Postanowienie Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 10 grudnia 2004 r. European Federation for Cosmetic Ingredients (EFfCI) przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Rada Unii Europejskiej. Oczywista niedopuszczalność

Sprawa T-196/03

European Federation for Cosmetic Ingredients (EFfCI)

przeciwko

Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej

Oczywista niedopuszczalność – Pojęcie skarżącego, którego akt dotyczy indywidualnie – EZIG – Umowy w okresie obowiązywania – Prawa własności intelektualnej

Postanowienie Sądu Pierwszej Instancji (trzecia izba) z dnia 10 grudnia 2004 r.   II–0000

Streszczenie postanowienia

1.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne i prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Akt normatywny – Dyrektywa

(art. 230 akapit czwarty WE i art. 249 WE)

2.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Skarga wniesiona przez europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych – Dopuszczalność – Przesłanki

(art. 230 akapit czwarty WE; rozporządzenie Rady nr 2137/85)

3.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne i prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Dyrektywa w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do produktów kosmetycznych – Skarga europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych zrzeszającego związki przedsiębiorstw wytwarzających produkty chemiczne – Niedopuszczalność

(art. 230 akapit czwarty WE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/15)

4.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne i prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Dyrektywa w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do produktów kosmetycznych – Akt mogący dotyczyć bezpośrednio lub indywidualnie niektórych podmiotów gospodarczych ze względu na umowy zawarte przed jego wejściem w życie – Przesłanki

(art. 230 akapit czwarty WE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/15)

5.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne i prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Skarga wniesiona przez związek przedsiębiorstw biorący udział w procesie wydawania aktu – Dopuszczalność – Przesłanki

(art. 230 akapit czwarty WE)

6.     Wspólnoty Europejskie – Kontrola sądowa zgodności z prawem aktów instytucji – Akty wspólnotowe o charakterze ogólnym – Obowiązek stosowania krajowego prawa procesowego przez sądy krajowe w sposób umożliwiający zakwestionowanie zgodności z prawem aktów wspólnotowych o charakterze ogólnym – Wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności do sądu wspólnotowego w przypadku nieusuwalnych przeszkód na poziomie krajowego prawa procesowego – Wyłączenie

(art. 230 akapit czwarty WE)

1.     O ile art. 230 akapit czwarty WE nie mówi wyraźnie o dopuszczalności skarg o stwierdzenie nieważności dyrektywy wnoszonych przez osoby fizyczne, o tyle sama ta okoliczność nie wystarcza, by uznać takie skargi za niedopuszczalne. Ponadto instytucje wspólnotowe nie mogą, jedynie poprzez wybór formy rozpatrywanego aktu, wykluczyć ochrony sądowej przyznanej osobom fizycznym na mocy tego postanowienia traktatu. A zatem okoliczność, że zaskarżony akt ma ze swojej natury charakter ogólny i nie stanowi decyzji w rozumieniu art. 249 WE, nie wyklucza sama w sobie możliwości wniesienia przez osobę fizyczną skargi o stwierdzenie jego nieważności.

(por. pkt 34 i 37)

2.     Dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez związek utworzony w celu promowania zbiorowych interesów danej kategorii osób zależy – abstrahując od jego własnej czynnej legitymacji procesowej – od tego, czy członkowie takiego związku mogliby wnieść tę skargę indywidualnie. Zasada ta odnosi się również do europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych (EZIG), którego celem w rozumieniu art. 3 rozporządzenia nr 2137/85 w sprawie ustanowienia EZIG jest wyłącznie ułatwianie lub rozwój działalności gospodarczej jego członków w celu umożliwienia wzrostu ich dochodów, przy czym działalność zgrupowania ma jedynie charakter pomocniczy w stosunku do działalności gospodarczej jego członków.

(por. pkt 43)

3.     Wniesiona przez europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych zrzeszające dwa związki przedsiębiorstw wytwarzających produkty chemiczne skarga o stwierdzenie nieważności dyrektywy 2003/15/WE zmieniającej dyrektywę 76/768 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do produktów kosmetycznych jest niedopuszczalna.

W istocie szkodliwe skutki, jakie zostaną wywołane przez zakazy wprowadzone wspomnianą dyrektywą oraz przewidziane w niej etykietowanie informujące o nieprzeprowadzaniu testów na zwierzętach, na pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw reprezentowanych przez rozpatrywane związki nie odróżniają ich od innych przedsiębiorstw, które nie są dostawcami dla sektora kosmetycznego lub które ograniczają się do tego rynku, lecz nie testują swoich składników na zwierzętach bądź nie używają substancji uznanych za rakotwórcze, mutagenne lub substancje toksyczne zaburzające procesy reprodukcyjne. W tym zakresie dla uznania, iż dany akt dotyczy podmiotów indywidualnie, nie wystarczy bowiem, że akt o charakterze ogólnym wywiera większy wpływ pod względem gospodarczym na niektóre podmioty niż na ich konkurentów.

Co więcej, fakt, że te same przedsiębiorstwa są w niektórych państwach głównymi przedsiębiorstwami tego sektora, nie pozwala przyjąć, że należą one do kręgu podmiotów gospodarczych, które mogą zostać wyodrębnione i zidentyfikowane na podstawie kryteriów odnoszących się do rozpatrywanych produktów lub prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ działalność gospodarcza może być teoretycznie wykonywana przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę, który – obecnie lub potencjalnie – może się znaleźć w takiej samej sytuacji jak te podmioty.

Podobnie ochrona prawna, na przykład w formie patentu, know‑how i tajemnic handlowych przedsiębiorstw reprezentowanych przez związki będące członkami skarżącego zgrupowania nie stanowi kryterium zdatnego do odróżnienia tych przedsiębiorstw od wszelkich innych producentów produktów chemicznych, których dotyczy dyrektywa 2003/15. Po pierwsze oni również mogą się powoływać na taką ochronę na swoją rzecz, jako że produkcja i wprowadzanie do obrotu produktów są często objęte prawami własności intelektualnej. Po drugie podczas gdy każdy patent identyfikuje chroniony produkt, rozpatrywana dyrektywa nie stoi na przeszkodzie stosowaniu konkretnego patentu, wobec czego ewentualny wpływ na prawa własności intelektualnej wynika jedynie z niepowiązanego z żadną osobą faktu wytwarzania substancji wykorzystywanych w przemyśle kosmetycznym.

(por. pkt 46, 47, 49, 57)

4.     Aby na skutek podniesienia roszczeń z tytułu zobowiązań umownych można było uznać dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności aktu normatywnego, takiego jak dyrektywa 2003/15 zmieniająca dyrektywę 76/768 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do produktów kosmetycznych, konieczne jest zgodnie z art. 230 akapit czwarty WE, by po pierwsze przepis prawa wyższej rangi w stosunku do danego aktu prawnego nakładał na instytucje obowiązek uwzględnienia w szczególny sposób sytuacji skarżących przedsiębiorstw w porównaniu z sytuacją wszelkich innych osób, których dotyczy ten akt, a po drugie, by skarżące przedsiębiorstwa były stronami zawartych już umów, których wykonanie – przewidziane na okres stosowania spornego przepisu – jest udaremnione w całości lub w części.

(por. pkt 53)

5.     O ile fakt, że związek przedsiębiorstw pełnił określoną rolę w procedurze prowadzącej do uchwalenia tego aktu o ogólnym zakresie stosowania, może uzasadniać dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez ten związek przeciwko takiemu aktowi i to mimo tego, że akt ten nie dotyczy bezpośrednio i indywidualnie członków tego związku, o tyle fakt dobrowolnego uczestnictwa w przygotowaniu aktu o charakterze ustawodawczym w ramach procedury, która nie przewiduje udziału osób fizycznych, nie może – w odróżnieniu od uczestnictwa w procedurze przewidującej taki udział – rodzić prawa do wniesienia skargi na ten akt.

(por. pkt 63–65)

6.     Mimo że na państwach członkowskich ciąży obowiązek stworzenia systemu środków zaskarżenia i procedur zapewniających przestrzeganie prawa do skutecznej ochrony sądowej i umożliwiających wypełnienie ewentualnych luk w traktatach w tym zakresie, niedopuszczalna jest wykładnia przepisów dotyczących dopuszczalności skargi zawartych w art. 230 WE, zgodnie z którą skarga o stwierdzenie nieważności powinna zostać uznana za dopuszczalną, jeżeli zostało wykazane, po konkretnym zbadaniu przez wspólnotowego sędziego krajowych przepisów procesowych, iż przepisy te nie pozwalają osobie fizycznej na wniesienie skargi w celu zakwestionowania ważności zaskarżonego aktu wspólnotowego. W istocie taki system wymagałby od wspólnotowego sędziego w każdym konkretnym przypadku zbadania i dokonania wykładni krajowego prawa procesowego, co wykraczałoby poza jego właściwość w ramach kontroli zgodności z prawem aktów wspólnotowych.

(por. pkt 70)

POSTANOWIENIE SĄDU (trzecia izba)

z dnia 10 grudnia 2004 r.(*)

Oczywista niedopuszczalność – Pojęcie skarżącego, którego akt dotyczy indywidualnie – EZIG – Umowy w okresie obowiązywania – Prawa własności intelektualnej

W sprawie T‑196/03

European Federation for Cosmetic Ingredients (EFfCI), z siedzibą w Brukseli (Belgia), reprezentowana przez adwokatów K. Van Maldegema oraz C. Mereugo,

strona skarżąca,

przeciwko

Parlamentowi Europejskiemu, reprezentowanemu przez J.L. Rufasa Quintanę, M. Moore’a oraz K. Bradleya, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

oraz

Radzie Unii Europejskiej, reprezentowanej przez E. Karlsson oraz M.C. Giorgi Fort, działające w charakterze pełnomocników,

strona pozwana,

mającej za przedmiot stwierdzenie nieważności art. 1 ust. 2 dyrektywy 2003/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 lutego 2003 r. zmieniającej dyrektywę Rady 76/768/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do produktów kosmetycznych (Dz.U. L 66, str. 26), w części wprowadzającej do dyrektywy 76/768 nowy art. 4a ust. 2 i ust 2.1 oraz nowy art. 4b, jak również ·art. 1 ust. 5 dyrektywy 2003/15 w części wprowadzającej nowy akapit w art. 6 ust. 3 dyrektywy 76/768,

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI

WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (trzecia izba)

w składzie: J. Azizi, prezes, M. Jaeger i F. Dehousse, sędziowie,

sekretarz: H. Jung,

wydaje następujące

Postanowienie

 Ramy prawne, stan faktyczny i ramy proceduralne

1       Przed przyjęciem zaskarżonego aktu art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 76/768/EWG z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do produktów kosmetycznych (Dz.U. L 262, str. 169):

–       został uzupełniony dyrektywą Rady 93/35/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. zmieniającą po raz szósty dyrektywę 76/768 (Dz.U. L 151, str. 32), która wprowadziła do niego akapit oznaczony literą i),

–       wskazany powyżej akapit został ostatnio zmieniony dyrektywą Komisji 2000/41/WE z dnia 19 czerwca 2000 r. odraczającą po raz drugi termin wprowadzenia zakazu przeprowadzania na zwierzętach testów dotyczących składników oraz kombinacji składników produktów kosmetycznych (Dz.U. L 145, str. 25).

W konsekwencji art. 4 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 76/768 otrzymał następujące brzmienie:

„Nie naruszając ogólnych obowiązków wynikających z art. 2, państwa członkowskie zabraniają wprowadzania do obrotu produktów kosmetycznych, które zawierają:

[...]

i) składniki lub kombinacje składników testowanych na zwierzętach, od dnia 30 czerwca 2002 r., w celu wypełnienia wymogów tej dyrektywy”.

2       Jeszcze przed przyjęciem zaskarżonego aktu dyrektywa 76/768

–       została uzupełniona o art. 6 ust. 3 przez art. 1 dyrektywy Rady 88/667/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. zmieniającej po raz czwarty dyrektywę 76/768/EWG (Dz.U. L 382, str. 46), a

–       wspomniany powyżej art. 6 został uzupełniony przez art. 1 pkt 9 dyrektywy 93/35.

W konsekwencji art. 6 ust. 3 dyrektywy 76/768 stanowił:

„Państwa członkowskie podejmą wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, że na etykiecie, podczas prezentacji przy sprzedaży i reklamowania produktów kosmetycznych, tekst, nazwy, znaki towarowe, obrazy lub inne znaki [graficzne lub niegraficzne] nie będą używane tak, aby przypisywać tym produktom cechy, których nie posiadają. Ponadto każde odniesienie do testowania na zwierzętach musi wyraźnie stwierdzać, czy przeprowadzane testy dotyczyły produktu kosmetycznego gotowego czy też jego składników”.

3       W dniu 27 lutego 2003 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2003/15/WE zmieniającą dyrektywę 76/768 (Dz.U. L 66, str. 26).

4       Artykuł 1 dyrektywy 2003/15 przewiduje, że:

„W dyrektywie 76/768/EWG wprowadza się następujące zmiany:

[...]

2) dodaje się następujące artykuły:

»Artykuł 4a

1. Bez uszczerbku dla zobowiązań ogólnych, wynikających z art. 2, państwa członkowskie zabraniają:

a)      obrotu produktami kosmetycznymi, których produkt końcowy, w celu spełnienia wymogów niniejszej dyrektywy, podlegał testom na zwierzętach przy użyciu metod innych niż metody alternatywne, mimo że takie metody alternatywne zostały uznane i przyjęte na poziomie wspólnotowym w poszanowaniu rozwoju metod uznawalności w ramach OECD;

b)      obrotu produktami kosmetycznymi zawierającymi składniki lub ich kombinacje, które, w celu spełnienia wymogów niniejszej dyrektywy, były testowane na zwierzętach przy zastosowaniu metod innych niż metody alternatywne, mimo że takie metody alternatywne zostały uznane i przyjęte na poziomie wspólnotowym w poszanowaniu rozwoju metod uznawalności w ramach OECD;

c)      prowadzenia na ich terytorium, w celu spełnienia wymogów niniejszej dyrektywy, testów końcowych produktów kosmetycznych na zwierzętach;

d)      prowadzenia na ich terytorium, w celu spełnienia wymogów niniejszej dyrektywy, testów na zwierzętach, dotyczących składników lub kombinacji składników produktów kosmetycznych, nie później niż […] [w chwili, gdy takie testy powinny zostać zastąpione] przez jedną lub więcej zatwierdzonych metod alternatywnych, wymienionych w załączniku V do dyrektywy Rady 67/548/EWG z dnia 27 czerwca 1967 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych lub w załączniku IX do niniejszej dyrektywy.

Komisja ustali treść załącznika IX nie później niż do dnia 11 września 2004 r., działając zgodnie z procedurą określoną w art. 10 ust. 2 oraz po konsultacji z Komitetem Naukowym ds. Produktów Kosmetycznych i Produktów Nieżywnościowych Przeznaczonych dla Konsumentów (SCCNFP).

2. Komisja, po konsultacji z SCCNFP i Europejskim Centrum ds. Uznawania Metod Alternatywnych (ECVAM) oraz w poszanowaniu rozwoju metod uznawalności w ramach OECD, ustali harmonogram wprowadzania w życie przepisów ust. 1 lit. a), b) i d), w tym terminy […] [stopniowego wstrzymania] różnorodnych testów. Harmonogram ten będzie podany do publicznej wiadomości nie później niż […] w dniu 11 września 2004 r. oraz zostanie przesłany do Parlamentu Europejskiego i Rady. Okres wprowadzenia […] [w życie przepisów ust. 1 lit. a), b) i d)] jest ograniczony do najwyżej sześciu lat od dnia wejścia w życie dyrektywy 2003/15/WE […].

2.1. W odniesieniu do testów dotyczących toksyczności powtórnej dawki, toksyczności reprodukcyjnej i toksykokinetyki, dla których nie istnieją jeszcze metody alternatywne, okres wprowadzenia [w życie] przepisów […] ust. 1 lit. a), b) i d) zostaje ustalony na najwyżej 10 lat od wejścia w życie dyrektywy 2003/15/WE.

[...]

Artykuł 4b

Wykorzystanie w produktach kosmetycznych substancji uznanych za rakotwórcze, mutagenne lub toksyczne reprodukcyjnie, z kategorii 1, 2 lub 3, w rozumieniu załącznika I do dyrektywy 67/548/EWG, jest zakazane. W tym celu Komisja podejmuje niezbędne środki zgodnie z procedurą określoną w art. 10 ust. 2. Substancja zaliczona do kategorii 3 może być wykorzystana w kosmetykach, jeśli zostanie ona uznana przez SCCNFP za dopuszczalną do wykorzystania w produktach kosmetycznych«.

[...]

5) W art. 6 ust. 3 skreśla się zdanie ostatnie oraz dodaje się następujący akapit:

»Ponadto producent lub osoba odpowiedzialna za wprowadzenie produktu do obrotu na rynku Wspólnoty może skorzystać z możliwości umieszczenia na opakowaniu produktu lub w innym dokumencie, w informacji, na etykiecie lub opasce dołączonej lub odnoszącej się do produktu oznaczenia, że nie był on testowany na zwierzętach, jedynie wówczas gdy producent i jego dostawcy nie stosowali ani nie zlecali testów produktu gotowego, prototypu ani żadnego z jego składników na zwierzętach, a także gdy nie zawiera on składników testowanych przez […] osoby trzecie na zwierzętach w celu wytworzenia nowych produktów kosmetycznych. Odpowiednie wytyczne zostaną przyjęte zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 10 ust. 2 i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Parlament Europejski otrzyma kopię projektu środków przesłanego Komitetowi«.

[...]”.

5       Skarżącym jest europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych (EZIG), w którego skład wchodzą dwa związki przedsiębiorstw wytwarzających produkty chemiczne.

6       Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 3 czerwca 2003 r. skarżący wniósł niniejszą skargę o stwierdzenie częściowej nieważności dyrektywy 2003/15.

7       Odrębnymi pismami złożonymi w sekretariacie Sądu, odpowiednio w dniu 17 lipca i w dniu 14 sierpnia 2003 r., pozwani podnieśli dwa zarzuty niedopuszczalności na podstawie art. 114 regulaminu Sądu. Skarżący przedstawił uwagi odnośnie do tych zarzutów w dniu 29 września 2003 r.

 Żądania stron

8       Strona skarżąca wnosi do Sądu o:

–       stwierdzenie dopuszczalności i zasadności skargi lub posiłkowo o pozostawienie kwestii dopuszczalności skargi do rozstrzygnięcia w wyroku,

–       stwierdzenie nieważności art. 1 dyrektywy 2003/15 w części wprowadzającej do dyrektywy 76/768 art. 4a ust. 2 i ust. 2.1 oraz art. 4b, jak również nowy akapit w art. 6 ust. 3,

–       obciążenie pozwanych kosztami postępowania.

9       Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski wnoszą do Sądu o:

–       odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej,

–       obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania.

 W przedmiocie postępowania

1.     Odnośnie do pozostawienia zarzutów niedopuszczalności do rozstrzygnięcia w wyroku

 Argumenty stron

10     Rada i Parlament żądają, by na podstawie art. 114 § 1 regulaminu Sąd rozstrzygnął w kwestii dopuszczalności skargi bez rozpatrywania sprawy co do istoty.

11     Natomiast skarżące zgrupowanie żąda, by Sąd „zbadał sprawę co do istoty przed rozstrzygnięciem o dopuszczalności lub, ewentualnie, pozostawił wszelkie kwestie do rozstrzygnięcia w wyroku”. European Federation for Cosmetic Ingredients (EFfCI) twierdzi, iż „niniejsza sprawa dotyczy nadzwyczaj złożonej gałęzi prawa, w ramach której [jego] sytuacja prawna […] jest ściśle powiązana z następującymi dalej zagadnieniami z zakresu istoty sprawy”. Jego zdaniem, o tej złożoności świadczy błędny opis zarzutów przytoczonych na poparcie skargi, który Parlament zawarł w swoim zarzucie niedopuszczalności skargi. W konsekwencji Sąd powinien zbadać sprawę co do istoty „przed lub jednocześnie z kwestią dopuszczalności skargi”. EFfCI dodaje, iż taka możliwość jest wyraźnie przewidziana w art. 114 § 4 regulaminu. Została ona zresztą objaśniona w wyroku Sądu z dnia 1 grudnia 1999 r. w sprawach połączonych T‑125/96 i T‑152/96 Boehringer przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. II‑3427.

 Ocena Sądu

12     Zgodnie z art. 114 § 4 akapit pierwszy regulaminu Sąd ma wybór między rozstrzygnięciem zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez stronę zgodnie z art. 114 § 1 a pozostawieniem tego zarzutu do rozstrzygnięcia w wyroku.

13     Z wyroku Trybunału z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie C‑23/00 P Rada przeciwko Boehringer, Rec. str. I‑1873, pkt 52, wynika, że do Sądu należy dokonanie oceny wymogów dobrej administracji w wymiarze sprawiedliwości w świetle okoliczności danej sprawy. Zatem Sąd mógł w tej sprawie – ze względów ekonomiki procesowej – zdecydować się wyjątkowo na zbadanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów przed zbadaniem dopuszczalności pierwszej z połączonych skarg (ww. w pkt 11 wyrok w sprawie Boehringer przeciwko Radzie i Komisji).

14     Nie wydaje się, by tego rodzaju względy ekonomii procesowej mogły mieć znaczenie w niniejszym przypadku. Argument EFfCI, zgodnie z którym w skardze podniesione zostały nadzwyczaj złożone zagadnienia prawne, skłania, wręcz przeciwnie, do uniknięcia badania sprawy co do istoty, o ile pozwala na to ewentualna niedopuszczalność skargi. Należy uznać za niesłuszny argument, zgodnie z którym złożoność i niemożność natychmiastowego rozstrzygnięcia w kwestii dopuszczalności skargi wynikają z błędnego zrozumienia przez Parlament zarzutów zawartych we wniosku. Parlament nie opiera podniesionych przez siebie zarzutów niedopuszczalności na sposobie, w jaki zrozumiał zarzuty, stąd jego sposób ich zrozumienia, nawet jeśli jest błędny, nie pociąga za sobą konieczności pozostawienia tych zarzutów do rozstrzygnięcia w wyroku.

15     W tych okolicznościach nie można się przychylić do twierdzenia EFfCI. Skarga o stwierdzenie nieważności nie może być nadużywana jako zwykła konsultacja prawna co do zgodności z prawem zaskarżonej dyrektywy, gdyż doprowadziłoby to do obejścia celu przepisów art. 230 WE.

16     W związku z tym należy rozstrzygnąć o niedopuszczalności skargi bez rozpatrywania sprawy co do istoty, zgodnie z art. 114 § 1 regulaminu Sądu.

17     Ponadto zgodnie z art. 114 § 3 regulaminu Sądu pozostała część postępowania odbywa się ustnie, jeżeli Sąd nie zadecyduje inaczej. W niniejszym przypadku Sąd uznał, iż w wyniku zbadania akt sprawy jest wystarczająco poinformowany, by móc rozstrzygnąć w kwestii wniosków złożonych przez pozwanych bez potrzeby otwierania procedury ustnej.

2.     W przedmiocie wniosku o poufne traktowanie

18     W dniu 29 września 2003 r. EFfCI wniosła na podstawie art. 116 § 2 regulaminu Sądu o traktowanie niektórych dokumentów jako poufnych.

19     Z przepisu tego wynika, że wniosek o poufne traktowanie jest związany z interwencją. W braku interwencji w niniejszym przypadku wniosek ten jest przedwczesny. Wobec tego zajęcie stanowiska w tej kwestii nie jest konieczne.

 W przedmiocie niedopuszczalności skargi

1.     Argumenty stron

20     Pozwani twierdzą, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ sporne przepisy nie dotyczą indywidualnie skarżącego w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.

21     Ich zdaniem, z faktu, iż zaskarżony akt wywiera większy wpływ pod względem gospodarczym na przedsiębiorstwa reprezentowane przez skarżące zgrupowanie niż na inne osoby, nie można wywodzić, iż sporne przepisy dotyczą skarżącego zgrupowania indywidualnie, gdyż akt ten nie dotyczy owych przedsiębiorstw z powodu jakichkolwiek cech szczególnych.

22     Ponadto pozwani twierdzą, iż w wyroku z dnia 18 maja 1994 r. w sprawie C‑309/89 Codorniu przeciwko Radzie, Rec. str. I‑1853 Trybunał uznał, że sporny środek „dotyczy indywidualnie” danej osoby nie z tego powodu, iż środek ten wywierał wpływ na jej prawa własności intelektualnej. Trybunał wywiódł dopuszczalność skargi z tego, że spółka Codorniu podlegała uregulowaniu, które zastrzegało oznaczenie „crémant” na rzecz niektórych francuskich i luksemburskich producentów wina, to jest ściśle określonego kręgu producentów, podczas gdy to samo słowo stanowiło zarejestrowany przez nią znak towarowy. Natomiast fakt, że EFfCI reprezentuje i broni interesów znacznej grupy spółek, które posiadają patenty na wprowadzanie do obrotu substancji wykorzystywanych przy wytwarzaniu produktów kosmetycznych, nie jest wystarczająco wyróżniający. W praktyce bowiem skład większości produktów kosmetycznych jest objęty prawami własności intelektualnej.

23     Co więcej uznanie, że wystarczy reprezentować cały sektor, by stać się podmiotem, którego dany akt dotyczy indywidualnie, pozbawiłby tę przesłankę wszelkiego sensu.

24     Zdaniem pozwanych, z orzecznictwa wynika wreszcie, że do obowiązków państw członkowskich należy zapewnienie podczas wprowadzania w życie przepisów wspólnotowych pełnej i skutecznej ochrony sądowej, do której ma prawo skarżący.

25     Natomiast EFfCI twierdzi, że zaskarżony akt dotyczy go indywidualnie w odróżnieniu od innych podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym, ponieważ zakaz wprowadzania do obrotu produktów kosmetycznych testowanych na zwierzętach lub zawierających substancje uznane za rakotwórcze, mutagenne lub toksyczne reprodukcyjnie (zwane dalej „substancjami RMR”) miałby szczególnie odczuwalny wpływ na działalność gospodarczą wytwórców składników do produkcji kosmetyków.

26     EFfCI podnosi, że zakwestionowane przepisy wprowadzą zakaz, po pierwsze, testowania na zwierzętach substancji chemicznych wykorzystywanych przy wytwarzaniu produktów kosmetycznych i po drugie, wprowadzania do obrotu testowanych w ten sposób końcowych produktów kosmetycznych lub substancji wchodzących w ich skład. Zakazy te mają obowiązywać, nawet jeśli testy na zwierzętach były przeprowadzane w celu spełnienia wymogów innych uregulowań. Zdaniem EFfCI, zakazy te wpływają na jego sytuację konkurencyjną w ten sposób, iż spółki przez niego reprezentowane znajdują się w gorszej sytuacji w porównaniu z innymi przedsiębiorcami niedziałającymi w sektorze kosmetycznym lub w porównaniu z innymi podmiotami wprowadzającymi do obrotu składniki wykorzystywane wyłącznie w tym przemyśle, które jednak nie są testowane na zwierzętach. Ta niekorzystna sytuacja jest spowodowana tym, że przedsiębiorstwa zrzeszone w EFfCI prowadzą zróżnicowaną działalność. W związku z tym są one obowiązane stosować się także do innych wymogów prawnych, które wiążą się z koniecznością przeprowadzania testów na zwierzętach. Zdaniem skarżącego, zakazy te mają o tyle znaczący wpływ, że innowacyjność jest niezbędna do zachowania konkurencyjnej pozycji przedsiębiorców kosmetycznych. W związku z tym przedsiębiorcy ci potrzebują stale nowych substancji chemicznych, „które zgodnie z dyrektywą w sprawie substancji niebezpiecznych muszą być poddane zaawansowanym testom na zwierzętach”.

27     Następnie EFfCI twierdzi, że „[drugi] zaskarżony przepis ma oczywisty wpływ na [jego] sytuację prawną, gdyż nie będzie już ono mogło używać substancji RMR zaliczonych do kategorii 1, 2 lub 3 i wchodzących w skład produktów kosmetycznych. Także tu spółki będące członkami [EFfCI] wytwarzają i dostarczają obecnie przemysłowi kosmetycznemu substancje chemiczne objęte tymi kategoriami”.

28     Zdaniem EFfCI, trzeci zaskarżony przepis dotyczy zrzeszonych w nim spółek w zakresie, w jakim upoważnia on producentów produktów kosmetycznych do umieszczania etykiety informującej o tym, że podczas wytwarzania produktu kosmetycznego i składników tego produktu nie były przeprowadzane żadne testy na zwierzętach. Zważywszy na to, że niemal wszystkie substancje chemiczne były testowane na zwierzętach i że jeszcze przez wiele lat nie będą dostępne metody alternatywne, EFfCI twierdzi, że począwszy od wejścia w życie zaskarżonej dyrektywy spółki, których interesów ono broni, rzadko będą mogły wykazać się brakiem takich testów. Tym samym zainteresowane przedsiębiorstwa znajdą się w gorszej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami gospodarczymi, którzy będą w stanie stosować takie oznaczenie. Co więcej, zostaną oni „poszkodowani pod względem konkurencyjności w stosunku do innych producentów kosmetyków, którzy będą używać mylącej etykiety informującej o tym, że nie były przeprowadzane żadne testy na zwierzętach”.

29     EFfCI utrzymuje także, że zrzeszone w nim spółki wyróżniają się posiadanymi patentami. Jego zdaniem, patenty te przyznają im bowiem wyłączne prawo do wykorzystywania i wprowadzania do obrotu produktów objętych danymi patentami. Skarżący twierdzi, że temu prawu przysługuje szczególna ochrona, analogiczna do ochrony, o której mowa w wyroku Trybunału z dnia 24 czerwca 1986 r. w sprawie 53/85 AKZO Chemie przeciwko Komisji, Rec. str. 1965. Zaskarżona dyrektywa wpłynie zaś negatywnie na korzyści, jakie mogą osiągnąć producenci z tytułu tej ochrony. Powołując się na ww. w pkt 22 wyrok w sprawie Codorniu przeciwko Radzie, EFfCI utrzymuje, że prawo do wprowadzania do obrotu tytułem wyłączności produktów powstałych dzięki wynalazkom pochodzącym z okresu przed uchwaleniem rozpatrywanej dyrektywy jest identyczne z prawem, które spółka Codorniu uzyskała wskutek rejestracji znaku towarowego „crémant”, dzięki czemu skarga tej spółki została uznana za dopuszczalną.

30     Skarżące zgrupowanie podnosi także, że w niektórych przypadkach spółki, których interesy reprezentuje, są zobowiązane do niewykonania umów zawartych uprzednio ze swoimi klientami, co pociąga za sobą dla stron tych umów poważne straty w zakresie wzajemnego zaufania i udziałów w rynku.

31     Ponadto skarżące zgrupowanie powołuje się na to, że „uczestniczyło w procedurze administracyjnej, przedstawiając dane naukowe i swoje komentarze w trakcie całej procedury przyjmowania” rozpatrywanej dyrektywy. Jego zdaniem szczególna ochrona przysługuje mu na mocy art. 13 dyrektywy 76/768, który wymaga, by zainteresowane strony zostały poinformowane o szczegółowych powodach „wprowadzenia jakichkolwiek indywidualnych ograniczeń lub zakazu wprowadzania do obrotu produktów kosmetycznych zgodnie z [tą] dyrektywą”.

32     Wreszcie skarżące zgrupowanie twierdzi, że „jego zdolność [...] do ochrony swych praw własności intelektualnej (patent) oraz jego zdolność do obrony swoich produktów zgodnie z istniejącymi przepisami wspólnotowymi (prawo do obrony) stanowi nadrzędną zasadę prawa, która musi być przestrzegana w każdym przypadku, gdy w grę wchodzą indywidualne prawa i wolności”. Co więcej ta zasada prawa „wywodzi się z art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności [(EKPC), podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r.]”.

2.     Ocena Sądu

 Rozważania ogólne

33     Zgodnie z art. 230 akapit czwarty WE „każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść […] skargę na decyzje, których jest adresatem, oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie”.

34     O ile art. 230 akapit czwarty WE nie mówi wyraźnie o dopuszczalności skarg o stwierdzenie nieważności dyrektywy wnoszonych przez osoby fizyczne, o tyle z orzecznictwa wynika, że sama ta okoliczność nie wystarcza, by uznać takie skargi za niedopuszczalne (wyrok Sądu z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie T‑135/96 UEAPME przeciwko Radzie, Rec. str. II‑2335, pkt 63; postanowienia Sądu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie T‑223/01 Japan Tobacco i JT International przeciwko Parlamentowi i Radzie, Rec. str. II‑3259, pkt 28, oraz z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie T‑321/02 Vannieuwenhuyze‑Morin przeciwko Parlamentowi i Radzie, Rec. str. II‑1997, pkt 21). Ponadto instytucje wspólnotowe nie mogą, jedynie poprzez wybór formy rozpatrywanego aktu, wykluczyć ochrony sądowej przyznanej osobom fizycznym na mocy tego postanowienia traktatu (postanowienie Sądu z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie T‑84/01 Association contre l’heure d’été przeciwko Parlamentowi i Radzie, Rec. str. II‑99, pkt 23, ww. postanowienia w sprawie Japan Tobacco i JT International przeciwko Parlamentowi i Radzie, pkt 28, oraz w sprawie Vannieuwenhuyze‑Morin przeciwko Parlamentowi i Radzie, pkt 21). Należy zatem zbadać, czy rozpatrywana dyrektywa nie dotyczy „bezpośrednio i indywidualnie” skarżącego zgrupowania w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.

35     Z uwagi na kumulatywny charakter tych dwóch przesłanek Sąd uznaje, iż należy najpierw zbadać, czy rozpatrywana dyrektywa dotyczy indywidualnie skarżącego zgrupowania, ponieważ w przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie zbędne stanie się badanie, czy dyrektywa ta dotyczy go bezpośrednio.

 Odnośnie do warunku, by akt dotyczył skarżącego indywidualnie

36     W niniejszym przypadku wiadomo, że art. 4a, art. 4b i art. 6 ust. 3 ustęp drugi, wprowadzone do dyrektywy 76/768 spornymi przepisami, są ujęte w sposób generalny. Przepisy te mają zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji i wywierają skutki prawne w stosunku do przedsiębiorców wytwarzających substancje wykorzystywane przy produkcji kosmetyków, to jest w stosunku do kategorii osób prawnych określonej w sposób generalny i abstrakcyjny.

37     Tym niemniej okoliczność, że zaskarżony akt ma ze swojej natury charakter ogólny i nie stanowi decyzji w rozumieniu art. 249 WE nie wyklucza sama w sobie możliwości wniesienia przez osobę fizyczną skargi o stwierdzenie jego nieważności (ww. w pkt 22 wyrok Trybunału w sprawie Codorniu przeciwko Radzie, pkt 19, oraz wyrok z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie C‑451/98 Antillean Rice Mills przeciwko Radzie, Rec. str. I‑8949, pkt 49; ww. w pkt 34 postanowienie Sądu w sprawie Japan Tobacco i JT International przeciwko Parlamentowi i Radzie, pkt 29, oraz postanowienie z dnia 21 marca 2003 r. w sprawie T‑167/02 Établissements Toulorge przeciwko Parlamentowi i Radzie, Rec. str. II‑1111, pkt 26).

38     W pewnych okolicznościach nawet akt prawny mający zastosowanie do ogółu zainteresowanych podmiotów gospodarczych może dotyczyć indywidualnie niektórych z nich, stanowiąc tym samym w odniesieniu do nich decyzję (wyrok Trybunału z dnia 16 maja 1991 r. w sprawie C‑358/89 Extramet Industrie przeciwko Radzie, Rec. str. I‑2501, pkt 13, oraz ww. w pkt 22 wyrok w sprawie Codorniu przeciwko Radzie, pkt 19; ww. w pkt 34 postanowienie Sądu w sprawie Japan Tobacco i JT International przeciwko Parlamentowi i Radzie, pkt 29). Taki przypadek zachodzi wtedy, gdy dany akt dotyczy ich z powodu pewnych szczególnych dla nich cech lub sytuacji faktycznej, która odróżnia te podmioty od wszelkich innych osób i tym samym wyróżnia je w taki sam sposób jak adresata decyzji (wyroki Trybunału z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawie 25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. str. 197, oraz z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑263/02 P Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, Rec. str. I‑3425, pkt 45).

39     Należy zatem zbadać, czy w niniejszym przypadku informacje zawarte w aktach sprawy pozwalają uznać te przesłanki za spełnione.

40     Po pierwsze, pojawia się pytanie, w jaki sposób fakt, iż EFfCI działa w charakterze europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych, może wpłynąć na dopuszczalność skargi.

41     Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że nie można przyjąć zasady, iż akt dotyczący ogólnych interesów pewnej kategorii podmiotów dotyczy indywidualnie stowarzyszenia działającego w charakterze przedstawiciela tej kategorii (wyroki Trybunału z dnia 14 grudnia 1962 r. w sprawach połączonych 16/62 i 17/62 Confédération nationale des producteurs de fruits et légumes i in. przeciwko Radzie, Rec. str. 901, z dnia 18 marca 1975 r. w sprawie 72/74 Union syndicale i in. przeciwko Radzie, Rec. str. 401, z dnia 28 października 1982 r. w sprawie 135/81 Groupement des agences de voyages przeciwko Komisji, Rec. str. 3799, z dnia 10 lipca 1986 r. w sprawie 282/85 DEFI przeciwko Komisji, Rec. str. 2469; postanowienie Trybunału z dnia 5 listopada 1986 r. w sprawie 117/86 UFADE przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. 3255; postanowienie Sądu z dnia 28 października 1993 r. w sprawie T‑476/93 FRSEA i FNSEA przeciwko Radzie, Rec. str. II‑1187, pkt 25, oraz wyrok Sądu z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawach połączonych od T‑447/93 do T‑449/93 AITEC i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1971, pkt 54).

42     Niemniej dopuszczalność skarg wnoszonych przez związek przedsiębiorstw można uznać co najmniej w trzech przypadkach:

–       gdy przepis prawny wyraźnie przyznaje zrzeszeniom zawodowym szereg uprawnień procesowych,

–       gdy związek reprezentuje interesy przedsiębiorstw, którym przysługuje czynna legitymacja procesowa,

–       gdy związek jest wyodrębniony z powodu wpływu na jego własne interesy jako związku, w szczególności ponieważ zaskarżony akt wywarł wpływ na jego sytuację jako negocjatora (postanowienie Sądu z dnia 23 listopada 1999 r. w sprawie T‑173/98 UPA przeciwko Radzie, Rec. str. II‑3357, pkt 47).

43     Stąd dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez związek utworzony w celu promowania zbiorowych interesów danej kategorii osób zależy – abstrahując od jego własnej czynnej legitymacji procesowej – od tego, czy jego członkowie mogliby wnieść tę skargę indywidualnie. Ta zasada odnosi się również do EEZIG. Z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2137/85 z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych (EEZIG) (Dz.U. L 199, str. 1) wynika bowiem, że celem takiego zgrupowania jest wyłącznie ułatwianie lub rozwój działalności gospodarczej jego członków w celu umożliwienia wzrostu ich dochodów, przy czym działalność zgrupowania ma jedynie charakter pomocniczy w stosunku do działalności gospodarczej jego członków.

44     Należy zatem zbadać, czy zaskarżony akt dotyczy indywidualnie członków zgrupowania.

45     W tym względzie Sąd uznaje, iż członkowie skarżącego zgrupowania sami stanowią związki przedsiębiorstw. W konsekwencji kwestia, czy te związki mogłyby wnieść przedmiotową skargę zależy z kolei – zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 42 – od szczególnych okoliczności lub od kwestii, czy zaskarżony akt dotyczy indywidualnie przedsiębiorstw wchodzących w skład tych związków.

 Odnośnie do kwestii, czy zaskarżony akt dotyczy indywidualnie przedsiębiorstw z rozpatrywanego sektora

–       Wpływ rozpatrywanej dyrektywy na pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw z rozpatrywanego sektora

46     EFfCI powołuje się na szkodliwe skutki, jakie zostaną wywołane przez zakazy wprowadzone dyrektywą 2003/15 oraz przewidziane w niej etykietowanie informujące o nieprzeprowadzaniu testów na zwierzętach na pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw reprezentowanych przez dwa związki wchodzące w skład EFfCI.

47     Jednakże skutki te nie odróżniają przedsiębiorstw reprezentowanych przez te związki od innych przedsiębiorstw, które nie są dostawcami dla sektora kosmetycznego lub które ograniczają się do tego rynku, lecz nie testują swoich składników na zwierzętach bądź nie używają substancji RMR. Dla uznania, iż dany akt dotyczy podmiotów indywidualnie nie wystarczy bowiem, że akt o charakterze ogólnym wywiera większy wpływ pod względem gospodarczym na niektóre podmioty niż na ich konkurentów (postanowienie Sądu z dnia 15 września 1999 r. w sprawie T‑11/99 Van Parys i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2653, pkt 50 i pkt 51).

48     Ponadto akt dotyczy danych przedsiębiorstw wyłącznie z powodu ich obiektywnej cechy spółek wytwarzających substancje wykorzystywane zarówno przez przedsiębiorstwa kosmetyczne, jak i inne osoby, w taki sam sposób jak każdego innego podmiotu znajdującego się w takiej samej sytuacji we Wspólnocie Europejskiej (zob. podobnie postanowienia Sądu z dnia 25 czerwca 1998 r. w sprawach połączonych T‑14/97 i T‑15/97 Sofivo i in. przeciwko Radzie, Rec. str. II‑2601, pkt 37, oraz z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie T‑393/03 Valenergol przeciwko Radzie, dotychczas nieopublikowane w Zbiorze, pkt 19).

49     Co więcej, fakt, że zainteresowane przedsiębiorstwa są w niektórych państwach głównymi przedsiębiorstwami tego sektora, nie pozwala przyjąć, że należą one do kręgu podmiotów gospodarczych, które mogą zostać wyodrębnione i zidentyfikowane na podstawie kryteriów odnoszących się do rozpatrywanych produktów lub prowadzonej działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza bowiem może być teoretycznie wykonywana przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę, który – obecnie lub potencjalnie – może się znaleźć w takiej samej sytuacji jak te podmioty (wyrok Trybunału z dnia 17 stycznia 1985 r. w sprawie 11/82 Piraiki‑Patraiki i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 207, pkt 12–14).

50     Wreszcie Sąd nie może wziąć pod uwagę faktu, iż przedsiębiorstwa będące członkami związków reprezentowanych przez skarżące zgrupowanie odniosą szkodę pod względem konkurencyjności z tego powodu, że mogą mieć do czynienia z innymi producentami kosmetyków używającymi „mylącej etykiety”. Ta argumentacja opiera się na niczym nieuzasadnionym założeniu, że podmioty gospodarcze nie przestrzegają swoich obowiązków prawnych. Nawet przyjmując, iż takie założenie okaże się słuszne, nie zwalnia to skarżącego zgrupowania z obowiązku spełnienia przesłanek dopuszczalności skargi określonych w art. 230 akapit czwarty WE.

51     Należy następnie zbadać, czy w niniejszym przypadku zachodzą inne okoliczności wyróżniające przedsiębiorstwa będące członkami EFfCI.

–       Istnienie zobowiązań umownych

52     Odwołując się do wyżej wymienionego wyroku w sprawie Piraiki‑Patraiki i in. przeciwko Komisji, pkt 49, oraz do wyroku Trybunału z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie C‑152/88 Sofrimport przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2477, skarżące zgrupowanie sugeruje, iż zakaz testowania na zwierzętach oraz wykorzystywania substancji RMR zmusi przedsiębiorstwa będące członkami reprezentowanych przez to zgrupowanie związków do niewykonania umów uprzednio zawartych z klientami, co naraża je na ryzyko poważnej szkody gospodarczej.

53     Niemniej, jak to już zauważył Sąd w wyżej wymienionym w pkt 37 postanowieniu w sprawie Établissements Toulorge przeciwko Parlamentowi i Radzie (pkt 64), Trybunał zbadał w każdej z tych spraw, czy przedstawiony został dowód na istnienie pewnych szczególnych cech lub stanu faktycznego odróżniającego strony skarżące od wszelkich innych osób i tym samym wyróżniających indywidualnie te strony w taki sam sposób jak adresata decyzji. Konkretnie z wyroków tych oraz z wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie C‑142/00 P Komisja przeciwko Nederlandse Antillen, Rec. str. I‑3483, wynika, że kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek jest konieczne, by można było uznać dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności na skutek podniesienia roszczeń z tytułu zobowiązań umownych. Po pierwsze, przepis prawa wyższej rangi w stosunku do danego aktu prawnego powinien był nakładać na instytucje obowiązek uwzględnienia w szczególny sposób sytuacji stron skarżących w porównaniu z sytuacją wszelkich innych osób, których dotyczy ten akt. Po drugie, skarżące przedsiębiorstwa muszą być stronami zawartych już umów, których wykonanie – przewidziane na okres stosowania spornego przepisu – jest udaremnione w całości lub w części.

54     Tymczasem w niniejszym przypadku skarżące zgrupowanie, po pierwsze, nie wskazuje na żaden bezwzględnie obowiązujący przepis mający wyższą rangę w stosunku do rozpatrywanej dyrektywy, który zobowiązywałby Parlament i Radę do wzięcia pod uwagę negatywnych skutków, jakie dyrektywa ta mogła wywrzeć na sytuację gospodarczą przedsiębiorstw będących członkami związków reprezentowanych przez skarżące zgrupowanie.

55     Po drugie, skarżące zgrupowanie nie wykazało w żaden sposób istnienia ważnie zawartych umów, których wykonanie stałoby się niemożliwe na skutek przyjęcia i wejścia w życie zaskarżonego aktu.

–       Znaczenie praw własności intelektualnej

56     EFfCI utrzymuje także, iż jej członków wyróżnia szczególny charakter praw wynikających z posiadanych przez nich patentów, gdyż patenty te przyznają im – zdaniem skarżącego – wyłączność na wykorzystywanie i wprowadzanie do obrotu objętych nimi produktów.

57     Tymczasem należy zauważyć, iż ochrona prawna know‑how i tajemnic handlowych przedsiębiorstw reprezentowanych przez związki będące członkami EFfCI nie stanowi kryterium zdatnego do odróżnienia tych przedsiębiorstw od wszelkich innych producentów produktów chemicznych, których dotyczy rozpatrywana dyrektywa. Oni również mogą się bowiem powoływać na taką ochronę na swoją rzecz, jako że produkcja i wprowadzanie do obrotu produktów są często objęte prawami własności intelektualnej. Ponadto podczas gdy każdy patent identyfikuje chroniony przez siebie produkt, rozpatrywana dyrektywa nie stoi na przeszkodzie stosowaniu konkretnego patentu, wobec czego ewentualny wpływ na prawa własności intelektualnej wynika jedynie z niepowiązanego z żadną osobą faktu wytwarzania substancji wykorzystywanych w przemyśle kosmetycznym.

58     W związku z tym należy odróżnić okoliczności, które doprowadziły do wydania wyżej wymienionego w pkt 22 wyroku w sprawie Codorniu przeciwko Radzie, od okoliczności niniejszego przypadku. Przepisy omawiane w tej sprawie zastrzegały oznaczenie „crémant” na rzecz określonego kręgu producentów, jakkolwiek skarżące przedsiębiorstwo zarejestrowało to samo oznaczenie jako znak towarowy, którego używało przez długi okres przed uchwaleniem spornego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo to odróżniało się zatem od wszelkich innych podmiotów gospodarczych. Prawo własności intelektualnej – bardziej niż korzystanie in abstracto z tego prawa – chroniło swoistość oznaczenia, zaś skarżący został poniekąd „wywłaszczony” z prawa do tego oznaczenia na mocy zaskarżonego aktu, co doprowadziło do rozwiązania przyjętego w wyżej wymienionego w pkt 22 wyroku w sprawie Codorniu przeciwko Radzie. Natomiast celem dyrektywy rozpatrywanej w niniejszym przypadku nie jest zastrzeżenie konkretnego prawa własności intelektualnej na rzecz niektórych podmiotów ze szkodą dla przedsiębiorstw, których interesów broni skarżące zgrupowanie.

59     Tym niemniej EFfCI powołuje się na fakt, iż broni interesów związków, których członkowie posiadają patenty skuteczne wobec osób trzecich i chroniące know‑how uzyskany w wyniku stałych wysiłków innowacyjnych, które są niezbędne do zachowania ich pozycji konkurencyjnej.

60     Sąd zauważa jednakże, iż konieczność wprowadzania innowacji w celu utrzymania pozycji konkurencyjnej nie może prowadzić w gospodarce rynkowej do odróżnienia danych przedsiębiorstw. W końcu, przynajmniej w niniejszym przypadku, skuteczność patentów wobec osób trzecich nie wyodrębnia praw, które one chronią, względem innych praw posiadanych zwykle przez podmioty gospodarcze i wywołujących takie same skutki. Zatem skuteczność ta nie odróżnia podmiotów gospodarczych będących posiadaczami patentów od innych podmiotów.

61     Z całości powyższych rozważań wynika, iż sporne przepisy dyrektywy 2003/15 nie dotyczą indywidualnie przedsiębiorstw, których interesów broni skarżące zgrupowanie.

62     Wniosku tego nie podważa wyżej wymieniony w pkt 29 wyrok w sprawie AKZO Chemie przeciwko Komisji (pkt 28), zgodnie z którym „tajemnicom handlowym zapewnia się szczególną ochronę”. Ochrona, o której mowa w tym wyroku, odnosiła się do nieujawniania tajemnic w ramach polityki konkurencji zgodnie z art. 19 ust. 3 i art. 21 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 17 z dnia 6 lutego 1962 r., pierwszego rozporządzenia [wykonującego] art. 85 i 86 Traktatu (Dz.U. 1962, 13, str. 204). Nie można z tego wyciągnąć wniosku co do dopuszczalności skargi w świetle przesłanki, że zaskarżony akt musi dotyczyć indywidualnie skarżącego. Wbrew twierdzeniu skarżącego zgrupowania wyżej wymieniony w pkt 29 wyrok w sprawie AKZO Chemie przeciwko Komisji nie pozwala na wniosek, że przepis prawny mogący wywrzeć wpływ na osobę będącą posiadaczem prawa własności intelektualnej dotyczy indywidualnie wszystkich takich osób.

 W przedmiocie istnienia szczególnych uprawnień procesowych

–       Po stronie skarżącego zgrupowania

63     Zgodnie z orzecznictwem szczególne okoliczności mogą uzasadniać dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez stowarzyszenie przeciwko aktowi o ogólnym zakresie stosowania, mimo że akt ten nie dotyczy bezpośrednio i indywidualnie członków tego stowarzyszenia. Taki przypadek ma miejsce w szczególności wtedy, gdy stowarzyszenie to pełniło określoną rolę w procedurze prowadzącej do uchwalenia tego aktu (postanowienie Sądu z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie T‑231/02 Gonnelli i AIFO przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1051).

64     Skarżące zgrupowanie twierdzi w tym względzie, iż uczestniczyło w procedurze, która doprowadziła do uchwalenia rozpatrywanej dyrektywy, przedstawiając dane naukowe i swoje stanowisko w omawianych kwestiach.

65     Jednakże fakt dobrowolnego uczestnictwa w przygotowaniu aktu o charakterze ustawodawczym w ramach procedury, która nie przewiduje udziału osób fizycznych, nie może – w odróżnieniu od uczestnictwa w procedurze przewidującej taki udział – rodzić prawa do wniesienia skargi na ten akt (postanowienie Trybunału z dnia 23 listopada 1995 r. w sprawie C‑10/95 P Asocarne przeciwko Radzie, Rec. str. I‑4149).

66     Co więcej art. 13 dyrektywy 76/768 przytoczony przez skarżące zgrupowanie nie przyznaje mu prawa do udziału w opracowywaniu zaskarżonego aktu. Przepis ten dotyczy jedynie informacji udzielanej a posteriori przedsiębiorcom zainteresowanym poszczególnymi aktami przyjmowanymi w celu wprowadzenia w życie powyższej dyrektywy.

67     Ponieważ EFfCI nie przytacza innych przepisów na poparcie swojego argumentu, należy uznać, iż jego działania miały nieformalny charakter i że nie mogą one uzasadniać dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności.

–       Po stronie związków będących członkami skarżącego zgrupowania lub przedsiębiorstw wchodzących w ich skład

68     W tym względzie wystarczy stwierdzić, że skarżące zgrupowanie nie powołało się na fakt, iż związki będące jego członkami lub przedsiębiorstwa wchodzące w ich skład posiadają szczególne uprawnienia procesowe.

 W przedmiocie skutecznej ochrony sądowej

69     EFfCI opiera ostatni argument na wymogach skutecznej ochrony sądowej.

70     W związku z tym należy wspomnieć, iż na państwach członkowskich ciąży obowiązek stworzenia systemu środków zaskarżenia i procedur zapewniających przestrzeganie prawa do skutecznej ochrony sądowej i umożliwiających wypełnienie ewentualnych luk w traktatach w tym zakresie. Ponadto Trybunał uznał, iż niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów dotyczących dopuszczalności skargi zawartych w art. 230 WE, zgodnie z którą skarga o stwierdzenie nieważności powinna zostać uznana za dopuszczalną, jeżeli zostało wykazane, po konkretnym zbadaniu przez wspólnotowego sędziego krajowych przepisów procesowych, iż przepisy te nie pozwalają osobie fizycznej na wniesienie skargi w celu zakwestionowania ważności zaskarżonego aktu wspólnotowego, ponieważ „taki system wymagałby od wspólnotowego sędziego w każdym konkretnym przypadku zbadania i dokonania wykładni krajowego prawa procesowego, co wykraczałoby poza jego właściwość w ramach kontroli zgodności z prawem aktów wspólnotowych” (wyrok Trybunału z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie C‑50/00 P Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, Rec. str. I‑6677, pkt 43, oraz ww. w pkt 38 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, pkt 33). Taką ocenę należy a fortiori przyjąć wówczas, gdy – jak w niniejszym przypadku – skarżący nie twierdzi, że w prawie krajowym nie istnieją środki zaskarżenia umożliwiające sędziemu krajowemu zakwestionowanie ważności rozpatrywanej dyrektywy (ww. w pkt 37 postanowienie w sprawie Établissements Toulorge przeciwko Parlamentowi i Radzie, pkt 66).

 Wnioski

71     Z powyższych rozważań wynika, iż sporne przepisy nie dotyczą indywidualnie skarżącego zgrupowania. W konsekwencji skargę należy uznać za niedopuszczalną bez konieczności badania przesłanki, zgodnie z którą zaskarżony akt musi dotyczyć bezpośrednio skarżącego, ani też innych zarzutów niedopuszczalności podniesionych przez pozwanych.

 W przedmiocie kosztów

72     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy – zgodnie z żądaniem pozwanych –obciążyć go kosztami postępowania.

Z powyższych względów

SĄD (trzecia izba)

orzeka, co następuje:

1)      Skarga zostaje odrzucona.

2)      Skarżący pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez pozwanych.

Sporządzono w Luksemburgu, w dniu 10 grudnia 2004 r.

Sekretarz

 

       Prezes

H. Jung

 

       J. Azizi

* Język postępowania: angielski.

Top

Full & Egal Universal Law Academy