Postanowienie Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 9 czerwca 2005 r.Helm Düngemittel GmbH przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich.Pomoc żywnościowa

Sprawa T-265/03

Helm Düngemittel GmbH

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

Pomoc żywnościowa – Częściowe zatrzymanie gwarancji wykonania dostawy – Wniosek o zwrot kwoty ulegającej zatrzymaniu – Klauzula arbitrażowa – Skarga o stwierdzenie nieważności – Niedopuszczalność

Postanowienie Sądu Pierwszej Instancji (trzecia izba) z dnia 9 czerwca 2005 r.  II-0000

Streszczenie postanowienia

1.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Skarga dotycząca w rzeczywistości sporu o charakterze umownym – Akt wydany na podstawie rozporządzenia, a nie umowy – Brak wpływu na umowny charakter sporu – Brak właściwości sądu wspólnotowego – Niedopuszczalność

(art. 225 WE, 230 WE, 238 WE, 240 WE i 249 WE)

2.     Skarga o stwierdzenie nieważności – Skarga skierowana przeciwko decyzji potwierdzającej jedynie wcześniejszą decyzję – Niedopuszczalność

(art. 230 WE)

1.     Akty wydane przez instytucje, które wpisują się w czysto umowne ramy, z którymi są nierozerwalnie związane, już z racji swojego charakteru nie należą do aktów przewidzianych w art. 249 WE, o których stwierdzenie nieważności można wnosić do sądu wspólnotowego w trybie art. 230 WE. Nie można zaprzeczyć umownemu charakterowi sporu tylko z tego powodu, że zaskarżony akt został wydany na podstawie rozporządzenia, a nie umowy, ponieważ treść tego rozporządzenia stanowi część klauzul umownych pomiędzy stronami niniejszego sporu.

Na mocy postanowień art. 225 WE w związku z art. 238 WE Sąd jest właściwy do orzekania w sprawach z dziedziny umów wniesionych przed Sąd przez osoby fizyczne lub prawne jedynie na podstawie klauzuli arbitrażowej. W przeciwnym wypadku jego właściwość rozciągałaby się poza spory, których rozpoznanie jest w sposób wyczerpujący zastrzeżone dla niego przez art. 240 WE, ponieważ przepis ten pozostawia sądom krajowym kompetencje w zakresie prawa wspólnotowego do rozpoznawania pozostałych sporów, których stroną jest Wspólnota.

(por. pkt 39, 40, 53, 58)

2.     Decyzja potwierdzająca jedynie wcześniejszą decyzję nie stanowi aktu zaskarżalnego na mocy art. 230 WE, tak więc skarga skierowana przeciwko takiej decyzji jest niedopuszczalna.

(por. pkt 62)

POSTANOWIENIE SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)

z dnia 9 czerwca 2005 r.(*)

Pomoc żywnościowa – Częściowe zatrzymanie gwarancji wykonania dostawy – Wniosek o zwrot kwoty ulegającej zatrzymaniu – Klauzula arbitrażowa – Skarga o stwierdzenie nieważności – Niedopuszczalność

W sprawie T‑265/03

Helm Düngemittel GmbH, z siedzibą w Hamburgu (Niemcy), reprezentowana przez adwokata W. Waschmanna,

strona skarżąca,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez G. Berscheida i M. Niejahra, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności decyzji rzekomo zawartej w piśmie Komisji z dnia 23 maja 2003 r. w sprawie zatrzymania części gwarancji wykonania dostawy ustanowionej przez skarżącą z powodu opóźnionej dostawy nawozu w ramach środków pomocy żywnościowej na rzecz Korei Północnej realizowanej na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 2519/97 z dnia 16 grudnia 1997 r. ustanawiającego ogólne zasady pozyskiwania produktów, jakie mają być dostarczone na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1292/96 jako wspólnotowa pomoc żywnościowa (Dz.U. L 346, str. 23),

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI
WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (trzecia izba),

w składzie: M. Jaeger, prezes, J. Azizi i E. Cremona, sędziowie,

sekretarz: H. Jung,

wydaje następujące

Postanowienie

 Ramy prawne

1       Artykuł 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2519/97 z dnia 16 grudnia 1997 r. ustanawiającego ogólne zasady pozyskiwania produktów, jakie mają być dostarczone na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1292/96 jako wspólnotowa pomoc żywnościowa, przewiduje:

„1.      Dostawca wykonuje swoje obowiązki zgodnie z warunkami ustanowionymi w ogłoszeniu o zaproszeniu do składania ofert, jak również swoje obowiązki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, w tym wynikające z jego oferty.

Przyjmuje się, że dostawca zapoznał się ze wszystkimi warunkami ogólnymi i szczególnymi, mającymi zastosowanie, i że je zaakceptował.

2. Aby zagwarantować wywiązanie się ze swych obowiązków, dostawca składa do [przedstawia] Komisji gwarancję wykonania dostawy, w ciągu 10 dni roboczych po notyfikacji o udzieleniu zamówienia […]”.

2       Na podstawie art. 18 rozporządzenia nr 2519/97 dla warunków płatności i zwolnienia gwarancji obowiązuje:

„1. Kwota, jaka ma być wypłacona dostawcy, nie przekracza kwoty oferty powiększonej o koszty przewidziane w art. 19, pomniejszonej o redukcje przewidziane w ust. 3, o kwoty, które uległy przepadkowi [zatrzymaniu] w sposób przewidziany w art. 22 ust. 8, o dodatkowe koszty związane z kontrolą określoną w art. 12–16 lub o koszty wynikające ze środków wymienionych w art. 13 ust. 4.

[…]

5. Kwota do wypłaty jest płatna na wniosek dostawcy złożony w dwóch egzemplarzach.

Do wniosku o wypłatę pełnej kwoty oferty lub należnego salda załącza się następujące dokumenty:

a)      fakturę na żądaną kwotę;

b)      oryginał certyfikatu przejęcia lub certyfikatu dostawy;

c)      kopię ostatecznego certyfikatu zgodności.

[…]”.

3       Artykuł 22 rozporządzenia nr 2519/97 stanowi, co następuje:

„4.      Z wyjątkiem przypadku siły wyższej gwarancja wykonania dostawy ulega częściowemu przepadkowi [zatrzymaniu] na zasadzie kumulacji w następujących przypadkach, z zastrzeżeniem przepisów ust. 8:

[…]

c)      0,2% wartości towarów dostarczonych po upływie nieprzekraczalnego terminu za każdy dzień zwłoki lub, tam gdzie jest to stosowne i tylko wtedy, gdy jest to wymienione w ogłoszeniu o zaproszeniu do składania ofert, 0,1% dziennie w przypadku dostarczenia towarów przedwcześnie.

Kwoty te nie ulegają przepadkowi [zatrzymaniu] zgodnie z lit. a) oraz c), jeżeli stwierdzone niepowodzenia nie wynikają z winy dostawcy.

[…]

8.      Komisja potrąca kwotę gwarancji, która ulega przepadkowi [zatrzymaniu], zgodnie z ust. 4, 5 i 6, z ostatecznej kwoty do wypłaty. Gwarancja wykonania dostawy lub gwarancja w odniesieniu do zaliczki jest wówczas równocześnie zwalniana w całości”.

4       Zgodnie z art. 23 rozporządzenia nr 2519/97:

„Do Komisji należy rozstrzygnięcie, czy niepowodzenie dostawcy w dostarczeniu towarów lub w wypełnieniu któregoś z jego zobowiązań mogło nastąpić z powodu działania siły wyższej.

Koszty wynikające z działania siły wyższej uznanej przez Komisję pokrywa Komisja”.

5       Artykuł 24 rozporządzenia nr 2519/97 stanowi:

„Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich jest właściwy do rozstrzygania sporów wynikających z wdrożenia bądź niewdrożenia lub z wykładni zasad regulujących operacje dostawy przeprowadzane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem”.

6       Artykuł 25 rozporządzenia nr 2519/97 przewiduje:

„W sprawach nieuregulowanych niniejszym rozporządzeniem stosuje się prawo belgijskie”.

 Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu

7       W dniu 30 marca 2001 r. Komisja opublikowała ogłoszenie o zaproszeniu do składania ofert na dostawę nawozów sztucznych (mocznik 46% N) do Korei Północnej pod numerem EUROPAID/112402/C/S/KP. Termin dostawy został wyznaczony najpóźniej na 18 maja 2001 r.

8       W dniu 17 kwietnia 2001 r. skarżąca złożyła Komisji swoją ofertę, w której zaproponowała, że zaopatrzy się w mocznik w ilości 30 398 Mt w Chinach.

9       W dniu 18 kwietnia 2001 r. Komisja udzieliła zamówienia skarżącej, która w dniu 24 kwietnia 2001 r. zamówiła w Chinach 30 398 Mt mocznika.

10     W dniu 25 kwietnia 2001 r. skarżąca poinformowała Komisję, że w Chinach może zdobyć tylko 10 000 Mt i zaproponowała, że uzyska pozostałe 20 398 Mt z Egiptu.

11     Pismem z dnia 27 kwietnia 2001 r. Komisja zaakceptowała propozycję skarżącej, uściślając, że umowny termin dostawy 30 398 Mt mocznika musi zostać dotrzymany.

12     W dniu 14 maja 2001 r. skarżąca poinformowała Komisję o braku możliwości dostarczenia mocznika pochodzącego z Chin w wyznaczonym terminie i zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu dostawy. Ponadto w odniesieniu do partii pochodzącej z Egiptu skarżąca również poinformowała Komisję, że nie może jej dostarczyć w przewidzianym terminie oraz że wskaże datę dostawy najwcześniej jak będzie to możliwe.

13     Ostatecznie partia mocznika pochodząca z Chin została dostarczona z 16-dniowym opóźnieniem, a z Egiptu z 44-dniowym opóźnieniem.

14     W dniu 2 sierpnia 2001 r. jednostka nadzorująca Bureau Veritas wystawiła ostateczny certyfikat zgodności wymagany na podstawie art. 18 ust. 5 rozporządzenia nr 2519/97. Była tam podana data dostawy mocznika pochodzącego z Chin (3 czerwca 2001 r.) i dostawy mocznika pochodzącego z Egiptu (1 lipca 2001 r.). Ponadto na koniec stwierdzono, co następuje:

„Niniejsza dostawa jest zgodna ze specyfikacjami WE w dniu badania, z wyjątkiem stwierdzonych i wymienionych powyżej niezgodności dotyczących daty dostawy i jakości”.

15     W dniu 6 sierpnia 2001 r. skarżąca skierowała do Komisji wniosek o zapłatę pełnej kwoty 4 999 863,04 EUR, nie uwzględniając przekroczenia terminu dostawy.

16     Komisja zatrzymała 0,2% wartości każdej z partii dostarczonych po terminie za każdy dzień opóźnienia. W ten sposób kwota do zapłaty, której dotyczył wniosek skarżącej, uległa redukcji o 346 221,20 EUR (53 581 EUR za 16 dni opóźnienia w dostawie 10 180 Mt mocznika pochodzącego z Chin i 292 640,20 EUR za 44 dni opóźnienia w dostawie 20 218 Mt mocznika pochodzącego z Egiptu). Na początku października 2001 r. różnica została wypłacona skarżącej.

17     Faksem z dnia 1 listopada 2001 r. skarżąca zwróciła się do Komisji z wnioskiem o zwrot kwoty, która uległa zatrzymaniu, podnosząc, że przekroczenie terminu dostawy nastąpiło z powodu siły wyższej.

18     Faksem z dnia 21 grudnia 2001 r. Komisja oddaliła wniosek skarżącej.

19     Pismem z dnia 22 marca 2002 r. skarżąca zwróciła się do Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie swojej decyzji i wypłacenie jej żądanej kwoty. Pismem z dnia 16 września 2002 r. Komisja ponowiła swoją odmowę.

20     Pismem z dnia 25 października 2002 r. skarżąca ponownie zwróciła się do Komisji z wnioskiem o wypłatę powyższej kwoty.

21     Pismem z dnia 23 maja 2003 r. (zwanym dalej „zaskarżonym aktem”) Komisja podtrzymała swoje pierwotne stanowisko, oddalając żądanie skarżącej.

 Przebieg postępowania i żądania stron

22     Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 23 lipca 2003 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.

23     Pismem z dnia 20 grudnia 2004 r. Sąd zadał skarżącej pytanie na piśmie w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 64 regulaminu Sądu. Poprosił on skarżącą o sprecyzowanie jej stanowiska w odniesieniu do niektórych uwag Komisji dotyczących dopuszczalności niniejszej skargi.

24     W swej skardze skarżąca wnosi do Sądu o:

–       stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu;

–       obciążenie Komisji kosztami postępowania.

25     Komisja wnosi do Sądu:

–       o uznanie skargi za niedopuszczalną;

–       tytułem żądania ewentualnego o oddalenie skargi jako bezzasadnej;

–       o obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

26     W odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd skarżąca tytułem żądania ewentualnego wniosła o nakazanie Komisji zapłaty kwoty 346 221,20 EUR wraz z odsetkami na podstawie art. 18 ust. 7 rozporządzenia nr 2519/97 i odwołała się w tym zakresie do ogółu argumentów faktycznych i prawnych zawartych w jej skardze i replice.

 W przedmiocie dopuszczalności

27     Na podstawie art. 113 regulaminu Sąd może w każdym czasie z urzędu badać na warunkach określonych w art. 114 § 3 i 4, czy skarga jest niedopuszczalna ze względu na bezwzględne przeszkody procesowe, do których należą przesłanki dopuszczalności wymienione w art. 230 akapit czwarty WE (zob. postanowienia Sądu z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie T‑12/96 Area Cova i in. przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. II‑2301, pkt 21; z dnia 13 lipca 2004 r. w sprawie T‑29/03 Comunidad Autónoma de Andalucía przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II‑2923, pkt 22). Artykuł 114 § 3 regulaminu przewiduje, że pozostała część postępowania odbywa się ustnie, jeżeli Sąd nie zadecyduje inaczej.

28     W niniejszym przypadku Sąd uznaje, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona na podstawie dokumentów zawartych w aktach i w rezultacie postanawia dokonać rozstrzygnięcia bez otwierania procedury ustnej.

 Argumenty uczestników

29     Komisja powołuje się na niedopuszczalność skargi, ponieważ pismo z dnia 23 maja 2003 r. nie jest aktem zaskarżalnym w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.

30     Według Komisji zaskarżony akt stanowi akt o charakterze czysto umownym, a nie jednostronną decyzję w rozumieniu art. 249 WE mogącą stanowić przedmiot skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 230 akapit czwarty WE (postanowienia Sądu z dnia 3 października 1997 r. w sprawie T‑186/96 Mutual Aid Administration Services przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1633, pkt 49–51; z dnia 9 stycznia 2001 r. w sprawie T‑149/00 Innova przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1, pkt 28; z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie T‑85/01 IAMA Consulting przeciwko Komisji, Rec. str. II‑4973).

31     W tym względzie Komisja twierdzi, że na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w art. 24 rozporządzenia nr 2519/97 skarżąca musiałaby wnieść pozew o zapłatę kwoty w wysokości 346 221,20 EUR zatrzymanej przez Komisję w celu uzyskania wyroku podlegającego wykonaniu na podstawie art. 244 WE i 256 WE.

32     Pomocniczo Komisja utrzymuje, że zaskarżony akt nie stanowi aktu zaskarżalnego w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, ponieważ chodzi o akt potwierdzający wcześniejszy akt niezaskarżony w terminie.

33     Ponadto Komisja podnosi niedopuszczalność nowego wniosku złożonego tytułem ewentualnym przez skarżącą w jej odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd na piśmie. Jej zdaniem ten nowy wniosek jest spóźniony, a więc niedopuszczalny.

34     Zdaniem skarżącej jej wniosek jest dopuszczalny, ponieważ pismo z dnia 23 maja 2003 r. jak najbardziej stanowi akt zaskarżalny w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.

35     W tym względzie twierdzi ona, że umowny charakter stosunków pomiędzy Komisją a skarżącą nie wyklucza wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności (wyroki Trybunału z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie C‑172/89 Vandemoortele przeciwko Komisji, Rec. str. I‑4677; z dnia 21 marca 1991 r. w sprawie C‑226/89 Haniel Spedition przeciwko Komisji, Rec. str. I‑1599).

36     Ponadto zdaniem skarżącej nie jest konieczne wniesienie pozwu o zapłatę, ponieważ wykonanie ewentualnego wyroku wydanego przez Sąd, uwzględniającego jej argumenty dotyczące nieważności, zobowiązywałoby Komisję do zwrócenia skarżącej kwoty, która uległa zatrzymaniu.

37     Skarżąca podnosi, że w przeciwieństwie do okoliczności, które przesądziły o wyniku w sprawach Mutual Aid Administration Services przeciwko Komisji i Innova przeciwko Komisji, skutkujących wydaniem postanowień wymienionych w pkt 30 powyżej, w niniejszej sprawie art. 24 rozporządzenia nr 2519/97 wyraźnie przewiduje właściwość sądów wspólnotowych.

 Ocena Sądu

38     Należy przypomnieć, że wielokrotnie rozstrzygano, iż art. 230 WE przyznaje sądom wspólnotowym wyłączną właściwość w zakresie kontroli legalności aktów wymienionych w art. 249 WE, które są wydawane przez instytucje na warunkach przewidzianych w traktacie (zob. postanowienie Sądu z dnia 10 maja 2004 r. w sprawach połączonych T‑314/03 i T‑378/03 Musée Grévin przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II‑1421, pkt 63 i przywołane orzecznictwo).

39     Akty wydane przez instytucje, które wpisują się w czysto umowne ramy, z którymi są nierozerwalnie związane, już z racji swojego charakteru nie należą do aktów przewidzianych w art. 249 WE (postanowienia Sądu: z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie T‑387/00 Comitato organizzatore del convegno internazionale przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3031, pkt 39; w sprawie IAMA Consulting przeciwko Komisji wskazane w pkt 30 powyżej, pkt 53; w sprawie Musée Grévin przeciwko Komisji, wskazane w pkt 38 powyżej, pkt 64).

40     Z orzecznictwa wynika, że na mocy postanowień art. 225 WE w związku z art. 238 WE, Sąd jest właściwy do orzekania w sprawach z dziedziny umów wniesionych przed Sąd przez osoby fizyczne lub prawne jedynie na podstawie klauzuli arbitrażowej. W przeciwnym wypadku jego właściwość rozciągałaby się poza spory, których rozpoznanie jest w sposób wyczerpujący zastrzeżone dla niego przez art. 240 WE, ponieważ przepis ten pozostawia sądom krajowym kompetencje w zakresie prawa wspólnotowego do rozpoznawania pozostałych sporów, których stroną jest Wspólnota (zob. postanowienie w sprawie Musée Grévin przeciwko Komisji, wskazane w pkt 38 powyżej, pkt 65 i przywołane orzecznictwo).

41     W świetle powyższych rozważań należy zbadać, czy w niniejszej sprawie zaskarżony akt stanowi akt o charakterze umownym.

42     W tej kwestii należy najpierw przypomnieć, że zgodnie z przepisami wspólnotowymi w dziedzinie polityki i zarządzania pomocą żywnościową jest ona realizowana na podstawie zobowiązań umownych (wyrok Trybunału z dnia 11 lutego 1993 r. w sprawie C‑142/91 Cebag przeciwko Komisji, Rec. str. I‑553, pkt 11). Na podstawie bowiem art. 24 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1292/96 z dnia 27 czerwca 1996 r. w sprawie polityki pomocy żywnościowej i zarządzania pomocą żywnościową oraz działań specjalnych w celu wspierania bezpieczeństwa żywnościowego (Dz.U. L 166, str. 1) Komisja decyduje o „warunkach regulowania dostaw i wykonywania pomocy, w szczególności:

–       ogólnych warunkach dotyczących odbiorców,

–       wprowadzeniu procedur zarządzania uruchomieniem, dostawą produktów i wprowadzaniem innych środków oraz zawieraniem odpowiednich umów”.

43     W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że rozporządzenie nr 2519/97 ustanawia ogólne zasady pozyskiwania produktów, jakie mają być dostarczone jako wspólnotowa pomoc żywnościowa, a w szczególności także różne warunki dostawy, procedury udzielania zamówień, pozycje, jakie muszą się znaleźć w ogłoszeniu o zaproszeniu do składania ofert, jak również prawa i obowiązki dostawcy. Szczególne warunki, zgodnie z którymi powinno następować konkretne pozyskiwanie produktów, takie jak te dotyczące pozyskiwanego produktu, jak również jego jakości i ilości, ceny lub terminu dostawy, są ustalone w ogłoszeniu o zaproszeniu do składania ofert.

44     Jak zatem wynika z akt, Komisja ogłosiła przetarg na dostarczenie środków pomocy żywnościowej dla Korei Północnej, polegającej na dostawie określonej ilości mocznika. W następstwie złożenia przez skarżącą oferty udzielono jej powyższego zamówienia na dostawę, które przyjęła do wykonania na warunkach określonych w zaproszeniu do składania ofert i rozporządzeniu nr 2519/97.

45     W ten sposób, w następstwie przetargu ogłoszonego przez Komisję oraz przyjęcia zamówienia na dostawę przez skarżącą, przepisy rozporządzenia nr 2519/97, jak również warunki ogłoszenia o zaproszeniu do składania ofert, stały się klauzulami umowy dostawy pomiędzy dwoma stronami niniejszego sporu.

46     Umowny charakter stosunków między stronami wynika również z art. 24 rozporządzenia nr 2519/97 przyznającego Sądowi wyłączną właściwość do rozstrzygania sporów wynikających z wykonania bądź niewykonania lub z wykładni zasad regulujących dostawy dokonywane zgodnie z tym rozporządzeniem. Przepis ten powinien być uważany za klauzulę arbitrażową w rozumieniu art. 238 WE (wyrok Sądu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T‑26/00 Lecureur przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2623, pkt 39).

47     Ponadto niniejszy spór ma charakter umowny, ponieważ sporne zatrzymanie nastąpiło, jak zresztą także przyznaje skarżąca, na podstawie art. 22 ust. 4 rozporządzenia nr 2519/97, który stanowi część klauzul umownych regulujących stosunki pomiędzy stronami.

48     Zaskarżony akt dotyczący zatrzymania kwoty w wysokości 346 221,20 EUR stanowi więc sankcję za niewykonanie jednego ze zobowiązań umownych skarżącej, a konkretnie za opóźnienie dostawy danego produktu.

49     W tym zakresie Sąd orzekł już, że akt, którym Komisja odmówiła zapłaty pełnej ceny przewozu, której żądała skarżąca, stanowi akt o charakterze umownym, z powodu jego nierozerwalnego powiązania z obowiązkiem nałożonym na Komisję, tj. obowiązkiem zapłaty przewoźnikowi ceny stanowiącej świadczenie wzajemne za dokonane przewozy (postanowienie w sprawie Mutual Aid Administration Services przeciwko Komisji, wskazane w pkt 30 powyżej, pkt 49).

50     Tak samo w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zaskarżony akt jest aktem nierozerwalnie związanym ze stosunkiem umownym pomiędzy stronami niniejszego sporu, a zatem nie może być uważany za akt w rozumieniu art. 249 WE mogący stanowić przedmiot skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 230 WE.

51     Należy stwierdzić, że mimo umownego charakteru niniejszego sporu i zaskarżonego aktu, skarżąca nie wniosła do Sądu skargi na podstawie art. 238 WE, lecz skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 230 WE.

52     Skarżąca zakwalifikowała więc swoje żądanie jako skargę o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 230 WE i sformułowała wnioski zmierzające do tego, aby Sąd uznał za niezgodny z prawem zaskarżony akt, którym Komisja poinformowała skarżącą o zatrzymaniu spornej kwoty z powodu opóźnienia w dostawie towaru, a w konsekwencji stwierdził nieważność tego aktu.

53     Jednakże, jak już wspomniano powyżej, akty takie jak ten będący przedmiotem niniejszej sprawy, wpisujące się w ramy czysto umowne, z którymi są one nierozerwalnie związane, ze swojej natury nie należą do aktów wymienionych w art. 249 WE, o stwierdzenie nieważności których można wnosić do sądu wspólnotowego w trybie art. 230 WE.

54     Sąd oczywiście dopuszczał już przekształcenie rozpatrywanej skargi o stwierdzenie nieważności, w przypadku gdy spór w istocie dotyczył materii umownej (wyrok Sądu w sprawie Lecureur przeciwko Komisji, wskazany w pkt 46 powyżej, pkt 38), jednakże w niniejszej sprawie Sąd uważa, iż nie ma powodu dla dokonania takiego przekształcenia. Po pierwsze, jak wynika z pkt 9 repliki, skarżąca wyraźnie zrezygnowała z wniesienia pozwu o zapłatę na podstawie art. 238 WE. Stwierdziła ona, że taka skarga nie była konieczna w niniejszej sprawie, ponieważ Komisja byłaby w każdym przypadku zobowiązana do zapłacenia jej żądanej kwoty, aby zastosować się do ewentualnego wyroku uwzględniającego jej argumenty dotyczące stwierdzenia nieważności.

55     Sąd jest zdania, że wybór dokonany przez skarżącą ze względu na jej własne racje nie może zmienić przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności przewidzianych w traktacie.

56     Po drugie należy wskazać, że skarżąca w pkt 10 repliki powołała się również na art. 24 rozporządzenia nr 2519/97 i zawartą w nim klauzulę arbitrażową dla uzasadnienia dopuszczalności niniejszej skargi o stwierdzenie nieważności.

57     Jednakże w swojej odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd na piśmie skarżąca w wyraźny sposób potwierdziła w pkt 5, że skarga o stwierdzenie nieważności stanowiła jedyny rodzaj skargi właściwy w niniejszej sprawie, przy czym jednocześnie ponownie potwierdziła, że wniesienie pozwu o zapłatę na podstawie art. 238 WE nie było konieczne. W pkt 2 swojej odpowiedzi na pytanie pisemne zadane przez Sąd skarżąca podtrzymała, iż jej zdaniem art. 24 rozporządzenia nr 2519/97 nie ogranicza środków zaskarżenia przewidzianych w traktacie, a w szczególności nie uniemożliwia wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności.

58     W tym zakresie w pkt 4–8 swojej odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd na piśmie skarżąca dodała, że w przeciwieństwie do postanowień w sprawach Mutual Aid Administration Services przeciwko Komisji i Innova przeciwko Komisji, wskazanych w pkt 30 powyżej, w których oprócz faktu, iż nie było tam klauzuli arbitrażowej, zaskarżone decyzje były wydawane wyłącznie na podstawie umowy pomiędzy stronami, zaskarżony akt został wydany na podstawie wspólnotowego prawa wtórnego. Dlatego uważa ona, że art. 230 WE stanowi rodzaj skargi ustanowiony przez autorów traktatu w celu kontroli legalności aktów instytucji wspólnotowych, takich jak ten stanowiący przedmiot niniejszej skargi. Jednakże nie można przyjąć tego argumentu w niniejszym przypadku. Nie można bowiem zaprzeczyć umownemu charakterowi niniejszego sporu tylko z tego powodu, że zaskarżony akt został wydany na podstawie rozporządzenia, a nie umowy. Należy przypomnieć, że treść rozporządzenia nr 2519/97 stanowi w tym przypadku część klauzul umownych pomiędzy stronami niniejszego sporu.

59     Wreszcie w ramach odpowiedzi na pisemne pytanie Sądu skarżąca przedstawiła również żądanie o charakterze ewentualnym nakazania Komisji zapłaty kwoty 346 221,20 EUR. W tej samej odpowiedzi, jak już stwierdzono powyżej (zob. pkt 57 i 58), skarżąca również wyraźnie opowiedziała się za interpretacją swojej skargi jako stanowiącej skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 230 WE. W tych okolicznościach Sąd nie widzi możliwości przekształcenia, na bazie orzecznictwa przywołanego w pkt 54 powyżej, żądania stwierdzenia nieważności przedstawionego przez skarżącą, którym określiła ona w swojej skardze przedmiot niniejszego sporu wobec Komisji i Sądu.

60     Żądanie o charakterze ewentualnym nakazania Komisji zapłaty kwoty 346 221,20 EUR, sformułowane przez skarżącą w odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd, stanowi nowe żądanie, zmierzające do rozszerzenia przedmiotu sporu określonego w skardze, co jest sprzeczne z wymogami przepisów art. 44 § 1 w związku z art. 48 § 2 regulaminu, a zatem powinno być uznane za niedopuszczalne (zob. wyroki Sądu z dnia 12 lipca 2001 r. w sprawie T‑3/99 Banatrading przeciwko Radzie, Rec. str. II‑2123, pkt 29; z dnia 11 stycznia 2002 r. w sprawie T‑210/00 Biret & Cie przeciwko Radzie, Rec. str. II‑47, pkt 49 oraz przywołane tam orzecznictwo).

61     Nawet jeśliby przyjąć – co nie ma miejsca – że zaskarżony akt powinien być uważany za akt zaskarżalny skargą o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, to w każdym wypadku skarga ta musiałaby zostać uznana za niedopuszczalną. Zaskarżony akt stanowi bowiem jedynie potwierdzenie oddalenia wniosku skarżącej przez Komisję w dniu 21 grudnia 2001 r., wobec którego skarżąca wniosła zarzuty w dniach 22 marca 2002 r. i 25 października 2002 r., ponownie oddalone przez Komisję w dniach 16 września 2002 r. i 23 maja 2003 r. (zob. pkt 16–21 powyżej).

62     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem decyzja potwierdzająca jedynie wcześniejszą decyzję nie stanowi aktu zaskarżalnego, tak więc skarga skierowana przeciwko takiej decyzji jest niedopuszczalna (zob. wyroki Trybunału z dnia 25 października 1977 r. w sprawie 26/76 Metro przeciwko Komisji, Rec. str. 1875, pkt 4; z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie C‑180/96 Zjednoczone Królestwo przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2265, pkt 27 i 28; postanowienie Sądu z dnia 10 czerwca 1998 w sprawie T‑116/95 Cementir przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2261, pkt 19 oraz przywołane orzecznictwo).

63     W niniejszej sprawie zaskarżony akt odmawiający skarżącej zapłaty kwoty 346 221,20 EUR potrąconej od żądanej przez nią pełnej kwoty nie zmienia stanowiska Komisji przedstawionego w faksie z dnia 21 grudnia 2001 r. Zaskarżony akt potwierdza jedynie ten faks z dnia 21 grudnia 2001 r. Zatem skarga jest w każdym przypadku niedopuszczalna.

64     W świetle powyższych rozważań niniejszą skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną.

65     Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie wniesieniu przez skarżącą skargi na podstawie art. 238 WE, z zastrzeżeniem kwestii zasadności takiej skargi.

 W przedmiocie kosztów

66     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę w tej instancji, należy – zgodnie z żądaniem Komisji – obciążyć ją kosztami.

Z powyższych względów

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)

postanawia:

1)      Odrzucić skargę jako niedopuszczalną.

2)      Obciążyć skarżącą kosztami postępowania.

Sporządzono w Luksemburgu w dniu 9 czerwca 2005 r.

Sekretarz

 

       Prezes

H. Jung

 

       M. Jaeger

* Język postępowania: niemiecki.

Top

Full & Egal Universal Law Academy