Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-154 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 11-17/327-100
Karar Tarihi : 24.03.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER: Mehmet Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - İpragaz A.Ş.
19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza K:13-17 Şişli/İstanbul
- Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.
19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza K:13-17 Şişli/İstanbul
D. TARAFLAR : - İpragaz A.Ş.
- Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.
E. DOSYA KONUSU: İpragaz A.Ş. (İpragaz)'nin tüplü LPG bayilik sözleşmeleri
ile Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş. (Yıldırım Petrol)'nin tüplü LPG ve oto 20
LPG bayilik sözleşmelerine muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.06.2010 tarihinde, 4600 ve 4601 sayılar
ile giren bildirimler üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ve
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 10.03.2011 tarih ve 2010-1-154/
MM-11-356.MSÜ sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 14.03.2011 tarih ve
REK.0.05.00.00-130/62 sayılı Başkanlık önergeleri ile 11-17 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
- İpragaz ve Yıldırım Petrol’ün tüplü LPG bayilik sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ 30
kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı,
- Yıldırım Petrol’ün oto LPG bayilik sözleşmelerinin, rekabet yasağı süresi sebebiyle
mevcut haliyle grup muafiyetinden yararlanamadığı, 5 yılı aşan süre için öngörülen
rekabet yasağına 5. madde kapsamında bireysel muafiyet tanınmasının uygun
olmadığı
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
İpragaz ve Yıldırım Petrol, LPG dağıtım pazarında faaliyet göstermektedir. Yıldırım
Petrol, Exengaz markasıyla Altınbaş Holding A.Ş. bünyesinde yer almaktayken, 2010 40
senesinde İpragaz tarafından devralınmıştır. İpragaz, Hollânda menşeli SHV Gas
N.V. tarafından kontrol edilmektedir. İpragaz ve Yıldırım Petrol’ün yanısıra, aynı
ekonomik bütünlük içerisinde yine LPG sektöründe faaliyet yürüten Bizimgaz A.Ş.
(Bizimgaz) de bulunmaktadır.
11-17/ 327-100
2
H.2. İlgili Pazar
Bildirime konu edilen bayilik sözleşmelerinin kapsamı dikkate alınarak, ilgili ürün
pazarları “tüplü LPG” ve “oto LPG” pazarları olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan,
dosya özelinde ilgili coğrafî pazar, “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukukî Değerlendirme
Başvuru konusu sözleşmeler, münhasırlık hükmü içeren dikey sözleşmelerdir ve 50
Kanun’un 4. maddesi kapsamındadırlar.
Bu itibarla aşağıda 2002/2 sayılı Tebliğ ve Kanun’un 5. maddesi kapsamında yapılan
değerlendirmelere yer verilmektedir.
H.3.1. 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde İpragaz ve Yıldırım Petrol’ün Tüplü LPG
Bayilik Sözleşmeleri
Dosya mevcudu bilgilerden, ekonomik bütünlük içindeki İpragaz, Yıldırım Petrol ve
Bizimgaz’ın Türkiye tüplü LPG pazarındaki toplam paylarının, Tebliğ’le tanınan
muafiyetin uygulanmasının şartı olan %40’lık pazar payı eşiğini aşmadıkları
anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı hüküm içermeyen bildirime konu 60
sözleşmelerin grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır.
H.3.2. 2002/2 sayılı Tebliğ ve Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde Yıldırım
Petrol’ün oto LPG Bayilik Sözleşmesi
Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirime taraf olan ekonomik bütünlüğün Türkiye oto
LPG pazarındaki toplam payı da Tebliğ’le belirlenen pazar payı eşiğini
aşmamaktadır.
Öte yandan, Yıldırım Petrol’ün başvuruya konu oto LPG bayilik sözleşmesi genel
olarak 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu olmakla birlikte, özellikle sözleşmenin süresine
ilişkin maddesinin daha yakından değerlendirilmesi uygun olacaktır.
Sözleşmenin 34. maddesinde “Bu sözleşme imza tarihi itibarıyla yürürlüğe girer ve 70
Bayi’nin ilk gaz aldığı tarih itibarıyla 5 (beş) yıl süreyle geçerlidir. (...)” denilmektedir.
Bu noktada, anılan hükmün rekabet yasağı süresini Tebliğ’de öngörülen 5 yıllık
süreyi aşacak hale getirip getirmediği incelenmelidir.
Esasen, bu sektördeki benzer dikey anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanacağı
sürenin hesaplanmasında başlangıç tarihi olarak EPDK’dan lisans alma tarihi esas
alınamaz. Rekabet yasağı sözleşmenin imza tarihinden itibaren yürürlüğe girmekte
olup, 5 yıllık sürenin hesaplanmasında bu tarih dikkate alınır.
Mevcut dosya özelinde sözleşmenin ilk gaz alım tarihinden itibaren 5 yıl süreyle
geçerli olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak, rekabet yasağına ilişkin süre yukarıda
da belirtildiği üzere sözleşmenin imza tarihinden itibaren başlamakta olup, mevcut 80
haliyle sözleşmedeki rekabet yasağı süresi Tebliğ’in 5. maddesi ile uyumlu değildir.
Aynı durum bireysel muafiyet değerlendirmesinde de geçerlidir Bu itibarla,
sözleşmenin imza tarihi itibarıyla 5 yılı aşan rekabet yasağı hükmünün tüketiciye
yarar sağlayan bir düzenleme olarak kabul edilemeyeceği ve Kanun’un 5. maddesi
kapsamında bireysel muafiyetten istifade edemeyeceği kanaatine varılmıştır.
11-17/ 327-100
3
90
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- İpragaz A.Ş. ve Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.'nin tüplü LPG bayilik
sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
2- Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.'nin oto LPG bayilik sözleşmelerinin, rekabet
yasağı süresi sebebiyle mevcut haliyle grup muafiyetinden yararlanamadığına, 5 yılı
aşan süre için öngörülen rekabet yasağına, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde
sayılan koşulları karşılamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy