Postanowienie Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 28 lutego 2005 r. Elisabeth von Pezold przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich. EFOGR

Sprawa T‑108/03

Elisabeth von Pezold

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

EFOGR – Leśnictwo – Decyzja zatwierdzająca program rozwoju wsi – Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich indywidualnie – Brak właściwości – Niedopuszczalność

Postanowienie Sądu Pierwszej Instancji (trzecia izba) z dnia 28 lutego 2005 r.  II–0000

Streszczenie postanowienia

1.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja zatwierdzająca program rozwoju przestrzennego wsi – Przepis wprowadzający ograniczenie pomocy dla leśnictwa – Skarga użytkownika lasów – Niedopuszczalność

(art. 230 akapit czwarty WE)

2.     Wspólnoty Europejskie – Kontrola sądowa zgodności z prawem aktów instytucji – Akty o charakterze generalnym – Konieczność podniesienia przez osoby fizyczne lub prawne zarzutu braku zgodności z prawem lub wniesienia o złożenie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w zakresie oceny jego ważności – Ciążący na państwach członkowskich obowiązek ustanowienia kompletnego systemu środków odwoławczych umożliwiających zapewnienie poszanowania prawa do skutecznej sądowej ochrony prawnej

(art. 230 akapit czwarty WE, art. 234 WE i  241 WE)

3.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Ewentualny brak środka odwoławczego – Brak wpływu na system środków odwoławczych i przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności – Wykładnia contra legem przesłanki dotyczącej konieczności, by akt wspólnotowy dotyczył danego podmiotu indywidualnie – Niedopuszczalność

(art. 230 akapit czwarty WE)

1.     Decyzja Komisji, która zatwierdza program przedłożony jej przez państwo członkowskie na podstawie planu rozwoju wsi i której jedynym adresatem jest to państwo członkowskie, nie dotyczy użytkownika własności lasów indywidualnie. Przepis wprowadzający ograniczenie pomocy dla leśnictwa, zawarty w takim programie zatwierdzonym przez Komisję na podstawie art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, należy postrzegać jako przepis generalny, który podlega stosowaniu w sytuacjach obiektywnie określonych i wywołuje skutki prawne w stosunku do kategorii podmiotów określonych w sposób generalny i abstrakcyjny. W istocie dla stwierdzenia, że dany akt prawny dotyczy określonych podmiotów gospodarczych indywidualnie, nie wystarczy, by akt ten narażał ich interesy ekonomiczne bardziej niż ich konkurentów. Z możliwości określenia, z większą lub mniejszą precyzją, liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, w stosunku do których dany środek znajduje zastosowanie, w żaden sposób nie wynika, że podmioty te należy uznać za takie, których środek ten dotyczy indywidualnie, ponieważ bezsporne jest, że zastosowanie to ma miejsce na podstawie obiektywnego stanu prawnego lub faktycznego określonego w rozpatrywanym akcie prawnym.

(por. pkt 36, 43, 45, 46, 49)

2.     Traktat poprzez art. 230 WE i 241 WE z jednej strony i art. 234 WE z drugiej strony ustanowił kompletny system środków odwoławczych i postępowań mających na celu zapewnienie kontroli zgodności z prawem aktów prawnych wydawanych przez instytucje, którą to kontrolę powierzył sądowi wspólnotowemu. W systemie tym, ponieważ osoby fizyczne lub prawne nie mogą, ze względu na wymogi dopuszczalności przewidziane w art. 230 akapit czwarty WE, bezpośrednio zaskarżyć wspólnotowych aktów prawnych o charakterze generalnym, mają one możliwość, w zależności od przypadku, podnieść zarzut nieważności takich aktów prawnych albo w postępowaniu incydentalnym na podstawie art. 241 WE przed sądem wspólnotowym, albo w postępowaniu przed sądami krajowymi, skłaniając te sądy – jako że same nie są właściwe dla stwierdzenia nieważności wspomnianych aktów prawnych – do złożenia w tym zakresie do Trybunału wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Na państwach członkowskich ciąży obowiązek ustanowienia kompletnego systemu środków odwoławczych umożliwiających zapewnienie poszanowania prawa do skutecznej sądowej ochrony prawnej.

(por. pkt 51, 52)

3.     Prawo do skutecznej ochrony prawnej nie może prowadzić do wykładni art. 230 WE, zgodnie z którą skargę o stwierdzenie nieważności należy uznać za dopuszczalną, jeśli po dokonaniu dokładnej analizy przepisów krajowego prawa procesowego przez sąd wspólnotowy dowiedzione zostanie, że nie uprawniają one podmiotu do wniesienia skargi pozwalającej mu na podważenie ważności zaskarżonego aktu wspólnotowego. Taki system wymagałby bowiem, ażeby w każdym konkretnym przypadku sąd wspólnotowy dokonywał badania i wykładni krajowego prawa procesowego, co w ramach kontroli zgodności z prawem aktów wspólnotowych przekracza jego kompetencje. O ile wymóg posiadania indywidualnego interesu ustanowiony w art. 230 akapit czwarty WE należy interpretować w świetle prawa do skutecznej sądowej ochrony prawnej, przy uwzględnieniu różnych okoliczności, które mogą indywidualizować skarżącego, o tyle taka wykładnia nie może prowadzić, bez wykroczenia poza kompetencje przyznane sądom wspólnotowym na mocy traktatu, do zniesienia omawianego wymogu, który został wyraźnie w nim przewidziany.

(por. pkt 52, 53)

POSTANOWIENIE SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)

z dnia 28 lutego 2005 r.(*)

EFOGR – Leśnictwo – Decyzja zatwierdzająca program rozwoju wsi – Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich indywidualnie – Brak właściwości – Niedopuszczalność

W sprawie T‑108/03

Elisabeth von Pezold, zamieszkała w Pöls (Austria), reprezentowana przez adwokata R. von Pezolda,

strona skarżąca,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez G. Brauna, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

mającej za przedmiot skargę o częściowe stwierdzenie nieważności decyzji Komisji z dnia 14 lipca 2000 r. w sprawie zatwierdzenia programu rozwoju wsi w Republice Austrii na okres lat 2000–2006,

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (trzecia izba),

w składzie: M. Jaeger, prezes, V. Tiili i O. Czúcz, sędziowie,

sekretarz: H. Jung,

wydaje następujące

Postanowienie

 Ramy prawne

1       W dniu 17 maja 1999 r. Rada przyjęła rozporządzenie (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U. L 160, str. 80).

2       Tytuł II rozdział VIII uściśla rozmaite działania na rzecz wsparcia w sektorze leśnictwa, jak również warunki ich przyznania.

3       Artykuł 29 ust. 1 rozporządzenia nr 1257/1999 stanowi:

„Wsparcie dla leśnictwa przyczynia się do utrzymania i rozwoju gospodarczych, ekologicznych i społecznych funkcji lasów na terenach wiejskich”.

4       Artykuł 30 ust. 1 tiret trzecie tego rozporządzenia przewiduje w szczególności, że „wsparcie dla leśnictwa dotyczy […] inwestycj[i] w lasach mając[ych] na celu znaczne zwiększenie ich wartości gospodarczej, ekologicznej i społecznej”.

5       Zgodnie z art. 37 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia:

„Wsparcie na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przyznawane jest jedynie dla działań zgodnych z prawem wspólnotowym”.

6       Artykuł 37 ust. 4 rozporządzenia nr 1257/1999 przewiduje:

„Państwa członkowskie mogą ustanowić dalsze lub bardziej restrykcyjne warunki przyznawania wsparcia Wspólnoty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, pod warunkiem jednak, że warunki te będą zgodne z celami i wymaganiami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu”.

7       Zgodnie z art. 39 ust. 2 tego rozporządzenia:

„Plany rozwoju wsi przedłożone przez państwa członkowskie zawierają ocenę zgodności i spójności wsparcia przewidzianych działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz wskazanie, jakie działania zostały podjęte w celu zapewnienia zgodności i spójności”.

8       Ponadto zgodnie z art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1257/1999:

„Plany rozwoju wsi są opracowane na poziomie geograficznym uznanym za najbardziej właściwy. Plany są przygotowywane przez właściwe władze wyznaczone przez państwo członkowskie i przedkładane przez to ostatnie Komisji po skonsultowaniu ich z właściwymi władzami i organizacjami na właściwym szczeblu terytorialnym”.

9       Wreszcie zgodnie z art. 44 ust. 2 tego rozporządzenia:

„Komisja ocenia zaproponowane plany, aby ustalić, czy są one zgodne z niniejszym rozporządzeniem. Na podstawie tych planów Komisja przyjmie programy rozwoju wsi zgodnie z procedurą określoną w art. 50 ust. 2 rozporządzenia [Rady]] (WE) nr 1260/1999 [z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz.U. L 161, str. 1] w ciągu sześciu miesięcy od przekazania planów”.

 Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu

10     Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1257/1999 w dniu 1 września 1999 r. właściwe władze austriackie przedłożyły Komisji Österreichische Programm für die Entwicklung des ländlichen Raumes (austriacki program rozwoju wsi, zwany dalej „planem rozwoju wsi”) zawierający, między innymi, opis działań mających na celu wprowadzenie w życie planu oraz plan całościowego finansowania wskazujący krajowe i wspólnotowe środki wsparcia przewidziane dla każdej pozycji planu oraz każdego działania w ramach przedstawionych pozycji. Po przeprowadzeniu rozmów z Komisją plan ten stanowił przedmiot wersji ostatecznej przedłożonej Komisji w dniu 23 czerwca 2000 r.

11     Plan przewidywał w szczególności w pkt 9.10.2.1.3 tiret czwarte pomoc finansową z tytułu „łącznych działań sadzenia, ochrony i utrzymania upraw”, przyznawaną zgodnie z pkt 9.10.2.1.5 rocznie dla obszaru o powierzchni maksymalnie 20 hektarów pro działanie.

12     W dniu 14 lipca 2000 r. Komisja przyjęła na podstawie planu rozwoju wsi decyzję C(2002) 1973 wersja ostateczna, nieopublikowaną, w sprawie zatwierdzenia programu rozwoju przestrzennego wsi w Republice Austrii na okres lat 2000–2006 (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”), przedłożonego jej zgodnie z art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999.

13     W ramach stosowania planu rozwoju wsi władze austriackie przyjęły kilka dyrektyw szczególnych, a wśród nich Sonderrichtlinie für die Umsetzung der „Sonstigen Maßnahmen” des Österreichischen Programms für die Entwicklung des ländlichen Raums (dyrektywę szczególną wprowadzającą w życie „szczególne środki” austriackiego programu rozwoju wsi, zwaną dalej „dyrektywą szczególną”), która weszła w życie w dniu 27 lipca 2000 r. W pkt 6.2.1.4.1 dyrektywy szczególnej (zwanym dalej „spornym przepisem”) wspomniano, tak jak w pkt 9.10.2.1.5 planu rozwoju wsi, że pomoc finansowa z tytułu „łącznych działań sadzenia, ochrony i utrzymania upraw­” może rocznie zostać przyznana jedynie dla obszarów o powierzchni maksymalnie 20 hektarów pro działanie.

14     W dniach 27 kwietnia i 31 sierpnia 2000 r. skarżąca, właścicielka przedsiębiorstwa leśnego o zalesionej powierzchni ok. 3 500 hektarów wniosła do izby rolnej landu Styrie na podstawie dyrektywy szczególnej dwa wnioski o przyznanie pomocy przeznaczonej na finansowanie prac usuwania szkodników na powierzchni odpowiednio 20 i 5 hektarów.

15     W dwóch pismach z dnia 18 października 2000 r. spółka Agrarmarkt Austria Marketing GmbH (zwana dalej „spółką Agrarmarkt”), działająca w imieniu i na rachunek federalnego ministerstwa rolnictwa i lasów wskazała skarżącej, iż po dokonaniu weryfikacji warunków przyznania pomocy dyrekcja lasów izby rolnej landu Styrie uwzględniła jej wnioski o przyznanie pomocy odpowiednio na kwoty 79 999,91 szylingów austriackich (ATS) (5813,82 EUR) i 19 999,91 ATS (1453,40 EUR).

16     Pismem z dnia 18 stycznia 2001 r. spółka Agrarmarkt wskazała skarżącej, iż dyrekcja lasów izby rolnej landu Styrie zażądała zwrotu kwoty 1453,45 EUR, odpowiadającej drugiej pomocy finansowej, ze względu na to, że pomoc została przyznana skarżącej niesłusznie, z przekroczeniem limitu ustalonego spornym przepisem. Spółka Agrarmarkt uściśliła ponadto, że kwota 425,12 EUR została już potrącona w ramach przelewu dokonanego z tytułu zysku skarżącej w dniu 20 grudnia 2000 r. zgodnie z projektem drogi leśnej i wezwała skarżącą do zwrotu pozostającej kwoty w wysokości 1028,33 EUR.

17     W dniu 19 listopada 2001 r. skarżąca wniosła do Bezirksgericht Wien Innere Stadt (sądu rejonowego dla miasta Wiednia) skargę na decyzję władz austriackich zarządzającą zwrot drugiej pomocy finansowej. Na poparcie skargi skarżąca w szczególności podniosła, że sporny przepis jest niezgodny z rozporządzeniem nr 1257/1999 i ze wspólnotowym prawem konkurencji. W toku postępowania władze austriackie podniosły, że sporny przepis stanowi integralną część planu rozwoju wsi oraz że był on przedmiotem rozmów i szczegółowego badania, a zatem należało go uznać za zatwierdzony zaskarżoną decyzją.

18     W tych okolicznościach skarżąca wniosła w dniu 24 marca 2003 r. do sekretariatu Sądu niniejszą skargę.

 Żądania stron

19     Skarżąca wnosi do Sądu o:

–       stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim zatwierdza ona sporny przepis,

–       pomocniczo, stwierdzenie, że wspomniana decyzja nie może być postrzegana jako zatwierdzająca sporny przepis,

–       obciążenie Komisji kosztami postępowania.

20     Komisja wnosi do Sądu o:

–       odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej,

–       pomocniczo, oddalenie skargi jako bezzasadnej,

–       obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

 Co do prawa

21     Zgodnie z art. 113 regulaminu Sądu może on w każdym czasie, zgodnie z art. 114 § 3 i 4, rozważyć z urzędu, czy zachodzi niedopuszczalność skargi ze względu na porządek publiczny.

22     W niniejszej sprawie Sąd uznał się za wystarczająco poinformowany na podstawie akt sprawy i w konsekwencji zdecydował się orzec bez otwarcia procedury ustnej.

 Argumenty stron

23     Komisja, nie podnosząc formalnego zarzutu niedopuszczalności, kwestionuje w odpowiedzi na pozew i w duplice dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności ze względu na to, że zaskarżona decyzja nie dotyczyła skarżącej bezpośrednio i indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.

24     Po pierwsze, w odniesieniu do pierwszego z tych wymogów Komisja przypomina, że przy założeniu, iż decyzja została skierowana do państwa członkowskiego, z orzecznictwa Trybunału wynika, że akt wspólnotowy dotyczy podmiotu indywidualnego bezpośrednio, jeżeli bezpośrednio wpływa na sytuację prawną zainteresowanego, nie przewidując jakichkolwiek uprawnień dyskrecjonalnych dla adresatów tego aktu, którzy są zobowiązani do jego wykonania, a wykonanie to ma charakter czysto automatyczny i wynika wyłącznie z ustawodawstwa wspólnotowego, bez potrzeby stosowania przepisów pośrednich. Dodaje ona, że ma to również miejsce, gdy możliwość niezastosowania się przez adresatów do aktu wspólnotowego jest czysto teoretyczna, gdyż ich wola wyciągnięcia konsekwencji zgodnych z tym aktem nie budzi żadnych wątpliwości (wyroki Trybunału z dnia 5 maja 1998 r.: w sprawie C‑386/96 P Dreyfus przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2309, pkt 43 i 44, oraz w sprawie C‑404/96 P Glencore Grain przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2435, pkt 43 i 44).

25     Z zaskarżonej decyzji wynika, że jest ona skierowana do Republiki Austrii, a zatem że skarżąca nie może być postrzegana jako jej adresat. Tak więc Komisja stwierdza, że w niniejszej sprawie wymogi wspomniane powyżej nie zostały spełnione. Podkreśla ona, że zaskarżona decyzja stwierdza jedynie zgodność z prawem zawartości programu przedłożonego jej na podstawie rozporządzenia nr 1257/1999. Stwierdzenie to nie wywołuje żadnych skutków bezpośrednich w stosunku do przyszłego wnioskodawcy pomocy z uwagi na po pierwsze zakres swobodnego uznania przysługujący państwu członkowskiemu w ramach wykonania programu i po drugie fakt, że Komisja nie utrzymuje żadnych stosunków prawnych ze wspomnianym wnioskodawcą. Nawet jeśli Komisja przyznaje, że sporny przepis znajdował się w pkt 9.10.2.1.5 zatwierdzonego przez nią planu rozwoju wsi, to podkreśla, że zanim owo zatwierdzenie mogłoby wywołać skutki w stosunku do skarżącej, zostały wydane dwa akty prawa krajowego, a mianowicie dyrektywa szczególna i decyzja spółki Agrarmarkt o przyznaniu pomocy.

26     Podkreśla ona również, że Trybunał stwierdził, iż zatwierdzenie przez Komisję programu krajowego w żaden sposób nie nadaje temu programowi charakteru aktu prawa wspólnotowego. W tych okolicznościach, w przypadku niezgodności umowy o pomocy z programem zatwierdzonym przez Komisję, do sądów krajowych należy wyciągnięcie z tego faktu konsekwencji w świetle prawa krajowego, przy uwzględnieniu w ramach jego stosowania właściwych przepisów prawa wspólnotowego (wyrok Trybunału z dnia 19 września 2002 r. w sprawie C‑336/00 Huber, Rec. str. I‑7699, pkt 40). Rozumowanie to znajduje również zastosowanie przy założeniu, że – tak jak w niniejszej sprawie – umowa o przyznanie pomocy jest zgodna z zatwierdzonym programem. W niniejszym przypadku skarżąca musiałaby zatem wnieść sprawę do właściwego sądu krajowego i zaskarżyć przed nim ważność spornego przepisu w świetle prawa krajowego i prawa wspólnotowego.

27     Po drugie, w odniesieniu do wymogu, zgodnie z którym akt prawny musi dotyczyć skarżącej indywidualnie, Komisja przypomina, że zgodnie z orzecznictwem inne podmioty niż adresaci decyzji mogą tylko wtedy twierdzić, iż dotyczy ich ona indywidualnie, gdy ma ona wpływ na ich sytuację prawną ze względu na określone cechy, które są im właściwe, lub sytuację faktyczną, która wyodrębnia je spośród wszystkich innych osób i w ten sposób indywidualizuje je w sposób analogiczny do adresata tej decyzji (wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawie 25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. str. 197, oraz postanowienie Sądu z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie T‑117/94 Associazione agricoltori della provincia di Rovigo i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑455, pkt 21). Zaskarżona decyzja miała za przedmiot zatwierdzenie przepisów generalnych – a wśród nich spornego przepisu – podlegających stosowaniu w sytuacjach obiektywnie określonych i wywołujących skutki prawne w stosunku do kategorii podmiotów określonych w sposób generalny i abstrakcyjny.

28     W odniesieniu w szczególności do spornego przepisu Komisja podkreśla, że dotyczy on, bez żadnego rozróżnienia, wszystkich właścicieli austriackich lasów, nie dyskryminując w jakikolwiek sposób żadnego z nich. Zaskarżona decyzja dotyczyłaby zatem skarżącej jedynie w sytuacji wspólnej ogółowi wspomnianych właścicieli lasów. Sama okoliczność, że skarżąca użytkuje własność leśną znacznej wielkości, a zatem że różnica między powierzchnią własności a maksymalną powierzchnią mogącą stanowić przedmiot pomocy jest znacznie większa niż w przypadku mniejszych gospodarstw, nie może indywidualizować skarżącej w stosunku do innych właścicieli lasów.

29     Skarżąca twierdzi, że niniejsza skarga jest dopuszczalna. Po pierwsze, w odniesieniu do terminu wniesienia skargi skarżąca zauważa, że z zaskarżoną decyzją mogła się ona zapoznać w dniu 15 stycznia 2003 r. przy okazji przedstawienia przez władze austriackie ich argumentów w ramach postępowania przed Bezirksgericht Wien Innere Stadt. Skarga, która wpłynęła do sekretariatu Sądu w dniu 24 marca 2003 r., została zatem wniesiona w terminie.

30     Po drugie, skarżąca utrzymuje, że zaskarżona decyzja dotyczy jej bezpośrednio w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, jeśli zwrócić uwagę, że wspomnianą decyzją, zdaniem władz austriackich, stwierdzono zgodność spornego przepisu z prawem wspólnotowym, a zatem wszedł on w życie, wywołując w stosunku do niej skutki bezpośrednie.

31     Fakt, że Republika Austrii mogła teoretycznie odmówić wykonania spornego przepisu po zatwierdzeniu go przez Komisję, niczego nie zmienia w tym względzie. Zdaniem skarżącej bezpośredni charakter skutków decyzji o zatwierdzeniu uregulowania krajowego nie zależy od arbitralnego stanowiska władz krajowych po wydaniu wspomnianej decyzji, ponieważ władze te same ustanowiły omawiane uregulowanie i same wystąpiły o jego zatwierdzenie do Komisji. Zdaniem skarżącej nie pozostawia to żadnych wątpliwości, że Republika Austrii miała zamiar wykonania zatwierdzonego uregulowania, a zatem że nie miała ona czysto teoretycznej możliwości odmowy stosowania spornego przepisu w rozumieniu przywołanego przez Komisję orzecznictwa (ww. w pkt 24 wyroki: w sprawie Dreyfus przeciwko Komisji, pkt 44, oraz w sprawie Glencore Grain przeciwko Komisji, pkt 44).

32     Skarżąca podkreśla ponadto, że zaskarżona decyzja nie pozostawiała władzom austriackim żadnego zakresu swobodnego uznania w odniesieniu do stosowania dyrektywy szczególnej, która nie wymagała żadnych innych środków transpozycji. Tego typu środki nie podlegały ponadto rozważeniu, ponieważ zgodnie z prawem austriackim pomoc przewidziana przez dyrektywę szczególną udzielana jest w ramach zarządzania uregulowanego prawem prywatnym.

33     Konsekwencją tego jest fakt, że decyzje o przyznaniu pomocy wydane w tym przedmiocie nie podlegają kontroli Verfassungsgerichtshof (austriackiego trybunału konstytucyjnego) ani Verwaltungsgerichtshof (austriackiego sądu administracyjnego). Niedopuszczalność niniejszej skargi skutkowałaby zatem, jak to zostało uznane przez Sąd, pozbawieniem skarżącej podstawowego prawa do skutecznej ochrony prawnej. W tym względzie uściśla ona wreszcie, że w swej skardze z dnia 19 listopada 2001 r. wszczynającej postępowanie przed Bezirksgericht Wien Innere Stadt wniosła o przedłożenie Trybunałowi w trybie prejudycjalnym pytania dotyczącego zgodności z prawem wspólnotowym przepisu prawa krajowego odgraniczającego przedmiot pomocy do określonej powierzchni rocznie. Bezirksgericht Wien Innere Stadt poinformował o braku zamiaru przedłożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Skarżąca została zatem zmuszona do wniesienia niniejszej skargi w celu uniknięcia niepowodzenia jej działań podjętych przeciwko zaskarżonej decyzji. W tym względzie argument Komisji, zgodnie z którym to do sądów krajowych należy kontrola zgodności uregulowania krajowego z prawem wspólnotowym, pozbawiony jest znaczenia, gdyż sądy te nie są właściwe orzekać o naruszeniu prawa wspólnotowego przez Komisję.

34     Po trzecie i ostatnie, skarżąca utrzymuje, że zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie. Zauważa ona, że na skutek niedawnego ponownego zalesienia 500 hektarów dzięki finansowaniu ze środków własnych w wysokości ok. czterech milionów EUR przedsiębiorstwo leśne, którego jest właścicielką, obejmuje 1250 hektarów (czyli ponad jedną trzecią całkowitej zalesionej powierzchni przedsiębiorstwa) szkółki leśnej wymagającej pielęgnacji. Ów zwrot wydatków był ponadto konieczny ze względu na fakt intensywnego użytkowania lasów i szkód wywołanych zanieczyszczeniem pochodzącym z lokalnych państwowych węglowej centrali cieplnej i fabryki celulozy oraz dla celów ochrony przed lawinami i poprawy systemu wód. Skarżąca jest w stanie sprostać tym potrzebom jedynie w odniesieniu do 120 hektarów rocznie. Z tego niecodziennego stosunku wynika, że zaskarżona decyzja dotyczyła skarżącej indywidualnie.

35     Skarżąca przyznaje, że nie została ona w zaskarżonej decyzji wyszczególniona w sposób indywidualny. Podnosi jednak, że Komisja musiała uwzględnić fakt, znany władzom austriackim, iż sporny przepis dotknie niektóre przedsiębiorstwa leśne biorące na siebie, w interesie publicznym, istotne obciążenia utrzymania znacznych upraw w rejonach wysokich i silnie dotkniętych wpływami zanieczyszczającymi. Rocznie bowiem jedynie ok. 5% austriackich powierzchni zalesionych wymaga pielęgnacji, tak więc sporny przepis dotyczyłby jedynie małej części gospodarstw o powierzchni większej niż 400 hektarów.

 Ocena Sądu

 W przedmiocie pierwszego żądania, mającego na celu stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji

36     Sąd stwierdza na wstępie, że niniejsza skarga formalnie ma za przedmiot stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim zatwierdza ona pkt 6.2.1.4.1 dyrektywy szczególnej. Jednakże należy przypomnieć, że zgodnie z art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999 zaskarżona decyzja zatwierdza program przedłożony Komisji na podstawie planu rozwoju wsi, a zatem nie może być postrzegana formalnie jako zatwierdzająca pkt 6.2.1.4.1 dyrektywy szczególnej stanowiący wykonanie wspomnianego planu na szczeblu krajowym. Skoro nie zostało zakwestionowane przez strony, że ten ostatni przepis jest zasadniczo identyczny z pkt 9.10.2.1.5 planu rozwoju wsi, niniejszą skargę należy rozumieć jako w rzeczywistości mającą na celu stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim zatwierdza ona pkt 9.10.2.1.5 planu rozwoju wsi.

37     W tym względzie należy ponadto podkreślić, że zgodnie z art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999:

„Komisja ocenia zaproponowane plany, aby ustalić, czy są one zgodne z niniejszym rozporządzeniem. Na podstawie tych planów Komisja przyjmie programy rozwoju wsi […] w ciągu sześciu miesięcy od przekazania planów”.

38     Ponadto z art. 1 zaskarżonej decyzji wynika, że Komisja zatwierdza program przedstawiony przez Republikę Austrii na podstawie planu rozwoju przedłożonego przez nią Komisji w wersji ostatecznej w dniu 23 czerwca 2000 r.

39     Z powyższego wynika, że w celu wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia badanie programu dokonane przez Komisję opiera się nieodzownie na zawartości planu rozwoju wsi, na którego podstawie wspomniany program jest przyjmowany (zob. podobnie ww. w pkt 26 wyrok w sprawie Huber, pkt 39).

40     Ponadto należy stwierdzić, że Komisja przyznaje, iż plan rozwoju wsi zawierał w pkt 9.10.2.1.5 przepis wprowadzający ograniczenie pomocy dla leśnictwa do „łącznych działań sadzenia, ochrony i utrzymania upraw­” na powierzchni 20 hektarów rocznie pro działanie, co nie zostało zakwestionowane przez skarżącą. Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja zawiera zatwierdzenie tego przepisu przez Komisję.

41     W odniesieniu do dopuszczalności niniejszej skargi o stwierdzenie nieważności, przyjmując, że została ona wniesiona we właściwym terminie i że skarżąca ma interes w zaskarżeniu tej decyzji, Sąd przypomina, że zgodnie z art. 230 akapit czwarty WE każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na decyzje, których jest adresatem, oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby, dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie.

42     W niniejszej sprawie bezsporne jest, że jedynym adresatem zaskarżonej decyzji była Republika Austrii. W tych okolicznościach należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem inne podmioty niż adresaci decyzji mogą tylko wtedy twierdzić, iż dotyczy ich ona indywidualnie, gdy ma ona wpływ na ich sytuację prawną ze względu na określone cechy, które są im właściwe, lub sytuację faktyczną, która wyodrębnia je spośród wszystkich innych osób i w ten sposób indywidualizuje je w sposób analogiczny do adresata tej decyzji (ww. w pkt 27 wyrok w sprawie Plaumann przeciwko Komisji, str. 223, oraz postanowienie Trybunału z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie C‑258/02 P Bactria przeciwko Komisji, Rec. str. I‑15105, pkt 34).

43     W niniejszej sprawie Sąd stwierdził wszakże, że zaskarżona decyzja ma za przedmiot przyznanie i określenie warunków wsparcia finansowego z EFOGR dla planu rozwoju wsi w Republice Austrii na okres lat 2000–2006, który zawiera wyżej wspomniany przepis. Badania tego przepisu, zatwierdzonego zaskarżoną decyzją, należy zatem dokonać jako przepisu generalnego, który podlega stosowaniu w sytuacjach obiektywnie określonych i wywołuje skutki prawne w stosunku do kategorii podmiotów określonych w sposób generalny i abstrakcyjny.

44     W konsekwencji zaskarżona decyzja dotyczy skarżącej jedynie ze względu na jej obiektywną cechę bycia leśnikiem prowadzącym działalność w Austrii, czyli z tego samego tytułu, co wszystkich przedsiębiorców znajdujących się w takiej samej sytuacji (zob. analogicznie ww. w pkt 27 postanowienie w sprawie Associazione agricoltori della provincia di Rovigo i in. przeciwko Komisji, pkt 24 i 25).

45     W odniesieniu do argumentu skarżącej opartego na tym, że uwzględniając jej cechę użytkownika własności lasów znacznej wielkości przedmiotowy akt prawny wywoływał dla niej niekorzystne skutki, zakładając, że okoliczność ta zostałaby dowiedziona, należy przypomnieć, iż dla stwierdzenia, że dany akt prawny dotyczy określonych podmiotów gospodarczych indywidualnie, nie wystarczy, by akt ten narażał ich interesy ekonomiczne bardziej niż ich konkurentów (postanowienie Sądu z dnia 15 września 1999 r. w sprawie T‑11/99 Van Parys i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2653, pkt 50 i 51). W istocie, nawet jeśli należałoby uznać, że zaskarżone ograniczenie mogłoby mieć za skutek przyznanie skarżącej pomocy proporcjonalnie mniejszej niż w przypadku użytkowników własności lasów o mniejszej wielkości, nie zmieniłoby to faktu, że wynikałyby z tego te same skutki dla innych użytkowników własności lasów o wielkości porównywalnej z wielkością przedsiębiorstwa skarżącej (zob. podobnie postanowienie Sądu z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie T-231/02 AIFO przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1051, pkt 45).

46     Ponadto nawet jeśli należałoby również przyjąć, że – jak utrzymuje skarżąca – jedynie niewielka grupa gospodarstw leśnych o powierzchni większej niż 400 hektarów zobowiązana jest dokonać określonych czynności utrzymania, w szczególności ze względu na szkody spowodowane wpływami zanieczyszczającymi, to należy przypomnieć, że z możliwości określenia, z większą lub mniejszą precyzją, liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, w stosunku do których dany środek znajduje zastosowanie, w żaden sposób nie wynika, że podmioty te należy uznać za takie, których środek ten dotyczy indywidualnie, ponieważ – również w niniejszej sprawie – bezsporne jest, że zastosowanie to ma miejsce na podstawie obiektywnego stanu prawnego lub faktycznego określonego w rozpatrywanym akcie prawnym (wyrok Trybunału z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie C‑451/98 Antillean Rice Mills przeciwko Radzie, Rec. str. I‑8949, pkt 52).

47     Wreszcie nie można podzielić argumentu skarżącej, zgodnie z którym zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie ze względu na to, że Komisja musiała uwzględnić fakt, iż omawiany przepis dotyka niektóre przedsiębiorstwa leśne biorące na siebie w interesie publicznym istotne obciążenia utrzymania upraw w rejonach wysokich i silnie dotkniętych wpływami zanieczyszczającymi.

48     Sąd zauważył bowiem, że nawet jeśli zgodnie z utrwalonym orzecznictwem fakt, iż na podstawie przepisów szczególnych Komisja ma obowiązek uwzględnienia konsekwencji aktu prawnego, który zamierza przyjąć, dla sytuacji określonych podmiotów, może indywidualizować te ostatnie (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie C‑152/88 Sofrimport przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2477, pkt 11), to w niniejszej sprawie należy wskazać, że uregulowanie wspólnotowe, w szczególności rozporządzenie nr 1257/1999, nie zawiera żadnego przepisu zobowiązującego Komisję w chwili przyjęcia decyzji w sprawie zatwierdzenia do uwzględnienia jej konsekwencji dla sytuacji podmiotów takich jak skarżąca (zob. analogicznie wyrok Sądu z dnia 13 grudnia 1995 r. w sprawach połączonych T‑481/93 i T‑484/93 Exporteurs in Levende Varkens i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2941, pkt 62).

49     Z powyższego wynika, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji faktycznej, która charakteryzowałaby ją względem innych przedsiębiorców, a zatem zaskarżona decyzja nie dotyczy jej indywidualnie.

50     Skarżąca utrzymuje wreszcie, że niedopuszczalność niniejszej skargi stanowiłaby naruszenie jej podstawowego prawa do skutecznej ochrony prawnej.

51     Sąd zauważa w tym względzie, podobnie jak to wskazał Trybunał w wyroku z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie C‑50/00 P Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, Rec. str. I‑6677, pkt 40, że traktat WE poprzez art. 230 i 241 z jednej strony i art. 234 z drugiej strony ustanowił kompletny system środków odwoławczych i postępowań mających na celu zapewnienie kontroli zgodności z prawem aktów prawnych wydawanych przez instytucje, powierzając ją sądowi wspólnotowemu (zob. również wyrok Trybunału z dnia 23 kwietnia 1986 r. w sprawie 294/83 Les Verts przeciwko Parlamentowi, Rec. str. 1339, pkt 23). W systemie tym, ponieważ osoby fizyczne lub prawne nie mogą, ze względu na wymogi dopuszczalności przewidziane w art. 230 akapit czwarty WE, bezpośrednio zaskarżyć wspólnotowych aktów prawnych o charakterze generalnym, mają one możliwość, w zależności od przypadku, podnieść zarzut nieważności takich aktów prawnych albo w postępowaniu incydentalnym na podstawie art. 241 WE przed sądem wspólnotowym, albo w postępowaniu przed sądami krajowymi, skłaniając te sądy – jako że same nie są właściwe dla stwierdzenia nieważności wspomnianych aktów prawnych (wyrok Trybunału z dnia 22 października 1987 r. w sprawie 314/85 Foto-Frost, Rec. str. 4199, pkt 20) – do złożenia w tym zakresie do Trybunału wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

52     Ponadto Trybunał stwierdził, że na państwach członkowskich ciąży obowiązek przewidzenia kompletnego systemu środków odwoławczych i postępowań pozwalających na zapewnienie poszanowania prawa do skutecznej sądowej ochrony prawnej, jak również że nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 230 WE, zgodnie z którą skargę o stwierdzenie nieważności należy uznać za dopuszczalną, jeśli po dokonaniu dokładnej analizy przepisów krajowego prawa procesowego przez sąd wspólnotowy dowiedzione zostanie, że nie uprawniają one podmiotu do wniesienia skargi pozwalającej mu na podważenie ważności zaskarżonego aktu wspólnotowego. Bezpośrednia skarga do sądu wspólnotowego o stwierdzenie nieważności nie może zostać dopuszczona, nawet jeśli po dokonaniu przez niego dokładnej analizy przepisów krajowego prawa procesowego można dowieść, że nie uprawniają one podmiotu do wniesienia skargi pozwalającej mu na podważenie ważności zaskarżonego aktu wspólnotowego (ww. w pkt 42 postanowienie w sprawie Bactria przeciwko Komisji, pkt 58). Taki system wymagałby bowiem, ażeby w każdym konkretnym przypadku sąd wspólnotowy dokonywał badania i wykładni krajowego prawa procesowego, co w ramach kontroli zgodności z prawem aktów wspólnotowych przekracza jego kompetencje (ww. w pkt 51 wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 43).

53     Wreszcie w odniesieniu do ustanowionego w art. 230 akapit czwarty WE wymogu posiadania indywidualnego interesu Trybunał w każdym razie wyraźnie stwierdził (ww. w pkt 51 wyrok Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 44), że o ile wymóg ten należy interpretować w świetle prawa do skutecznej sądowej ochrony prawnej, przy uwzględnieniu różnych okoliczności, które mogą indywidualizować skarżącego, o tyle taka wykładnia nie może prowadzić, bez wykroczenia poza kompetencje przyznane sądom wspólnotowym na mocy traktatu, do zniesienia omawianego wymogu, który został wyraźnie w nim przewidziany.

54     Sąd nie może zatem uwzględnić argumentu skarżącej, zgodnie z którym przy założeniu, że stwierdzono by niedopuszczalność niniejszej skargi o stwierdzenie nieważności, zostałaby ona pozbawiona wszelkich środków obrony swych praw przed sądem, którego to twierdzenia skarżąca zresztą nie dowiodła.

55     Z powyższego wynika, że wymóg skutecznej sądowej ochrony prawnej nie może podważyć stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja nie dotyczy skarżącej indywidualnie. A zatem niniejszą skargę o stwierdzenie nieważności należy odrzucić bez konieczności ustalenia, czy zaskarżona decyzja dotyczy skarżącej bezpośrednio i czy wniosła ona skargę w przewidzianym do tego terminie.

 W przedmiocie drugiego żądania, mającego na celu stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być postrzegana jako zatwierdzająca sporny przepis

56     W drugim żądaniu skarżąca wnosi posiłkowo do Sądu o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być postrzegana jako zatwierdzająca sporny przepis.

57     Należy jednakże przypomnieć, że system wspólnotowy nie zna drogi prawnej pozwalającej sądowi na orzekanie w przedmiocie wykładni aktu prawnego wydanego przez instytucję wspólnotową innej niż ta przewidziana w art. 234 WE.

58     Skoro Sąd w sposób oczywisty nie jest właściwy dla rozpoznania tego zarzutu, należy go zatem odrzucić.

 W przedmiocie kosztów

59     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Komisji – obciążyć ją kosztami postępowania.

Z powyższych względów

SĄD (trzecia izba)

postanawia:

1)      Skarga zostaje odrzucona.

2)      Skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.

Sporządzono w Luksemburgu w dniu 28 lutego 2005 r.

Sekretarz

 

       Prezes

H. Jung

 

       M. Jaeger

* Język postępowania: niemiecki.

Top

Full & Egal Universal Law Academy