış ekibi olarak
hizmet verme. Bu vesile ile İKRA tarafından kendi personellerinden ayırt etme
amaçlı PSM olarak mail uzantısı oluşturulmuştur), bizim de kendileri ile uzun
dönemdir devam eden dostluğumuz gereği kendilerine destek vermek amaçlı bir
işbirliğine gidilmiştir. (…..) ve (…..)’in (…..)’a bildirdiği uzun dönemdir sektörde
oluşturduğu müşteri portföyünü İKRA firması ile yapılan çalışmada kullanabileceği
ve kendi anlaşmaları biterse İKRA’nın bu kişilerin haklarını koruma, portföylerine
zarar vermeme adına müşterilerine 1 yıl boyunca satış yapmayacağıdır. Bu vesile
ile başlayan çalışmanın İKRA tarafından 01.12.2015 tarihinde bitirildiğinin
bildirilmesine ve İKRA PSM e-posta hesabına erişimin 05.12.2015 tarihinde
kısıtlanmasına istinaden (…..) Hanım kendi portföyünde olan müşterilerine daha
evvel İKRA üzerinden iş yapacaklarını sözlü veya yazılı bildirdiği gibi; bu
anlaşmanın sona erdiğini ve kendilerine ilgili mail üzerinden değil şirketimizdeki
mail adresinden ulaşabileceklerini ifade eden bir mail göndermiştir. Bu mailde
İKRA’nın daha evvel verdiği centilmenlik sözünü tutacağını düşündüğünden 1 yıl
kendilerine fatura kesmeyeceğini belirtmiştir…(…..) Hanım’ın ilgili portföyündeki
müşterilerden bu maile rağmen İKRA ile devam edenler de olmuştur, kendisiyle
çalışmaya devam edenler de…Bizim de Navicon Express olarak İKRA ile
çalışmaya devam ediyor olmamız bu konuda örnek teşkil edebilir”
(135) Belge 41: ASSET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ASSET Havayolu Müdürü
(…..) ile TNT Hava Kargo Satış Temsilcisi (…..) arasında geçen 19.01.2017 tarih ve “RE:
hindistan ihracat” konulu yazışmalarda şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) selam
Fiyat rica edeceğim”
(…..):
“Merhaba Dinçer,
Müşteri TNT major müşterisi, kendisine doğrudan fiyat veriyoruz Bu yükte
yardımcı olamayacağım malesef.
(…..):
Ozaman bu yukde cakısdık desene
Tamam teşekkürler”
(136) Belge 42: ASSET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ASSET Havayolu
Müdürü (…..) ile TNT Hava Kargo Satış Temsilcisi (…..) arasında geçen 23.01.2017 tarih
ve “RE: asset 8881 ihracat ispanya” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
20-04/47-25
47/114
“Derya merhaba
organizasyonu yapıyoruz. Yalnız teslim adresi aşağıdaki gibi değişti. Yüklemeyi
yarın yapabiliriz.
(Sabiha Gökçen çıkışlı kapıdan kapıya)
Ok midir adresler ??
Alım adresi : (…..)
Gönderim adresi.
(…..)”
(…..):
Merhaba,
firma aktif TNT müşterisi değil ise, bu şekilde okdir
(137) Belge 43: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile ASSET çalışanları (…..) ve (…..) arasında geçen 01.02.2017 tarih ve
“RE: AIREXP00385 // ASSET - 9066 // zurih ihracat (…..)” konulu yazışmada şu ifadelere
yer verilmiştir:
(…..):
“Dincer Bey - (…..) Hanım merhaba;
Bu firma yüksek ciro ile calısan aktif calısan TNT müsterisidir. Bu yuzden tasıma
islemini yapamıyoruz malesef. Bu firmanın malzemelerini bizimle tasıtmamanızı
rica ederiz.”
(…..):
“(…..) bey
Sizi aradım ama ulaşamıyorum.
Konu firma gümrük, kara ve deniz de bizle çalışıyor ama zaten ödeme problemli
firma ve yükü DHL e verirken araya girdim.
Sonuç olarak müşteriyi kaybedeceğimize beraber bu seferlik yapabilirmiyiz
Aksi halde DHL ile çıkış yapacak açıkçası bende kaçırmak istemiyorum.
Saygılar”
(138) Belge 44: ASSET’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASSET çalışanı (…..) ile
TNT Özel Müşteriler Satış Müdürü (…..) ile arasında geçen 17.02.2017 tarih ve “Re:
ASSET - 9371 // BEYRUT ithalat” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“Merhaba (…..) hanım
İndirime ihtiyacımız bulunmaktadır. Yardımcı olabilir misiniz.
Ayrıca yükleme organizasyonu rica olunur.”
(…..):
“(…..) Hnm,
Biz bu yuklemeyi malesef tasıyamıyoruz. (…..) Tnt nin yuksek cirolu musterisidir.
Ekspres tasımalarını biz yapmaktayız. Aramızdaki is iliskilerini etkilememesi icin
kendilerine ekspres isleri icin teklif vermemenizi rica ederim.
Kind regards/ Saygılarımla”
(139) Belge 45: ASSET’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASSET çalışanı (…..) ile
TNT Özel Müşteriler Satış Müdürü (…..) ile arasında geçen 28.02.2017 tarih ve “Re:
20-04/47-25
48/114
AIREXP00413 // ASSET - 9541 // arap emirlikleri” konulu yazışmada şu ifadelere yer
verilmiştir
(…..):
“Merhaba (…..) bey
Konu yükleme onaylandı. Express servis ile organizasyon rica olunur.
Malzemeler hazırdır, gün içerisinde depo kapanış saati 16:30’dur. 16.30’dan
önce bugün alınması rica olunur.”
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
(…..) yuksek gelirli TNT musterisidir. Bu yuku bize vermemenizi rica ederiz.”
(140) Belge 46: ASSET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ASSET Havayolu
Operasyon Uzmanı (…..) ile TNT Hava Kargo Satış Temsilcisi (…..) ve TNT Kilit
Müşteriler Satış Yöneticisi (…..) arasında geçen 23.03.2017 tarih ve “RE: DUBAI
ITHALAT(…..)” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Merhaba (…..) bey
Aşağıdaki yükleme için acilen fiyat verebilir misiniz.
…..”
(…..):
“(…..) hanım günaydın
Alıcı (…..) bilginize.
Teklifinizi bekliyoruz.”
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
(…..) bizim iyi müşterilerimizden. Bu firma icin bizimle calısmayınız lütfen.”
(141) Belge 47: ASSET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve TNT Hava Kargo Satış
Temsilcisi (…..) ile ASSET Havayolu Operasyon Uzmanı (…..) ve Havayolu Müdürü
(…..) arasında geçen 28-29.03.2017 tarih ve “RE: 10054 // İrlanda Havayolu Yükleme”
konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Merhaba (…..) hanım,
Kapıdan limana ithalat navlun fiyatı rica olunur.
…”
(…..):
“Merhaba,
TNT aktif müşterisi, kendisine bu yük için fiyat vermiştik. Farklı yüklemeler
için yardımcı olmaya çalışalım, bu yükte bağışlayın”
(…..):
“Tamam teşekkürler”
(142) Belge 48: ASSET’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASSET çalışanı Nergis
TOPLU ile TNT Özel Müşteriler Satış Müdürü (…..) ile arasında geçen 08.05.2017 tarih
ve “Yunanistan Hava Kargo Fiyat Talep” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
20-04/47-25
49/114
(…..):
“Merhaba,
Atina/Yunanistan’a gidecek olan 1kg (25*55*5) cm ebatlarında yükümüz için
adrese teslim (gümrüksüz) hava kargo için fiyat bildirir misiniz?
Posta Kodu: (…..)
MUSTERI : (…..)”
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
Bu firma bizim de musterimiz. Fiyat veremiyoruz.”
(143) Belge 49: ASSET’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASSET çalışanı (…..) ile
TNT Özel Müşteriler Satış Müdürü (…..) ile arasında geçen 05.06.2017 tarih ve “Re:
11030 // azerbaycan fiyat” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“Merhaba
Eds sancaktepe den Azerbaycan bakü havalimanı teslim --- mikro ihracat
olacak fiyat rica ederim.
Kamera ürünler
44*44*38
10,250KG
Müşteri: (…..)”
(…..):
“(…..) hanım merhaba,
Bu firma bizimde musterimiz. Bu yuzden fiyat veremiyorum.
Iyi calısmalar”
(144) Belge 50: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile ASSET çalışanı (…..) arasında geçen 08.06.2017 tarih ve “Re: (…..)”
konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
Bu gonderi icin organizasyona baslayacagız. Ama bu firma bizi de cokca
calıstığğımız bir firma. Bu yüzden bir daha bu firma icin bizden fiyat teklifi
almamanızı rica ederim.”
(…..):
“(…..) Bey Günaydın,
Göndericiden bahsediyorsunuz herhalde, biz bu işi alıcıdan aldık.
Teşekkürler,”
(…..):
“(…..) Hnaım merhaba;
Bende alıcı icin acıklamayı yaptım zaten. (…..)'' bizim de musterimiz.”
(…..):
“(…..) Bey,
Organizasyonu onayladığınız için teşekkür ederiz.
Bir daha (…..) için size fiyat sormayacağız.
20-04/47-25
50/114
Teşekkürler,”
(145) Belge 51: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile ASSET çalışanı (…..) arasında geçen 21.06.2017 tarih ve “11252 /
Colombo” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba,
Aşağıda bilgileri bulunan yük için navlun rica ederiz.
POL : İzmir
POD : Colombo
Weight : dim; 15cmx57cmx38cm / weight;20kg
Shipper : (…..)
Tesekkürler,”
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
Firma aktif TNT musterisi. Fiyat veremiyorum bu yüzden”
(146) Belge 52: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile ASSET çalışanı (…..) arasında geçen 04.10.2017 tarih ve “FW: (…..)”
konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) bey merhaba
Alım adresi corlu’da navlun iletebilir misiniz.”
(…..):
“Nergis Hanım merhaba;
Bu firma aracı kurumumuzun musterisi. Fiyat vermemiz etik olmaz. Baska
tedarikciler ile devam etmenizi rica ederiz.”
I.3.2.9. TNT – ASLANSOY
(147) Belge 53: ASLANSOY’da yapılan yerinde incelemede, TNT ve ASLANSOY arasında
akdedilmiş olan 27.03.2017 tarihli bir hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşmenin
27.03.2018’e kadar geçerli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin konusu; “Müşteri, TNT’nin
yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel Kargo
Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde belirlenmiştir.
Söz konusu sözleşmenin maddeleri arasında “Aracı Kurum TNT nin aktif olarak çalışan
accountlu (hesaplı) Müşterilerine teklif vermemelidir. Araci kurum Mersin şehri dışında
toplama yapması halinde toplaması yapılan müşterinin TNT ile calışan aktif müşteri
olmaması gerekmektedir. Bu durumla karşılaşıldığı durumda verilen teklif derhal geri
çekilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile ASLANSOY’un TNT aktif müşterilerine
fiyat teklifi vermesi yasaklanmış, fiyat teklif vermesi durumunda teklifini geri çekmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
(148) Belge 54: ASLANSOYDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ASLANSOY
Yöneticisi (…..) ile TNT Bölge Satış Müdürü (…..) arasında geçen 06.04.2017 tarih ve
“Re: (…..).” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey,
Gıda gönderilerinde Amerikaya kolay ihracat yapamıyoruz.Bu tür gönderiler için
en mantıklı ve en uygun servis şekli hava kargodur. Ancak yine de numune bazlı
20-04/47-25
51/114
göndermek isterseniz FDA belgesi ile ( TNT (…..) eur karşılığında
hazırlayabiliyoruz. Bununla ilgili (…..) arkadaşımız ile görüşebilirsiniz.) ve (…..)
dolar mal bedelini geçmeyecek şekilde çıkış sağlayabilirsiniz.
…
Kind regards / Saygılarımla,”
(…..):
(…..) bey sanırım aynı müşteri ile ilgileniyoruz.
(…..) için fiyat geçtiyseniz.
TNT ile partneriz, TNT ile devam etmeniz ricadır diyeceğim müşteriye.
Teyidiniz ricadır.
Kind regards , Saygılarımla;”
(…..):
(…..) Bey,
(…..) ile görüştüm daha önce daha yüksek kg da hava kargo ıcın fakat sozlesme
yapmadık. Yanı fiilen müşterimiz değil ayrıca firmanın paketleme paletleme gibi
faaliyetlerını bız yardımcı olamayacağımız ıcın eger fırmayı sız ıkna edebılıyor
ve taleplerını karsılayabılıyorsanız. Firma ile devam edebilirsiniz yeter ki
rakiplere kaçırmayın derim.
Kind regards / Saygılarımla,”
I.3.2.10. TNT – SÜRAT KARGO
(149) Belge 55: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve SÜRAT KARGO arasında
akdedilmiş olan ancak tarihi belirlenemeyen bir hizmet sözleşmesi elde edilmiştir.
Sözleşmenin konusu “Müşteri, TNT’nin yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği
bölgelere “TNT’nin Özel Kargo Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi
yapabilecektir.” şeklinde belirlenmiştir. Söz konusu sözleşmenin maddeleri arasında
“SüratKargo, TNT müşterilerine yönelik bir satış çabası içerisine girmeyecek ancak
pazardaki ihtilaflar karşılıklı görüşme yöntemiyle çözülecektir. TNT özellikle hassasiyet
gösterdiği müşterileri bir liste ile (Ek-1) Sürat Kargo’ya verecektir Ve bu müşterilerin
gönderileri olur ise, Sürat Kargo tarafından TNT’ye verilmeyecektir.” hükmü yer
almaktadır. Bu hüküm ile SÜRAT KARGO’nun TNT müşterilerine, özellikle Ek-1’de
hususen belirtilen özel müşterilerine fiyat teklifi vermesi yasaklanmıştır. Yapılan yerinde
incelemede Ek-1 olarak belirtilen eke ulaşılamamış olduğundan söz konusu müşterilerin
hangileri olduğu tespit edilememiştir.
(150) Belge 56: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Müdürü
(…..), TNT Satış Müdürü (…..) ve TNT Bölge Müdürü (…..) arasında geçen
08/11.05.2017 tarih ve “(…..)- Surat Kargo Anlasmamız-Musteri Sikayeti” konulu
yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey merhaba,
Nasilsiniz, umarim hersey yolundadir…
Bolgemizdeki 2. Buyuk araci kurumumuz Surat Kargo’dan, yillardir calistigi
müşterisine hem de daha dusuk bir fiyatla Ankara TNT’den teklif verildiğine dair
sikayet ve bilgi aldik.
Rica etsem konuyu arastirip tarafınızca verilen teklifin arttirilmasi/geri çekilmesi vs.
sizin için de ne uygunsa oyle ilerlenmesi konusunda desteğinizi ve yorumlarinizi
rica ederim, tesekkürler.
Regards, Saygilarimla”
20-04/47-25
52/114
…
(…..):
“(…..) Bey,
Sürat Kargo bu yıl (…..) € üzerinde bir gelire doğru yürüyen ve bir aracı kuruma
göre iyi seviyede karlılığı olan önemli bir müşterimiz..
Hernekadar aramızda çerçevesi çizilmiş etik bir anlaşma olsa da , arada bazı gri
noktalar çıkabiliyor… Bunları karşılıklı iyi niyetle çözmeye çalışıyoruz.. Burda çok
hassas bir denge var..
Potansiyeli max. (…..) € olan (…..) için Sürat Kargo ile ilişkileri bozmayı hiç
istemem..
Özellikle bölgelerde aracı kurumlarla çalışmamamızdan rahatsız olmanızı çok iyi
anlıyorum.. Ancak aracı kurumlar bu pazarın bir gerçeği olduğu için , geçmişte
olduğu gibi bu pazarı DHL e bırakmak yerine , bizde içinde olmak ve kontrol altında
tutmak istiyoruz…
Diğer taraftan , (…..) ya verilen fiyatlarimiz Sürat Kargo fiyatlarindan yüksekse ve
buna rağmen Sampa bizle çalışmayı tercih ediyorsa , bu durumu Sürat Kargo ya
açıklayabiliriz.. Hava kargo işleri dahil , hiçbir şekilde Sürat Kargo ile fiyat rekabeti
içine girmememiz gerekir.. Özellikle de bizim TNT olarak Sürat Kargo ya
verdiğimiz fiyatların altına !
(…..),
Support desteğini bizden aldigi için müşterinin ısrarlı talebinin TNT ile direk
çalışmak yönünde olduğunu, fakat hiçbir şekilde Sürat Kargo fiyatları ile rekabet
edilemeyeceğini müşteriye açıklayalım lütfen…
Saygılarımla,”
I.3.2.11. TNT – ARAS KARGO
(151) Belge 57: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile ARAS KARGO Uluslararası Satış Uzman Yardımcısı (…..) arasında
geçen 20.06.2017 tarih ve “FRANSA IHRACAT” konulu yazışmada şu ifadelere yer
verilmiştir:
(…..):
“Merhaba,
Hem havalimanı teslim hem de adres teslim için seçenekli fiyat lütfen.
Tesekkürler
1-(…..)
2- (…..) adres teslim
80X120X60 CM
1 PALET
55 kg”
(…..):
“(…..) Hanım Merhaba
Gönderi mevcut aktif çalışan TNT müşterisine aittir. Malesef fiyat çalışamıyoruz.”
(…..):
“(…..) bey,
tnt müşterisi değil kendisi, aynı müşterinin daha yeni ihracatını yaptık sizlerle.
awb: (…..)”
(…..):
20-04/47-25
53/114
“(…..) hanım merhaba;
Biz bu fimanın kontrolunu kacırmısız . (…..) aktif TNT musterisidir. Bir daha
malzemelerini bizimle tasıtmamanızı ve fiyat almamanızı rica ederiz .”
(152) Belge 58: ARAS KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ARAS KARGO
personeli (…..) ve TNT Kilit Müşteriler Satış Yöneticisi (…..) arasında geçen, 13.12.2017-
10.01.2018 tarihleri arasında gerçekleşen ve “(…..)” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (13.12.2017):
“(…..) Bey günaydın,
Aşağıdaki fatura müşterimize gönderilmiş. Kontrol edilmesini rica ederiz.”
(…..) (13.12.2017):
“(…..) Hanım merhaba;
Haklısınız (…..) e gitmis. Fakat (…..) firması ciddi cirolu TNT musterisi.Bunun
iadesini alıp size kestirmek durumu cok ayrı yerlere götürür.
Bu yuzden konuyu kapatmayı oneriyorum. Lütfen bu müsterinin malı icin
organizasyon istemeyiniz.”
(…..) (13.12.2017):
“(…..) Bey merhaba ,
Biz uzun zamandır bu müşterinin importlarını sizinle yapıyoruz . Kaldı sizin yüksek
cirolu müşteriniz olduğunu bugün sizden öğrendim .
Eğer böyle bir durum varsa geçtiğimiz talimatlarda bu bilgiler yazıyor . Bunu
öncesinde bildirseydiniz size talimat geçmezdik . Lütfen bu faturayı iptal ettirebilir
misiniz ?
Teşekkürler.”
(…..) (13.12.2017):
“(…..) hanım merhaba;
Bu konuyu kapatmamız iki tarafınında avantajına. Acıkcası tum firmalarınızı
kontrol etmiyorum. Ama bunu iptal edin bundan sonraki tum cıkısları kontrol edin
derseniz o sekilde devam edeyim. Zira su aralar gercekten cok goz önündeyiz ve
kontrol ediliyoruz.”
(…..) (13.12.2017):
“(…..) merhaba ,
Sizi zor durumda bırakmak istemeyiz bir önceki mailde de bahsettiğim gibi sizin
müşteriniz olduğunu bilsek bu talepleri sizinle paylaşmazdım .
Bu gönderi için faturayı iptal edin , konuyu kapatalım :)
Bundan sonrada konuyu müşteriyle paylaşacağım”
(…..) (13.12.2017):
“(…..) Hanım merhaba;
Bu gonderi icin islemlere baslıyorum. Bundan sonra ki fiyat taleplerinizde alıcı ve
gönderici firma ismini belirtmenizi rica edecegim.
Tasıyıp tasıyamayacagımıza fiyat teklifi öncesinde karar veririz.
20-04/47-25
54/114
Fatura firmaya gitmis. Iade kesmeleri ve toplamayı Aras aracılıgı ile
gerceklestirdiği konusunda iade faturaya bilgi dusmeleri gerektiğini firmanıza
bildirir misiniz?”
(…..) (08.01.2018):
“(…..) Bey merhaba ,
Dediğiniz gibi alıcı müşterimiz iade fatura düzenlemiş fakat faturayı kabul
etmemişler . İade faturayı size gönderelim mi ?”
Levent GÖBÜT (08.01.2018):
“(…..) hanım merhaba;
Yollayın kontrol ettirteyim bende.”
(…..) (09.01.2018):
“(…..) Bey merhaba ,
Görüntüsü ektedir , aslını dikkatinize gönderelim mi ?”
(…..) (10.01.2018):
“Meral Hanım merhaba;
Bu gonderisinin ucu UKGS ye gidiyor. Bu yuzden bu konuyu daha fazla tasımadan
kapatmak istiyorum. UKGS mallarının bizim uzerimizden tasınmaması ile ilgili
daha önce bircok defalar firmanıza bilgi verilmisti. Bu durumu iptalle
zorlayıp ne Firmanız Aras Kargo olarak sizi nede TNT olarak beni daha
fazla zor durumda bırakmayalım.”
I.3.2.12. TNT – AIREXPRESS
(153) Belge 59: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile AIR EXPRESS çalışanı (…..) arasında geçen 27.10.2017 tarih ve “TNT
ECONOMY ALICI ODEMELI IHRACAT” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“Merhaba (…..) bey,
Ekte waybılı bulunan gonderımız bugun IHRACAT cıkıs yapacaktır .
Urunler yarım saatte guneslı tnt ofısınıze tarafımızdan bırakılacaktır .
Yardımlarınızı ve geregının yapılmasını rıca ederız.
Tskler”
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
(…..) aktif TNT müsterisidir. Bu islemi sizin üzerinizden yapamayız. Firmaya bilgi
verebilir misiniz?”
(154) Belge 60: TNT’de yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile AIR EXPRESS çalışanı (…..) arasında geçen 08.11.2017 tarih ve
“IHRACAT GONDERISI 09.11.17***(…..)***” konulu yazışmada şu ifadelere yer
verilmiştir:
(…..):
“Merhaba (…..) bey,
20-04/47-25
55/114
Ekte awbsı ve faturası bulunan gonderı yarın IHRACAT cıkıs yapacaktır .
Gonderı sıze bu aksam guneslı ofısınıze teslım edılecektır.
Gumruklenmesı erken yapılabılmesı adına gonderının en erken saw ‘a aktarımını
ıcın yardımlarınızı rıa ederız .
Tskler”
(…..):
“(…..) Hanım merhaba;
Bu firma gönderilerinin bize verilmemesi ile ilgili (…..) Hanım size bilgi gecmisti.
Sizi zor durumda bırakmamak icin o yuku almıstık. Fakat siz aynı firmanın yükünü
tekrar bize vererek bizi zor duruma sokuyorsunuz. Firmanızla yogun sekilde
calısmayı gercekten cok istiyoruz. Ama bu kural aracı kurumlarla calısabilmemiz
icin belirlenmis kırmızı çizgi. Bu yuku cıkartamayacagımızı üzülerek bildiyorum.
Bu firma 2017 yılı yogun sekilde bizimle islem yapmıs TNT müsterisidir. Sizinlede
calısıyor olabilir. Ama bize bu firmanın yüklerini vermemenizi önemle rica
ediyorum. Malzemeyi siz mi geri aldırırsınız biz mi iade edelim?”
(155) Belge 61: AIREXPRESS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, teşebbüs yetkilisi
tarafından tahminen 2016 yılı Temmuz ayına ait olduğu belirtilen, TNT’nin YST’ler ile
arasındaki ilişkinin kapsamının belirlenmesini ve TNT’nin bu konuya yönelik stratejilerini
içeren bir taslak çalışması olduğu kanaatine varılan belgede şu ifadeler yer almaktadır:
“b.) Bizimle çalışan aracı kurumun TNT müşterisine girmemesi ön şarttır.
(Sözleşmeye yazılmalıdır).. Ancak çatışma durumlarında barışçıl yöntemler ile
çözüm aranmalı, aracı kurumlara "sert yapılmamalıdır".. Buradaki ince nokta,
aracı kurumun her an başka bir seçeneği olduğu gerçeğidir.
c.) Aracı kurumu TNT müşterisi yapmak, onları rakip müşteri portföyü üzerine
salmak anlamına gelir. Rakipte bırakmak ise, bizim müşterilerimize saldırmaları
anlamına gelir.
d.) TNT ile çalışan, ya da çalışacak aracı kurumlardan "internet üzerinden satış
yapan müşterilerin" gönderisi kabul edilmeyecektir. (Sözleşmeye yazılmalıdır). Bu
tip gönderiler, toplama anında doğrudan reddedilebileceği gibi, sonrasında da
operasyon alanından dönerek iade edilebilir. Bu konuda yetki Satışta olacaktır ve
operasyon personeli bu işlemi satış ile görüşmeden yapamaz.”
I.3.2.13. TNT – GAMA
(156) Belge 62: GAMA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen TNT Özel Müşteriler Satış
Müdürü (…..) ile GAMA çalışanı olan (…..) arasında geçen 16.11.2017 tarih ve
“bilgilendirme” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba,
(…..) firması TNT 'nin mevcutta aktif calisan
musterisi oldugundan bu firma ile teklif taleplerinizde bizler bundan sonra
sizlere yardımıcı olamıyacagız. Bilginize
Konuya gostereceginiz hassasiyet icin simdiden tesekkur ederiz.
iyi calısmalar.
Saygilarimla,”
20-04/47-25
56/114
I.3.2.14.TNT – DRN
(157) Belge 63: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve DRN arasında akdedilmiş olan
ancak tarihi belirlenemeyen bir hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşmenin konusu
“Müşteri, TNT’nin yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel
Kargo Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde
belirlenmiştir. Söz konusu sözleşmenin ek maddelerinde “DRN Lojistik A.Ş. Firması TNT
müşterilerine yönelik bir satış çabası içerisine girmeyecek ancak pazardaki ihtilaflar
karşılıklı görüşme yöntemiyle çözülecektir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile UDT’nin
TNT müşterilerine fiyat teklifi vermesi yasaklanmıştır.
(158) Belge 64: DRN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen DRN Satış ve Operasyon
yetkilisi (…..) ve TNT Hava Kargo Satış Temsilcisi (…..) arasında geçen 25.01.2018 tarih
ve “Kanada için Fiyat teklifi Hk” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba,
Ekte ilettiğim gönderi için fiyat kontrol eder misiniz ?
Saygılarımla/Best Regards,”
(…..):
“(…..) Bey merhabalar,
İlgili firma TNT İzmir bölgemiz ile çalışmakta olan firma statüsündedir,
Üzülerek bildirmek isterim ki maalesef bu yükleme için yardımcı olamamaktayız
Kind Regards/Saygılarımla.”
I.3.2.15. TNT – GSP
(159) Belge 65: TNT’de yapılan yerinde incelemede, TNT ve GSP arasında akdedilmiş olan
20.11.2013 tarihli hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşmenin konusu “Müşteri,
TNT’nin yurtiçinde ve yurtdışında taşıma servisi verdiği bölgelere “TNT’nin Özel Kargo
Taşımacılığı” hizmetlerinden yararlanarak gönderi yapabilecektir.” şeklinde belirlenmiştir.
Söz konusu sözleşmenin ek maddelerinde “1- TNT abonesi olan firmalara kesinlikle teklif
verilmeyecektir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile GSP’nin TNT müşterilerine fiyat
teklifi vermesi yasaklanmıştır.
(160) Belge 66: GSP’de yapılan yerinde incelemede elde edilen GSP yetkilisi (…..) ve TNT
Satış Bölgesi Müdürü (…..) arasında geçen 05.02.2018 tarih ve “(…..) hk” konulu
yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba.
(…..) bakan bölge yetkilisi arkadasımızın tarafımıza yapmıs oldugu geri bildirime
istinasden 2009 yılından itibaren tarafımız ile aktif çalışan bir firma olması
sebebiyle, tarafınızdan firmaya herhangi bir fiyat çalışmasının yapılmamasını rica
ederiz.
Anlayısınız için tesekkür eder, ıyı calısmalar dileriz.
Saygılarımla,”
I.3.2.16. TNT – ÖYKÜ LOJİSTİK
(161) Belge 67: ÖYKÜ LOJİSTİK’te yapılan yerinde incelemede, TNT ile ÖYKÜ LOJİSTİK
arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesi elde edilmiştir. Sözleşmenin “Özel Şartlar”
başlıklı kısmında; “TNT ve Öykü Lojistik A.Ş. firmaları karşılıklı olarak birbirlerine ait
müşterilere teklif sunmayacaklardır.” şeklindeki hüküm yer almaktadır. Bu hüküm gereği,
20-04/47-25
57/114
TNT ile ÖYKÜ LOJİSTİK arasındaki ilişkide müşteri kısıtının karşılıklı getirildiği
görülmektedir.
I.3.3. DHL EXPRESS ile YST’leri Arasındaki Anlaşmaları Gösteren Belgeler
I.3.3.1. DHL EXPRESS - ASE
(162) Belge 68: ASE’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ASE İç Satış Yetkilisi (…..) ile
ASE Müşteri İlişkileri Müdürü (…..) ve Lukoil İhracat Operasyon Departmanı çalışanı
(…..) arasında geçen 16.03.2011 tarih ve “LLK Numune - Ürdün” konulu yazışmada şu
ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Hanim,
Ürdün’e göndereceğimiz numuneye ait MSDS ve proforma fatura ektedir.
Gönderinin fabrikadan alınması için onayınızı bekliyorum.
Saygılarımla,”
(…..):
“(…..) hanim 1 kg madeni yağ ürdüne gidecek ben biz yapamıyorduk dubaiden
dolayı diye dhl ile gönderiyorlar biz alıp dhl e verebilirmiyiz ?”
(…..):
“DHL le giden mail alıp dhl e vermemiz aramızda sorun yaşatır.
Anlaşmanın bir centilmenlik şartı var sonuçta”
I.3.3.2. DHL EXPRESS – SÜRAT KARGO
(163) Belge 69: DHL EXPRESS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve DHL yetkilileri
(…..) ile (…..) arasında geçen ve ayrıca beş DHL yetkilisine bilgi olarak gönderilen
03.12.2014 tarihli ve “RE: STTT - Claim/Complaint for (…..)” konulu yazışmada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) selam,
……
1) Surat Kargo’nun DHL e verecegi gonderilera dina hangi musterilerle
calisip calisamayacagina mudahale etme hakkimiz var mi?
Aracı kurumlarla çalışma prosedürlerine tam hakim değilim ama müdahele
imkanımızın olması gerekiyor. Biz sahada söylenen aracı kurumlarla yapılan
centilmenlik anlaşması gereği kendileri DHL’le çalışan müşterilere teklif
veremezler, Verseler dahi DHL’i görmeleri durumunda geri çekilmeleri gerekir,
Ama bu durum yazılı olarak da garanti altına alınmışmı Sürat Kargo Satış Müdürü
(…..)’dan bilgi edinmek gerekecektir.”
(164) Belge 70: DHL EXPRESS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Sürat Kargo
yetkilisi (…..) ile DHL EXPRESS yetkilisi (…..) arasında geçen ve iki DHL yetkilisine bilgi
olarak gönderilen 12.04.2017 tarih ve “SÜRAT KARGO MÜŞTERİ HK.” konulu
yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba,
Nasılsınız? Umarım iyisinizdir.
20-04/47-25
58/114
Yaklaşık 1 hafta önce Müşterisel olarak DHL Kayseri ile olağan bir sıkıntı yaşadık,
DHL bizim 2 yıldır çalıştığımız müşteriye fiyat vermiş. Bu çok normal bir durum.
Aynı şekilde bu bizim tarafımızdan da yapılabiliyor.
Ancak bu gibi durumlarda biz (…..) Bey ile iletişime geçip konuyu çözüme
kavuşturuyorduk, gerçi sürekli bizim tarafımızdan müşteriye fiyat verildiğinden
dolayı (…..) beyin ricası ile müşterilerden teklifimizi geri çekiyorduk, centilmentik
çerçevesi içerisinde…
Aynı durum bahsettiğim 1 hafta önce bu sefer sizin tarafınızdan yaşandı, ve bugün
(…..) beye konuyu ilettim, ancak bundan sonraki süreçte Rekabet Kurulu diye bir
durumdan bahsetti ve olumsuz yanıt verdi.
Şimdi size sormak istiyorum, aylık ortalama (…..) bin ciro veren müşterinizin size
karşı tutumunu göz önünde bulundurarak yapılan dönüşün ne kadar centilmenlik
çerçevesine girdiğini söylermisiniz.
Konu hakkında bizzat desteğinizi rica ediyorum. Umarım ilerde de bu gibi
sıkıntıları geçmişte olduğu gibi çözüme kavuştururuz.
Not: Bu müşterinin kargoları tarafımızdan tamamen DHL ye verilmekteydi.
(…..) beyin bilgisi var.
Teşekkürler,”
I.3.3.3. DHL EXPRESS – ARAS KARGO
(165) Belge 71: DHL EXPRESS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve DHL yetkilisi
(…..) tarafından “tr-flsupervisor” adlı mail grubuna gönderilen 07.11.2016 tarih ve
“Önemli** ARAS KARGO DOSYALARI - Kontak Sorgulama ***” konulu yazışmada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Merhaba Arkadaşlar,
Son zamanlarda OB Aras Kargo gönderileri için, Aras Kargo müşterilerin açtırdığı
dosyalara denk geliyoruz.
Aras Kargo ile sözleşmemiz gereği bizim Aras Kargo müşterileri ile temasta
olmaMAmız gerekiyor. Aras Kargo müşterilerine hizmet vermiyoruz, Aras
Kargo’dan sadece belli kontaklar ile takip gerektiren dosyalar üzerinden
görüşüyoruz.
Bu nedenle bundan sonraki süreçte, Aras Kargo dışında bir kontağın açtırdığı
dosyaları müşteri bilgilendirmesi yapmadan, dosyayı açan arkadaşımıza bilgi
vererek kapatacağız.
Söz konusu durumun ilk etapta oluşmaması için ekibe hatırlatma çıkılmasını rica
ederiz.
Teşekkürler”
I.3.3.4. DHL EXPRESS – ÖYKÜ LOJİSTİK
(166) Belge 72: ÖYKÜ LOJİSTİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ÖYKÜ
LOJİSTİK Yetkilisi (…..) tarafından ÖYKÜ LOJİSTİK Kargo Operasyon Direktörü (…..)’ye
gönderilen 28.11.2016 tarih ve “(…..) Görüşme Raporu | (…..)” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..)
“Merhabalar,
Firma Adı: (…..)
Ziyaret Tarihi: 28.11.2016
Katılımcılar: (…..) (Genel Müdür), (…..) (G.Müdür Yardımcısı), (…..)
20-04/47-25
59/114
Gidiş. Amacı: Gümrük / Lojistik Kazanım
Firmanın Tanıtımı / Ürünleri: (…..) firmalarının kamera alanında Türkiye
yetkilisidir. Avrupa'dan ve Amerika'dan yedek parça ithalatı yapmaktadırlar.
Firma Özel Not: Cezai durum ve (…..) sürece dahil olması sebebiyle, görüşme
organize edilmiştir.
GENEL
…
Taşımalar noktasında DHL'le devam ettiklerini, centilmenlik anlaşmamız gereği
DHL'le yüklemeler için fiyat vermemizin etik olmayacağı belirtilmiştir.
Kargo sürecinden ve (…..) Hanım'ın ilgisinden oldukça memnun olduklarını ifade
etmişlerdir.
…
Bilgilerinize sunar, iyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla”
I.3.3.5. DHL EXPRESS – KARGO DÜNYA
(167) Belge 73: KARGO DÜNYA’da yapılan yerinde incelemede teşebbüs sahibinin
bilgisayarında yapılan incelemede delil niteliğinde herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır.
Bununla birlikte, teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede aşağıdaki ifadelere yer
verilmiştir:
(…..):
“…..
DHL [EXPRESS], daha önceden kendi listelerinde olan bazı müşterilerine
girdiğimizde bize uyarıda bulundu. Fakat şimdi benim sabit müşterim bulunmakta
ve DHL [EXPRESS]’nin müşterisini almam gibi bir durum bulunmamaktadır.
DHL [EXPRESS]bizim uzun yıllardır çalıştığımız bir müşterimize teklif götürmüş.
Müşteriden elde edilen bilgilere göre bizim verdiğimiz fiyattan çok daha düşük
fiyatlar teklif edilmiş. Bu konu DHL [EXPRESS] ile konuşulduğunda, kendileriyle
tartıştık ve biz ticaret yapıyoruz cevabı alındı.
DHL [EXPRESS] resellarlar arasında da fiyat ayrımcılığı yapıyor, aynı koşullara
sahip firmalara farklı fiyatlar veriyor.
……
Aynı sıkıntılar UPS ile de yaşandı. Onların müşterilerine de giremiyoruz.
…….”
I.3.3.6. DHL EXPRESS – ON EKSPRES
(168) Belge 74: ON EKSPRES’te yapılan yerinde incelemede teşebbüs sahibinin
bilgisayarında delil niteliğinde herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır. Bununla birlikte,
teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“…..
2010-2011 yıllarında DHL’in müşterileri ile çalışmak istediğimizde DHL’den bize
uyarı geldiği oldu. Ancak şimdi böyle bir durum söz konusu değildir, zaten biz daha
çok kişisel ilişkilerle iş yapıyoruz, DHL ile rekabet etme imkanımız olmuyor. ….”
20-04/47-25
60/114
I.3.4. Yurtiçi Kargo İle YST’leri Arasındaki Anlaşmaları Gösteren Belgeleler
I.3.4.1. YURTİÇİ KARGO – İNTER GLOBAL
(169) Belge 75: YURTİÇİ KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve YURTİÇİ
KARGO Kocaeli Bölge Sorumlusu (…..), Avrupa Bölge Müdür Yardımcısı (…..) ve İNTER
GLOBAL çalışanı (…..) arasında geçen 09.07.2009 tarih ve “(…..) (Inter Global)” konulu
yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba,
Inter Global Kargo Kocaeli Sorumlusu (…..)'ın sözleşmeli olarak çalıştığımız (…..)
teklif verdiği bilgisini aldık.
Bilgilerinize sunarım.
Saygılarımla.”
(…..):
“(…..) bey merhaba;
Kocaeli bölgemizden aşağıdaki sorun [(…..) tarafından gönderilen e-posta içeriği
kastedilmektedir.] iletilmiştir IGC Kocaeli sorumluları sözleşmeli müşterilerimize
fiyat teklifi vermiş oldukları bilgi alınmıştır yapılan son toplantılarda bu tarz
olayların önüne geçmek için bilgi paylaşımında bulunulacağı yönünde mutabık
kalınmıştı.
Saygılarımla”
(…..):
“(…..) bey merhaba,
Kocaeli Acentesi ile, ilgili arkadaşlarımızın yaptığı görüşme üzerine, aldıkları
yanıtta, hiçbir şekilde Yurtiçi Kargodan bahsetmeden her hangi bir müşteri gibi telif
verdiğini belirtmişler.
Daha önce birlikte görüştüğümüz konu da, bu şekilde tekliflerle
karşılaşabileceğimizi, ancak "bizim taşımalarımızı da Yurtiçi Kargo ile yapıyoruz.
Size daha uygun fiyat vererek biz taşıyalım" gibi tekliflerde bulunulmasının çok
yanlış olacağını değerlendirmiştik.
Çok geniş bir sektörde buna benzer olaylarla karşılaşabiliriz. Biz tüm
acentelerimizi, Yurtiçi Kargo müşterilerine teklif vermeme konusunda uyarmamıza
rağmen, arada buna benzer durumlar yaşanabilecektir.
Bilgimiz olması durumunda hemen müdahale ederek önlem alacağımızı tekrar
ifade etmek isterim.
Saygılarımla,”
I.3.4.2. YURTİÇİ KARGO – EKOL LOJİSTİK
(170) Belge 76: YURTİÇİ KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen YURTİÇİ
KARGO Satış Müdür Yardımcısı (…..) ile YURTİÇİ KARGO Satış Müdürü (…..) arasında
geçen 26.02.2014 tarih ve “RE: (…..) Hk.” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey merhaba,
Konu hakkında sabah yaptığımız telefon görüşmemizde de paylaştığımız gibi,
firma hali hazırda müşterimiz olan Ekol Lojistik üzerinden aşağıda bahsetmiş
olduğunuz işin yapılıyor olması ve Ekol Lojistik’ in kargo tedarikçi firmasının da YK
olması dolayı, firmayla centilmenlik anlaşmamız gereği ilgili Ekol Lojistik’ in
20-04/47-25
61/114
yönlendirmesi ve bilgisi ile (…..) firması ile teklif aşamasına girebileceğimizi
iletmek isterim.
BU noktada, işin kargo kapsamlı olması dolayısıyla, ihtiyaç taleplerinin kendilerinin
alakalı firmalar ile paylaşmasının daha doğru olacağı bilgisini iletebilirsiniz.
İyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla,”
(171) Belge 77: YURTİÇİ KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen YURTİÇİ
KARGO Boğaziçi Bölge Müdürlüğü Satış Uzman Yrd. (…..) ve YURTİÇİ KARGO
Boğaziçi Bölge Müdürlüğü Satış ve Müşteri İlişkileri Bölge Müd. Yrd. (…..) arasında
geçen 07.02.2016 tarih ve “(…..) HK” konulu yazışmada şu ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) Bey Merhaba;
Merkezi Gültepe şube çalışma alanlarında bulunan (…..) adlı müşterimiz ile kendi
davetleri ile 03.02.2016 tarihinde gerçekleştirmiş olduğum toplantıda kendilerinin
EKOL LOJİSTİK A.Ş. firması üzerinden dolaylı olarak firmamız ile çalıştıklarını bu
çalışma düzenin B2B tarafından EKOL LOJİSTİK A.Ş ile devam etmek istediklerini
ancak B2C tarafından EKOL LOJİSTİK A.Ş. üzerinden firmamız ile olan dolaylı
çalışma ortaklığını EKOL LOJİSTİK A.Ş.’yi aradan çıkartarak B2C tarafını sadece
firmamız ile çalışmak istediklerini dile getirmişlerdir.
Firmamız ile EKOL LOJİSTİK A.Ş. arasında bulunan centilmenlik anlaşması
gereği firmaya şuan için bir fiyat teklifi sunmadım.
Ancak şunu belirtmeliyim ki (…..) firması her halükarda B2C tarafında EKOL
LOJİSTİK A.Ş. firmasında dışında farklı bir tedarikçi ile devam etme kararı almış
durumda. Firmaya B2C gönderileri için fiyat teklifi sunmam konusunda firmamız
ile EKOL LOJİSTİK A.Ş. arasında centilmenlik anlaşması gereğince ilgili kişilerin
EKOL LOJİSTİK A.Ş. ile iletişime geçerek firmaya fiyat teklifi sunamam
konusunda yardımlarınız beklemekteyim.
Konuyu bilgilerinize sunarım.
Saygılarımla.”
I.3.4.3. YURTİÇİ KARGO – ÖYKÜ LOJİSTİK
(172) Belge 78: ÖYKÜ LOJİSTİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ÖYKÜ
LOJİSTİK Kargo Operasyon Direktörü (…..) ve YURTİÇİ KARGO Özel Müşteriler
Müdürü (…..) arasında geçen 15.09.2017 tarih ve “(…..) fiyat hk” konulu e-postada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..)
(…..) Hanım merhaba
Fenerbahçe şubemiz çalışma alanlarında yer alan (…..) unvanlı müşterimizin aylık
(…..) civarında potansiyeli bulunmaktadır.
Kendisine mal sağlayan küçük bir tasarımcısının Yurtiçi Kargo tarafından yeni
çalışmaya başlanılan fiyatlarını bizimle paylaştı. Tasarımcı unvanını vermemekle
birlikte İstanbul'da yer aldığını ve aylık olarak (…..) civarında fiyatı olduğunu
kendisinin bu fiyatlara göre daha ucuza calışması gerekirken pahalı
çalışmasından duyduğu rahatsızlığı dile getirmiştir.
Yurtiçi Kargo'dan bu fiyatları göstererek fiyat talep edeceğini belirtmiştir.
Kendilerine fiyat teklifi sunulmamasını rica eder desteğiniz için şimdiden teşekkür
ederim
Saygılarımla
20-04/47-25
62/114
(…..)
(…..) Bey Merhaba
ilgili müşterimizle sizin de süreçlerinizi olumsuz etkileyemeyecek şekilde gerekli iş
akışını yürütüyor olacağız.
İyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla,
(173) Belge 79: YURTİÇİ KARGO ve ÖYKÜ LOJİSTİK’te yapılan yerinde incelemede elde
edilen ÖYKÜ LOJİSTİK Kargo Operasyon Direktörü (…..) ile YURTİÇİ KARGO Satış,
Satış Destek Bölge Müdür Yardımcısı (…..) arasında geçen 18-19.12.2017 tarih ve
“müşteri hk” konulu yazışmalarda şu ifadelere yer verilmiştir:
Atilla ÖZDİKMENLİ:
“(…..) bey merhaba
Uzun süredir birlikte çalıştığımız Delta şube çalışma alanlarında yer alan (…..)
firması fiyat talebinde bulunabilir şube aracılığıyla. Fiyat teklifi sunulmaması
konusunda destelerinizi rica eder iyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla”
(…..):
“(…..) Bey Merhaba;
Sizde takdir edersiniz ki, serbest piyasa koşullarında fiyat teklifi isteyen müşteriye
fiyat teklifi iletmemek rekabet koşullarına aykırı olacaktır. Ancak firmanızın bizim
için özel müşteriler statüsünde olması ve ikili ilişkilerimizin kuvvetli olması ve aynı
zamanda firmalarımızın arasında bulunan ancak yazılıolmayan bir centilmenlik
anlaşması gereği, ilgili firmaya sizin uyguladığınız fiyatların %10-%15 üzerinde bir
fiyat teklifi iletmemin sizler için herhangi sakıncası olmayacağı kanaatindeyim.
İlgili firmaya uyguladığınız fiyatları benimle paylaşır iseniz bende ileteceğiniz
fiyatların üzerine %10-%15 oranınca arttırarak bir fiyat teklifi ileteyim. Keza
müşteri dünden beri 3 kereden fazladır bizlere kontak kurarak ısrarla fiyat teklifi
istemekte.
Konu hakkında dönüşlerinizi bekler iyi çalışmalar dilerim.”
(174) Belge 80: ÖYKÜ LOJİSTİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ÖYKÜ
LOJİSTİK Yetkilisi (…..) tarafından ÖYKÜ LOJİSTİK Kargo Operasyon Direktörü (…..)’ye
gönderilen 19.04.2018 tarih ve “Görüşme Raporu (…..)” konulu e-postada (…..) unvanlı
müşteriyle yapılan görüşmeye ilişkin görüşme raporuna yer verilmiştir:
(…..)
“Yurtiçi Kargo ile çalıştıklarını fark etmemiz üzerine, kargo hizmetlerimiz kısaca
anlatılmış, YK müşterilerine bu hizmeti veremediğimiz iletilmiştir.”
I.3.4.4. YURTİÇİ KARGO – DHL LOJİSTİK
(175) Belge 81: YURTİÇİ KARGO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve YURTİÇİ
KARGO yetkilisi (…..) ve DHL LOJİSTİK yetkilisi (…..) arasında geçen 04-10.04.2014
tarihli ve “(…..) YK ve DHL Fiyat Simulasyonu Hkk.” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey merhaba,
20-04/47-25
63/114
(…..)'ya DHL Lojistik fiyatlarını uygulamamız demek ciromuzu -(…..)%, birim
fiyatımızı da (…..)% geri çekmek anlamına geliyor.
Siz de kabul edersiniz ki bunu kabul etmemiz doğru olamaz.
Dolayısle daha önce belirttiğimiz gibi, bu projenize firma ile olan mevcut
sözleşme fiyatlarımızı tanımlayabiliriz.
Bilgi dönüşünüze istinaden fiyatı sizinle paylaşacağız.
Saygılarımla,”
(…..):
“(…..) Bey,
Bu proje için aşağıdaki şekilde ücretendirme yapmak mümkün mü?” şeklinde
sorularak bir fiyat tablosu paylaşılmıştır.
(…..):
“(…..) Bey;
Çalışma için teşekkür ederiz. Ancak konu alternatif fiyattan öte aramızdaki
centilmenlik anlaşmamıza ters bir durum oluşması sebebiyle uygun görülmemiştir.
Anlayışınızı rica eder, iyi çalışmalar dileriz.
Saygılarımla”
I.4. Değerlendirme
I.4.1. Sektöre ve Sektör Oyuncularına İlişkin Genel Değerlendirme
(176) Sektöre ilişkin açıklamalarda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere yurt dışına posta/kargo
gönderme hizmeti gerek Türkiye’de gerek Avrupa’da belli bazı entegratörler (HST)
tarafından verilebilen bir hizmettir. Bu hizmet yurt içinde bulunan ulusal oyuncular
tarafından entegratörlerden satın alınarak müşterilere yeniden satılmaktadır. Yeniden
satış yapan teşebbüslerden (YST) bazılarının ulusal dağıtım ağı bulunmaktayken
bazılarının ise hiçbir dağıtım ağı bulunmamaktadır. Bunların temel görevi gönderiyi
müşteriden alıp entegratörün toplama merkezine ulaştırmaktır. Bundan sonraki süreç
entegratör tarafından yürütülmektedir.
(177) Avrupa Birliği Komisyonu UPS’nin TNT’yi devralmak için 2012 yılında yaptığı başvuruyu
reddederken posta/kargo hizmetleri pazarı ayrıntılı olarak incelenmiştir14. Kararda ilk
olarak lojistik sektörü ele alınmış, hava kargo (Air Cargo), mal nakliyesi (Freight
Forwarding), sözleşme lojistiği (Contract Logistics) sektörlerine yer verilmiş ve nihayet
TNT’nin ve UPS’nin rekabet halinde olduğu küçük paket (Small Package) taşımacılığı
hizmetleri pazarı açıklanmıştır. Bu pazarın işleyişine dair şekil şöyledir:
14 Bkz. Case No. COMP/M.6570-UPS/TNT Express.
20-04/47-25
64/114
Şekil 2:
(178) Küçük paket taşıma firmalarının bu “topla-dağıt sistemi” olarak anılan sistem çevresinde
hem operasyon faaliyetleri hem de yönetim faaliyetleri bulunmaktadır. Operasyon
faaliyetlerinden bazıları dış kaynaklardan alınabilmektedir. Örneğin paketlerin
toplanması, dağıtımı ve toplama merkezlerine taşınması gibi faaliyetler alt
yüklenicilerden sağlanabilmektedir. Hizmet kalitesini sağlama bakımından bunların
operasyon faaliyetleri üzerinde de entegratörlerin kontrolü bulunmaktadır.
(179) Komisyon, küçük paket taşıma hizmetleri sağlayan oyuncuları da incelemiştir. Bu
çerçevede öncelikle entegratörlere değinilmiştir. Entegratör olmanın beş koşulu
Komisyon tarafından şu şekilde belirlenmiştir:
1- Bütün taşıma varlıkları üzerinde tam icrai kontrol ya da bunların mülkiyetine
sahip olma,
2- Küresel düzeyde yeterli coğrafi kapsama alanı,
3- Topla-dağıt işletme modeli,
4- Bütün ilgili verinin tek bir ağ üzerinden akmasını sağlayan bir bilişim ağına sahip
olma,
5- Gönderinin zamanında teslim edileceğine dair güvenilirlik itibarı.
(180) Komisyon kararın alındığı dönemde küresel çapta bu beş koşulu taşıyan dört adet
teşebbüs bulunduğunu tespit etmiştir: UPS, DHL, TNT ve Fedex. Komisyon pazarda
faaliyet gösteren diğer oyuncuları da incelemiştir. Entegratörlerle benzer hizmeti veren
diğer ilk kategori oyuncular yerleşik posta işletmecileridir. Bunların ülke içinde kendi
toplama ağının olduğu, yabancı ülkelerde alt yüklenicilerle yaptığı sözleşmelerle dağıtım
yaptırabildiği ancak bunların uçuş filoları olmadığından ya ticari uçuşları ya da
entegratörlerin uçuşlarını kullandığı belirtilmiştir. Bu durum ülkemizde PTT bakımından
Müşteri
Hava
Taşımacılığı
Hava
Toplama
Merkezi
Yer/Hava
Merkezi
(Merkezi
sınıflandırma)
Paket Merkezi
(Yerel
Sınıflandırma)
Alıcı
Yer/Hava
Merkezi
(Merkezi
sınıflandırma)
Paket Merkezi
(Yerel
Sınıflandırma)
Kara
Taşımacılığı
20-04/47-25
65/114
da geçerlidir. PTT’nin kendine ait hava filosu olmadığı için yurtdışı hızlı paket teslimatını
(…..)’ten aldığı hizmet ile yaptırdığı belirtilmiştir.
(181) Bahse konu kararda ulusal küçük paket dağıtım firmalarının ve iş ortağı şebekelerin
(partner networks) pazardaki diğer oyuncular olduğu ve bunların entegratörlerle ancak
ulusal seviyede rekabet edebildiği ifade edilmiştir. Bahse konu oyuncular kimi zaman iş
ortağı oldukları şebekelerle yurt dışına gönderim yapabilmektedir. Bununla birlikte bu
şebekelerin pazardaki varlığı oldukça sınırlı olup entegrasyon seviyeleri de az gelişmiştir.
Zira bu şebekelerin taşıma ağı üzerinde birleşik tek kontrolleri (unified single control)
bulunmamaktadır.
(182) Tespit edilen bir diğer pazar oyuncusu kategorisi ise yük nakliyecileri olup bunlar esasen
ağır gönderiler taşımakla birlikte kimi zaman müşterilerinin küçük paketlerini de teslim
alarak yurt dışına gönderimini sağlamaktadır. Bunu yapabilmek için yük nakliyecileri de
entegratörlerin kaynaklarını kullanmaktadır.
(183) Yeniden satış modeline gelindiğinde ise, yeniden satıcıların (resellers) entegratörlerden
satın aldıkları hizmeti müşterilerine yeniden satmakta oldukları görülmektedir. Yeniden
satıcılar arasında komisyoncular, yük nakliyecileri, uluslararası posta/kargo hizmeti satan
yerel dağıtım firmaları da bulunmaktadır. Komisyon, bunların son tüketici nazarında
perakende seviyesinde entegratörlerle rekabet ediyormuş gibi gözükebildiğini; ancak
bunların dağıtım zinciri üzerinde önemli bir kontrolünün bulunmadığını belirtmiştir.
Komisyon ayrıca fiyatlama, hizmet kalitesi ve diğer parametreler anlamında yeniden
satıcıların hizmet satın aldıkları entegratöre bağımlı olduğunu ve pazarın kayda değer
bir bölümünü kapsamadıklarını ifade etmiştir. Bu nedenle yeniden satıcıların
entegratörlerle özgürce rekabet edemeyeceklerinin altı çizilmiştir. Nitekim yeniden
satıcılar yurt dışı gönderilerinde küçük ve orta ölçekli müşterilere hizmet vermektedir. Bu
hususun, işbu dosya kapsamındaki YST’ler bakımından da geçerli olduğu
değerlendirilmektedir. Komisyon ayrıca yeniden satıcıların fiyatları özgürce
belirleyemediğini, alt sınır bakımından entegratörün kendisine verdiği fiyatla sınırlı
olduğunu; üst sınır bakımından ise entegratörün müşteriye verdiği perakende fiyatla
sınırlı olduğunu belirtmiştir.
(184) Avrupa Birliği Komisyonunun pazara ve oyunculara dair yaptığı tespitlerinden de
yararlanılarak soruşturma konusu eylemler ve işlemlerin Türk rekabet hukuku ışığında
değerlendirilmesi yerinde olacaktır.
I.4.2. Türk Rekabet Hukuku Bağlamında Değerlendirme
I.4.2.1. HST - YST Arasındaki İlişki
(185) Dosyaya konu eylemleri değerlendirebilmek için öncelikle soruşturulan teşebbüsler
arasındaki ticari ilişkiyi incelemek yerinde olacaktır. Türkiye’de UPS, TNT ve DHL
entegratör (HST) olarak faaliyet gösteren küresel firmalardır. Bunlar Türkiye’den
gönderilen yurtdışı gönderilerini toplayıp kendi uluslararası dağıtım ağı vasıtasıyla
yurtdışındaki alıcıya ulaştırmaktadır. Bu çerçevede soruşturma konusu eylemler
bakımından HST’ler sağlayıcı konumundadır. HST’ler Türkiye içinde kendi bayileri
vasıtasıyla da gönderi toplayabilmektedir. Bu modelde bütün operasyon HST bünyesinde
gerçekleşmekte olup HST müşteriyle perakende seviyesinde direkt temas halindedir.
(186) Öte yandan HST’ler yerel dağıtıcılara yurt dışı taşıma ağlarından faydalanma hakkını da
satabilmektedir. Yerel dağıtıcılar, HST’den belli kriterlere göre oluşturulmuş bir liste fiyatı
üzerinden yurt dışı küçük paket taşıma hizmeti ile hava kargo hizmeti satın almaktadır.
Bunlar satın aldıkları bu hakkı, kendi müşterilerine yeniden satmaktadır. Bu bağlamda
YST’lerin temel faaliyeti müşterilerin yurt dışı gönderilerini alıp HST’nin toplama
20-04/47-25
66/114
merkezine ya da şubesine teslim etmektir. Bu noktada Avrupa Komisyonunun UPS-TNT
kararında yer verdiği sisteme dönecek olursak, YST, bu şekilde gönderinin müşteriden
alınmasından HST’nin toplama merkezlerine teslim edilmesine kadar geçen süreçte
faaliyet göstermektedir. Bu aşamadan sonra gönderinin yurt dışına nasıl taşındığı ve
nasıl dağıtıldığı noktasında YST’nin herhangi bir kontrolü bulunmamaktadır.
(187) YST ile yürütülen modelde HST’nin müşteriyle direkt teması bulunmamaktadır. YST,
müşterilerine sunduğu hizmete birtakım yeni hizmetler eklemektedir. Örneğin, HST’nin
toplama saati dışında toplama yapılması, paketleme, gümrükleme yapılması, esnek
ödeme seçenekleri sunulması gibi ek hizmetler sunulabilmektedir. YST’ler, birden çok
HST ile çalışabilmekte, ilgili gönderi bakımından hangisi daha uygun ticari koşullar
(genellikle fiyat) sunuyorsa gönderiyi o HST ile taşıtabilmektedir. Nitekim soruşturmaya
taraf HST’ler ve YST’ler arasında bu anlamda bir münhasırlık şartı bulunmadığı
görülmektedir.
(188) Dosya kapsamında incelenen eylemler bakımından perakende seviyesinde hem HST’ler
hem de YST’ler faaliyet göstermektedir. Ancak HST ile YST arasındaki ilişki HST’nin
ürettiği hizmeti YST’ye satması şeklinde gerçekleşen bir ticari ilişkidir. Soruşturma
konusu eylemleri nitelendirmek üzere anılan ilişkinin rekabet hukuku bağlamında
değerlendirilmesi uygun olacaktır.
I.4.2.2. HST-YST Arasındaki Anlaşmanın/İlişkinin Dikey Niteliği
(189) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde15 (2002/2 sayılıTebliğ)
üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla
teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla
yapılan anlaşmalar dikey anlaşmalar olarak adlandırılmaktadır. Tebliğ’e göre rakip
teşebbüsler arasında yapılan dikey anlaşmalar, bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten
yararlanamaz. Ancak sağlayıcının anlaşma konusu malların hem üreticisi hem de
dağıtıcısı olduğu, alıcının ise bu mallarla rekabet eden malların üreticisi değil dağıtıcısı
olduğu dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanır.
(190) Tebliğ’deki bu hükmün nasıl uygulanacağı Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da (Dikey
Kılavuz) açıklanmaktadır. Dikey Kılavuz’un 5. vd. paragraflarında rakip teşebbüsler
arasında yapılan dikey anlaşmalar hakkında şu ifadelere yer verilmiştir:
“Tebliğ’in 2. maddesinin beşinci fıkrasına göre, rakip teşebbüsler arasında yapılan
dikey anlaşmalar, sadece bir istisnai durum haricinde, grup muafiyetinden
yararlanamaz.
Aynı coğrafi pazarda faaliyet gösterip göstermediklerine bakılmaksızın, Türkiye’de
aynı ürün pazarında faaliyette bulunan veya bulunma potansiyeline sahip
sağlayıcılar rakip teşebbüs olarak değerlendirilir.
Sadece dağıtım seviyesinde birbirlerine rakip olan teşebbüsler arasındaki dikey
anlaşmalar, yani sağlayıcının anlaşma konusu malların hem üreticisi hem de
dağıtıcısı olduğu, alıcının ise bu mallarla rekabet eden malların üreticisi değil
dağıtıcısı olduğu dikey anlaşmalar grup muafiyetinden yararlanabilir.
15 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği
20-04/47-25
67/114
Bu şekle göre, Sağlayıcı A ürünlerini hem kendi yavru şirketi (Dağıtıcı a)
vasıtasıyla hem de bağımsız Dağıtıcı C ile yaptığı bir dikey anlaşma aracılığı
ile dağıtmaktadır.
Dağıtıcı C’nin aynı zamanda Sağlayıcı B’nin ürünlerini dağıtıyor ve Sağlayıcı
A’nın da Dağıtıcı a vasıtasıyla dağıtım seviyesinde faaliyet gösteriyor olması
nedeniyle, Sağlayıcı A ile Dağıtıcı C dağıtım seviyesinde birbirlerine rakip
durumdadırlar. Bu iki teşebbüs üretim seviyesinde birbirlerine rakip
olmadıkları için aralarında yapmış oldukları dikey anlaşma Tebliğ
kapsamında bir anlaşmadır.
(191) Görüldüğü üzere, dağıtım seviyesinde birbirlerine rakip gibi gözüken sağlayıcı ve alıcı,
üretim seviyesinde birbirlerine rakip olmadıklarından aralarındaki dikey anlaşmalar
koşulları oluşmuşsa grup muafiyetinden yararlanabilmektedir.
(192) 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri somut olaya uygulandığında HST’ler ile YST’lerin dağıtım
aşamasında birbirlerine rakip oldukları; ancak YST’lerin satın aldıkları hizmeti
üretemedikleri için üretim seviyesinde HST’lere rakip olmadığı, bu nedenle HST-YST
arasındaki anlaşmaların dikey nitelik taşıdığı, bu anlaşmaların koşulları varsa grup
muafiyetinden yararlanabileceği anlaşılmaktadır. Grup muafiyetinden yararlanamayan
dikey kısıtlamalar bireysel muafiyet değerlendirmesine tabi tutulacak; muafiyet
koşullarını taşımıyorsa 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca dikey rekabet ihlali
teşkil edecektir.
(193) Bu açıklamalar ışığında dosya konusu eylemlere yakından bakmak gerekecektir. Önceki
açıklamalarda dosyada UPS, TNT ve DHL ile bunların YST’leri arasındaki ilişkilere
detaylıca değinilmişti. Dosyada soruşturulan bir başka ticari ilişki modeli ise lojistik
firmaları ile yerel posta/kargo taşımacıları arasındaki ilişkidir. Bu ilişki modelinde lojistik
firması, kendi posta/kargo taşımalarını yaptırmak üzere bir posta/kargo taşımacısı ile
anlaşmaktadır. Dosyada söz konusu ilişki içerisindeki posta/kargo taşımacısı teşebbüs
YURTİÇİ KARGO’dur. Lojistik firmasının hizmet verdiği müşteri yine posta/kargo hizmeti
almak istemektedir. Daha düşük fiyatla taşıtabilmek, posta/kargo taşıyan teşebbüsle
ayrıca iletişim kurmadan zaman ve ekonomiden tasarruf etmek gibi amaçlardan dolayı
müşteri, bu hizmeti de lojistik şirketinden talep etmektedir.
(194) Gönderi lojistik şirketine teslim edilmekte, bu şirket ise gönderiyi posta/kargo hizmeti
veren teşebbüse ulaştırmaktadır. Lojistik şirketi, posta/kargo şirketinin dağıtım ağından
20-04/47-25
68/114
faydalanarak müşterisinin gönderilerini alıcıya ulaştırmaktadır. Böylelikle, posta/kargo
şirketinden satın aldığı hizmeti kendi müşterisine tekrar satmaktadır. Bu modelde
YURTİÇİ KARGO HST konumunda, lojistik firmaları ise YST konumundadır.
I.4.2.3. HST-YST Arasındaki Anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
(195) Yukarıda yer verilen ve aşağıda da ayrı ayrı değerlendirilecek olan belgeler
çerçevesinde, HST’lerin, müşterilerine dikey ilişki içinde oldukları YST’ler tarafından satış
yapılmasını kısıtladıkları anlaşılmaktadır. HST’ler tarafından YST’lere getirilen bu müşteri
kısıtlamasının çoğunlukla tek taraflı olduğu, az sayıda örnekte ise karşılılıklık taşıdığı
anlaşılmaktadır.
(196) Genel olarak dikey ilişkilerde alıcıların satış yapabilecekleri müşterilere ya da bölgelere
yönelik olarak getirilen sınırlamalar temelde marka içi rekabeti kısıtlamakta, fiyat
ayrımcılığını kolaylaştırabilecek şekilde pazar paylaşımına yol açma, rekabeti
şeffaflaştırarak işbirliği riskini artırma gibi rekabet karşıtı etkiler de doğurabilmektedir.
HST’ler tarafından YST’lere getirilen müşteri kısıtlaması HST’lerin müşterilerini YST’lerin
rekabetinden korumakta, korunan müşteriler bakımından rekabet sınırlandırılmış
olmaktadır. HST’ler ile YST’ler arasındaki ilişki dikey nitelikte olduğundan bu ilişkide
getirilen ister tek taraflı ister karşılıklı müşteri kısıtlamaları temelde marka içi rekabet
üzerinde etki doğurmakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet kısıtı
teşkil etmektedir.
I.4.2.4. HST-YST Arasındaki Anlaşmaların 2002/2 Sayılı Tebliğ Kapsamında
Değerlendirilmesi
(197) Soruşturulan eylem HST ile YST’ler arasındaki dikey nitelikli ilişkide/anlaşmalarda
getirilen müşteri kısıtlamasıdır. Bu eylem bir sözleşme hükmünden kaynaklanabildiği gibi
bazen de taraflar arasında sadece sözlü olarak uygulanmaktadır.
(198) 2002/2 sayılı Tebliğ 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamındaki dikey anlaşmaların
aynı maddedeki yasaklamadan grup olarak muaf tutulmasının koşullarını
düzenlemektedir. Bir dikey anlaşmaya 2002/2 sayılı Tebliğ’in uygulanabilmesi için
öncelikle sağlayıcının anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki
pazar payının %40’ı aşmaması gerekmektedir. Dosya kapsamında ilk kategori rekabet
ihlalleri entegratörlerle YST’ler arasında uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı
pazarında gerçekleşmektedir. HST’lerin bu pazardaki yaklaşık payları şu şekilde ifade
edilmiştir:
Tablo 1 Uluslararası Ekspres Posta/Kargo Taşımacılığı Pazarı
(1) Küçük Paket (%) Toplam (%)
DHL (…..) (…..)
TNT (Fedex dahil) (…..) (…..)
UPS (…..) (…..)
Diğer (…..) (…..)
(2) Kaynak: TNT ve DHL cevap yazıları
(199) Diğer yandan 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan ağır sınırlamaları (hardcore
restrictions) içeren dikey anlaşmalar aynı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamayacaktır. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde sağlayıcının, alıcıya
sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar
getirmesi halinde dikey anlaşma grup muafiyeti kapsamından çıkmaktadır. Bunun
istisnası, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir
bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanmasıdır. Diğer
bir deyişle sağlayıcı, kendisine veya alıcıya objektif kriterlere göre belirlenmiş münhasır
20-04/47-25
69/114
müşteri grubu tahsis edebilir ve bu gruplara yapılacak aktif satışları sınırlayabilir. Bu
durum, anlaşmayı grup muafiyeti korumasından çıkarmamaktadır.
(200) Dikey Kılavuz’da da belirtildiği üzere, dağıtım ağı kurmak isteyen sağlayıcı teşebbüslerin,
kendisine ya da alıcı konumundaki teşebbüslere münhasır satış bölgeleri veya münhasır
müşteri grupları vermeleri olanaklıdır. Teşebbüslere münhasır bir bölge veya müşteri
grubu vermek suretiyle tanınan koruma mutlak bir koruma değildir. Alıcı teşebbüsler
kendilerine tahsisli bölgeye veya müşteri grubuna satış yaparken sisteme dâhil diğer
alıcıların ancak aktif rekabetinden korunabilirler. Başka bir ifadeyle, sağlayıcı teşebbüs,
kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bölgeye ya da müşteri grubuna
yapılacak aktif satışları kısıtlayabilir. Bu bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif
satışların kısıtlanması ise anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkartan bir ihlal olarak
değerlendirilecektir.
(201) Alıcıların satış yaptığı bölge veya müşteri grubunun münhasır olarak değerlendirilmesi
için ise o bölge veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının veya sadece sağlayıcının
kendisinin aktif olarak satış yapıyor olması gerekmektedir. Belirli bir bölgeye veya müşteri
grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs sayısı iki veya daha fazla ise o bölge veya
müşteri grubu artık münhasır değildir. Bu tür “serbest” bölge veya müşteri grubundaki
müşterilere herhangi bir alıcı dilediği gibi aktif olarak satış yapabilmelidir. Serbest
bölgelerde aktif veya pasif satışların engellenmesi rekabet ihlali oluşturacaktır.
(202) Soruşturma konusu eylemlere bakıldığında, HST’lerin daha önceden çalışmakta olduğu,
halen hesaplarında aktif olduğu görülen ya da “cari” olarak andıkları ve hâlihazırda HST
ile çalışmakta olan müşterilere YST’lerin satış yapmasını yasakladığı görülmektedir.
Dolayısıyla HST’lerin dağıtım ağı kurmaya yönelik ve objektif kriterlere göre belirlenmiş
münhasır bir müşteri grubu ya da bölge belirlemedikleri, YST’lerin aynı müşteri gruplarına
satış yaptığı görülmektedir. Bu durum, münhasır değil serbest müşteri grubunun varlığını
göstermektedir. Nitekim HST’ler de böyle bir münhasır müşteri grubunun varlığını ortaya
koyamamışlardır. Üstelik tespitlere konu yazışma içeriklerine bakıldığında aktif satışlar
kadar pasif satışların da yasaklandığı anlaşılmaktadır. Öyle ki müşterinin kendisi HST’yi
bırakıp direkt YST’den hizmet almak istediğinde bu talebi reddedilmektedir. Dolayısıyla,
gerek objektif kriterlere göre tespit edilmiş münhasır müşteri gruplarının olmayışı,
gerekse hem aktif hem de pasif satışların yasaklanmış olması
soruşturulan eylemleri grup muafiyeti kapsamından çıkarmaktadır. Bu bağlamda, TNT
ve UPS’nin pazar payları %40 eşiğinin altında kalsa da, hem TNT ve UPS hem de DHL
EXPRESS bakımından soruşturma konusu eylemler ağır rekabet sınırlaması teşkil
ettiğinden bu teşebbüslerin YST’lerle yaptıkları ve söz konusu müşteri kısıtlamalarını
içeren anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanmaları söz konusu değildir.
(203) Bu açıklamalar YURTİÇİ KARGO için de geçerlidir. YURTİÇİ KARGO ile lojistik firmaları
arasındaki ilişkinin de bir yeniden satış ilişkisi olduğu; YURTİÇİ KARGO’dan alınan
hizmetin lojistik firmalarınca kendi müşterilerine yeniden satıldığı değerlendirilmiştir. Bu
cihetle, söz konusu ilişkide YURTİÇİ KARGO HST konumunda olup lojistik firmaları da
YST durumundadır. YURTİÇİ KARGO ile YST’leri arasındaki müşteri kısıtlamaları içeren
anlaşmaların da, yukarıda açıklanan gerekçelerle, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
20-04/47-25
70/114
I.4.2.5. HST-YST Arasındaki Anlaşmaların 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
(204) HST’ler ile YST’ler arasındaki soruşturmaya konu eylemlerin bireysel muafiyetten
yararlanıp yararlanamayacağı ise ayrıca değerlendirilebilir. Rekabete aykırı eylemler
bireysel muafiyetten faydalanmak için şu dört koşulu aynı anda sağlamalıdır:
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması.
(205) Muafiyetin ilk şartı, üretimin ve dağıtımın iyileştirilmesi, teknik ve ekonomik gelişmenin
artması ile ilgilidir. Sadece pazar gücünden veya rekabeti bozucu davranıştan
kaynaklanan maliyet avantajları kabul edilemez. İkinci şart bağlamında, ekonomik
yararlar sadece anlaşma tarafları lehine değil aynı zamanda tüketici lehine de olmalıdır.
Genellikle yararların tüketicilere aktarılması ilgili pazardaki rekabetin yoğunluğuna
bağlıdır. Rekabetçi baskı, normalde, maliyet tasarruflarının düşük fiyat olarak tüketicilere
yansımasına yol açar veya teşebbüslerin pazara daha hızlı bir şekilde ürün sunmasını
teşvik eder. Bu nedenle eğer ilgili pazarda anlaşma taraflarını etkili bir şekilde sınırlayan
yeterli rekabet sağlanıyorsa, rekabetçi süreç normal olarak tüketicilerin ekonomik
yararlardan adil bir pay almalarını sağlar. Yukarıda sıralanan son şart ise, çeşitli pozitif
etkilerin elde edilmesi için en az rekabeti bozucu sınırlamaların seçilmesini sağlamada
rol oynar.
(206) Münhasır müşteri tahsisinden ortaya çıkabilecek olası rekabet riski, marka içi rekabetin
zayıflaması ve/veya dağıtıcı ile rakipleri arasında işbirliğinin kolaylaşmasıdır. Münhasır
müşteri tahsisi esas olarak ara mallarla ve ürünle ilgili farklı özel istekleri olan müşteri
gruplarının ayrılabildiği hallerde toptancı seviyesindeki nihai ürünlerle ilgili olarak
uygulanır. Münhasır müşteri tahsisi özellikle, dağıtıcıların kendi müşteri sınıfında yer alan
teşebbüslerin ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için özel uzmanlığa ve know-how’a yatırım
yapmaya ihtiyaç duyulduğu hallerde etkinlik yaratacaktır. Nihai tüketicilerin münhasıran
tahsisinin herhangi bir etkinliğe yol açması pek mümkün değildir ve bu nedenle de
muafiyet olasılığı son derece düşüktür.
(207) Mevcut dosya bakımından ise, HST’lerin dağıtım seviyesinde müşteri paylaşımı
yaparken belli müşteri gruplarının ihtiyaçlarını karşılamak için özel uzmanlığa ve know-
how aktarımına yatırım yapmaya duyulan bir ihtiyaç içinde olmadıkları görülmektedir.
Nitekim HST’lerin savunmalarında, HST ile yeniden satış sözleşmesi yapmak
isteyenlerde teknik bir kapasitenin, kurulu bir hizmet ağının veya know-how’ın
aranmadığı belirtilmiştir. YST’nin temel edimi, müşteriden gönderiyi alıp HST’ye teslim
etmektir. Bu edimin ifasında özel bir uzmanlık veya bilgi gerekmediği
değerlendirilmektedir. Nitekim HST’ler de buna dayalı bir münhasır müşteri grubu tayin
etmemiştir. Dağıtımı iyileştirmek amacıyla getirilen herhangi bir objektif kriter olmaksızın
nihai müşteri paylaşımı yapmak, bireysel muafiyet bağlamında herhangi bir etkinlik
doğurmayacaktır. Dolayısıyla, HST’ler ile YST’ler arasındaki anlaşmada getirilen müşteri
kısıtlamasının bireysel muafiyetin ilk koşulunu taşımadığı anlaşılmaktadır.
(208) Soruşturulan müşteri kısıtlaması uygulamasının tüketici seçeneklerini sınırladığı
değerlendirilmektedir. Tüketici HST’nin müşterisi olması durumunda YST üzerinden
gönderi yapamamakta ve YST ile çalışmaktan sağlayabileceği yararlardan mahrum
20-04/47-25
71/114
kalmaktadır. Aynı tespit tam tersi durumlar için de geçerlidir. Bu anlamda söz konusu
eylemin tüketicinin seçeneklerini kısıtlayarak tüketici refahı üzerinde olumsuz bir etki
doğurduğu değerlendirilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan bireysel
muafiyet koşullarının kümülatif nitelik taşıması nedeniyle, yukarıdaki değerlendirmeler
çerçevesinde ilk iki koşulu taşımadığı anlaşılan soruşturma konusu anlaşmalar hakkında
son iki şart bakımından ayrıca inceleme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
(209) Açıklamalar çerçevesinde HST’ler ile YST’ler arasındaki anlaşmaların, içerdikleri müşteri
kısıtlamaları nedeniyle bireysel muafiyetten de faydalanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu cihetle, HST’ler ile YST’ler arasındaki müşteri kısıtlaması içeren anlaşmaların 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.
(210) YST’ler ihlal teşkil ettiği sonucuna ulaşılan anlaşmalara taraf olmakla birlikte bu
anlaşmaların dikey niteliğinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Teşebbüsler
arasındaki dikey nitelikli dağıtım/yeniden satış ilişkilerinde dağıtım/yeniden satış
politikasını belirleyen teşebbüs çoğunlukla sağlayıcı olmaktadır. Sağlayıcı kendi
ürünlerinin kimler tarafından, kimlere, nasıl, hangi koşullar altında dağıtılacağının
belirleyicisi konumunda olmaktadırlar. İlişkinin güçlü tarafındaki sağlayıcı karşısında
dağıtıcılar/yeniden satıcılar “tabii olan” konumundadır. Nitekim taraflar arasındaki
ilişkideki koşulların, kısıtlamaların uygulanmasını dayatma gücü de çoğunlukla
sağlayıcıda olmaktadır. Dağıtıcıların/yeniden satıcıların, sağlayıcıyla ve diğer
dağıtıcılar/yeniden satıcılarla olan ilişkilerinin koşullarını düzenlemekte, şekillendirmekte
pasif konumda olmaları, etkin bir irade göstermemeleri; asıl aktif rol oynayanın, dikte
edenin çoğunlukla sağlayıcı olması hususları dikkate alınarak, yerleşik rekabet hukuku
uygulamamızda dikey rekabet ihlalinden sadece sağlayıcının sorumlu tutulduğu çok
sayıda karar bulunmaktadır. Soruşturma konusu dikey anlaşmaları ve bu anlaşmalarda
YST’lerin HST’ler karşısındaki konumlarını, bu çok sayıdaki Kurul kararına konu dikey
ilişkilerden ve o ilişkilerde yeniden satıcı/dağıtıcıların sağlayıcı karşısındaki
konumlarından farklılaştıran bir husus bulunmamaktadır.
(211) Açıklamalar çerçevesinde HST konumundaki TNT, UPS, DHL EXPRESS ve YURTİÇİ
KARGO’nun 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri; YST konumundaki diğer 32
teşebbüse ise ihlal isnadında bulunamayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.
I.4.3. Teşebbüs Bazında Rekabet İhlali Değerlendirmesi
Rekabet ihlalinden hangi HST’nin hangi delillere dayanılarak sorumlu tutulması
gerektiğine ilişkin değerlendirmeye bu bölümde yer verilecektir.
I.4.3.1. UPS’ye İlişkin Değerlendirmeler
(212) Türkiye'de uluslararası ekspres küçük paket taşımacılığı hizmeti veren küresel bir
entegratör olan UPS aynı zamanda yurt içi ekspres küçük paket taşımacılığı da
yapmaktadır. İlk faaliyet alanında UPS aşağıdaki YST’lerle yeniden satış ilişkileri
kurmuştur. UPS’ye ilişkin ihlal değerlendirmeleri bu yeniden satış ilişkisi kapsamında
yapılmaktadır.
UPS-ASE (Belge 1)
(213) 15.05.2017 tarihli ASE iç yazışmasında, UPS ekonomik servisi ile fiyat verilen
müşterilere artık fiyat verilemediği, mal kaçırıldığı ifadeleri yer almaktadır. Bu ifadeler,
savunmalarla beraber değerlendirildiğinde ne ASE ne de UPS aleyhine delil teşkil
etmediği kanaatine ulaşılmıştır.
20-04/47-25
72/114
UPS-ARAS (Belge 2, 3, 4)
Bu iki teşebbüs Temmuz 2017’de yeniden satış sözleşmesi imzalamıştır. 06.12.2017
tarihinde UPS Konya bayisi, UPS merkezinden aralarında ARAS’ın da bulunduğu
YST’ler tarafından kendi müşterisine teklif verilmesinin engellemesini istemektedir.
UPS’nin, söz konusu bayiye nasıl cevap verdiği bilinmemektedir. Ancak UPS hakkındaki
diğer delillerle beraber değerlendirildiğinde, bu belge Konya bayisinin isteğinin temelsiz
olmayabileceğine, UPS’nin müşteri kısıtlaması getirmiş olabileceğine işaret etmektedir.
UPS-PTS (Belge 5 ve 6)
(214) 10.07.2017 tarihli UPS-PTS arasındaki yazışmalarda, bir müşteriye PTS’nin teklif
vermesi üzerine UPS tepki göstermiştir. PTS ise müşteriyle 2015 yılından beri
çalışageldiklerini belirtmiştir. UPS müşterinin 2009 yılından beri kendileriyle çalıştığını
söyleyerek uyarısını tekrar etmiştir.
(215) Yazışmalarda UPS’nin kendi müşterisinden PTS’yi uzak tutma yönündeki eylemi net
olarak görülmektedir. PTS’nin verdiği cevapta, söz konusu müşterinin kendisine ait
olduğunu söylediği görülmektedir. Özetle yazışmalar, UPS’in PTS’ye müşteri kısıtlaması
getirdiğini ve PTS’nin UPS tarafından getirilen sınırlamayı uyguluyor olduğunu
göstermektedir.
UPS-AIREXPRESS (Belge 8)
(216) 10.07.2017 tarihli bir yazışmada, bir UPS çalışanı “geçen yıl bir UPS müşterisine giren
AİREXPRESS’i kavga dövüş çıkardığını” ifade etmektedir. Bu yazışma UPS’nin rekabet
karşıtı eylemine delil teşkil etmektedir. Buna göre, 2016 yılında UPS’nin, YST’lere yönelik
olarak müşteri kısıtlaması yapmakta olduğu anlaşılmaktadır. Bu tarihin en geç
31.12.2016 olabileceği dikkate alındığında UPS hakkındaki en erken delilin bu tarihe
tekabül ettiği ve anılan teşebbüsün rekabet karşıtı eylemlerinin bu tarihte başladığı
sonucuna ulaşılmıştır.
UPS-ASİLKAR (Belge 9)
(217) 24.08.2017-03.11.2017 tarihli UPS iç yazışmalarında UPS, birlikte çalışmak istediği bir
müşteriyle ASİLKAR’ın çalışmaya başladığını öğrenmiştir. UPS yetkilileri bu durumdan
duydukları rahatsızlığı ASİLKAR’a bir toplantı yaparak iletmek istemiştir. Yazışmalar
sonrası görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair dosya kapsamında bilgi
bulunmamaktadır. Öte yandan UPS’nin YST’leri kendi müşterilerinden uzak tutma
yönündeki politikası bu tespitten de anlaşılmaktadır.
UPS-SOLMAZ NAKLİYAT ve CLG (Belge 10)
(218) 18.08.2017 tarihli UPS yazışmasında, (…..) adlı müşteriye bir YST’nin satış yaptığının
öğrenildiği görülmektedir. Bunun üzerine UPS, satışı kimin yaptığını tespit etmek için
SOLMAZ NAKLİYAT ile görüşmüş, direkt bağlantısının olmadığını öğrenmiş ve anılan
müşteriye CLG’nin satış yapmış olabileceğine dair düşüncesi oluşmuştur.
(219) Söz konusu yazışmalar UPS’nin YST’leri kendi müşterilerinden uzak tutma yönündeki
politikasını ortaya koymaktadır.
UPS-MNG KARGO (Belge 11-19)
(220) Bu iki teşebbüs arasındaki ilişki hem ASE’nin, hem MNG KARGO’nun hem de UPS’nin
yazışmalarında ortaya konmaktadır. 31.07.2017 tarihli ASE iç yazışmasında, UPS
müşterisi olduğu gerekçesiyle ASE’nin gönderilerini MNG KARGO’nun almaktan
kaçındığı belirtilmiştir. 25.08.2017 tarihli UPS iç yazışmasında, MNG KARGO’nun UPS
müşterilerine teklif verilmesinden duyulan rahatsızlık dile getirilmektedir.
20-04/47-25
73/114
(221) 23.08.2017 (iki yazışma), 29.08.2017 (iki yazışma), 03.10.2017, 25.10.2017 tarihli MNG
KARGO iç yazışmalarında UPS müşterilerine teklif verilmemesi ya da yüksek fiyat teklif
ederek müşterinin teklifi kabul etmemesi sağlanmak istenmiştir. Bu yazışmalar MNG
KARGO’nun UPS tarafından getirilen müşteri kısıtlamasına riayet ettiği anlamına
gelmekte olup UPS açısından ihlalin delili niteliğindedir.
(222) 10.10.2017 tarihli MNG KARGO-UPS yazışmasında ise, MNG’nin M. A. A. adlı
müşterisine UPS’nin teklif vermesinden şikâyetçi olmuş, bunu UPS’ye yolladığı e-posta
ile dile getirmiştir. Bu noktada MNG KARGO’nun da kendi müşterilerini korumaya yönelik
bir isteğinin olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, dikey ilişki bağlamında pasif
konumda bulunan MNG KARGO’nun sağlayıcı konumundaki UPS nezdinde bu isteğini
kabul ettirebildiğine dair herhangi bir bulgu söz konusu değildir.
UPS-STF (Belge 20)
(223) 06.10.2017-13.10.2017 tarihlerinde yapılan yazışmalardan STF’nin bir UPS müşterisine
satış yapmasından duyulan rahatsızlık dile getirilmekte, şirket içi yazışmada YST’lerin
UPS müşterilerine “dokunamayacağı” belirtilmektedir. Bu bağlamda söz konusu belge
UPS’nin rekabet karşıtı eylemini ortaya koymaktadır.
UPS-KARGO DÜNYA (Belge 21)
(224) KARGO DÜNYA’nın UPS ile ilişkisi, yerinde inceleme ve görüşme tutanağında yer alan
ifadelerinden anlaşılmaktadır. Tarihi belli olmayan bir döneme ilişkin olarak KARGO
DÜNYA yetkilisi,
“DHL [EXPRESS], daha önceden kendi listelerinde olan bazı müşterilerine
girdiğimizde bize uyarıda bulundu. Fakat şimdi benim sabit müşterim bulunmakta
ve DHL [EXPRESS]’nin müşterisini almam gibi bir durum bulunmamaktadır.
DHL bizim uzun yıllardır çalıştığımız bir müşterimize teklif götürmüş. Müşteriden
elde edilen bilgilere göre bizim verdiğimiz fiyattan çok daha düşük fiyatlar teklif
edilmiş. Bu konu DHL [EXPRESS] ile konuşulduğunda, kendileriyle tartıştık ve biz
ticaret yapıyoruz cevabı alındı.
DHL[EXPRESS] resellarlar arasında da fiyat ayrımcılığı yapıyor, aynı koşullara
sahip firmalara farklı fiyatlar veriyor.
……
Aynı sıkıntılar UPS ile de yaşandı. Onların müşterilerine de giremiyoruz.
…….”
şeklinde beyanda bulunmuştur. UPS hakkındaki “Aynı sıkıntılar UPS ile de yaşandı.
Onların müşterilerine de giremiyoruz” ifadesinden UPS’nin uyguladığı müşteri kısıtlaması
politikası anlaşılmaktadır.
(225) Sonuç olarak UPS’nin, YST’leriyle arasındaki ticari ilişkide 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesine aykırı dikey rekabet kısıtlamaları getirmek suretiyle rekabet ihlali
gerçekleştirdiği değerlendirilmektedir. Bu eylemlere ilişkin belgelerin tamamı 2017 yılına
aittir. Her ne kadar UPS’nin AIREXPRESS ile arasındaki ilişkisindeki rekabete aykırı
davranışın 2016 yılında gerçekleştiği belirtilmiş olsa da, bu eylemin tam tarihinin belli
olmadığı görülmekte olup 2017 yılındaki son belge tarihinden geriye doğru bir yıldan fazla
bir süre boyunca devam ettiğine ilişkin tespitte bulunulamamaktadır. Bu nedenle UPS’nin
gerçekleştirdiği rekabet ihlalinin bir yıldan az süreli olduğunun kabul edilebileceği
sonucuna ulaşılmıştır.
20-04/47-25
74/114
I.4.3.2. TNT’ye İlişkin Değerlendirmeler
(226) TNT, kara yolu ve hava yolu araçları ile uluslararası küçük paket teslimatı ve yük
taşımacılığı hizmetleri sağlamakta olup uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı
alanında HST konumunda faaliyet göstermektedir. TNT pazarda YST olarak faaliyet
gösteren pek çok teşebbüs ile yeniden satış sözleşmeleri imzalamıştır. Bu
sözleşmelerde, YST’nin TNT’nin müşterilerine teklif vermemesi yönünde hükümler yer
almaktadır. YST’nin TNT müşterisine teklif vermesi halinde; TNT fiyat taleplerini aynı
gerekçeyle reddetmektedir. TNT’nin müşterilerine teklif vermekten kaçındığı YST’leri de
bulunmaktadır. TNT’de yapılan yerinde incelemelerde pek çok yeniden satış
sözleşmesine ulaşılmıştır.
(227) CEMAL BOZASLAN, TURİMEKS, DEMİRTAŞ, ELİ, DFN, ÇINARTAŞ, PTS ve YURTİÇİ
LOJİSTİK adlı teşebbüslere ilişkin olarak yalnızca yerinde incelemede elde edilen
sözleşmeler bulunmaktadır. Bu sözleşmelerin bazılarında YST’nin “TNT’nin aktif olarak
çalışan accountlu (hesap numaralı) müşterilerine” teklif vermemesini veya “TNT’nin
abonesi olan firmalara” kesinlikle teklif vermemesini öngören hükümler yer almaktadır.
TNT - HİPEX ve ANTREPO (Blege 24-29)
(228) TNT ile ANTREPO arasında imzalanmış olan 01.12.2015 tarihli sözleşmede
ANTREPO’nun TNT müşterisine girmemesi yönünde bir hüküm bulunmaktadır. TNT ile
HİPEX arasında 08.03.2014 ve 01.12.2015 tarihlerinde imzalanan sözleşmelerde de
aynı hüküm yer almaktadır.
(229) 14.12.2015 tarihli e-postada TNT, HİPEX’e anılan hükmü hatırlatma ihtiyacı duymuştur.
22.03.2018 tarihli e-postada ise TNT, kendi düzenli müşterisi olduğundan bahisle
HİPEX’in fiyat talebini reddetmiştir.
(230) Bununla birlikte, 18.08.2015 tarihli bir e-postada HİPEX, ANTREPO’nun kendi
müşterisine teklif verdiğini öğrenerek durumu TNT’ye şikâyet etmiştir. TNT de, HİPEX’ten
kendisinin daha eski müşterisi olduğunu ispat etmesi halinde ANTREPO’ya teklif
vermemesi yönünde baskı yapacağını belirtmiştir. Öte yandan, söz konusu yazışmadan
TNT’nin sadece kendi müşterisine YTS’ler tarafından satış yapılmasını engellemediği,
aynı zamanda YST’lerin birbirlerinin müşterilerine gitmemelerini de istemiş olabileceği
anlaşılmaktadır. Buna karşın, TNT’nin HİPEX’in şikâyetinden sonra ANTREPO ile
iletişime geçerek baskı yapıp yapmadığı bilinmemektedir.
TNT-CLG (Belge 30, 31, 32)
(231) TNT ile CLG arasında akdedilen ve süresi bir yıl olan 27.10.2015 ve 26.09.2017 tarihli
sözleşmelerde CLG’nin TNT müşterilerine satış yapmaması yönünde rekabeti kısıtlayan
hükümler bulunmaktadır. Ancak 23.11.2017 tarihli sözleşmede bu hükmün bulunmadığı
görülmektedir.15.09.2015 ve 12.02.2017 tarihli yazışmalarda CLG’nin de TNT’nin kendi
müşterilerine teklif vermemesi yönünde bir isteğinin olduğu anlaşılmaktadır. Bu isteğe
TNT’nin nasıl bir tepki verdiği bilinememektedir.
TNT-UKGS (Belge 33)
(232) İki teşebbüs arasında 31.03.2016 tarihli yazışmada TNT, UKGS’nin çalıştığı firmanın
kendi müşterisi olduğunu söyleyerek taşıma yapmayı reddetmiştir. UKGS ise TNT
müşterilerine satış yapmamaya hassasiyet gösterdiklerini vurgulamış, bu işlemde
gönderici firmanın değil alıcının kendi müşterileri olduğunu söylemiş ve gönderiyi TNT ile
göndermekten vazgeçmiştir. Söz konusu belge de TNT aleyhine delil teşkil etmektedir.
20-04/47-25
75/114
TNT-ASE (Belge 34)
(233) ASE çalışanları arasındaki 06.04.2016 tarihli yazışmada TNT’ye “centilmenliğe aykırı” bir
davranışın olmayacağı konuşulmuştur. Bu yazışmada yine TNT’nin ASE’yi kendi
müşterilerine satış yapmaması konusunda uyardığı, YST’nin de bu uyarıya uygun olarak
hareket edeceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu belge de TNT’nin YST’lere
uyguladığı müşteri kısıtlamasının delili niteliğindedir.
TNT-UDT (Belge 35-39)
(234) 26.09.2016 tarihinde imzalanan ve süresi bir yıl olan sözleşmede UDT’nin TNT abonesi
olan firmalara kesinlikle teklif vermeyeceğine dair bir hüküm bulunmaktadır. Ayrıca
16.11.2017 tarihli e-postada UDT, TNT müşterilerine teklif vermeme, bu müşteriler ile
çalışmama yönünde uyarılmıştır.
(235) Öte yandan 22.11.2016 ve 02.02.2017 tarihli yazışmalarda, UDT yetkilisinin kendi
müşterisi olduğunu belirttiği firmalara TNT’nin teklif vermesinden şikâyetçi olduğu, bunun
yapılmamasını istediği görülmektedir. TNT’nin de “UDT ile çalıştığını söyleyen firmalara
girmek gibi bir tarzımız olmadı ve olmayacaktır.” ifadeleriyle bu talebe olumlu tepki verdiği
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla taraflar arasındaki ilişkide müşteri kısıtlamasının karşılıklı
olduğu anlaşılsa da, daha önce açıklandığı üzere, bu ilişkide dikey rekabet kısıtını
getirme iradesi ve bu kısıtın uygulanmasını dayatma gücü asıl olarak sağlayıcıda
bulunduğundan, UDT’nin ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
TNT-ASSET (Belge 40-52)
(236) İki teşebbüs arasında Ocak 2017 ile Ekim 2017 arasında yapılan yazışmalarda TNT’nin
kendi müşterileri oldukları gerekçesiyle çeşitli müşteriler için ASSET’in teklif taleplerini
reddettiği görülmektedir.
TNT-ASLANSOY (Belge 53 ve 54)
(237) Dosya kapsamında elde edilen ve ASLANSOY’un TNT müşterilerine teklif vermemesine
yönelik düzenleme içeren sözleşmenin 27.03.2017 ile 27.03.2018 tarihlerinde geçerli
olmak üzere imzalandığı görülmektedir. Nitekim 06.04.2017 tarihli e-postada
ASLANSOY, teklif vermek istediği bir müşteriyi TNT’nin müşterisi olduğu endişesiyle
TNT’ye bırakmak istemiştir. TNT ise paketleme, paletleme gibi ihtiyaçlarına cevap
veremeyeceği için müşteriyle ASLANSOY’un devam etmesine izin vermiştir. Söz konusu
belge de TNT’nin YST’lerine getirdiği müşteri kısıtlamasına delil teşkil etmektedir.
TNT-SÜRAT KARGO (Belge 55 ve 56)
Dosya kapsamında, SÜRAT KARGO’nun TNT müşterilerine yönelik bir satış çabası içine
girmemesi gerektiği hükmünü barındıran tarihsiz bir sözleşme elde edilmiştir. Ancak 08-
11.05.2017 tarihli yazışmalardan SÜRAT KARGO’nun, kendi müşterisine teklif veren
TNT Ankara bölgesi çalışanlarından şikâyetçi olduğu anlaşılmaktadır. Yazışmalarda,
SÜRAT KARGO ile TNT arasında çerçevesi çizilmiş etik bir anlaşma olduğu
vurgulanmıştır. Yazışmadan, SÜRAT KARGO müşterilerinden uzak durulması gerektiği
konusunda TNT çalışanları arasında fikir birliği bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada,
her ne kadar taraflar arasındaki ilişkide müşteri kısıtlamasının karşılıklı olduğu anlaşılsa
da, daha önce açıklandığı üzere bu ilişkide dikey rekabet kısıtını getirme iradesi ve bu
kısıtın uygulanmasını dayatma gücü asıl olarak sağlayıcıda bulunduğundan SÜRAT
KARGO’nun ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
20-04/47-25
76/114
TNT-ARAS KARGO (Belge 57 ve 58)
(238) Bu iki teşebbüs arasındaki ilişkide rekabet kısıtı içeren e-posta yazışmaları 20.06.2017
tarihinde ve 13.12-2017-10.01.2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Yazışmalarda TNT’nin
bazı firmalar için kendi müşterisi oldukları gerekçesiyle ARAS’a fiyat vermediği
görülmektedir.
TNT-AIREXPRESS (Belge 59, 60, 61)
(239) ASE’de ve TNT’de yapılan yerinde incelemelerde 2016 yılına ilişkin TNT’nin YST’lerde
çalışma koşullarını içeren bir sözleşme taslağı elde edilmiştir. Taslakta, YST’nin “TNT
müşterisine girmemesi ön şarttır. TNT Internatinal Express müşterilerine yönelik bir satış
çabası içerisine girmeyecek” şeklinde ifadeler yer almaktadır. Buna ilişkin yazışma
TNT’de 18-22.11.2016 tarihlerinde yapılmıştır.
(240) 27.10.2017 ve 08.11.2017 tarihlerinde yapılan e-posta yazışmalarında TNT’nin kendi
müşterisi olduğu gerekçesiyle AIREXPRESS’in teklif alma taleplerini reddettiği
görülmektedir.
TNT-GAMA (Belge 62)
(241) 16.11.2017 tarihli yazışmada TNT kendi müşterisi olduğundan bahisle söz konusu
müşteri için GAMA’nın teklif talebini reddetmiştir.
TNT-DRN (Belge 63 ve 64)
(242) İki teşebbüs arasında, DRN’nin TNT müşterilerine yönelik bir satış çabası içerisine
girmeyeceğine ilişkin tarihsiz bir sözleşme elde edilmiştir. 25.01.2018 tarihli e-postada,
TNT İzmir Bölgesine ait olduğu belirtilen bir müşteri için DRN’ye fiyat verilemeyeceği
ifade edilmiştir.
TNT-GSP (Belge 65 ve 66)
(243) İki teşebbüs arasında GSP’nin TNT müşterilerine teklif vermesini yasaklayan ve süresi
bir yıl olan sözleşme 20.11.2013 tarihinde imzalanmıştır. Ancak 05.02.2018 tarihinde
TNT’nin GSP’ye gönderdiği e-postada TNT müşterisi olduğu için (…..)’a GSP üzerinden
teklif verilemeyeceği belirtilmiştir.
TNT-ÖYKÜ LOJİSTİK (Belge 67)
(244) TNT ile ÖYKÜ LOJİSTİK arasındaki tarihsiz sözleşmede yer alan hüküm, diğerlerinden
farklılık arz etmektedir. Hüküm, “TNT ve Öykü Lojistik A.Ş. firmaları karşılıklı olarak
birbirlerine ait müşterilere teklif sunmayacaklardır.” şeklinde kaleme alınmıştır.
Dolayısıyla taraflar arasındaki ilişkide müşteri kısıtlamasının karşılıklı olduğu anlaşılsa
da, daha önce açıklandığı üzere, bu ilişkide dikey rekabet kısıtını getirme iradesi ve bu
kısıtın uygulanmasını dayatma gücü asıl olarak sağlayıcıda bulunduğundan, ÖYKÜ
LOJİSTİK’in ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmektedir. Süre
bakımından ise; TNT ile YST’ler arasında imzalanan sözleşmelerin süresi bir yıl olduğu
için TNT-ÖYKÜ LOJİSTİK arasındaki sözleşmenin de bir yıllık olduğu
değerlendirilmektedir.
(245) Dosya kapsamında elde edilen delillerden, TNT’nin UPS’e ve DHL EXPRESS’e görece
çok daha fazla sayıda YST ile rekabet kısıtı içeren sözleşmeler imzaladığı görülmektedir.
TNT’nin söz konusu rekabet ihlalini gerçekleştirdiğine dair dosyada bulunan en eski
tarihli delil, 20.11.2013 tarihinde GSP ile imzalanan ve GSP’nin TNT abonesi olan
firmalara kesinlikle teklif vermeyeceğine ilişkin hükmü içeren sözleşmedir. Son delil ise,
Belge 29’da yer alan TNT ile HİPEX arasındaki 22.03.2018 tarihli e-posta yazışmasıdır.
20-04/47-25
77/114
Dolayısıyla, TNT’nin 20.11.2013 ile 22.03.2018 tarihleri arasında 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3.3. DHL EXPRESS’e İlişkin Değerlendirmeler
(246) UPS ve TNT ile birlikte üç küresel entegratörden biri olan ve DHL GRUP bünyesinde
faaliyet gösteren DHL EXPRESS’in ana ve temel faaliyet konusu uluslararası hızlı hava
kargo hizmetidir.
DHL EXPRESS-ASE (Belge 68)
(247) 16.03.2011 tarihli ASE iç yazışmasında, DHL EXPRESS ile yapılan anlaşmadaki
centilmenlik şartı gereği DHL EXPRESS müşterisinin gönderisini DHL EXPRESS ile
taşıtamayacakları belirtilmiştir. Söz konusu yazışma DHL EXPRESS’in uyguladığı
müşteri kısıtlamasını ortaya koymakta olup DHL EXPRESS’in anılan rekabet ihlalini
gerçekleştirdiğine delil teşkil etmektedir.
DHL EXPRESS-SÜRAT KARGO (Belge 69 ve 70)
(248) 03.12.2014 tarihli DHL EXPRESS iç yazışmasında, SÜRAT KARGO özelinde YST’lerin
DHL EXPRESS müşterisine teklif veremeyeceği ifade edilmektedir. DHL EXPRESS
yetkilileri, centilmenlik anlaşması gereği YST’lerin DHL EXPRESS ile çalışan müşterilere
teklif vermemeleri, verseler bile geri çekmeleri gerektiğini belirtmişlerdir. Bunun SÜRAT
KARGO’ya yazılı olarak bildirilip bildirilmediğini öğrenmek için SÜRAT KARGO yetkilisi
ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirilmek istenmektedir. Yazışma içeriğinde özetlenen
durum, DHL EXPRESS’in YST’lere uyguladığı müşteri kısıtlaması politikasını ortaya
koymaktadır.
(249) Öte yandan 12.04.2017 tarihli SÜRAT KARGO-DHL EXPRESS yazışmasında farklı bir
durum tartışılmaktadır. SÜRAT KARGO yetkilisi DHL EXPRESS’e gönderdiği e-postada
(Belge 70);
“Yaklaşık 1 hafta önce Müşterisel olarak DHL Kayseri ile olağan bir sıkıntı yaşadık,
DHL bizim 2 yıldır çalıştığımız müşteriye fiyat vermiş. Bu çok normal bir durum.
Aynı şekilde bu bizim tarafımızdan da yapılabiliyor.
Ancak bu gibi durumlarda biz (…..) Bey ile iletişime geçip konuyu çözüme
kavuşturuyorduk, gerçi sürekli bizim tarafımızdan müşteriye fiyat verildiğinden
dolayı (…..) beyin ricası ile müşterilerden teklifimizi geri çekiyorduk, centilmenlik
çerçevesi içerisinde…
Aynı durum bahsettiğim 1 hafta önce bu sefer sizin tarafınızdan yaşandı, ve bugün
(…..) beye konuyu ilettim, ancak bundan sonraki süreçte Rekabet Kurulu diye bir
durumdan bahsetti ve olumsuz yanıt verdi.
Şimdi size sormak istiyorum, aylık ortalama (…..) bin ciro veren müşterinizin size
karşı tutumunu göz önünde bulundurarak yapılan dönüşün ne kadar centilmenlik
çerçevesine girdiğini söylermisiniz.
Konu hakkında bizzat desteğinizi rica ediyorum. Umarım ilerde de bu gibi
sıkıntıları geçmişte olduğu gibi çözüme kavuştururuz”
ifadeleri yer almaktadır. SÜRAT KARGO, o ana kadar genellikle kendilerinin DHL
EXPRESS müşterisine teklif verdiğini, bunun öğrenilmesi üzerine teklifin geri çekildiğini
belirtmiştir. Sonrasında ise Kayseri’de bir müşteriye DHL EXPRESS’in teklif verdiği
öğrenilmiş ve DHL EXPRESS’ten teklifi geri çekmesi istenmiştir. DHL EXPRESS ise
Rekabet Kurulunun varlığını hatırlatarak bu talebi reddetmiştir.
20-04/47-25
78/114
(250) Bu yazışmadan, müşteri kısıtlamasının yazışma tarihine kadar DHL EXPRESS
tarafından SÜRAT KARGO’ya uygulatılmakta olduğu anlaşılmaktadır. Önceki
yazışmayla beraber ele alındığında, DHL EXPRESS’in SÜRAT KARGO’ya karşı
03.12.2014 tarihinde başlayan müşteri kısıtlaması uygulamasının, Belge 69 ve 70’e konu
yazışmanın tarihine kadar (12.04.2017) devam ettiği görülmektedir. Diğer yandan Belge
70’den adı geçen entegratör karşısında pasif konumda bulunan SÜRAT KARGO’nun
kendi müşterilerini DHL EXPRESS’den koruma isteğinin bulunduğu görülse de, bunun
DHL EXPRESS tarafından kabul görmediği, dolayısıyla SÜRAT KARGO’nun tek taraflı
temennisi olmanın ötesine geçmediği anlaşılmaktadır.
DHL EXPRESS-ARAS KARGO (Belge 71)
(251) 07.01.2016 tarihli DHL EXPRESS iç yazışmasında “Son zamanlarda OB Aras Kargo
gönderileri için, Aras Kargo müşterilerin açtırdığı dosyalara denk geliyoruz. Aras Kargo
ile sözleşmemiz gereği bizim Aras Kargo müşterileri ile temasta olmaMAmız gerekiyor.
Aras Kargo müşterilerine hizmet vermiyoruz, Aras Kargo’dan sadece belli kontaklar ile
takip gerektiren dosyalar üzerinden görüşüyoruz.” ifadeleri yer almaktadır. Teşebbüsler
savunmalarında bu yazışmaların satış sonrası müşteri hizmetleri faaliyetine ilişkin
olduğunu belirtmiştir. Yazışma içeriği ile savunmalar beraber değerlendirildiğinde söz
konusu yazışmaların soruşturulan eylemlere ilişkin olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu
nedenle söz konusu yazışmalar nedeniyle ihlal isnadında bulunulmamaktadır.
DHL EXPRESS-ÖYKÜ LOJİSTİK (Belge 72)
(252) 28.11.2016 tarihli ÖYKÜ LOJİSTİK iç yazışmasında, centilmenlik anlaşması gereği bir
müşteriye DHL EXPRESS müşterisi olması gerekçesiyle teklif verilemediği ifade
edilmektedir. Bu haliyle yazışmadan ÖYKÜ LOJİSTİK’in DHL EXPRESS müşterisine
girmekten kaçındığı anlaşılmaktadır.
DHL EXPRESS-KARGO DÜNYA (Belge 73)
(253) Yerinde inceleme esnasında KARGO DÜNYA yetkilisi aşağıdaki beyanlarda
bulunmuştur:
“DHL [EXPRESS] ile uzun süre çalıştık, daha sonra 2017 yılının son dönemlerinde
yapılan zam oranları nedeniyle çalışmalar azaldı. daha önceden kendi listelerinde
olan bazı müşterilerine girdiğimizde bize uyarıda bulundu. Fakat şimdi benim sabit
müşterim bulunmakta ve DHL [EXPRESS]’nin müşterisini almam gibi bir durum
bulunmamaktadır.
DHL [EXPRESS]bizim uzun yıllardır çalıştığımız bir müşterimize teklif götürmüş.
Müşteriden elde edilen bilgilere göre bizim verdiğimiz fiyattan çok daha düşük
fiyatlar teklif edilmiş. Bu konu DHL [EXPRESS] ile konuşulduğunda, kendileriyle
tartıştık ve biz ticaret yapıyoruz cevabı alındı.”
(254) Anılan eylemlerin hangi tarihlerde gerçekleştirildiğine ilişkin açıklık bulunmamaktadır.
DHL EXPRESS’in müşteri kısıtlaması uygulamasına KARGO DÜNYA’nın da tabi olduğu
anlaşılmaktadır. Diğer yandan KARGO DÜNYA’nın müşterilerini DHL EXPRESS’den
koruma isteğinin ise iki teşebbüs arasındaki dikey ilişkide belirleyici konumda olan DHL
EXPRESS tarafından kabul görmediği anlaşılmaktadır.
DHL EXPRESS-ON EKSPRES (Belge 74)
(255) Yerinde inceleme ve görüşme tutanağında ON EKSPRES yetkilisi “2010-2011 yıllarında
DHL’in müşterileri ile çalışmak istediğimizde DHL’den bize uyarı geldiği oldu. Ancak
şimdi böyle bir durum söz konusu değildir, zaten biz daha çok kişisel ilişkilerle iş
yapıyoruz, DHL ile rekabet etme imkanımız olmuyor” ifadelerini kullanmıştır. Bu
20-04/47-25
79/114
ifadelerden, 2010-2011 yıllarında DHL EXPRESS’in müşteri kısıtlaması uygulamasının
ON EKSPRES ile olan yeniden satış ilişkisinde de hayata geçirildiği görülmektedir.
(256) Sonuç olarak DHL EXPRESS’in 2010 yılından başlayarak 2017 yılına kadar YST’leri ile
yaptığı anlaşmalarda müşteri kısıtlaması getirmek süretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmaktadır. Dosya kapsamında elde edilen deliller,
2010, 2011, 2014, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkindir.
I.4.3.4. YURTİÇİ KARGO’ya İlişkin Değerlendirmeler
(257) YURTİÇİ KARGO, yurt içi posta/kargo taşımacılığı alanında faaliyet göstermektedir.
YURTİÇİ KARGO ile lojistik firmaları arasındaki ilişki de bir yeniden satış ilişkisidir.
YURTİÇİ KARGO’dan alınan hizmet lojistik firmalarınca kendi müşterilerine yeniden
satılmaktadır.
YURTİÇİ KARGO-İNTERGLOBAL (Belge 75)
(258) 09.07.2009 tarihinde YURTİÇİ KARGO ile INTERGLOBAL arasında yapılan yazışmada,
YURTİÇİ KARGO’nun müşterilerine İNTERGLOBAL’in teklif vermemesi istenmektedir.
YURTİÇİ KARGO bu yazışmadan doğacak bir rekabet ihlalinin zamanaşımına uğradığını
ifade etmiştir. Gerçekten de anılan belgenin 09.07.2009 tarihine ait olduğu, YURTİÇİ
KARGO ve İNTERGLOBAL hakkında 29.03.2018 tarihli ve 18-09/162-M sayılı kararla
soruşturma açıldığı anlaşılmaktadır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun madde 20/3
hükmü uyarınca nispi para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz
yıldır. Bu süre kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin
gerçekleşmesiyle işlemeye başlar. Belge 75’e konu yazışmanın 09.07.2009’da yapıldığı,
teşebbüsler hakkındaki soruşturma kararının ise 29.03.2018 tarihinde alındığı
anlaşıldığından, bu belgeyle isnat edilen rekabet ihlalinin zamanaşımına uğradığı, bu
nedenle herhangi bir idari para cezası yaptırımına konu olamayacağı kanaatine
ulaşılmıştır.
YURTİÇİ KARGO-EKOL LOJİSTİK (Belge 76 ve 77)
(259) 26.02.2014 ve 07.02.2016 tarihlerinde YURTİÇİ KARGO çalışanları arasındaki
yazışmalarda EKOL LOJİSTİK ile aralarındaki centilmenlik anlaşması nedeniyle EKOL
LOJİSTİK müşterilerine teklif vermedilerinden bahsedilmektedir. Dolayısıyla taraflar
arasındaki ilişkide müşteri kısıtlamasının karşılıklı olduğu anlaşılsa da, daha önce
açıklandığı üzere, bu ilişkide dikey rekabet kısıtını getirme iradesi ve bu kısıtın
uygulanmasını dayatma gücü asıl olarak sağlayıcıda bulunduğundan, EKOL LOJİSTİK’in
ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
YURTİÇİ KARGO-ÖYKÜ LOJİSTİK (Belge 78, 79, 80)
(260) 15.09.2017 ve 19.12.2017 tarihli yazışmalarda YURTİÇİ KARGO çalışanlarının iki
müşteriye ÖYKÜ LOJİSTİK müşterisi oldukları gerekçesiyle teklif vermediği ve yüksek
fiyat vererek teklifin kabul edilmemesinin sağlandığı görülmektedir. 19.04.2018 tarihli
yazışmada ise, bir müşteriye YURTİÇİ KARGO’nun müşterisi olduğu gerekçesiyle ÖYKÜ
LOJİSTİK tarafından teklif verilmediği görülmektedir. Dolayısıyla her ne kadar taraflar
arasındaki ilişkide müşteri kısıtlamasının karşılıklı olduğu anlaşılsa da, daha önce
açıklandığı üzere, bu ilişkide dikey rekabet kısıtını getirme iradesi ve bu kısıtın
uygulanmasını dayatma gücü asıl olarak sağlayıcıda bulunduğundan, ÖYKÜ
LOJİSTİK’in ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
YURTİÇİ KARGO - DHL LOJİSTİK (Belge 81)
(261) 04-10.04.2014 tarihlerinde DHL LOJİSTİK ile YURTİÇİ KARGO arasındaki
yazışmalarda, DHL LOJİSTİK çalışanlarınca YURTİÇİ KARGO’dan, bir müşteriye
20-04/47-25
80/114
sunulacak proje hizmeti için DHL LOJİSTİK’e verilen fiyattan teklif vermesi talep
edilmiştir. YURTİÇİ KARGO tarafından aralarındaki centilmenlik anlaşması gereği DHL
LOJİSTİK müşterisine, DHL LOJİSTİK’e verilen fiyattan daha düşük fiyat verilemeyeceği
belirtilmiştir. Dolayısıyla taraflar arasındaki ilişkide müşteri kısıtlamasının karşılıklı olduğu
anlaşılsa da, daha önce açıklandığı üzere, bu ilişkide dikey rekabet kısıtını getirme
iradesi ve bu kısıtın uygulanmasını dayatma gücü asıl olarak sağlayıcıda
bulunduğundan, DHL LOJİSTİK’in ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği
değerlendirilmektedir.
I.5. Savunmaların Değerlendirilmesi
I.5.1. Usule İlişkin Savunmalar
I.5.1.1. Savunma Hakkının Kısıtlandığı Savunması
(262) EKOL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada;
Soruşturma Bildiriminde yer verilen belgelerin üçüncü bir taraf olan YURTİÇİ
KARGO’dan elde edildiği, şirket iç yazışması niteliğinde olduğu, ayrıca belgelerin
hangi olay ve müşteri hakkında olduğunun anlaşılamadığı,
YURTİÇİ KARGO tarafından verilen cevapları içeren bir belgenin Soruşturma
Bildiriminde paylaşılmadığı, Soruşturma Bildirimi’nde EKOL LOJİSTİK aleyhine
kullanılan tüm bilgi ve belgelere yer verilmediği
gerekçeleriyle Soruşturma Bildiriminin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu ve usulen sakat
olduğu belirtilmiştir.
(263) UPS tarafından yapılan savunmada,
Soruşturma açılması kararında dikkate alınan belgelerden UPS dışındaki
teşebbüslerden alınan e-postaların yalnızca bir kısmının gönderildiği,
Gönderici ve alıcı bilgileri ile içeriklerinin bir kısmı karartılmış olduğundan
iletişimlerin bağlamının anlaşılamadığı,
UPS’den ve YST’lerden alınan belgelerin seçilmiş bölümlerini içeren ve
Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen kısımlarının haricinde herhangi bir belge
gönderilmediği,
Gönderilen belgelerde gönderici, alıcı ve müşteri isimlerinin karartıldığı,
Rekabet ihlali şüphesinin hangi pazar ya da pazarlara ilişkin olduğunun net bir
şekilde açıklanmadığı,
Soruşturmaların neden birleştirildiğine ilişkin yeterli açıklama yapılmadığı ve
genişletilmiş soruşturmaya ilişkin yeterli bilginin sunulmadığı
gerekçeleryile UPS’nin savunma hakkının kısıtlandığı ileri sürülmüştür.
(264) YURTİÇİ KARGO ve YURTİÇİ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, Soruşturma
Bildirim yazısında Önaraştırma Raporu veya ekleri yer almadığından savunma hakkının
kısıtlandığı iddia edilmiştir.
(265) Önaraştırma Raporunun Soruşturma Bildirimi ekinde tebliğ edilmediğine ilişkin
savunmayı değerlendirmek için ilk olarak 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun
(4982 sayılı Kanun) ilgili hükümlerine değinilecektir. 4982 sayılı Kanun’un “Bilgi verme
yükümlülüğü” başlıklı 5. maddesinde “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan
istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve
bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve
20-04/47-25
81/114
teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.” denilmektedir. Aynı Kanun’un “İdarî
soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlıklı 19. maddesinde ise aşağıdaki hüküm yer
almaktadır: “Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili
olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; a) Kişilerin özel hayatına
açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten
görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, c) Soruşturmanın güvenliğini
tehlikeye düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden
olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini
güçleştirecek, bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.”
(266) Teşebbüslerin soruşturma kapsamında kendileri ile ilgili düzenlenmiş bilgi ve belgeleri
isteme hakları bulunmakla birlikte, bu bilgi ve belgelere erişimin de yine mevzuat
hükümlerinin izin verdiği ölçüde gerçekleştirilmesi esastır. Nitekim Çimsa Çimento
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin kendileri hakkında değerlendirmeye alınmış olma ihtimali olan
tüm bilgi ve belgeler ile önaraştırma raporunun kendilerine gönderilmesi talebinin Kurum
tarafından reddedilmesi ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna konu ile ilgili yapılan
itiraz başvurusunun da reddedilmesi sonrasında açılan dava üzerine alınan Ankara 16.
İdare Mahkemesinin E:2012/313 ve K:2012/1701 sayılı kararında şu ifadeler yer
almaktadır:16
“Bunun yanında davacı tarafından önsoruşturma raporunun da tarafına verilmesi
istenilmekte ise de, önsoruşturma raporu kişi ve kuruluşlar hakkında soruşturma
açılıp açılmayacağına yönelik bir ön araştırma niteliğinde olup, bu haliyle davacı
hakkında hukuki anlamda bir sonuç doğurmamaktadır. Bu rapor sadece davacı
hakkında soruşturma açılıp açılmamasına etki etmekte olup, yukarıda metni yazılı
4054 sayılı Kanunun 45/1. maddesine göre asıl hazırlanacak soruşturma raporu
zaten davacıya tebliğ edilecektir. Yine yukarıda metni yazılı 4982 sayılı Yasanın
19/c maddesine göre önsoruşturma raporunun davacıya verilmesinin
soruşturmanın güvenliğine tehlikeye düşürüp düşürmeyeceğinin değerlendirilmesi
hususunda idarelerin takdir hakkı olup, Mahkememizin idareleri bu takdir hakkı
konusunda sınırlandıramayacağı açıktır. Bu açıdan anılan ön soruşturma
raporunun davacıya verilmemesinin de yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.”
(267) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve mahkeme kararı çerçevesinde tarafın
önaraştırma raporunun tebliğ edilmediği ve savunma hakkının kısıtlandığı iddiaları
geçerli bulunmamıştır.
(268) Taraflara savunmada bulunmaları için yeterli bilgi ve belgelere soruşturma bildiriminde
yer verilmediği, verilen bilgi ve belgelerin bir kısmının karartılmış olduğu, diğer
teşebbüslerden elde edilen bilgi ve belgelerin tamamının ilgili teşebbüsle paylaşılmadığı
iddialarına gelindiğinde öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 42. maddesine bakılmalıdır. Bu
hüküm uyarınca, Kurul ihbar veya şikâyet başvurularında ileri sürülen iddiaları ciddi ve
yeterli bulması durumunda soruşturma açma kararı almasını takiben ihbar veya şikâyet
edenlere ileri sürülen iddiaların ciddi bulunduğunu ve araştırmaya başlandığını
bildirmektedir. Soruşturma Bildirimine ilişkin 43. maddede taraflara “iddiaların türü ve
niteliği ile ilgili yeterli bilgi” sunulacağını düzenlemiştir. Madde gerekçesine bakıldığında
teşebbüslere “ne tür bir iddia ve şikâyet ile itham edildiklerinin bildirilmesi gerekliliği yerine
getirilmek istenmektedir” denilmektedir. Bu iki hükmün birlikte okunmasından, hakkında
soruşturma açılan taraflara ihlal isnadında bulunulmasında esas alınan bilgi ve belgelerin
soruşturma bildirimi ekinde gönderildiği anlaşılmaktadır. İhlal isnadında esas teşkil
etmeyen bilgi ve belgeler soruşturma bildirimine eklenmemiştir. Soruşturma sürecinde
16 02.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı Kurul kararı.
20-04/47-25
82/114
elde edilen ve olası bir ihlal isnadına konu olabilecek bilgi ve belgeler soruşturma
raporunun hazırlanmasından önce taraflara tebliğ edilmiş olup anılan bilgi ve belgeler
özelinde savunma yapmaları temin edilmiştir. Öte yandan, tebliğ edilen belgelerdeki
birtakım bilgiler ticari sır olarak değerlendirilebileceğinden ilgili kısımlar karartılmıştır.
Buna karşılık, karartılan bilgilere rağmen, ilgili teşebbüsün hakkında oluşan şüphenin
niteliğini anlayacağı ve buna ilişkin savunma yapabileceği kadar bilgi kendisine
sağlanmıştır. Bu nedenle söz konusu savunmaların yerinde olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
(269) Benzer şekilde, teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturmaların aynı veya benzer
nitelikteki eylemlere ilişkin olması ve birbirleriyle bağlantılı pazarlarda gerçekleşiyor
olması nedeniyle usul ekonomisi sağlamak amacıyla birleştirilmiş olduğu dikkate
alındığında, birleştirme sonrasında teşebbüsler aleyhine bir durum ortaya çıkmadığı,
savunma haklarının kısıtlanmadığı ve soruşturmaların birleştirme kararının teşebbüsler
hakkında ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu
savunmanın esastan yoksun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
(270) Soruşturma Bildiriminde yer verilen belgelerin üçüncü taraflardan elde edildiği ve ihlal
isnadına esas teşkil etmemesi gerektiğine ilişkin savunmalara bakıldığında 08.03.2013
tarih ve 13-13/198-100 sayılı kararında Kurulun,
“…4054 sayılı Kanun uyarınca uzlaşmanın tespitinde delil serbestisi ilkesinin
geçerli olduğu kabul edilmektedir. … Bu çerçevede uzlaşmaların ispatında birincil
delillerle birlikte ikincil delillerin ve karinelerin kullanabileceği görülmektedir…
Rekabet hukuku uygulamasında her türlü ispat vasıtasının delil olarak
kullanılabileceği öngörülmekle birlikte, söz konusu vasıtaların
değerlendirilmesinde haiz olduğu ispat gücü önem arz etmektedir. Hukukun diğer
alanlarında olduğu gibi rekabet hukukunda da bir rekabet ihlalinin gerçekleştiği
iddiasının ispatlanması, söz konusu ispat standardını karşılayacak nitelikteki
delillerin varlığıyla mümkündür. Delillerin ispat gücünün ölçülmesinde esas alınan
kriter ise delillerin sayısı değil, kaynağı, oluşturulma koşulları, sağlam ve güvenilir
olup olmadığı ve delilin diğer ispat vasıtaları ile tutarlılık arz edip etmediğidir…
delillerin ispat gücü bakımından önemli olan, delilin nereden elde edildiği değil
içerik olarak hangi bilgileri ihtiva ettiğidir. Dolayısıyla teşebbüslerin birinde yapılan
incelemelerde elde edilmiş olan bir belge, ihlalin tarafı olan bütün teşebbüsler
aleyhine delil olarak kullanılabilecektir.”
demek suretiyle bu yöndeki benzer savunmayı kabul etmediği görülmektedir. Bu
çerçevede, söz konusu savunmalara itibar edilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
I.5.1.2. Yerinde İncelemede Yetkinin Aşıldığı Savunması
(271) UPS tarafından yapılan savunmada,
Önaraştırma konusunun “UPS ve UPS’den uluslararası taşımacılık hizmeti alarak
yeniden satış yapan posta/paket/kargo taşımacısı teşebbüsler arasında…”
şeklinde olduğu,
Önaraştırma kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemede, Rekabet Kurulu
tarafından tanınan yetkinin aşıldığı,
Önaraştırma kapsamında olmayan çeşitli e-posta yazışmalarının kopyalarının
alındığı, alınan belgelerin kullanılmamasına ilişkin olarak 18.01.2018 tarih ve 704
sayılı yazıyla bildirim yapıldığı ancak bu talebe yanıt verilmemekle birlikte e-posta
iletişimlerinin Soruşturma Bildiriminde kullanıldığı
20-04/47-25
83/114
ifade edilmiştir.
(272) Teşebbüsün savunma ekinde göndermiş olduğu yerinde inceleme yetki belgesine
bakıldığında, “UPS ile UPS'den uluslararası taşımacılık hizmeti alarak yeniden satış
yapan posta/paket/kargo taşımacısı teşebbüsler arasında müşteri paylaşımı yapılmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilip edilmediği” ifadesinin önaraştırma kararının
konusunu oluşturduğu anlaşılmaktadır. Yetki belgesinin devamında, anılan karar
çerçevesinde görevlendirilen uzmanın 4054 sayılı Kanun'un 14 ve 15. maddeleri
uyarınca, gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi teşebbüslerden istemeye, teşebbüs
defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini incelemeye ve gerekirse suretlerini almaya,
belirli konularda yazılı ve sözlü açıklama istemeye ve teşebbüslerin her türlü mal
varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapmaya yetkili kılındığı görülmektedir. Kanun
hükmü uyarınca inceleme yapan uzman, gerekli gördüğü bütün bilgi ve belgeleri
teşebbüsten talep edebilecek, suretlerini alabilecektir. Hangi belgelerin gerekli olduğuna
uzman karar verecektir. Kanun, bilgi ve belgenin önaraştırma kararının konusu ile sınırlı
olacağını öngörmemiştir. Nitekim yerinde inceleme esnasında önaraştırma konusu
dışında kalan diğer rekabet ihlallerine ilişkin delillere rastlanması da söz konusu olabilir.
Yerinde inceleme yapan uzmanın bunları incelemekten imtina etmesi beklenemez.
(273) UPS, önaraştırma kapsamında olmadığını düşündüğü e-posta yazışmalarının
Soruşturma Bildiriminde kullanıldığını belirtmiştir. Oysa bu durum sureti alınan
yazışmaların önaraştırma kapsamında araştırılan iddialarla bağlantılı olduğunu
göstermektedir. Bu sebeple söz konusu yazışmalar Soruşturma Bildiriminde yer almıştır.
Diğer bir ifadeyle, önaraştırma kapsamında olmadığı iddia edilen yazışmalar esasen
önaraştırma kapsamında değerlendirilmiş ve Soruşturma Bildiriminde kullanılmıştır. Bu
açıklamalar doğrultusunda, söz konusu savunmanın açıkça dayanaktan yoksun olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
I.5.1.3. Taraflara Yeterli Açıklama Yapılmadığı ve Soruşturmaların
Birleştirilmesinin Hukuka Aykırı Olduğu Savunması
(274) DHL EXPRESS tarafından yapılan savunmada;
Önaraştırma karar tarihi ile raportörlerin görevlendirme tarihlerinin belirsiz olduğu,
DHL EXPRESS aleyhine açılan soruşturmanın 15.02.2018 tarih ve 18-05/77-M
sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma ile birleştirilmesinin gerekçesinin
bildirilmediği
belirtilmiştir.
(275) ARAS KARGO tarafından yapılan savunmada;
Soruşturma Bildiriminin çok kısıtlı olduğu, sadece aleyhteki tek yanlı ve hatalı
tespitlerin yer aldığı,
ARAS KARGO’nun adının dahi geçmediği,
Kimden alındığı ve ifadelerin içeriklerinin tam halinin yer almadığı tespitlere yer
verildiği,
21.12.2017 tarih ve 17-42/665-294 sayılı Kurul kararı ile kargo taşımacılığı
alanında faaliyet gösteren KARİD üyesi teşebbüslerin fiyat belirlediği iddialarının
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmediği gerekçesiyle sonuçlandırıldığı, bu kadar
kısa bir zamanda neden yeniden soruşturma açıldığının anlaşılamadığı
belirtilmiştir.
20-04/47-25
84/114
(276) DHL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, Soruşturma Bildirimi ekinde teşebbüse
gönderilen belgede yalnızca Belge 2’nin olduğu, Belge 1’e yer verilmediği, bu belge
hakkında bilgi verilmesi gerektiği belirtilmektedir.
(277) EKOL LOJİSTİK tarafından, EKOL LOJİSTİK ile diğer 34 teşebbüs arasında müşteri
paylaşımı yapıldığını ortaya koyan delil niteliğinde herhangi bir belgenin kendisine
gönderilmediği belirtilmiştir.
(278) Yukarıda da belirtildiği üzere, soruşturma tarafı teşebbüslere Soruşturma Bildiriminde
teşebbüslerin haklarında oluşan şüphenin niteliğini anlayacağı ve buna ilişkin savunma
yapabileceği yeterlilikte bilgiler sunulmuş, bu anlamda 4054 sayılı Kanun’un 43.
maddesinin ikinci fıkrasının gereği yerine getirilmiştir.
(279) Soruşturmaların birleştirilmesinin hukuka aykırı olduğu savunması bağlamında öncelilkle
soruşturma tarafı teşebbüslere yönelik ihlal şüphesinin üç faaliyet alanında yoğunlaştığı
belirtilmelidir. Söz konusu alanlar yurt içi posta/kargo taşımacılığı, uluslararası hızlı
posta/kargo taşımacılığı ve hava kargo taşımacılığıdır. Yukarıda da belirtildiği üzere, bu
pazarlarda gerçekleşen aynı ve benzer nitelikteki rekabet ihlallerinin tek bir dosyada ele
alınarak incelenmesi usul ekonomisine uygundur. Soruşturmaların birleştirilmesiyle ve
sonrasında ilgili teşebbüsler hakkında elde edilen ve savunma gerektiren belgeler söz
konusu teşebbüslere gönderilerek savunmaları talep edilmiştir. Bunun dışında
soruşturmaların birleştirilerek tek bir dosya altında ele alınması teşebbüsler aleyhine bir
sonuç doğurmadığı gibi ulaşılan sonucu da etkilememektedir.
I.5.1.4. Belgelerin Zamanaşımına Uğradığı Savunması
(280) YURTİÇİ KARGO ve İNTER GLOBAL tarafından yapılan savunmada Kabahatler
Kanunu’na göre nispi para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresinin 8 yıl
olduğu ve YURTİÇİ KARGO’da elde edilen yazışmanın tarihinin 09.07.2009 olduğu,
daha sonra bu yönde herhangi bir yazışma veya delil tespit edilmediği, bu nedenle;
YURTİÇİ KARGO ve İNTER GLOBAL ile ilgili ihlal iddialarının usul yönünden geçerliliği
bulunmadığı belirtilmiştir.
(281) 09.07.2009 tarihinde YURTİÇİ KARGO ile İNTER GLOBAL arasında yapılan yazışmada,
YURTİÇİ KARGO’nun müşterilerine İNTER GLOBAL’in teklif vermemesi istenmektedir.
YURTİÇİ KARGO bu yazışmadan doğacak bir rekabet ihlalinin zamanaşımına uğradığını
ifade etmiştir. Gerçekten de anılan belgenin 09.07.2009 tarihine ait olduğu, YURTİÇİ
KARGO ve İNTER GLOBAL hakkında 29.03.2018 tarihli ve 18-09/162-M sayılı kararla
soruşturma açıldığı anlaşılmaktadır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun m. 20/3 hükmü
uyarınca nispi para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Bu
süre kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle
işlemeye başlar. Tespite konu yazışmanın 09.07.2009’da yapıldığı, teşebbüsler
hakkındaki soruşturma kararının ise 29.03.2018 tarihinde alındığı anlaşıldığından, bu
belgeyle isnat edilen rekabet ihlalinin zamanaşımına uğradığı, bu cihetle teşebbüs
savunmasının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
I.5.1.5. İspat Standardının Yetersiz Olduğu Savunması
(282) ARAS KARGO tarafından yapılan savunmada, taraflar arasında hiçbir yazılı delil
bulunmadığı gibi iletişim delilleri ve iktisadi delillerin de mevcut olmadığı belirtilmiştir.
(283) EKOL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, Kurumun Soruşturma Bildiriminde
üstüne düşen ispat yükünü yerine getirmediği iddia edilmiştir. KARGO DÜNYA tarafından
yapılan savunmada ise aynı sektörde faaliyet gösteren rakip firmalarla ortak fiyat, zam
oranları tespit ettiğine veya müşterileri paylaşdığına ilişkin hiçbir bilgi veya belge
bulunmadığı belirtilmiştir.
20-04/47-25
85/114
(284) ÖYKÜ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, kullanılan belgelerin ihlali ispatlama
açısından tutarlı olması gerektiği, ancak Soruşturma Bildiriminde yer alan tespitlerin bu
şartı sağlamadığı, bu nedenle Kanun’un 40. maddesinde teşebbüslere verilen “kararı
etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili Kurula sunma” imkanı çerçevesinde ilave tespitlerin
sunulacağı belirtilmiştir.
(285) SOLMAZ NAKLİYAT tarafından yapılan savunmada;
“kartel” ihlalinin normal koşullarda en ağır ispat standardına tabi olmasının
beklendiği, 3 Eylül 2010 tarih ve 10-58/1193-449 sayılı kararda belirsiz nitelikte e-
posta yazışmalarının değil, ihlali ortaya koyar nitelikte yazışmaların söz konusu
olduğu,
Değelendirmeler kapsamında tümdengelim yapılmak suretiyle bir kartelin
varsayıldığı ve her bulgunun destekleyici delil olarak addedildiği,
Danıştay içtihadının da savunma hakkının gereğince kullanımı için kişinin,
hakkındaki isnadın ne olduğunun açıkçası bilmesi gerektiği yönünde olduğu,
Danıştay’ın, savunma hakkının kullanılabilmesi için ilgiliye, şüphe sebeplerinin
açıkça bildirilmesi gerektiğini ortaya koyduğu, SOLMAZ NAKLİYAT’a daha açık,
net bir bildirim yapılmasının daha isabetli olacağı
ifade edilmiştir.
(286) STF tarafından yapılan savunmada, hakkındaki belgelerde yer alan yazışmaların
UPS’nin iç yazışmaları olduğu bu nedenle kabul edilmediği belirtilmiştir.
(287) TNT tarafından yapılan savunmada Soruşturma Bildiriminde yer alan belgelerin müşteri
paylaşımı anlaşması yapıldığı tespiti için yeterli olmadığı belirtilmiştir.
(288) Delillerin ihlal isnadı için elverişsiz olduğuna yönelik savunmalar esasen söz konusu
delillerin değerlendirilmesiyle ilgilidir. Yerinde incelemede elde edilen belgelerin
değerlendirildiği bölümde her bir delilin hukuki nitelendirilmesi yapılmış, hangi çerçevede
ihlale esas teşkil ettiği açıklanmış ve teşebbüslerin savunmaları da her tespit özelinde
ayrıca ele alınmıştır. Bu nedenle ispat standardının yetersizliğine ilişkin savunmalar,
anılan belgelerin değerlendirildiği bölümde cevaplandırılmıştır.
I.5.2. Esasa İlişkin Savunmalar
I.5.2.1. Pazar Tanımının Eksik Yapıldığına İlişkin Savunmalar
(289) EKOL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, soruşturma kapsamında pazar tanımı
yapılması gerektiği, zira EKOL LOJİSTİK’in taşımacılık ve lojistik sektöründe faaliyet
gösterdiği ancak kargo firmalarının kargo/posta taşımacılığı sektöründe faaliyet
gösterdiği, bu nedenle söz konusu firmaların rakip olarak nitelendirilemeyeceği
belirtilmiştir.
(290) MNG KARGO tarafından yapılan savunmada,
Soruşturma Bildiriminde yer verilen yazışmaların “yurtdışı giden ekspres küçük
paket taşımacılığı” hizmetlerine ilişkin olduğu,
Pazar tanımlamalarının UPS ile MNG KARGO arasındaki ilişkiyi doğru
yansıtmadığı ve soruşturma açılmasına dayanak teşkil eden belgelerin yanlış
yorumlanmasına sebep olduğu,
TNT/FEDEX kararında Kurulun “uluslararası ekspres küçük paket teslimatı”
“uluslararası havayolu ile kargo taşımacılığı” ve “yük nakliyesi” olarak ayrı pazar
tanımlamaları yaptığı,
20-04/47-25
86/114
Komisyonun 30.01.2013 tarihli UPS/TNT Express (Case No. COMP/M.6570)
kararına göre hizmetin ekspres ya da standart (gecikmeli) olarak sunulabildiği,
MNG KARGO’nun iki alanda da faaliyeti bulunmakla birlikte bildirimde yer verilen
belgelerin tamamının ekspres olarak gönderilen gönderilere ilişkin olduğu
belirtilmiştir.
(291) ON EKSPRES tarafından yapılan savunmada teşebbüsün yurt içi kargo taşımacılığı
alanında faaliyeti olmadığı belirtilmiştir.
(292) UPS tarafından yapılan savunmada;
Komisyonun UPS-TNT kararında yurtdışı ekspres küçük paket taşımacılığını ayrı
bir pazar olarak değerlendirdiği,
Türkiye örneğinde ekspres ve gecikmeli ayrımına gidilmeksizin “uluslararası
küçük paket taşımacılığı” ve “yurtiçi küçük paket taşımacılığı” ayrımında pazar
tanımları yapılabileceği,
UPS’nin MNG KARGO gibi yurtiçi dağıtım ağına sahip YST’leri bulunduğu gibi
yurtiçinde herhangi bir dağıtım ağı bulunmayan YST’leri de bulunduğu,
Yurtdışı taşımacılık kapsamındaki yeniden satış ilişkisinin yurtiçi pazarına etkisi
olmadığı
ileri sürülmüştür.
(293) YURTİÇİ KARGO ve YURTİÇİ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada,
Lojistik sektöründe faaliyet gösteren bir teşebbüsün ilgili mevzuat gereği
posta/kargo taşımacılığı hizmetini sağlamasının mümkün olmadığı,
Dolayısıyla farklı sektörlerde faaliyet gösteren teşebbüslerin rakip olarak
görülmesinin yanlış bir tespit olduğu,
Dosya kapsamında ilgili ürün pazarı tanımının yapılmamasının teşebbüsler
arasında yatay ve dikey ilişkinin sağlıklı bir şekilde belirlenmesine engel olduğu
ifade edilmiştir.
(294) Rekabet hukuku incelemelerinde ilgili pazarın tanımlanmasının temel amacı, incelenen
teşebbüslerin karşı karşıya bulundukları rekabet koşullarını belirleyerek, bu
teşebbüslerin davranışlarını sınırlama ve rekabetçi baskıdan bağımsız olarak
davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerinin ortaya çıkarılmasıdır. Ancak pazar
tanımının taşıdığı bu önem inceleme konusu rekabet ihlalinin türüne göre
değişebilmektedir. Örneğin, hâkim durumun kötüye kullanılması hallerinde hakim durum
tespiti yapılması gerekeceğinden ilgili pazarın tanımlanması bir ön şart olarak görülebilir.
Benzer şekilde rekabeti azaltıcı etkisinin olup olmayacağı değerlendirilen yoğunlaşma
işlemlerinde de ilgili pazar tanımı rekabetçi baskının tespiti bakımından önemli bir unsur
olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte "İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin
Kılavuz"un 20. paragrafında da belirtildiği üzere, inceleme konusu işlem, gerek ürün
gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından
endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz
konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilmektedir.
(295) Soruşturma tarafı teşebbüslere yönelik ihlal şüphesinin üç faaliyet alanında yoğunlaştığı
tespit edilmiştir. Söz konusu alanlar yurt içi posta/kargo taşımacılığı, uluslararası hızlı
posta/kargo taşımacılığı ve hava kargo taşımacılığıdır. Sunulan bilgiler ve yapılan
değerlendirmeler çerçevesinde, anılan üç faaliyet alanını kapsayıcı nitelikte olacağı
20-04/47-25
87/114
değerlendirildiğinden ilgili ürün pazarı “posta/kargo taşımacılığı pazarı” şeklinde tayin
edilmiştir. Bununla birlikte, ulaşılan sonucu etkilemeyeceği göz önünde bulundurularak
kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
I.5.2.2. Müşteri Paylaşımı Yapılmadığı Savunması
(296) ARAS KARGO tarafından yapılan savunmada;
Müşteri paylaşımına dair bir anlaşmanın ne UPS ne ARAS KARGO açısından
ekonomik açıdan verimli olmayacağının açık olduğu,
ARAS KARGO’nun hiçbir tedarikçi rakibi ile anlaşma içinde olmadığı, aksine aynı
müşterilerle ve farklı tedarikçilerle çalışıldığı,
DHL EXPRESS’in Almanya’da, UPS’nin ABD’de güçlü dağıtım ağına sahip olduğu
ve ARAS KARGO’nun müşterilerinin yüksek oranında Almanya ağırlıklı olmak
üzere Avrupa’ya ve özellikle ABD’ye gönderilerinin bulunduğu,
Öncesinde DHL EXPRESS ile yoğun çalışılmasına rağmen DHL EXPRESS’in
bölge bazında %50-%120 arası zam yaptığı için TNT ve UPS gibi tedarikçilere
yöneldiği ifade
edilmiştir.
(297) DHL EXPRESS’in savunmasında DHL EXPRESS tarafından kartel yapılmadığı,
YST'lerin DHL EXPRESS ve DHL EXPRESS dışındaki entegratörlerden fiyat teklifi almak
suretiyle, DHL EXPRESS ile aktif biçimde rekabet etmesinin önünde hiçbir engel
bulunmadığı ileri sürülmüştür.
(298) DRN tarafından yapılan savunmada, piyasada çok sayıda oyuncu olduğu, bu oyuncular
arasında sıkı bir rekabet ortamının bulunduğu, teşebbüsün müşteri paylaşımına yönelik
herhangi bir işlemin tarafı olmadığı ifade edilmiştir.
(299) EKOL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, EKOL LOJİSTİK’in yakın dönemde
sadece ulusal dağıtım faaliyeti kapsamında rakiplerine kaybettiği müşterileri dikkate
alındığında, EKOL LOJİSTİK’in rakipleri veya başka teşebbüslerle rekabete aykırı bir
müşteri paylaşımı anlaşması yapmadığının açık olduğu, ayrıca hâlihazırda hizmet verdiği
ve gerek B2B gerekse de B2C olarak diğer teşebbüslerden taşıma hizmeti alan çok
sayıda müşterisi bulunduğu, bu durumun müşteri paylaşımı konulu herhangi bir
centilmenlik anlaşmasına taraf olunmadığını açıkça kanıtladığı belirtilmiştir.
(300) ÖYKÜ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, ÖYKÜ LOJİSTİK’in söz konusu
sözleşmeyi imzalamasına rağmen bu sözleşmede geçen TNT müşterilerine teklif
sunmama yükümlülüğü ile kendini hiçbir zaman bağlı hissetmediği, TNT’nin müşterilerini
kazanabilmek için çaba gösterdiği belirtilmiştir. ÖYKÜ LOJİSTİK ile TNT arasında
akdedilen sözleşmenin bağlayıcı olmadığını gösteren diğer bir delil olarak ise, her iki
firmanın da birçok müşteriye posta/kargo hizmetini satıyor olması gösterilmiştir.
(301) STF tarafından yapılan savunmada UPS ile STF arasında rekabet koşullarına uygun
ticari ilişkiler olduğu belirtilmiştir.
(302) SÜRAT KARGO tarafından yapılan savunmada, YST’ler ile entegratör firmalar
arasındaki iş ilişkisi doğrultusunda YST’lerin müşterileri ile kendi belirledikleri şartlar ile
sözleşme imzaladıkları, fiyatları ve iş süreçlerini bağımsız bir şekilde belirledikleri,
dolayısıyla SÜRAT KARGO’nun da bu şekilde çalıştığı, müşterilerin ilgili hizmeti satın
almak için firma seçiminde kendi inisiyatifleriyle hareket ettikleri dolayısıyla bu ilişkinin
karşılıklı lojistik destek sağlama amaçlı olduğu ve müşteri veya bölge paylaşımına
yönelik olmadığı ifade edilmektedir.
20-04/47-25
88/114
(303) Soruşturulan teşebbüslerden YST’lerin HST’ler ile rakip olmadıkları; bunların kendi
aralarındaki rekabetin oldukça yüksek olduğu, rekabeti engeller nitelikte herhangi bir
eylemde bulunmadıkları yönündeki savunmalar esasen HST-YST ilişkisinin niteliğine ve
faaliyet gösterdikleri alanlarda rekabetin bozulup bozulmadığına ilişkindir. Bu nedenle
söz konusu savunmalar, kararın değerlendirme bölümünde ayrıntılı bir şekilde ele
alınmış ve cevaplanmıştır.
I.5.2.3. HST’ler ile YST’lerin Rakip Olmadıkları ve Aradaki İlişkinin Dikey Nitelik
Taşıdığı Savunması
(304) ARAS KARGO tarafından yapılan savunmada ARAS KARGO’nun “yurtiçi ve uluslararası
posta/kargo taşımacılığı hizmetleri” verdiği yönündeki değerlendirmeye katılmadıklarını,
ARAS KARGO’nun esasen yurt dışında hizmet vermediği, yurt dışı hizmetlerine aracılık
ettiği bildirilmiştir. ARAS KARGO’nun TNT veya UPS’in direkt müşterilerini kazanabilecek
bir teklif vermesinin çoğunlukla mümkün olmadığı belirtilmiştir.
(305) CEMAL BOZASLAN, CLG, DFN, GSP, İNTER GLOBAL, UDT tarafından yapılan
savunmada, YST’lerin sahip olduğu sınırlı kaynaklar, iş hacmi, teknolojik altyapı ve
piyasadaki konumları dikkate alındığında TNT, UPS, DHL EXPRESS gibi entegratör
firmalar ile rakip olmalarının mümkün olmadığı, YST’lerin entegratörün/hizmet
sağlayıcının müşterisi olduğu, entegratör/hizmet sağlayıcı ile müşteri paylaşımına
yönelik işbirliği halinde olmalarının mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Bu
teşebbüslerin piyasadaki konumu dikkate alındığında faaliyette bulundukları pazarda
rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir anlaşmanın tarafı olabilecek nitelikte bir güce sahip
olmadıkları belirtilmiştir.
(306) DFN belirli bir komisyon karşılığında taşımacılık faaliyetlerinde aracılık hizmeti
sunduğunu, bu kapsamda en ucuz fiyat veren firma ile çalıştığını, dolayısıyla pazarda
aracılık hizmetini sürdürebilmesi için taşıyıcı firmalar ile sözleşme yapmak durumunda
olduğunu, bu kapsamda tek bir firma ile değil piyasadaki birçok oyuncu ile iş ilişkisi
içerisinde bulunmasının doğal olduğunu ifade etmiştir.
(307) EKOL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, EKOL LOJİSTİK ile kargo/posta
taşımacılığı yapan firmaların faaliyetlerinin ikame teşkil etmediği, bu nedenle rakip kabul
edilemeyecekleri, aralarındaki ilişkinin olsa olsa dikey ilişki olarak değerlendirilebileceği
belirtilmiştir.
(308) DEMİRTAŞ tarafından yapılan savunmada, DEMİRTAŞ’ın yalnızca Fethiye ilçesi sınırları
içerisinde faaliyet gösterdiği, öte yandan TNT’nin dünya genelinde faaliyetinin bulunduğu
dolayısıyla pazar tanımının eksik yapıldığı ileri sürülmüştür. Ayrıca TNT’nin Fethiye’de
şubesi bulunmadığı ve faaliyetlerine aktarma merkezlerinden başladığı, bu nedenle TNT
ile DEMİRTAŞ’ın yatay pazarda rakip olmasının mümkün olmadığı belirtilmektedir
(309) GSP tarafından yapılan savunmada, YST’lerin entegratörlere bağımlı oldukları, yalnızca
entegratörlerin sunmuş olduğu sözleşmelerin imzalanması suretiyle kendi müşterilerine
hizmet sunabildikleri ifade edilmiştir.
(310) MNG KARGO tarafından yapılan savunmada;
Pazarın yapısı itibarıyla entegratörlerin ölçek ve kapsam ekonomilerinden
faydalandığı ve Komisyonun 08.01.2016 tarihli FEDEX/TNT EXPRESS (CASE
M.7630) kararında entegratör olmayan taşımacıların entegratörler üzerinde tam
anlamıyla rekabetçi baskı oluşturmalarının mümkün olmadığının belirtildiği,
Aynı zamanda pazarda yüksek giriş engeli bulunduğu, Kurulun 02.12.2015 tarihli
ve 1542/713-259 sayılı FEDEX/TNT EXPRESS kararında son 20 yıldır bu pazara
20-04/47-25
89/114
giriş olmadığının belirtildiği, dolayısıyla MNG KARGO’nun sunacağı fiyat ve
kalitenin entegratörler tarafından sunulan hizmete bağımlı olduğu,
Komisyonun 08.01.2016 tarihli FEDEX/TNT EXPRESS (CASE M.7630) kararında
YST’lerin “güvenilir olmayan, pahalı ve yavaş” olarak nitelendirildiği,
YST’lerin entegratörler dışında ancak teslimatın yapılacağı ülkenin yerel
taşımacısı veya bölgesel bir dağıtım birliği vasıtasıyla teslimat yapabildiği ancak
bunların entegratörlere rakip olamayacağı,
Müşteri hacmini tek bir entegratöre yönlendirmenin YST için maliyet avantajı
sağladığı,
MNG KARGO’nun UPS’nin zayıf rakibi olduğu,
MNG KARGO’nun her zaman verdiği fiyatların nispeten yüksek kaldığı, bu
çerçevede bazen UPS’nin müşterilerine teklif sunmayı reddedebildiği,
Bunun UPS ile arasındaki centilmenlik anlaşmasından değil MNG KARGO’nun
fiyat rekabetine giremeyecek kadar küçük bir firma olmasından kaynaklandığı,
UPS’ye nazaran sınırlı olan satış ekibini kazanma olasılığının bulunmadığı UPS
müşterilerine özgülemesi durumunda kaynaklarını etkinsiz kullanmış olacağı,
ileri sürülmüştür.
(311) UPS tarafından yapılan savunmada;
UPS ile YST’lerin ancak aralarındaki dağıtım anlaşması sayesinde rekabet
edebildikleri, bu anlaşma bulunmasaydı rakip olamayacakları,
AB Genel Mahkemesinin Lundbeck kararında “Bir teşebbüsüsün, potansiyel rakip
olup olmadığının belirlenmesi için Komisyonun, değerlendirme konusu anlaşma
yapılmasaydı teşebbüslerin ilgili pazara girmesi ve yerleşik teşebbüslerle rekabet
etmesi için gerçek ve somut ihtimaller bulunduğunu tespit etmesi gerekir. Böyle
bir gösterim sadece hipotezlere değil aksine fiili delillere ya da ilgili pazar yapısının
analizine dayanmalıdır. Dolayısıyla bir teşebbüs, pazara girişi ekonomik açıdan
uygulanabilir bir strateji olmadığı sürece potansiyel rakip olarak kabul edilemez”
denildiği,
Ayrıca Güney Afrika Cumhuriyeti Rekabet İstinaf Mahkemesinin SAB kararında;
“Her ne kadar taraflar dağıtım seviyesinde aynı zamanda yatay bir ilişki
içerisindelerse de anlaşmanın yatay unsurları, birincil nitelikli dikey amaçların
gerçekleşmesinin sağlanması için ortaya çıkmıştır. Bunlar, bir dağıtım
sözleşmesine sadece kolaylık olsun diye yerleştirilmiş bağımsız düzenlemeler
değil, dikey bir düzenlemenin akla uygun sonuçlarıdır”, “Mevcut olayda deliller
taraflar arasındaki ilişkinin öncelikle dikey olduğunu göstermektedir. Her ne kadar
yatay bir bileşen bulunmaktaysa da, bu ikinci bileşen dikey düzenleme ile birlikte
gelmekte ve ondan kaynaklanmaktadır. Dikey düzenleme olmadan, Atanmış
Dağıtıcılar dağıtım seviyesinde bağımsız dağıtıcıların da olduğu gibi ülke sathında
SAB'nin rakipleri olmaya devam edebilecektir ancak bu sefer Atanmış
Dağıtıcıların, dikey ilişkiden kaynaklanan fayda ve sorumlulukları bulunmayacak,
SAB ile aralarında avantajlı tedarik sözleşmeleri olmayacak, faaliyetlerini
kurarken, genişletirken ve sürdürürken ondan aldıkları destekten
yararlanamayacaklar ve SAB'ye karşı bir hizmet ve dağıtım yükümlülükleri de
bulunmayacaktır. Kısaca, çok daha farklı ve düşük nitelikli rakip/er olacaklardır.
SAB, Atanmış Dağıtıcılarına coğrafi hatlar getirmek ve kendi depoları bakımından
20-04/47-25
90/114
da bunlara karşılık gelen kısıtlamalar kabul etmekle sadece Atanmış Depolarla
arasındaki dikey ilişki nedeniyle ve biralarının etkin dağıtımında böyle bir ağın
sağlayacağı avantajlar nedeniyle ilgilenmektedir.” denildiği
belirtilmiştir.
(312) Diğer taraftan, DHL EXPRESS, GSP, HİPEX, TNT tarafından yapılan savunmada da
hizmet sağlayıcılar ile YST’ler arasında dikey bir ilişki olduğu belirtilmiştir.
(313) HİPEX tarafından yapılan savunmada da benzer şekilde, Soruşturma Bildiriminin ekinde
entegratörler ile YST’ler arasında dikey bir ilişki olduğunun belirtildiği, ancak tarafların
rakip konumları doğrultusunda yatay işbirliği halinde oldukları ve Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettikleri şüphesine dair ifadelerin çelişkili olduğu belirtilmiştir.
(314) Dikey ilişki bağlamında savunma getiren bir diğer teşebbüs olan MNG KARGO
tarafından da;
MNG KARGO ile UPS arasında dikey bir ilişki bulunduğu, bu ilişkinin
02.08.2017’de başladığı,
UPS ile ilişki kapsamında MNG KARGO'nun yurtiçindeki müşteriden teslim aldığı
gönderilerin gümrük kapısına kadar, tüm paketleme ve gümrük işlemleri
tamamlanmış halde MNG KARGO tarafından taşındığı ve UPS'ye teslim edildiği,
MNG KARGO’nun “toptan satıcı” gibi hareket ettiği ve UPS’nin bu hizmetleri
dışsallaştırdığı,
Bu bağlamda MNG KARGO’nun sunduğu hizmetin fiyatının ve kalitesinin
UPS’den aldığı hizmete bağlı olduğu
ifade edilmiştir.
(315) Bu paralelde ÖYKÜ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada da;
ÖYKÜ LOJİSTİK ile TNT arasında imzalanan hizmet sözleşmesinde güçlü tarafın
TNT olduğu,
ÖYKÜ LOJİSTİK’in posta/kargo taşımacılığı pazarında TNT’nin global ağından
faydalanarak rekabet edebilmesi için önüne konulan bu sözleşmeyi imzalamaktan
başka yolunun bulunmadığı,
Bu nedenle söz konusu sözleşmeyi imzalamasının ihlal içerisinde olduğu
sonucuna varmak için yeterli olmadığı,
Esasen 2002/2 sayılı Tebliğ’de de yaklaşımın bu şekilde olduğu,
Bir sağlayıcı ile alıcı arasında akdedilen dikey anlaşmada yeniden satış fiyatının
belirlenmesi ihlali bulunsa dahi, sözleşmede güçlü tarafın sağlayıcı olduğu ve
alıcılara tip/standart sözleşmeleri imzalattığı durumda hiçbir zaman alıcılara idari
para cezası uygulanmadığı
belirtilmiştir.
(316) TNT tarafından yapılan savunmada;
Bir tedarikçi ile onun dağıtıcısı arasında alt seviyede potansiyel olarak rekabet
ihtimalinin bulunmasının, sadece bu husus nedeniyle ilgili ilişkinin yatay bir niteliğe
sahip olduğunu kabul etmek için yeterli olmadığı,
TNT ve benzer şekilde diğer entegratörlerin, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
tarafından verilen “hızlı kargo taşımacılığı yetkisi”ne sahip olduğu, ancak YST’lerin
20-04/47-25
91/114
bu belgeye sahip olmadığı ve müşteriler adına ekspres küçük paket gönderileri
yapabilmek için entegratörlere ihtiyaç duydukları,
Bu nedenle entegratörler ile YST’lerin rekabet edebilmesinin mümkün olmadığı,
Ayrıca, TNT’nin hizmetlerinin yeniden satışına ilişkin bir sınırlamanın her
hâlükârda diğer entegratörler tarafından YST’lere yapılan rekabetçi teklifler
nedeniyle etkisiz hale geleceği,
Entegratörler arasındaki rekabetin markalararası rekabet olarak sayılabileceği,
TNT ile YST’ler arasındaki rekabetin marka içi rekabet olacağı ve markalararası
yoğun rekabetin marka içi rekabet sınırlamasını bertaraf edeceği
belirtilmiştir.
(317) UPS tarafından yapılan savunmada;
UPS’nin uyguladığı fiyatların YST’lerin açısından bir maliyet unsuru olduğu ancak
YST’lerin fiyat bakımından değil hizmetin sunumu bakımından hizmet sağlayıcıları
oldukları,
YST’lerin UPS’nin toplamadığı saatlerde paket toplama, UPS’nin kabul ettiğinden
daha uzun vadeler ile çalışmak, daha yakın müşteri hizmetleri sunmak, müşteri
adına konşimento düzenlemek, depo ve ambalaj hizmeti sunmak gibi katma değer
sundukları ama YST’ler ile entegratörler arasındaki ilişkinin otomobil üreticisiyle
bayisi arasındaki ilişkiye benzetilebileceği, diğer bir ifadeyle dikey bir ilişki
bulunduğu,
YST’lerin sınırlı bir şehir içi taşıma altyapısı bulunabildiği veya hiçbir altyapısının
bulunmayabildiği,
Yurt dışı taşımacılık hizmetinin bir kısmının yurt içinde bir kısmının yurt dışında
yapılan farklı işlerin bileşimi olmadığı
ileri sürülmüştür.
(318) YURTİÇİ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada,
YURTİÇİ LOJİSTİK’in yurt dışı dağıtım ağı ve mevzuat gereği uluslararası
taşımacılık yetkisi olmadığı, bu sebeple TNT’den yurt dışı gönderiler için kısa
süreli hizmet aldığı,
Dolayısıyla YURTİÇİ LOJİSTİK’in TNT gibi entegratör firmalar ile rakip olmasının
mümkün olmadığı, aralarındaki ilişkinin dikey nitelikte olduğu
ifade edilmiştir.
(319) Dosya kapsamında HST ve YST’ler arasındaki ilişkinin rekabet hukuku bakımından
değerlendirildiği bölümde ayrıntılarıyla açıklandığı üzere, netice olarak 2002/2 sayılı
Tebliğ hükümlerinin somut olaya uygulanmasından; HST’ler ile YST’lerin dağıtım
aşamasında birbirlerine rakip oldukları; ancak YST’lerin satın aldıkları hizmeti
üretemedikleri için üretim seviyesinde HST’lere rakip olmadığı, bu nedenle HST-YST
arasındaki anlaşmaların, koşulları olsaydı, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yaralanabilecek dikey nitelikte anlaşmalar olduğu tespiti yapılmıştır.
I.5.2.4. HST’ler İle YST’ler Arasındaki Eylemlerin Grup Muafiyetinden ve/veya
Bireysel Muafiyetten Yararlanabileceği Savunması
(320) ÖYKÜ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada;
20-04/47-25
92/114
YURTİÇİ KARGO ile ÖYKÜ LOJİSTİK arasında akdedilen Kargo Taşıma
Sözleşmesi’nin tanım olarak 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu,
2002/2 sayılı Tebliğ’in YURTİÇİ KARGO’ya kendi müşterilerine ÖYKÜ
LOJİSTİK’in satış yapmasını engelleme ve ayrıca ÖYKÜ LOJİSTİK’in
müşterilerine satış yapmama yükümlülüğü altına girme imkanı verdiği,
YURTİÇİ KARGO ve ÖYKÜ LOJİSTİK arasında müşteri paylaşımı olduğu
varsayılsa dahi bu kısıtlamanın sadece YURTİÇİ KARGO’nun sunduğu
posta/kargo taşımacılığı hizmeti bakımından marka içi rekabet kısıtlama
potansiyeline sahip olduğu
belirtilmiştir.
(321) YURTİÇİ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, TNT’nin hizmet sağlayıcı
seviyesinde hizmet sunduğu müşterilerine YURTİÇİ LOJİSTİK gibi ulusal seviyede
faaliyet gösteren teşebbüslerin satış yapmasını kısıtlamasının 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında olduğu ve grup muafiyetinden yararlanabileceği ifade edilmiştir.
(322) TNT tarafından yapılan savunmada;
YST’lerin TNT’nin rakibi olmadığı, aralarında dikey bir ilişki bulunduğunu,
bu nedenle müşteri paylaşımı iddiasının dikey kısıtlama olarak kabul edilebileceği,
TNT’nin herhangi bir pazarda pazar payı %40’a yaklaşmadığından TNT’nin grup
muafiyetinden yararlanabileceği,
TNT’nin mevcut müşterilerini “münhasır müşteri grubu” olarak kendine ayırdığı
varsayımında dahi TNT’nin YST’lere ilgili müşterilere aktif satış yapmalarını
kısıtlamasının 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamına girdiği
belirtilmiştir.
(323) UPS tarafından yapılan savunmada, UPS ile YST’ler arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanabileceği, UPS bütün YST’leri ile teker teker ve
karşılıklı olarak;
Birer münhasır müşteri listesi hazırladıkları,
Söz konusu yeniden satıcılarının her birini belirlenen bir grup müşteriye
münhasıran satış yapmak üzere atadıkları,
YST’lerin de UPS’nin münhasır müşterileri olarak belirlenen gruptaki müşteriler
bakımından UPS’nin münhasır satıcı olduğunu kabul ettikleri,
UPS ve YST’lerin söz konusu listelerde yer alan müşterilere aktif satış yapmamayı
karşılıklı olarak taahhüt ettikleri,
YST’lerin de birbirinin münhasır müşteri listesinde yer alan müşterilere aktif satış
yapmamayı taahhüt ettikleri
varsayımı altında bütün bu rekabet kısıtlamalarını içeren yeniden satış sözleşmelerinin
2002/2 sayılı Tebliğ tarafından sağlanan grup muafiyetinden yararlanacak olduğu ileri
sürülmüştür.
(324) Buna ek olarak, söz konusu eylemlerin bireysel muafiyetten yararlanabileceği,
UPS ile YST arasında yapılan anlaşmanın başlangıcından itibaren UPS ile çalışan
müşterilerin UPS’in münhasır müşterisi, YST ile çalışan müşterilerin de YST’nin
münhasır müşterisi olacağını öngören,
20-04/47-25
93/114
UPS ile YST’nin birbirlerinin münhasır müşterilerine karşılıklı olarak aktif satış
yapmasını yasaklayan,
YST’yi ise başka YST’lerin münhasır müşterilerine aktif ve pasif satış yapmakta
serbest bırakan
bir anlaşma ya da uyumlu eylem bulunduğu şeklinde bir şüphe oluştuğu ancak bu
çerçevede hayata geçirilen bir anlaşmanın bireysel muafiyetten faydalanabileceği ileri
sürülmüştür.
(325) Bu bağlamda UPS tarafından; YST’lerin de aslında birer kurumsal müşteri gibi gönderi
büyüklükleri sayesinde UPS’den indirimli fiyat alabildikleri ve bu hizmeti bireysel
müşterilerin elde edemeyeceği fiyatlardan yeniden sattıkları, bu durumdan tüketicinin
fayda sağladığı, ancak bu durumun aynı zamanda bedavacılık sorunu ortaya çıkardığı
ve YST’nin entegratörün müşterisine satış yapmaya başlaması durumunda entegratör
için karlı bir iş olmaktan çıkacağı, aktif satış yapmamayı taahhüt eden bir YST’nin kendi
imkânlarıyla üretemeyeceği ve satamayacağı bir pazarda;
Sağlayıcısıyla, henüz hizmet almayan müşteriler için,
Sağlayıcısıyla, diğer sağlayıcıların müşterileri için,
Diğer YST’ler ile tüm pazar için,
Diğer sağlayıcılar ile kendi müşterileri, onların müşterileri ve pazarda henüz yer
almayan müşteriler için
rekabet ettiği ifade edilmektedir.
(326) Dosya kapsamında HST ve YST’ler arasındaki ikili anlaşmaların 2002/2 sayılı Tebliğ
karşısında değerlendirilebilecek dikey nitelikli anlaşmalar olduğu tespitinden sonra anılan
Tebliğ uyarınca bu anlaşmalar bakımından grup muafiyeti değerlendrmesi yapılmıştır.
Söz konusu analiz neticesinde mevcut ikili anlaşmalarda gerek objektif kriterlere göre
tespit edilmiş münhasır müşteri gruplarının olmayışı, gerekse dağıtıcıların hem aktif hem
de pasif satışların yasaklanmış olmasının, soruşturulan müşteri kısıtlaması uygulamasını
grup muafiyeti kapsamından çıkardığı, dolayısıyla TNT’nin ve UPS’nin pazar payları %40
eşiğinin altında kalsa da, anılan eylemlerin ağır rekabet sınırlaması içermesi nedeniyle
grup muafiyetinden yararlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bunu takiben, 4054 sayılı
Kanun’un’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmış ve
netice olarak, mezkûr madde hükmünün etkinlik sağlamaya ve söz konusu etkinlikten
tüketicinin faydalanmasına dair ilk iki koşulunun yerine getirilmediği gerekçesiyle bireysel
muafiyetten yararlanmanın da söz konusu olamayacağı kanaatine varılmıştır.
I.5.2.5. İhlal İsnadı Yapılan Faaliyete İlişkin Cironun Toplam Ciro İçerisindeki
Payının Düşük Olduğu Savunması
(327) DHL EPRESS tarafından yapılan savunmada, YST'ler aracılığıyla gerçekleştirilen
işlemlerin DHL EKSPRESS'in Türkiye cirosuna oranının (…..)% ila (…..)% arasında
olduğu belirtilmiştir.
(328) DHL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, kargo taşımacılığı faaliyetlerinden elde
edilen gelirin DHL LOJİSTİK’in Haziran 2018 yılı toplam cirosuna oranının %(…..) olduğu
belirtilmiştir.
(329) EKOL LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, EKOL LOJİSTİK’in soruşturma
kapsamında incelenen faaliyetlerinin tüm faaliyetlerine oranının %(…..) olduğu
belirtilmiştir.
20-04/47-25
94/114
(330) ÖYKÜ LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, yurt içi posta/kargo taşımacılığı ile
uluslararası hızlı posta/kargo taşımacılığı faaliyetlerinden elde edilen gelirin ÖYKÜ
LOJİSTİK’in 2017 yılı toplam cirosuna oranının %(…..) olduğu belirtilmiştir.
(331) ÖYKÜ LOJİSTİK, EKOL LOJİSTİK ve DHL LOJİSTİK hakkında ihlal tespitinde
bulunulmamıştır. DHL EXPRESS’in savunmasına gelindiğinde ise, ihlal konusu
eylemlerin bu teşebbüsün temel faaliyet alanını oluşturan uluslararası hızlı hava kargo
taşımacılığı pazarında gerçekleştiği, ihlal isnadı yapılan faaliyetlerden elde edilen cironun
teşebbüsün ana faaliyet alanı olan uluslararası hızlı hava kargo taşımacılığından elde
ettiği cirodan oluştuğu görülmekle; teşebbüsün aksi yöndeki savunmasına itibar
edilmemiştir.
I.5.2.6. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgelere İlişkin Savunmalar
(332) AİREXPRESS tarafından yapılan savunmada, Belge 8’de yer alan yazışmanın tarafı
olmadığı ifade etmiştir. Bununla birlikte, belgede geçen ifadelerin tarafın, rekabeti
engellemenin aksine ana hizmet sağlayıcısından “müşteri çaldığı”nı gösterdiği iddia
edilmiştir. Ayrıca, savunma kapsamında gönderilen ve geçmişte UPS ile çalışan ancak
AIREXPRESS’in rekabet ortamı şartlarına uygun olarak UPS’den alıp kendi müşterisi
haline getirdiği şirketlerin listesine ilişkin değerlendirme yapılmadığı belirtilmiştir.
(333) Belge 8’de yer alan “Geçen sene air express firması cari firmama girmişti ve kimse
firmaya bişi dememişti adamı kavga dövüş firmadan çıkarttırmıştım.” ifadesinin
AIREXPRESS aleyhine bir delil teşkil etmediği, bu yazışmanın UPS’nin rekabet karşıtı
eylemine delil teşkil ettiği değerlendirme bölümünde açıklanmıştır.
(334) ANTREPO LOJİSTİK tarafından yapılan savunmada, Belge 24’ten rakip firmanın kendi
müşterisine ANTREPO LOJİSTİK’in teklif verdiğini TNT’ye bildirdiğinin, bu itibarla
ANTREPO LOJİSTİK’in herhangi bir müşteri paylaşımına dâhil olmadığının açıkça
görüldüğü belirtilmiştir. Bununla birlikte 11.04.2018 tarihinde ANTREPO LOJİSTİK’te
yapılan yerinde incelemede, teşebbüsten herhangi bir belge alınmadığı, TNT ve
ANTREPO LOJİSTİK arasında rekabeti kısıtlayıcı görüşmeler yapılmadığı ifade
edilmiştir.
(335) AİREXPRESS tarafından ayrıca Belge 59’da yer alan e-postanın AIREXPRESS’in daha
önce posta/kargo taşımacılığı hizmeti veren başka bir teşebbüsle çalışan firmayı kendi
müşterisi haline getirdiğini gösterdiği belirtilmiştir. Bu nedenle söz konusu yazışmada yer
alan ifadelerin müşteri paylaşımını değil serbest rekabeti desteklediği sonucunun
çıkarılabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca, tarafın sektördeki ana hizmet sağlayıcılarıyla
arasında rekabeti engelleyici herhangi bir anlaşma olmadığı belirtilmiştir.
(336) Söz konusu belgeye konu eylem nedeniyle TNT’nin sorumluluğunun ortaya çıktığı,
AIREXPRESS hakkında ihlal isnadında bulunulamayacağı değerlendirme bölümünde
tespit edilmiştir.
(337) ANTREPO LOJİSTİK’in ifade ettiği hususlar kendisine isnat edilen rekabet ihlalinin
gerçekleşmediğine ilişkindir. Teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’u ihal etmediği sonucuna
ulaşılmıştır.
(338) ARAS KARGO tarafından yapılan savunmada, ARAS KARGO ile TNT çalışanları
arasında geçen Belge 57 ve Belge 58'deki yazışmalarda ifade edilen "aktif müşteriye
hizmet vermeme” ifadesinin TNT yönünden bir niyet açıklamasından ibaret olduğu,
ARAS KARGO ile TNT arasında aktif müşteriye teklif vermeme veya aracı kurumların
işleri için teklif almama taahhüdünün kesinlikle bulunmadığı, nitekim uygulamada da
ARAS KARGO'nun TNT’nin aktif müşterileri için teklif ve hizmet verdiği, ayrıca TNT'den
teklif/hizmet alamadığı durumlarda dahi ARAS KARGO’nun başka entegratörlerden teklif
20-04/47-25
95/114
ve hizmet alarak TNT aktif müşterisine hizmet sağladığı, nitekim savunmanın ekinde TNT
aktif müşterilerine hizmet verildiğine dair ispat niteliğinde yazışma örnekleri sunulduğu
belirtilmiştir.
(339) Fiyat dışı dikey sınırlamaların "rule of reason” analizi çerçevesinde ele alınacağından
kısıtlamanın amacı veya etkisinin incelenmesi gerektiği, soruşturma kapsamında ARAS
KARGO’ya ihlal isnat edilen iki e-postada da TNT'nin tek taraflı eylemi karşısında ARAS
KARGO’nun müşterisine başka entegratörden daha düşük fiyat alarak teklif sunduğu,
ARAS KARGO'nun davranışının emsal gösterilen Linde Gaz ve İspanya Rekabet
Kurumunun İspanya Kargo kararının17 tam aksi şekilde gerçekleştiği ifade edilmiştir.
(340) ARAS KARGO’nun TNT ile olan dikey ilişkide müşteri kısıtlamasına maruz kalan tarafı
teşkil ettiği değerlendirme bölümünde izah edilmiş, ayrıca HST’ler ile YST’ler arasındaki
dikey ilişkideki soruşturma konusu müşteri kısıtlaması muafiyet analzine tabi tutularak,
grup ya da bireysel muafiyete konu olamayacağı değerlendirilmiştir.
(341) DHL EXPRESS tarafından yapılan savunmada, Belge 68’e konu yazışmanın ASE
çalışanları arasındaki bir iç yazışma olduğu, DHL EXPRESS’in veya ASE’nin (…..)’e
verdiği teklifi geri çekmesi veya talep üzerine teklif vermemesi gibi bir ifade bulunmadığı,
(…..)’in hem DHL EXPRESS hem de ASE’yle çalıştığının ciro tablosundan
anlaşılabileceği dolayısıyla söz konusu teşebbüsler arasında müşteri paylaşımı olmadığı
belirtilmiştir.
(342) Söz konusu belgeye ilişkin değerlendirmelere ilgili bölümde yer verilmiştir.
(343) DHL EXPRESS tarafından ayrıca;
Belge 69 bakımından
Belgeye konu yazışma silsilesinin geri kalanına değinilmediği ve teşebbüs lehine
olan belgelere yer verilmediği,
DHL EXPRESS Konya acentesinin Konya ili içerisinde DHL EXPRESS’in
münhasır acentesi olduğu bu nedenle (…..)’nın gönderilerini yapmadığı/geç
yaptığı,
(…..)’nın kendi gönderilerini SÜRAT KARGO hesabı üzerinden yine DHL
EXPRESS Konya acentesi ile taşıttığı,
Belge’de geçen yazışmanın (…..)’nın bu durumdan şikâyetçi olması üzerine
başladığı,
DHL EXPRESS Konya acentesinin (…..) ile çalışmak istemediği, (…..)’nın SÜRAT
KARGO aracılığıyla DHL EXPRESS Konya Acentesi’ne gönderi vermemesi
yönünde talepte bulunmanın mümkün olup olmadığının tartışıldığı, SÜRAT
KARGO’nun hangi müşterilerle çalışıp çalışmayacağına ilişkin bir müdahalenin
söz konusu olmadığı,
Belge 70 bakımından;
DHL EXPRESS’in SÜRAT KARGO müşterisine teklif verdiği,
SÜRAT KARGO’nun diğer entegratörlerden teklif alarak ilgili müşteriye hizmet
sunması önünde bir engel bulunmadığı,
DHL EXPRESS Anadolu Saha Satış Müdürü (…..)’nın 19.06.2014 tarihli “Aracı
kurum ile çalışan firmalar ile ilgili bize lead geldiği zaman biz gideriz en uygun
17 S/DC/0578/16, 28.03.2018.
20-04/47-25
96/114
teklifi veririz ve şartlar uygun olursa kazanırız. Aracı kurumlar ile yapılmış bir
centilmenlik anlaşmamız vs yoktur.” şeklindeki e-postasının dikkate alınması
gerektiği,
Aynı anda hem DHL EXPRESS hem de SÜRAT KARGO ile çalışan müşteriler
olduğu,
Kurulun çimento sektörüne yönelik kararları kapsamında teşebbüslerin aynı
müşterilere satış yaptığını tespit etmesi üzerine müşteri paylaşımı bulunmadığını
belirttiği kararları bulunduğu,
Belge 72 bakımından;
(…..) unvanlı müşterinin DHL EXPRESS aracılığıyla 2016 yılında 30, 2017 yılında
14 adet gönderisinin bulunduğu, bu kadar düşük sayıda gönderi yapan bir
müşteriyi kazanmak için ÖYKÜ LOJİSTİK’in çaba sarf etmesinin ticari bir
açıklaması olamayacağı,
Müşterinin gümrük lojistik kazanım amacıyla ziyaret edildiği, dolayısıyla
yazışmada DHL olarak anılan teşebbüsün DHL EXPRESS olmasının mümkün
olmadığı,
Bu durumun ÖYKÜ LOJİSTİK’ten bilgi istemek yoluyla ortaya konulabileceği,
Belge 73 bakımından,
KARGO DÜNYA çalışanının ifadelerinden DHL EXPRESS’in KARGO DÜNYA’nın
müşterisine rekabetçi bir teklif götürdüğünün anlaşıldığı ve Soruşturma
Raporundaki “yapılan görüşme tutanağında DHL EXPRESS’in teşebbüsün
müşterisine düşük fiyat vermesi nedeniyle tartışma yaşandığı ifade edilmiştir.
Dolayısıyla soruşturmaya konu müşteri paylaşımının uygulandığı anlaşılmaktadır”
yönündeki değerlendirmenin yerinde olmadığı
Belge 74 bakımından,
İddiaların ON EKSPRES’in tek taraflı iddialarına dayanılarak oluşturulmasının
uygun olmadığı,
DHL EXPRESS Anadolu Saha Satış Müdürü (…..)’nın 19.06.2014 tarihli “Aracı
kurum ile çalışan firmalar ile ilgili bize lead geldiği zaman biz gideriz en uygun
teklifi veririz ve şartlar uygun olursa kazanırız. Aracı kurumlar ile yapılmış bir
centilmenlik anlaşmamız vs yoktur.” şeklindeki e-postasının ve Tespit 73
kapsamında KARGO DÜNYA çalışanı tarafından “Bu konu DHL [EXPRESS] ile
konuşulduğunda, kendileriyle tartıştık ve biz ticaret yapıyoruz cevabı alındı.”
şeklinde dile getirilen hususun birlikte dikkate alınarak DHL EXPRESS’in müşteri
paylaşımı yapmadığı sonucuna ulaşılması gerektiği,
Aynı anda hem DHL EXPRESS hem de ON EKSPRES’ten hizmet alan müşteriler
bulunduğu
ileri sürülmüştür.
(344) Belge 69, 70 ve 73’e ilişkin değerlendirmelere ilgili bölümde yer verilmiştir. Belge 72
bakımından mevcut değerlendirmelere ilaveten; ÖYKÜ LOJİSTİK’in müşteri ziyaretinin
gümrük lojistik alanı ile ilgili olduğu ancak müşterinin DHL EXPRESS ile olan ilişkisinin
kargo taşımacılığı kapsamında olduğunun yazışma içeriğinden anlaşıldığı, DHL
EXPRESS tarafından yapılan savunmada (…..) unvanlı müşteriye geçmiş yıllarda hizmet
verildiği ve yazışmanın yapıldığı tarihte hizmet verilmeye devam edildiğinin belirtildiği,
20-04/47-25
97/114
ÖYKÜ LOJİSTİK’ten bilgi talep edildiği ve ÖYKÜ LOJİSTİK’ten gelen cevabi yazıda, ilgili
tespitte adı geçen teşebbüsün DHL EXPRESS olduğunun teyit edildiği, bu bağlamda adı
geçen teşebbüsün DHL EXPRESS olmadığı yönündeki savunmanın kabul
edilemeyeceği belirtilmelidir.
(345) Belge 74 bakımından ON EKSPRESS tarafından yapılan savunmada ise ON
EKSPRESS’in sektördeki hiçbir firma ile centilmenlik anlaşması yapmadığı belirtilmiştir.
Dosya kapsamında ON EKSPRESS’in 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmediği sonucuna
ulaşılmıştır.
(346) DRN tarafından yapılan savunmada Belge 63 ve 64 özelindeTNT’nin pazar gücü dikkate
alındığında, DRN’nin TNT’ye karşı sözleşme koşulları öne sürmesinin veya herhangi bir
şart dikte etmesinin mümkün olmadığı, DRN’nin bu hizmeti satın alabilmek için söz
konusu sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu ve TNT’nin sözleşmede öngördüğü
koşulları kabul etmek durumunda olduğu belirtilmiştir.
(347) Teşebbüsün savunmasında dile getirdiği hususlar YST’lerin HST’ler karşısındaki
konumlarının değerlendirilmesinde dikkate alınmıştır.
(348) EKOL tarafından yapılan savunmada, EKOL’de yapılan yerinde inceleme sırasında
Belge 76’da yer alan yazışmadan çok kısa süre sonra (…..) isimli müşterinin YURTİÇİ
KARGO ile anlaştığına dair yazışmalar bulunduğu, söz konusu yazışmanın EKOL ile
YURTİÇİ KARGO arasında bir centilmenlik anlaşması bulunmadığını gösterdiği ve
müşteri olan (…..)’un istediği şekilde ve istediği taşımacı ile çalışmakta muktedir ve hür
olduğunu gösterdiği iddia edilmiştir. Ayrıca, EKOL tarafından savunma ekinde paylaşılan
söz konusu belgenin tarihinin Belge 76’da yer alan yazışmadan yalnızca 15 gün
sonrasına dayandığı, bunun da taraflar arasında müşteri paylaşımı yapılmadığını
gösterdiği iddia edilmiştir. Ayrıca söz konusu yazışmanın EKOL ile YURTİÇİ KARGO’nun
ayrı pazarlarda faaliyet gösterdiklerini ve kargonun lojistik ile operasyonel uyumu
konusunda sorunlar yaşandığını ortaya koyduğu iddia edilmiştir.
(349) EKOL’ün Belge 77’e ilişkin savunmasında ise, EKOL ve YURTİÇİ KARGO’nun yazışma
öncesi ve sonrasında bağımsız olarak (…..)’ya yaptıkları satışların göz ardı edildiği ve
sadece yazışmadaki “centilmenlik anlaşması” ifadesinin nazara alınarak sonuca varıldığı
iddia edilmiştir. Hâlbuki ilgili yazışmaların YURTİÇİ KARGO’nun iç yazışması olduğu ve
EKOL’ün iradesini içermediği ve onun kontrol ve tasarrufu dışında olduğu nazara
alındığında; sadece yazışmalardaki ifadelerden yola çıkmanın, EKOL’ü itham etmek için
yeterli olmadığı, kaldı ki ilgili müşteriye yapılan satış verilerinin (yani objektif veriler) de
söz konusu ithamın zıddını doğruladığı ifade edilmiştir.
(350) Bununla birlikte, somut olayda (…..)’nın, Nisan 2017 itibarıyla EKOL aracılığı ile YURTİÇİ
KARGO’dan hizmet almaya son verdiği, kargo konulu taşımalar için kendi tercih ettiği
kargo firması ile anlaştığının bilindiği, üstelik (…..)’nın Haziran 2018 itibarıyla EKOL ile
çalışmayı da sonlandırdığı belirtilmiştir. Dolayısıyla (…..)’nın EKOL’den almakta olduğu
hizmetler için EKOL ile rakip olan teşebbüsler ile anlaşmış olmasının muhtemel olduğu
ve bu hususların EKOL ile YURTİÇİ KARGO (ya da herhangi başka bir teşebbüs)
arasında müşteri paylaşımı konulu rekabete aykırı bir anlaşma olmadığını ve bu yöndeki
iddiaların temelsiz olduğunu ortaya koyduğu iddia edilmiştir. Ayrıca, EKOL ile YURTİÇİ
KARGO’nun aleyhine kullanılan yazışmanın öncesi ve sonrasında (…..)’ya satış yapmış
olmalarının dosya iddialarını tamamen çürüttüğü, EKOL ile YURTİÇİ KARGO arasında
herhangi bir centilmenlik anlaşması olmadığını objektif olarak ortaya koyduğu, buna
rağmen sadece yazışmada geçen YURTİÇİ KARGO’nun tek taraflı ve EKOL’ün tasarrufu
dışındaki ifadelerine dayanılmasının anlaşılamadığı iddia edilmiştir.
20-04/47-25
98/114
(351) Savunmada ayrıca EKOL ile (…..) arasındaki sözleşmede açıkça “B2C (işyerinden
tüketiciye)” taşımaların taraflarca kapsam dışında tutulduğu, ilgili sözleşmenin EK 1’i
incelendiğinde, (…..)’nın kargo işlerini kendi tek taraflı ticari kararı ile seçtiği kargo firması
ile yürütebileceğinin açıkça düzenlendiği ifade edilmiştir.
(352) Belge 76 ve 77 ekseninde yapılan değerlendirmelere ilgili bölümde yer verilmektedir.
(353) İNTER GLOBAL tarafından yapılan savunmada, teşebbüse ihlal isnadında
bulunulmasına dayanak teşkil eden tek belgenin YURTİÇİ KARGO’da yapılan
incelemede elde edilen Belge 75’e konu yazışma olduğu, ilgili yazışmanın teşebbüste
2009-2012 yılları arasında bağımsız danışmanlık hizmeti veren (…..)’a ait olduğu ve
yazışmada yer alan ifadelerin İNTER GLOBAL’in görüşlerini yansıtmadığı, söz konusu
şahsın İNTER GLOBAL’i temsil etmediği ve teşebbüsün bu yazışmadan dolayı sorumlu
tutulamayacağı ifade edilmiştir.
(354) Söz konusu belgenin zamanaşımına uğradığı dosya kapsamında tespit edilmişdir.
(355) KARGO DÜNYA tarafından Belge 21 ve 73 özelinde yapılan savunmada;
KARGO DÜNYA’nın bölgesel çapta faaliyet gösteren ve pazar payı düşük küçük
bir işletme olması sebebiyle soruşturma taraflarından birçoğu ile ticari ilişkisinin
bulunmadığı, sektörde faaliyet gösteren büyük firmalar ile herhangi bir anlaşmanın
tarafı olmasının mümkün olmadığı,
Yerinde inceleme esnasında teşebbüs yetkilisinin bazı sözlü ifadelerinin
amacından farklı yorumlanarak rekabet ihlali teşkil eden hususlarmış gibi
yansıtıldığı, bu sebeple teşebbüsün mağdur olduğu,
Soruşturma Raporunda yer verilen Komisyon ve Kurul kararlarında ihlale ilişkin
somut delil, yazışma, anlaşma mevcut olmasına karşın, KARGO DÜNYA’ya karşı
isnat edilen suçlamaya ilişkin ne teşebbüsün kendisinde ne de soruşturma tarafı
diğer teşebbüslerde yapılan incelemelerde herhangi bir belge bulunmadığı,
Teşebbüs hakkında elde edilen tek belgenin yerinde inceleme esnasında sözlü
olarak beyan edilen hususlardan ibaret olduğu, söz konusu ifade de geçen “sabit
müşteri” ile kastedilenin “riski düşük müşteri portföyü” olduğu,
“DHL'in müşterisini almam gibi bir durum bulunmamaktadır” ifadesi ile kastedilenin
DHL’in operasyonel gücü ve fiyat kırabilme imkânı neticesinde KARGO
DÜNYA’nın çalıştığı müşterilere daha düşük teklifler verebildiği yani aslında
anlatılmak istenin piyasada kıyasıya bir rekabet ortamı söz konusu olduğu, nitekim
beyanın devamında yer alan “DHL in müşterimize daha düşük fiyat teklif etmesi
sonrası kendileri ile konuşulduğu ve biz ticaret yapıyoruz cevabı alındığı"
ifadesinden anlaşılacağı üzere eğer müşteri paylaşımına yönelik bir anlaşma
mevcut olsaydı başka bir teşebbüsün KARGO DÜNYA’nın müşterisine teklif
vermesinin mümkün olmayacağı,
KARGO DÜNYA’ya ihlal isnadında bulunulan belgenin ispat standardını
karşılamadığı, nitekim raporun karşı görüş kısmında teşebbüs yetkilisinin
beyanlarının teşebbüse rekabet ihlali isnat etmek için yeterli görülmediği
ileri sürülmektedir.
(356) Mezkur belgeler hakkında yapılan değerlendirmelere ilgili bölümde yer verilmektedir.
(357) MNG tarafından yapılan savunmalar kapsamında;
Belge 11 bakımından;
20-04/47-25
99/114
Yazışmanın önemli bir bölümünün (…..) ile o tarihlerde başlanması planlanan
(…..) ilişkin olduğu, ASE ile MNG KARGO arasında gerçekleştirildiği belirtilen
görüşmenin ise, ASE'nin bu proje kapsamında MNG KARGO'dan hizmet satın
almak istemesini içerdiği,
MNG KARGO'nun ASE gibi büyük ölçekli ve UPS gibi bir entegratörden avantajlı
fiyatlarla hizmet satın alabilen teşebbüslere rekabetçi fiyat verme kabiliyetinin
bulunmadığı, MNG KARGO’nun ASE'ye etkin olarak rekabet edebileceği
hizmetler bakımından hâlihazırda teklif ve hizmet sunduğu, söz konusu belgenin
bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği,
Söz konusu yazışmanın FedEx/TNT'nin MNG KARGO'yla olan sözleşmesini
feshetmesi sebebiyle MNG KARGO’nun UPS'e mahkûm hale geldiği bir döneme
denk geldiği, bu bağlamda yazışmanın MNG KARGO'nun UPS karşısındaki zayıf
konumunu da somut olarak ortaya koyduğu, dolayısıyla söz konusu belgenin bir
rekabet kısıtlaması içerdiği ileri sürülse dahi, bu kısıtlamanın en fazla UPS'ten
MNG KARGO'ya yönelen dikey bir kısıtlama olarak değerlendirilebileceği,
Belge 12 bakımından;
Belgede geçen iletişimin gerçekleştiği tarihlerde FedEx/TNT ile sözleşmesi
feshedilen MNG KARGO’nun gerek operasyonel kapasitesinde gerek müşteri
portföyündeki olası daralmaların etkisini en aza indirmek için bir faaliyet planı
hazırladığı, bu stratejinin fayda/maliyet analizi yapılarak belirlenen bir müşteri
kitlesi için uygulandığı ve bu kapsamda rasyonel olarak hareket edilip yalnızca
belirli somut kriterleri taşıyan müşterilere teklif verilmeye odaklanıldığı,
Yazışmadaki ifadenin sebebinin de MNG KARGO’nun açıklanan stratejisinden
kaynaklanan bağımsız şekilde almış olduğu bir karar olduğu ve müşteri
paylaşımına yönelik bir anlaşmaya dayanak teşkil etmediği belirtilmiştir. Nitekim
UPS müşterilerine teklif verilmesinin MNG açısından zaman ve kaynak israfına
sebep olduğu, zira UPS’nin daha rekabetçi fiyatlarla müşterileri kazandığı ifade
edilmiştir. Bununla birlikte, değrelendirmeler kapsamında kabul edildiği üzere,
UPS müşterisi olduğunu bildiren dokuz müşteriye teklif iletildiği ve bu müşterilerin
beşi ile çalışmaya başlandığı
belirtilmiştir.
(358) Sözü edilen belgeler hakkındaki değerlendirmeler ilgili bölümde aktarılmaktadır.
(359) PTS tarafından yapılan savunmada;
Belge 5 bakımından;
Yazışmanın UPS iç yazışması ve PTS çalışanlarına yönelik yapılan tek taraflı
beyanlardan ibaret olduğu, PTS’nin yazışmalara konu edilen müşterisi (…..) ile
olan ticari ilişkilerinin yazışma tarihi öncesinde, yazışma tarihinde ve yazışma
tarihi sonrasında devam ettiğini açıkça ortaya koyan somut verilerin, PTS'nin söz
konusu tek taraflı beyanları dikkate almadığını ve ticari faaliyetlerini her zaman
olduğu gibi rekabete uygun şekilde bağımsız ticari iradesi doğrultusunda
sürdürdüğünü gösterdiği iddia edilmiş olup UPS’in bir çalışanının kaleme aldığı
ifadeler sebebiyle PTS’nin mesul tutulmasının abesle iştigal olduğu,
Bununla birlikte, söz konusu e-posta iletisinde UPS ile çalışan firmalara teklif
verilmeyeceğine veya UPS ile çalışan firmaların taleplerinin reddedileceğine ilişkin
herhangi bir ifade, işaret veya ima bulunmadığı, bu nedenle Belge 5’in hiçbir
20-04/47-25
100/114
surette PTS tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğini veya
taraflar arasında bu yönde "karşılıklı" olarak uygulanan bir davranış, bir irade
uyuşması olduğunu gösterir nitelikte bir belge olmadığı, dolayısıyla Karşı Görüşte
de ifade edildiği üzere, YST niteliği taşıyan PTS'den HST niteliği taşıyan UPS'ye
yönelen herhangi bir eylem olmadığının yapılacak değerlendirmelerde göz
önünde tutulması ve PTS bakımından ihlal tespitinde bulunulmaması gerektiği,
Belge 6 bakımından;
Belge 5’e benzer şekilde tek taraflı bir beyandan ve tek taraflı "takip etme" fiilinden
öteye geçemediği, söz konusu yazışmada yer alan ifadelerin hiçbir surette
PTS'nin konuya ilişkin kabulünü, harekete geçtiğini veya müşteri paylaşmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmek üzere UPS ile anlaşmaya
vardığını göstermediği, UPS’in iç yazışmasının PTS bakımından bağlayıcı
olmadığı, hatta söz konusu e-postanın PTS’nin rekabete aykırılık teşkil edecek
her türlü talebe karşı koyduğunu göstermesi sebebiyle PTS lehine olduğu
Belge 7 bakımından,
Bu belge özelinde soruşturma kapsamında herhangi bir ihlal iddiasında
bulunulmadığından mevcut değerlendirmelere katıldıkları, iddia edilen müşteri
paylaşımı eylemine yönelik karşılıklılık unsurunun PTS yönünden hiçbir zaman
mevcut olmadığı
belirtilmiştir.
(360) PTS’nin savunmasına konu belgeler hakkındaki değerlendirmelere ilgili bölümde
ayrıntılarıyla yer verilmektedir.
(361) SOLMAZ NAKLİYAT tarafından yapılan savunmada Belge 10 özelinde, UPS’nin (…..)
unvanlı müşterisini kaybetmekten duyduğu rahatsızlıktan ötürü (…..) ile çalıştığını
düşündüğü YST’lere ulaşmaya çalıştığı, UPS’nin ilgili davranışının pazarda YST’ler
üzerinde baskı oluşturma niyetini ortaya koyduğu belirtilmiştir. Soruşturma Raporunda
SOLMAZ NAKLİYAT ile ilgili başka bir belge bulunmadığı ve yalnızca söz konusu
belgeden yola çıkılarak SOLMAZ NAKLİYAT’ın şüphe altında bırakılamayacağı ifade
edilmiştir.
(362) Dosya kapsamında SOLMAZ NAKLİYAT tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin
ihlal edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.
(363) STF tarafından yapılan savunmada, teşebbüse ihlal isnadında bulunulmasına dayanak
teşkil eden Belge 20’nin UPS’nin iç yazışması olduğu, UPS yöneticisi ve alt çalışanı
arasında geçtiği anlaşılan yazışmadaki söz konusu ifadelerin UPS çalışanının
yöneticisine karşı sorumluluğunu yerine getirmek maksatlı sunulduğu, gerçeği
yansıtmayan beyanlar olduğunun düşünüldüğü, nitekim STF’de yapılan incelemede söz
konusu yazışmayı doğrulayacak herhangi bir belge bulunmadığı, dolayısıyla teşebbüsün
UPS iç yazışmasına dayanılarak yapılan suçlamaları kabul etmediği ifade edilmiştir.
Bununla birlikte, yazışma STF tarafından kabul edilse dahi, yazışmanın içeriğine
bakıldığında STF’nin eskiden beri hizmet verdiği müşterileri ile çalışmaya devam ettiğinin
anlaşıldığı, dolayısıyla müşteri paylaşımına yönelik bir anlaşmanın tarafı olmadığının
görüldüğü ifade edilmektedir.
(364) Anılan belge hakkındaki değerlendirmeler ilgili bölümde yer almaktadır.
(365) SÜRAT KARGO tarafından yapılan savunmada Belge 56’da yer alan yazışmanın TNT’de
yapılan incelemede elde edildiği ve TNT’nin iç yazışması olduğu, bu nedenle SÜRAT
KARGO’yu bağlayıcı olmadığı iddia edilmiştir. Ayrıca, SÜRAT KARGO’nun ne TNT ne
20-04/47-25
101/114
UPS ne de DHL EXPRESS ile arasında 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil eden herhangi
bir anlaşması olduğu belirtilmiştir.
(366) Anılan belge hakkındaki değerlendirmeler ilgili bölümde yer almaktadır.
(367) TNT tarafından yapılan savunmalarda;
Belge 22 bakımından;
Yazışmalarda geçen "satış çabası içerisine girmeyecek" lafzının ilgili dikey
sınırlamanın sadece aktif satışların ilişkin olarak düşünülmüş olduğunu ve yeniden
satıcının müşteriye "girmesi" ile aktif satış çalışması yapılmasından bahsedildiğini
açıkça ortaya koyduğu, söz konusu yazışmada aktif ve pasif satışların ayrılmasına
gösterilen özenin ilgili sınırlamanın dikey nitelikte olduğu ve 2002/2 Sayılı Tebliğ
kapsamında grup muafiyetinden yararlanacak şekilde tasarlandığını gösterdiği
Belge 23, 25, 26, 30, 35, 53, 55, 63, 65 ve 67 ile TNT ve YST’ler arasında akdedilmiş
sözleşmeler bakımından;
TNT’nin sözleşmelerinde sınırlanan hususun TNT müşterisine hizmet verilmesi
değil TNT müşterisine karşı aktif satış çabasına girilmesi olduğu, bazı
sözleşmelerde ise aktif satış çabasının yine müşteriye aktif biçimde temas
kurmayı içeren "teklif sunmak" olarak ifade edildiği, öte yandan müşterinin YST ile
çalışmayı talep etmesi durumunda, bu durumun söz konusu kapsama girmediği,
benzer şekilde YST’nin başka bir entegratörden teklif almak suretiyle TNT
müşterilerine aktif satış çabasına girebildiği ve teklif sunabildiği, bu bağlamda ilgili
anlaşmaları kapsamında YST’nin hepten TNT müşterilerine hizmet vermemeyi
kabul ettiği iddiasının kabul edilemeyeceği,
Belge 24 ve 27 bakımından;
TNT ile YST’lerinin dikey bir ilişki içerisinde olduğundan dağıtıcılara münhasır
müşteri grupları atanmasının ve aktif satışlara ilişkin olarak bu sisteme uyumun
sağlanmasının mümkün olduğu, HİPEX'in ilgili e-postasında bahsettiği üzere
ANTREPO LOJİSTİK'in müşteriye attığı e-postanın açıkça aktif satış çabası
içerdiğini gösterdiği, her halükarda Soruşturma Raporunda da kabul edildiği üzere
TNT'nin konuyu ANTREPO LOJİSTİK ile konuştuğunu veya HİPEX'in
müşterilerine teklif vermemesini söylediğini gösteren bir delilin bulunmadığı, bu
bağlamda bu belgenin bir ihlal tespitini temellendirmesinin mümkün olmadığı, yine
yazışmada YST’nin aynı zamanda DHL ile de çalıştığını belirtmesi YST’lerin
birden çok sağlayıcı ile çalıştığını ve bir gönderiye ilişkin TNT'den teklif almaz ise
rahatlıkla DHL'den alarak TNT müşterisine girebileceğini gösterdiği,
Belge 28 bakımından,
TNT’nin yazışmada YST’sine aralarındaki sözleşmenin aktif satış yasağına ilişkin
maddesini hatırlattığı, bu kısıtlamanın 2002/2 sayılı Tebliğ uyarınca mümkün
olduğu dolayısıyla ilgili davranışın hukuka aykırılık teşkil etmediği, yazışmada
“centilmenlik anlaşması” ifadesi yer almazken raporda yazışmanın centilmenlik
anlaşmasını teyit ettiğinin belirtildiği,
Belge 29 bakımından,
Belgeye konu yazışmanın ilgili müşteri hâlihazırda gönderi için zaten TNT'den
teklif almış olup, TNT'nın ilgili satışı tamamlamaya yakın olduğu için hizmet
vermeyi tek taraflı olarak reddettiği bir örnek teşkil ettiği, dolayısıyla TNT
yetkilisinin iki teklif vermeyi istememesinin ticari açıdan rasyonel bir davranış
20-04/47-25
102/114
olduğu, TNT’nin bu durumda YST’ye teklif vermesinin ticari zarar vereceği belli
olduğu halde TNT’nin teklif verme yükümlülüğü altında olduğunun iddia
edilmesinin rekabet hukuku kapsamında bir temeli bulunmadığı, zira böyle bir
kabulün TNT'yi hâkim durumdaki teşebbüsler için bile öngörülmeyen ağır bir ticari
yük altına ittiği,
Belge 31 bakımından,
CLG çalışanının ilgili yazışmada TNT'nin CLG'nin müşterisine teklif vermemesi
konusunda uyarılması gerektigini ifade ettiği, öte yandan raporda da kabul edildiği
üzere TNT ile CLG arasında konuya ilişkin bir görüşme yapılıp yapılmadığı
hususunun net olmadığı, bu durumda ilgili e-postanın TNT aleyhinde bir delil
olarak kullanılmasının mümkün olmadığı, bununla birlikte 2002/2 sayılı Tebliğ
uyarınca, YST’lerin müşterilere tedarikçiler tarafından yapılan satışları
kısıtlamasının mümkün olduğu, grup muafiyetinden faydalanabileceği,
Belge 32 bakımından,
Yazışmada TNT’nin verdiği bir cevabın bulunmadığı, ayrıca YST’nin tedarikçiyi
kısıtlamasının 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında mümkün olduğu,
Belge 33 bakımından,
Yazışmanın TNT'nin tek taraflı bir eylemini içerdiği, yazışmada görüldüğü üzere
bu gibi durumlarda YST’lerin başka tedarikçiye başvurarak yine sevkiyatlarını
yapabildikleri, TNT'nin davranışlarının tek taraflı hizmet vermenin reddinden öteye
geçmediği, “centilmenlik" kelimesinin ticari hayatta çok değişik şekillerde
kullanılabildiği, örnek olarak aynı ifadenin Belge 40'ta da geçtiği fakat bu
kullanımın bir müşteri paylaşımı ile ilgili olmadığının kabul edildiği,
Belge 34 bakımından,
Yazışma silsilesinin tamamı incelendiğinde esas konunun, TNT'nin FedEx
tarafından devralınmasından sonra İran hizmetinin sonlaması ve TNT’nin
müşterilerinin rakip entegratöre gitmesini tercih etmediğinden, TNT’nin İran
müşterilerini ASE'ye yönlendirmeyi istediği, Bu bağlamda ASE'den talep edilen
"centilmenlik" davranışının yalnızca bu hususa işaret ettiği,
Belge 36 bakımından,
İlgili yazışma YST’nin ve TNT'nin birbirlerinin aktif müşterilerini münhasır müşteri
grupları olarak gördüklerini gösterdiği, bu yaklaşımın grup muafiyetinden
yararlanacağı yazışmada YST’nin “kendi satışlarının esasen TNT satışı anlamına
da geldiğini ve bu nedenle diğer entegratörlerden müşteri çekmeye ve dolayısıyla
TNT'ye daha çok iş kazandırmaya" odaklanılması gerektiği yönündeki ifadelerin
dikey ilişkiyi ortaya koyduğu, ayrıca ilgili konuşmaya konu olan müşterilerin ya hiç
TNT müşterisi olmamış oldukları, ya da TNT'nin ilgili müşterilere bu konuşmadan
sonra da satış yapmaya devam ettiği,
Belge 37 bakımından,
İlgili yazışmanın UDT'nin tek taraflı bir beyanından ibaret olduğu, taraflar arasında
bir anlaşma bulunduğu yönünde delil teşkil etmediği, yazışmanın YST’nin TNT ile
bir dikey ilişki içinde olduğuna ve ortak menfaatlerinin diğer entegratörlerin
müşterilerini çekmek olduğuna işaret ettiği, diğer taraftan YST tarafından yapılan
sınırlamanın grup muafiyetinden faydalandığı, TNT’nin müşteriye satış yapmaya
20-04/47-25
103/114
devam etmesinin UDT’nin münhasır müşterisi olsa da pasif satışların devam
ettiğini gösterdiği,
Belge 38 bakımından,
Yazışmanın, TNT'nin YST’lerin başka sağlayıcılar üzerinden müşterilerine teklif
verip vermemesini izlemediğini gösterdiği, UDT’nin kendi isteğiyle sadece TNT ile
çalıştığını belirtmesinin TNT'nin gözünde daha iyi bir pozisyon elde etmeye
çalışmasından kaynaklandığı, UDT’nin ilgili müşteriye satış yapmaya devam ettiği,
Belge 39 bakımından,
Yazışmanın UDT’nin depolama ve gümrük masraflarından yakındığı ve TNT'nin
bu masrafların bir kısmını karşılamasını talep ettiği bir e-postadan ibaret olduğu,
TNT’nin aktif satış yasağının grup muafiyeti kapsamında olduğu, bununla birlikte
TNT’nin aslında pasif satış olduğu anlaşılan bu gönderiyi kabul ettiği ve faturayı
aracı kuruma kestiği ve YST’yi müşteriye aktif satış çalışması yapılmaması/teklif
verilmemesi için uyarmakla yetindiği,
Belge 41, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50 ve 51 bakımından,
ASSET’in, TNT'nin uluslararası ekspres posta/kargo taşımacılığı pazarındaki
rakiplerinden biri olmadığı, dolayısıyla aralarında dikey nitelikte ilişki bulunduğu,
bu yazışmaların taraflar arasındaki herhangi bir müşteri paylaşımı anlaşmanın
aksine sadece TNT tarafından tek taraflı olarak hizmet vermenin reddi davranışını
gösterdiği, Asset'in daha sonra bu müşterilerin gönderilerini taşımamasının
TNT'nin uyarısı nedeniyle değil, TNTnin bu tür durumlarda müşterilerine agresif
fiyatlar ve başkaca birçok olanak sunmasından kaynaklandığı, TNT çalışanları
tarafından "lütfen bu yükü bize vermemenizi rica ederiz" ya da "bu yük için teklif
veremeyeceğiz" gibi ifadeler kullanıldığı ve karşı tarafların da rahat biçimde
gönderiyi diğer partnerleri ile organize edebileceklerinin ifade edildiğinin
görüldüğü,
Belge 42 bakımından,
Yazışmanın TNT'nin yeniden satıcıya ilgili müşterinin aktif bir TNT müşterisi
olmamasından dolayı bu müşteri için hizmet verebileceğini belirttiği bir örnek teşkil
ettiği,
Belge 43 bakımından,
Yazışmada ilgili müşterinin aktif bir TNT müşterisi olmasından dolayı TNT'nin
hizmet vermeyi tek taraflı olarak reddettiği bir örnek olduğu bununla birlikte başka
entegratörler ile satış yapılmasının yasaklanmadığı,
Belge 44 bakımından,
Yazışmada geçen "Bu firma aracı kurumumuzun müşterisi. Fiyat vermemiz etik
olmaz. Başka tedarikçiler ile devam etmenizi rica ederiz.” şekindeki beyanın
TNT'nin, TNT ağına YST tarafından getirilen müşteriyi, o YST’nin münhasır
müşterisi olarak gördüğünü ve dolayısıyla tek taraflı olarak başka bir YST’ye ilgili
müşterinin gönderisi için fiyat teklifi vermeyi reddettiğini gösterdiği ve bu
davranışın grup muafiyeti kapsamında olduğu, bu şekildeki münhasırlık yapısının
yeniden satıcılık sisteminin temel gayesi olan TNT ağının müşteri portföyü ve
gönderi trafiğinin artırılması yoluyla ölçek ekonomisi sağlanması amacını
desteklediği,
20-04/47-25
104/114
Belge 45 bakımından,
ASLANSOY’un TNT’nin YST’si olarak dikey bir ilişki içerisinde olduğu, aktif
satışların kısıtlanmasının hukuka aykırılık içermediği ve her halükarda grup
muafiyetinden yararlandığı, TNT çalışanının e-postanın sonunda "yeter ki
rakiplere kaçırmayın derim" ifadesi ile ASLANSOY’u aslında rakip olarak
görmediğini ve esasen rakip olarak diğer entegratörlerin anlaşıldığını ortaya
koyduğu,
Belge 56 bakımından,
Bir YST’nin kendi müşterilerine tedarikçinin yapacağı aktif ve pasif satışları
kısıtlamasının 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında mümkün olduğu, TNT'nin kendi
YST’sine verdiği teklifin altına inmeme yönündeki tek taraflı kararının ticari olarak
mantıklı olduğu, zira bu yolla SÜRAT KARGO’yu kaybetmediği, ayrıca yerinde
incelemelerde alınan yazışmalarda yer alan TNT çalışanının "Bu müşteride Sürat
Kargo 'nun TNT üzerinden yaptığı çıkışlar ile çakışmayalım. Bunun dışında kalan
profil için teklif verebiliriz.” ifadesinin bazı yükler bakımından YST’ler ile rekabet
edildiğini gösterdiği,
Ayrıca satış verilerinden iki tarafından da (…..)’ya satış yapmaya devam ettiğinin
görüldüğü, bu durum da TNT’nin Sürat Kargo ile rekabet ettiği tespitiyle uyumlu
olduğu,
Belge 57 bakımından,
E-postada, TNT'nin, müşterinin aktif TNT müşterisi olması nedeniyle belirli bir
sevkiyat özelinde YST’ye hizmet vermekten tek taraflı olarak imtina ettiği, bununla
birlikte TNT, yeniden satıcının TNT müşterisine başka tedarikçiler aracılığıyla
satış yapmasını yasaklamadığı,
Belge 58 bakımından,
TNT'nin kendi sağladığı hizmete ilişkin faturayı kendisinin kesmek istemesinin
rasyonel bir davranış olduğu, ARAS KARGO yetkilisinin "sizi zor durumda
bırakmak istemeyiz bir önceki mailde de bahsettiğim gibi sizin müşteriniz
olduğunu bilsek bu talepleri sizinle paylaşmazdım" ifadelerinin müşteri
paylaşımından ziyade söz konusu müşterinin TNT'nin münhasır müşteri grubuna
dahil olması nedeniyle TNT'nin bu müşteriye ilişkin kendi hizmetinin yeniden
satılması için ARAS KARGO ile çalışmayacağının isteksiz de olsa kabul edilmesi
anlamına geldiği, ARAS KARGO’nun başka entegratörler üzerinden ilgili
müşteriye hizmet vermemeyi kabul etmediği,
Belge 59 bakımından,
Söz konusu yazışmada görüleceği üzere, TNT'nin yaklaşımının TNT'nin aktif
müşterilerine YST üzerinden değil doğrudan TNT tarafından hizmet sağlanması
şeklinde olduğu, bu durumda TNT sadece YST’ye hizmet satmayı reddettiği ve
YST’nin başka bir sağlayıcı üzerinden teklif götürmesini engellemediği,
Belge 60 bakımından,
Yazışma dilinden anlaşıldığı üzere TNT’nin YST’nin diğer entegratörler ile
çalışmasını yasaklamadığı, TNT’nin sadece münhasır müşterisine doğrudan
hizmet vermeyi tercih ettiği,
Belge 61 bakımından,
20-04/47-25
105/114
"Bizimle çalışan aracı kurumun TNT müşterisine girmemesi ön şarttır” ifadesinin
yalnızca aktif satışlara ilişkin dikey sınırlama olduğu, taslakta yer alan ifadelerin
TNT'nin yeniden satıcıları değil entegratörleri rakip olarak gördüğünü gösterdiği,
"Buradaki ince nokta, aracı kurumun her an başka bir seçeneği olduğu gerçeğidir."
ifadesinin aracı kurumların istemeleri halinde başka bir entegratör ile
çalışabileceklerini gösterdiği,
Belge 62, 64 ve 66 bakımından
Diğer yazışmalarda olduğu gibi söz konusu belgelerin TNT’nin tek taraflı reddine
ilişkin olduğu ve diğer entegratörlerle çalışılmasının sınırlandırılmadığı, her
halükarda sınırlamanın muafiyet kapsamında olduğu
ileri sürülmüştür.
(368) Anılan belgeler hakkında dğerlendirmelere ayrıntılarıyla ilgili bölümde yer verilmiştir.
(369) UPS tarafından yapılan savunmalarda;
Belge 11’e ilişkin olarak, delil olarak sayılan bu iletişimin bu yönde bir anlaşmaya
gönderme yapmadığını ve ortada aksi yönde makul bir açıklamanın olduğunu ve
MNG’nin UPS’te sahip olduğu imtiyazlı konumunu tehlikeye atmak istemediği,
Belge 12’de yer alan "UPS müşterilerine gidilmemesi" kararının UPS ile MNG
arasındaki bir anlaşmadan kaynaklandığına ilişkin hiçbir ibare bulunmadığı, söz
konusu belgenin sadece MNG çalışanlarının aktif olarak UPS müşterilerine
gitmelerinin istenmediğinin belirtildiği, bu durumun makul bir açıklamasının
bulunduğu,
Belge 13’e ilişkin olarak yapılan açıklamalarda, (…..) firmasının MNG tarafından
kazanıldığı, ayrıca, daha sonraki durumlarda UPS müşterilerine yüksek fiyat
verilerek bunların kazanılmasından kaçınılacağı ifade edilmesi yönündeki tercihin
UPS ile bir anlaşmadan kaynaklandığına ilişkin hiçbir gösterge bulunmadığı,
aksine bu davranışa dair makul bir açıklamanın olduğu,
Belge 15’te yer alan ifadelerin (…..) bir UPS müşterisi iken MNG tarafından teklif
verilerek alınmasına ilişkin olduğu, dolayısıyla, bu belgenin ortada müşteri
paylaşımına dair bir anlaşmanın değil rekabetin olduğuna işaret ettiği,
Belge 16’da yer alan ifadelerin söylentiden kaynaklandığı, UPS’nin bu ifadenin
doğruluğunu teyit edemediği, Soruşturma Raporunda da bu belgenin
doğruluğunun sorgulanmadığı göz önünde bulundurulduğunda bu belgenin
görmezden gelinmesi gerektiği iddia edilmiştir. Bununla birlikte, UPS bu durumun
rekabeti ne yönde kısıtladığını anlayamadığı, tedarikçiye konulan satış
kısıtlamalarının ağır kısıtlama niteliğinde olmadığını, dolayısıyla bu durumun
Türkiye pazarında gözle görülür bir etkisi olduğunu kanıtlamanın idareye düştüğü
ancak bunun başarılamadığı, zira tek bir olayın böyle bir etki yaratma ihtimali akıl
dışı olduğu,
Belge 17’de yer alan yazışmanın UPS ile MNG arasında herhangi bir iletişim ya
da anlaşmadan bahsetmediği, MNG'nin belirli bir şekilde davranmayı tercih ettiği,
Belge 19’daki ifadenin de diğerleri gibi anlaşmayı göstermediği, fiyat indirimi
yapmayı öneren MNG çalışanın bir anlaşmadan haberi olmadığının ortada
olduğu, eğer bir anlaşma olduğunu bilseydi fiyat indirimi vermenin UPS açısından
sıkıntı olup olmayacağını sormasına gerek olmayacağı,
20-04/47-25
106/114
Belge 14’e ilişkin açıklamalarda, söz konusu yazışmanın tarihinin 25.08.2017
olduğu, bu tarihlerde UPS’in MNG ile çalışmaya başlayalı ancak iki ay olduğu,
yeni başlayan bu ilişkinin kapsamının UPS organizasyonunda özellikle de
hiyerarşide nispeten alt basamaklarda yer alan (…..) gibi çalışanlar arasında tam
olarak bilinmediğini zira kendisinin bu hususta bilgi sahibi olmadığı ve profesyonel
faaliyetinin bir parçası olmayan bir konuda e-posta yazdığı, aynı şekilde Küçük
Müşteriler Yöneticisi (…..)’un da söz konusu iletişimin gerçekleştiği tarihten
yaklaşık üç ay önce söz konusu göreve getirildiği, satış çalışmaları konusunda
yetkili olan (…..)’in olaya müdahale ettiğini ve bu şekilde bir anlaşmanın yasal
olmadığını belirttiği,
Bununla birlikte, işletme politikasının doğası itibarıyla tek taraflı olarak UPS
tarafından belirlendiği ve UPS’in elindeki hukuki araçları kullanarak YST’lerini
mevcut müşterilerinden uzak tutmak üzere takipte bulunmasının rekabet hukuku
açısından hiçbir sakıncası bulunmadığı, ayrıca tespit etmesi halinde caydırmak
için önlem alma eğiliminde olmasının UPS’nin ilgili hizmet pazarlarında hakim
durumda bulunmadığından, herhangi bir tek taraflı caydırıcı tedbirin de rekabet
hukuku açısından sakıncası olmayacağı,
Belge 18’de yer alan ifadeye ilişkin yapılan değerlendirmenin tamamen spekülatif
olduğu, dosya kapsamında bu denli ciddi iddiaları destekleyecek herhangi bir
temel bulunmadığı ve UPS'nin lehine olan ve eş zamanlı olarak gelişen delil
niteliğindeki belgelerin bunu yapmakta herhangi geçerli bir sebep olmaksızın
görmezden gelinmesinin kabul edilemez olduğu
belirtilmiştir.
(370) Anılan belgeler hakkında dğerlendirmelere ayrıntılarıyla ilgili bölümde yer verilmiştir.
(371) Son olarak YURTİÇİ KARGO tarafından yapılan savunmalarda;
Belge 76’ya yönelik olrak, müşterinin EKOL üzerinden aldığı hizmet kaleminin
YURTİÇİ KARGO tarafından sunulan hizmetten farklı olduğu, ayrıca taşınacak
olan kargo/postaların EKOL deposundan çıkacak olması nedeniyle iletişimin
esasen dikey ilişki kapsamında müşteri-sağlayıcı/yeniden satıcı arasında bir
iletişim olarak değerlendirilmesi gerektiği,
Belge 77’ye ilişkin olarak anılan belge başlığı altında yer verilen belgedeki
ifadelerin YURTİÇİ KARGO ile EKOL arasındaki dikey ilişki kapsamında
değerlendirilmesi gerektiği, yer verilen ciro bilgilerine bakıldığında YURTİÇİ
KARGO’nun ilgili müşteriye satış yapmaya devam ettiği, dolayısıyla taraflar
arasında müşteri paylaşımı anlaşması olmadığı,
Belge 78’e yönelik olarak ÖYKÜ LOJİSTİK’ten hizmet alan (…..) firması ile başka
bir firmanın hizmet bedellerinin karşılaştırılmasına yönelik olduğu, yazışmada
ÖYKÜ LOJİSTİK’in sunduğu hizmetin kapsamı ile sadece posta/kargo hizmetinin
maliyetlerindeki farklılığın açıklandığı,
Belge 79 bakımından, ÖYKÜ LOJİSTİK’le YURTİÇİ KARGO arasında var olduğu
iddia edilen müşteri paylaşımı anlaşmasına rağmen müşterinin YURTİÇİ KARGO
ile çalışmasının ispatlanamadığı,
Belge 80 bakımından, ÖYKÜ LOJİSTİK müşterisi olan (…..) ile doğrudan
çalışılmaması, YURTİÇİ KARGO’dan ayrıca hizmet alınacak olması nedeniyle,
belgeye konu yazışmada YURTİÇİ KARGO’nun ilgili müşteriye daha yüksek fiyat
teklif etmesinin gerekçesinin açıklandığı,
20-04/47-25
107/114
Belge 81’e ilişkin olarak, YURTİÇİ KARGO ile DHL LOJİSTİK tarafından sunulan
hizmet kalemlerinin birbirinden farklı olduğu, bu teşebbüsler arasında dikey ilişki
olduğu, YURTİÇİ KARGO ve DHL LOJİSTİK’in (…..) unvanlı müşteriye hizmet
vermeye devam ettiği, bu durumun müşteri paylaşımı anlaşması olmadığını ortaya
koyduğu
ifade edilmektedir.
(372) Bahsi geçen belgeler hakkındaki değerlendirme ve açıklamlara ilgili bölümde
ayrıntılarıyla yer verilmiştir.
I.6. Genel Değerlendirme
(373) Uluslararası posta/kargo taşımacılığı pazarında HST’ler ile YST’lerin faaliyetlerinin
uluslararası ekspres küçük paket taşımacılığı ile uluslararası hızlı hava kargo taşımacılığı
alanlarında entegre olduğu görülmektedir. Rekabet ihlalinin en dar anlamda ilgili pazarlar
üzerindeki etkilerini değerlendirebilmek üzere taraflarca sağlanan pazar payı verilerinin
göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir. UPS, TNT ve DHL EXPRESS’in
uluslararası hızlı taşımacılık pazarında sahip oldukları ve Tablo 1’de sunulan paylarından
anlaşılacağı üzere; bu teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri ve soruşturmaya konu
eylemlerin de gerçekleştiği pazarlardaki payları yüksektir. Bu durum, uyguladıkları
kısıtlamaların rekabet karşıtı etkilerini artıran bir husustur.
(374) Buna ek olarak pazara giriş engellerinden de bahsetmek yerinde olacaktır. Avrupa
Komisyonunun UPS-TNT devralmasına dair kararında, AB hızlı taşımacılık pazarına
girişin hem sunulan ürün hem de coğrafi alan şeklindeki iki farklı boyutta
değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Her iki boyutta da söz konusu pazara giriş
yapmak isteyen bir oyuncu (i) bir bilişim altyapısı (ii) bütün AB çapında bir sınıflandırma
altyapısı ve (iii) bir hava ağı kurmak durumundadır. AB’de bu pazara son 20 yılda girişin
olmayışı ve pazar araştırmasında yapılan tespitler anılan pazara giriş engellerinin çok
yüksek olduğunu ve dışarıdan tedarik yöntemiyle aşılamayacağını göstermiştir. Bu
durum Türkiye pazarı için de geçerlidir.
(375) Pazara giriş engellerinin bu kadar yüksek ve oyuncu sayısının az olduğu bir pazarda
entegratörler ile YST’ler arasında gerçekleşen ihlaller pazarın rekabetçi yapısını
bozmaktadır. Pazarda herhangi bir etkinlik kazanımı yaratmayan, tüketici tercihlerini
öncelikle marka içinde sınırlayan ve tüketici refahında azalmaya sebep olan müşteri
kısıtlamalarının pazardaki sağlayıcıların birçoğu tarafından kullanıldığında markalararası
rekabeti de olumsuz etkileme olasılığı bulunmaktadır.
(376) Sonuç itibarıyla; dosya kapsamında yapılan tüm değerlendirme ve açıklamalar ışığında,
posta/kargo taşımacılığı hizmetleri pazarında faaliyet gösteren DHL EXPRESS’in,
TNT’nin, UPS’nin ve YURTİÇİ KARGO’nun YST’leriyle olan dikey anlaşmalarında
müşteri kısıtlaması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri,
dolayısıyla bu teşebbüsler hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği kanaatine
varılmıştır.
I.7. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme
(377) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yılsonunda
oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali
yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde
onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
20-04/47-25
108/114
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 1. maddesinde
amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya
bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesi
gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemek” şeklinde
belirlenmiştir.
(378) Bu bağlamda yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde dikey anlaşmalar vasıtasıyla
posta/kargo taşımacılığı pazarında müşteri kısıtlaması getirmek suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği belirlenen DHL EXPRESS, UPS, TNT ve YURTİÇİ
KARGO hakkında aynı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza Yönetmeliği hükümleri uyarınca
idari para cezası uygulanması gerekmektedir.
(379) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi gereğince verilecek idari para cezasının tayinine ilişkin
usul ve esasları düzenleyen Ceza Yönetmeliği uyarınca nihai para cezası miktarı
belirlenirken, öncelikle temel para cezası belirlenmelidir. Ceza Yönetmeliği’nin 5.
maddesinin birinci fıkrasında temel para cezasının hesaplanması açısından “karteller” ve
“diğer ihlaller” şeklinde bir ayrım yapıldığı görülmektedir.
(380) Dosya merkezinde adı geçen dört teşebbüsün ihlal tespitine konu eylemleri, “diğer
ihlaller” kategorisinde ele alınmıştır. Bu bağlamda, anılan madde hükmü çerçevesinde
ilk olarak, yıllık gayrisafi gelirin %0,5 ile %3’ü arasındaki bir oran baz olarak
belirlenmelidir. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bu oran
belirlenirken ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde
gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate
alınması gerektiği ifade edilmiştir.
(381) Aktarılan hükümler dairesinde, söz konusu teşebbüslerden DHL EXPRESS bakımından
tatbik edilecek temel para cezasına esas oran teşebbüsün ayrı ayrı tarafı olduğu ikili
anlaşmaların sayısı ve ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zarar
dikkate alınmak suretiyle %(…..) olarak belirlenmiştir. Ceza Yönetmeliği’nin 5.
maddesine göre temel para cezasının belirlenmesinde ikinci adım ihlalin süresidir. Söz
konusu maddenin üçüncü fıkrasına göre; bu oran bir yıldan uzun beş yıldan kısa
ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında artırılmalıdır.
DHL EXPRESS bakımından söz konusu sürenin, teşebbüse yönelik olarak ihlal isnadı
yapılan ilk belgenin tarihinin 16.03.2011, son belgenin tarihinin ise 12.04.2017 olduğu
dikkate alındığında beş yıldan uzun süreli olması nedeniyle temel para cezasına esas
alınan oran, Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre bir katı
oranında artırılmıştır. Bu sebeple, DHL EXPRESS bakımından tayin edilen %(…..) oranı,
bir katı oranında artırılarak %(…..) nispetinde temel para cezası oranına ulaşılmıştır.
(382) TNT özelinde uygulanacak temel para cezasına esas oran ise teşebbüsün ayrı ayrı taraf
olduğu ikili anlaşmaların sayısı ve ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın büyüklüğü göz önüne alınarak %(…..) şeklinde belirlenmiştir. İhlal
süresine ilişkin ise, TNT bakımından elde edilen 20.11.2013 tarihli ilk belge ve
22.03.2018 tarihli son belge arasındaki süre dikkate alınmıştır. Bu bağlamda ortaya çıkan
ihlalin, bir ila 5 yıl arasında bir süreye tekabül ediyor olması hasebiyle temel para
cezasına esas alınan oran, Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine
göre yarısı oranında artırılmış ve neticede %(…..) nispetinde temel para cezası ortaya
çıkmıştır.
(383) UPS açısından tatbik edilecek temel para cezasına esas oran ise teşebbüsün ayrı ayrı
tarafı olduğu ikili anlaşmaların sayısı ve ihlal neticesinde gerçekleşen veya
gerçekleşmesi muhtemel zarar dikkate alınmak suretiyle %(…..) olarak belirlenmiştir.
20-04/47-25
109/114
İhlal süresinin ise, 31.12.2016 tarihinin UPS bakımından ihlal başlangıcı olarak esas
alınması ve teşebbüsle ilgili son belgenin 25.10.2017 tarihli olması nedeniyle, bir yıldan
kısa olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda %(…..) nispetinde belirlenen ceza oranında
artırıma gidilmemiştir.
(384) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri kapsamında temel para
cezasının artırılmasını veya hafifletilmesini gerektiren haller düzenlenmektedir. Dosya
kapsamında TNT, DHL EXPRESS ve UPS açısından yukarıda belirtirlen temel ceza
oranlarında ağırlaştırma yahut hafifletmeye gidecek herhangi bir unsur bulunmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
(385) YURTİÇİ KARGO açısından tatbik edilecek temel para cezasına esas oran ise,
teşebbüsün ayrı ayrı tarafı olduğu ikili anlaşmaların sayısı ve ihlal neticesinde
gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zarar dikkate alınmak suretiyle %(…..) olarak
belirlenmiştir. İhlal süresine ilişkin ise, YURTİÇİ KARGO bakımından elde edilen
26.02.2014 tarihli ilk belge ve 19.04.2018 tarihli son belge dikkate alınmıştır. Bu
bağlamda ortaya çıkan sürenin bir ila beş yıl arasında bir süreye tekabül ediyor olması
nedeniyle temel para cezasına esas oran, Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının
(a) bendine göre yarısı oranında artırılmış ve neticede %(…..) nispetinde temel para
cezası ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi kapsamında
“ihlalin tekerrürü” temel para cezasının ağırlaştırılmasını gerektiren hallerden biri olarak
düzenlenmekte ve bu halde temel para cezasının yarısından bir katına kadar artırılacağı
ifade edilmektedir. Bu paralelde 03.09.2010 tarih ve 10-58/1193-449 sayılı Kurul
kararında hakkında idari para cezası uygulanan YURTİÇİ KARGO açısından ilgili
Yönetmeliğin tekerrür hükmü dikkate alınarak, temel para cezası yarısı oranında
artırılmış böylelikle %(…..) oranına ulaşılmıştır
J. SONUÇ
(386) 15.02.2018 tarihli, 18-05/77-M sayılı; 29.03.2018 tarihli, 18-09/161-M ve 18-09/162-M
sayılı; 05.07.2018 tarihli, 18-22/379-M(1) sayılı ve 03.01.2019 tarihli, 19-02/9-M sayılı
Kurul kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre,
1.
- DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.’nin,
- TNT International Express Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.’nin,
- UPS Hızlı Kargo Taşımacılığı A.Ş.’nin,
- Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş.’nin
müşterilerine ayrı ayrı dikey ilişki içinde oldukları teşebbüsler tarafından satış
yapılmasını sınırlandırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiklerine Kurul Üyesi Hasan Hüseyin ÜNLÜ’nün farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ ile,
2-
Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası,
a) 3. fıkrasının (b) bendi uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından
belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, %(…..) oranında olmak üzere
20-04/47-25
110/114
- DHL Worldwide Express Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.’ye 19.328.140,14 TL
b) 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından
belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, %(…..) oranında olmak üzere
- TNT International Express Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti.’ye 15.341.376,57 TL
c) 3. fıkrasının (a) bendi ve 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 2018
mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin
takdiren, %(…..) oranında olmak üzere
- Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş.’ye 16.347.149,29 TL
d) uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri
safi gelirlerinin takdiren, %(…..) oranında olmak üzere
- UPS Hızlı Kargo Taşımacılığı A.Ş.’ye 10.384.054,73 TL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
3-
a)
1. CLG Express Uluslararası Taşımacılık A.Ş.
2. DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş.
3. Gonca Palanduz UDT Loj. Taş. İth. İhr. Taşımacılık
4. Hipex Dış Ticaret Halil İbrahim Palalı
5. MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
6. Öykü Lojistik A.Ş.
7. STF Kargo Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.
8. Sürat Kargo Lojistik Dağıtım Hizmetleri A.Ş.
b)
9. Airexpress Kargo Lojistik Dış Ticaret Ltd. Şti.
10. Antrepo Lojistik Taşımacılık Kargo ve Kurye Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.
11. Aras Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.
12. ASE Asya Afrika Hızlı Kargo ve Dağıtım A.Ş.
13. Asilkar Lojistik Dağ. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
14. Aslansoy Yuba Lojistik İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
15. Asset Lojistik A.Ş.
16. CEMAL BOZASLAN
17. Demirtaş Nakliye Tur. İnş. Gıda Canlı Hayvan Tic. Ltd. Şti.
18. DFN Lojistik Hiz. San. ve Tic. A.Ş.
19. DRN Lojistik A.Ş.
20. Ekol Lojistik A.Ş.
21. Eli Ulus. Taşımacılık ve Tur. Ltd. Şti.
22. Gama Kombine Taşımacılık A.Ş.
20-04/47-25
111/114
23. İnter Global Kargo Ticaret Ltd. Şti.
24. Kargo Dünya Uluslararası Taşımacılık ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
25. On Ekspres Hava Kurye ve Kargo Uluslararası Taşımacılık Hizmetleri Ltd.
Şti.
26. Paket Taşımacılık Sistemleri ve Turizm Bilgisayar Ticaret A.Ş.
27. Serkan Çınar Çınartaş Grup
28. Solmaz Nakliyat ve Ticaret A.Ş.
29. Tuncay Işıklı GSP Uluslararası Taşımacılık ve Dış. Tic. A.Ş.
30. Turimex Global Lojistik Gümrükleme İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
31. UKGS Uluslararası Kargo Gönderim Servisleri ve Tic. A.Ş. ve
32. Yurtiçi Lojistik Tedarik Zinciri Yönetim ve Dağıtım A.Ş.’nin
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine, dolayısıyla adı geçen
teşebbüslere idari para cezası verilmesine yer olmadığına OYÇOKLUĞU ile,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.
20-04/47-25
112/114
16.01.2020 tarih, 20-04/47-25 sayılı Karara ilişkin karşı görüş
Posta/kargo taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler arasında müşteri
paylaşımı yapılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip
edilmediğinin tespiti ile ilgili olarak yürütülen soruşturmada, aşağıda açıklamış olduğum
gerekçelerle ihlalin dikey değil yatay nitelikte olduğu ve karar sonucunda ihlal içerisinde
oldukları tespit edilen teşebbüslerin yanında; CLG Express Uluslararası Taşımacılık A.Ş.
(CLG), DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. (DHL LOJİSTİK), Gonca Palanduz UDT Loj. Taş. İth.
İhr. Taşımacılık (UDT), Hipex Dış Ticaret Halil İbrahim Palalı (HİPEX), MNG Kargo Yurtiçi
ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. (MNG), Öykü Lojistik A.Ş. (ÖYKÜ LOJİSTİK), STF Kargo
Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. (STF), Sürat Kargo Lojistik Dağıtım Hizmetleri A.Ş. (SÜRAT
KARGO)’nin de 4054 sayılı Kanunu ihlal ettikleri, dolayısıyla bu teşebbüsler hakkında da
idari para cezası uygulanması gerektiği kanaat ve düşüncesiyle Kurul Kararına bu
yönüyle katılmam mümkün olmamıştır.
Kararın 69 vd. paragraflarında sektörün çalışma modeline ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
Buna göre taşımaya konu malın, duruma göre, ülkemizdeki en ücra noktadan alınarak,
dünya coğrafyasında herhangi bir noktaya ulaştırılması gerektiği dikkate alındığında,
neredeyse hiçbir teşebbüsün tek başına bu hizmeti ifa edemediği, kimi zaman yerel
alanlarda, kimi zamanda uluslararası alanda malın taşınması ve müşteriye ulaştırılması
ile ilgili olarak diğer teşebbüslerin hizmet ağlarından yararlanmak, onlardan hizmet almak
zorunda kalındığı anlaşılmaktadır. Bu husus Kararda şu şekilde ifade edilmektedir: “…
gerek yurt içinde gerekse uluslararası taşımacılıkta yeterli dağıtım ağına sahip olmayan
teşebbüsler, kendi faaliyetlerinin yeterli olmadığı alanlarda hizmet alımı gerçekleştirmek
suretiyle müşterilerine eksiksiz hizmet sunmayı amaçlamaktadır. Somutlaştırmak
gerekirse; faaliyetleri genel anlamda uluslararası taşımacılık alanında yoğunlaşan bir
teşebbüs yurt içinde yeterli ağa sahip olmadığından, burada taşınacak gönderileri için
yurt içinde faaliyet gösteren bir teşebbüsten hizmet alımı yapabilmektedir. Aynı şekilde,
faaliyetleri yurt içinde yoğunlaşmış olan, yurt dışında herhangi bir ağı olmayan bir
teşebbüs de, yurt dışına bir gönderi yapmak istediği takdirde, uluslararası ağı olan
firmalardan hizmet alımı yapmaktadır. Bu bağlamda, hizmet satan teşebbüsler HST,
aldıkları hizmeti müşterilerine satan teşebbüsler ise YST olarak tanımlanacaktır. Bu
çalışma modeline göre her teşebbüsün hem HST hem de YST olarak faaliyet göstermesi
mümkündür. Taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren hiçbir teşebbüs hem yurt içinde
hem de uluslararası alanda her yere teslimat yapabilecek kapasiteye sahip değildir.”
Söz konusu çalışma modeli Kararda yer aldığı üzere, dikey olarak kabul edildiği takdirde,
bir teşebbüs yerine/hizmetin niteliğine göre hem sağlayıcı hem de yeniden satıcı
hüviyetinde olacaktır ki, bu durum hem içtihat ve doktrin hem de ilgili ikincil mevzuat
anlamında dikey tanımlamalara uymamaktadır. Zira söz konusu teşebbüsler alt
yapılarının yeterli olamadığı alanlarda birbirinden hizmet alırken, teşebbüslerin
hizmetlerinin bulunduğu alanlarda birbirinin rakibi konumunda bulunmaktadır. Bu itibarla
söz konusu iş modelinin; dikey olarak değil, rakipler arası yatay işbirliği olarak
değerlendirilmesi gerektiği düşüncesindeyim.
Diğer yandan dosya kapsamında idari para cezası uygulanan entegratör teşebbüslerle
bu nitelikte olmayan teşebbüslerin, pazardaki konumları ve rekabet güçleri itibarıyla
eşdeğer olarak değerlendirmenin de doğru olmayacağı düşüncesiyle, ihlalin kartel
niteliğinde de olmadığı kanaatindeyim. Bu nedenle Kararın sonuç kısmının 1. maddesine
faklı gerekçeyle katılmaktayım.
Dosyada yer alan çok sayıda belge ve tespitten, ihlalin oluşumunda Kararda idari para
cezası uygulanan dört entegratör teşebbüsün (HST) etkili ve öncü olduğu
20-04/47-25
113/114
anlaşılmaktadır. Yine belgelerden anlaşılmaktadır ki; entegratör nitelikte olmayan bazı
YST’ler pasif kalmışken, bazı YST’lerin müşteri paylaşımı konusunda, girişimde veya
talepte bulunan HST’lere karşı aktif karşı talepte yahut eylemde bulunduğu, dolayısıyla
söz konusu YST’lerin de müşteri paylaşımı konusunda yarar sağladığı veya sağlamaya
çalıştığı anlaşılmaktadır. Aşağıda, teşebbüs bazında Kararda yer alan belgelerden bu
yöndeki bazı ifadelere her verilmiştir:
CLG:
Belge-31 “…Tnt bizim müşterimize sözleşme gönderip account açmak için sözleşme
gönderiyor acil TNT ile konuş bizim müşterilerimize dalmasınlar aksi taktirde gönderi
yapmayacağımızı ilet Itk”
Belge-32 “…, sizin için kapı müşterisi niteliğinde olan musterime bu kadar düşük teklifi
nasıl geçebildiniz ? … Beni asil üzen konu, firmamizin 9 yıl önce bu işe başladığı günden
itibaren en iyi müşterilerimizden olan sadece kurye de değil hava kargo, kara ve deniz
yuklemelerini de yaptığımız Çiğli de ki (…..) firmasını almaya çalışıyorsunuz, Eminim ki
art niyetle yapılan hiç bir şey yoktur, eminim ki bölge temsilcisi içinde bulunduğumuz
durumdan habersizdir, Lütfen sizden ricam Çiğli bölgesine bakan arkadaşımıza (…..)nun
bizim müşterimiz olduğu konusunda bilgi iletmeniz.”
DHL LOJİSTİK:
Belge-71 “…dosyalara denk geliyoruz. Aras Kargo ile sözleşmemiz gereği bizim Aras
Kargo müşterileri ile temasta olmaMAmız gerekiyor. Aras Kargo müşterilerine hizmet
vermiyoruz, …”
Belge-72 “…Taşımalar noktasında DHL'le devam ettiklerini, centilmenlik anlaşmamız
gereği DHL'le yüklemeler için fiyat vermemizin etik olmayacağı belirtilmiştir. …”
Belge-73 “… DHL [EXPRESS], daha önceden kendi listelerinde olan bazı müşterilerine
girdiğimizde bize uyarıda bulundu. …”
UDT:
Belge-36 “… UDT ile çalıştığını söyleyen firmalara girmek gibi bir tarzımız olmadı ve
olmayacaktır. …”
Belge-37 “… Ben de ellerinde bir liste olduğunu o liste doğrultusunda aradıklarını, etik
olarak şahsen TNT olan bir firmaya girmediğimi ve arkadaşın da belki UDT ile çalıştığınızı
bilmeden aramış olduğunu söylemiştim. İlgili arkadaşlarla görüşmenizi zaten TNT ye
verilen gönderiler için birbirimizi değil de rakiplerden müşteri almalarının daha doğru
olacağı kanaatindeyim …”
Belge-38 “… TNT firması olduğunu öğrendim bana tavsiye de bulunan firmaya “Kusura
bakmayın TNT müşterisi , fiyat veremem” dedim. Olay burada fiyat verip vermemek , iş
alıp almamak değil firmaya randevu için dahi irtibata geçmemek …”
HİPEX:
Belge-27 “… Bizler sizlerle elbette centilmence ve açıklıkla çalışıyoruz. Bundan hiç
şüpheniz olmasın. Bu bahsettin firma hangisi ise sen daha önce onlarla çalıştığını ispat
et ; biz de antrepo lojistiğe baskı yapalım. Birbirimizin halihazırda çalıştığı hiçbir
müşteriye teklif vermememiz gerek. …”
Belge-28 “… TNT nin aktif olarak çalışan accountlu ( hesap numaralı ) müşterilerine teklif
vermeyecektir. …”
20-04/47-25
114/114
MNG:
Belge-15 “… UPS ile çalıştığı için size danışmış. Siz de UPS müşterisine girmeyelim
demişsiniz…”
Belge-17 “… yurtdışı için de teklif isteyelim sizden dedi ancak UPS ile çalıştıkları için bu
konuda uzak durmayı tercih ettik…”
Belge-19 “…Ups müşterilerine fiyat vermiyoruz…”
ÖYKÜ LOJİSTİK:
Belge-72“…Taşımalar noktasında DHL'le devam ettiklerini, centilmenlik anlaşmamız
gereği DHL'le yüklemeler için fiyat vermemizin etik olmayacağı belirtilmiştir…”
Belge-79 “… Uzun süredir birlikte çalıştığımız Delta şube çalışma alanlarında yer alan …
firması fiyat talebinde bulunabilir şube aracılığıyla. Fiyat teklifi sunulmaması konusunda
destelerinizi rica eder. …”
Belge-80 “Yurtiçi Kargo ile çalıştıklarını fark etmemiz üzerine, kargo hizmetlerimiz kısaca
anlatılmış, YK müşterilerine bu hizmeti veremediğimiz iletilmiştir.”
STF:
Belge-20 “… Daha önceki yıllarda yapılan görüşmelerde de olduğu gibi firma denk gelmiş
olabilir ancak bizim kesinlikle sizin müşterilerinize satış yapmak gibi davranışımız yok
derler. Bahsedilen firmalarla en az 15 yıldır çalışıyoruz derler. Bu bağlada aslında siz
bizim firmalarınımıza girmişsiniz ironisini de konuşuyorlar. …”
SÜRAT KARGO:
Belge-56 “…Hernekadar aramızda çerçevesi çizilmiş etik bir anlaşma olsa da , arada
bazı gri noktalar çıkabiliyor… Bunları karşılıklı iyi niyetle çözmeye çalışıyoruz… , fakat
hiçbir şekilde Sürat Kargo fiyatları ile rekabet edilemeyeceğini müşteriye açıklayalım
lütfen.”
Belge-70 “… Yaklaşık 1 hafta önce Müşterisel olarak DHL Kayseri ile olağan bir sıkıntı
yaşadık, DHL bizim 2 yıldır çalıştığımız müşteriye fiyat vermiş. Bu çok normal bir durum.
Aynı şekilde bu bizim tarafımızdan da yapılabiliyor. Ancak bu gibi durumlarda biz (…..)
Bey ile iletişime geçip konuyu çözüme kavuşturuyorduk, gerçi sürekli bizim tarafımızdan
müşteriye fiyat verildiğinden dolayı (…..) beyin ricası ile müşterilerden teklifimizi geri
çekiyorduk, centilmentik çerçevesi içerisinde…
Yukarıda ilgili bölümlerin bir kısmına yer verilen ifadeler ve soruşturma raporunda yer
alan tespitler uyarınca CLG Express Uluslararası Taşımacılık A.Ş., DHL Lojistik
Hizmetleri A.Ş., Gonca Palanduz UDT Loj. Taş. İth. İhr. Taşımacılık, Hipex Dış Ticaret
Halil İbrahim Palalı, MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş., Öykü Lojistik A.Ş.,
STF Kargo Nakliyat Ticaret Ltd. Şti., Sürat Kargo Lojistik Dağıtım Hizmetleri A.Ş.’nin de
4054 sayılı Kanunu ihlal ettikleri, dolayısıyla bu teşebbüsler hakkında da idari para cezası
uygulanması gerektiği kanaat ve düşüncesindeyim.
Bu itibarla yukarıda yer verilen hususta Kurul’un çoğunluk görüşüne katılmam mümkün
olmamıştır.
Hasan Hüseyin ÜNLÜ
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy