Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-3-145 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-19/236-59
Karar Tarihi : 16.3.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif
ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Neşe Nur YAZGAN
C. ŞİKAYET EDEN : Lider Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti.
İstanbul Yolu 13. Km. Gersan Sanayi Sitesi 658. Sok. No:44
Ergazi / Ankara
20
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN: Praktiker Yapı Marketleri A.Ş.
Merkez Mah. Çınar Cad. Kavak Sok. Yalçınlar İş Merkezi
Yenibosna / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Praktiker Yapı Marketleri A.Ş.’nin hakim durumunu
kötüye kullandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Dosya konusu başvuruda; Praktiker Yapı Marketleri A.Ş.
(Praktiker)’nin yapı marketleri pazarında hakim durumda bulunduğu; Lider Yapı
Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti. (Lider Yapı) gibi küçük ölçekli üreticilerden tedarik 30
sözleşmeleri yoluyla mal tedarik edip çeşitli illerde faaliyet gösteren mağazalarında
satışa sunduğu ancak bu üreticilerden katılım ve raf giriş bedeli adı altında yüksek
meblağlarda ödemeler talep ettiği; buna karşılık hiçbir şekilde mal satma zorunluluğu
ya da belirli bir kotasının bulunmadığı ifade edilmektedir. Ayrıca sözleşmede bulunan
ürünlerin başka yapı marketlerde satışa sunulması halinde üretici teşebbüse ağır
mali yaptırımların getirilmesinin üreticileri zor durumda bıraktığı belirtilerek
Praktiker’in yapı marketleri pazarında hakim durumunu kötüye kullanıp
kullanmadığının tespiti talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.12.2005 tarih, 9274 sayı ile intikal 40
eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4., 5. ve
6. maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 10.3.2006 tarih, 2005-3-
145/İİ-06-MBA sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.3.2006 tarih, REK.0.07.00.00-110/23
sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
06-19/236-59
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Praktiker’in banyo-mutfak dolapları ve aksesuarları pazarında hakim durumda
bulunmadığı; dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında herhangi bir
kötüye kullanma eyleminin mevcut olmaması nedeniyle Praktiker hakkında herhangi 50
bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı,
- şikayet konusu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığı
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Praktiker ile Lider Yapı arasında imzalanan Satın Alma Anlaşması’nın konusunu 60
banyo-mutfak dolap ve aksesuarları oluşturması nedeniyle, ilgili ürün pazarı “banyo-
mutfak dolap ve aksesuarları” pazarı olarak tespit edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Anlaşma konusu ürünlerin dağıtım, fiyat, tedarik, tüketici tercihleri gibi unsurlar
bakımından çeşitli bölgeler arasında herhangi bir farklılık arz etmediği göz önünde
bulundurularak ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
I.2. Taraflar 70
I.2.1. Praktiker Yapı Marketleri A.Ş. (Praktiker)
Praktiker, 1998 yılında Metro A.Ş.’nin ağırlıklı iştiraki ve yan kuruluşu olarak
Türkiye’de faaliyete geçen merkezi Almanya’da olan uluslararası bir yapı market
zinciridir. Praktiker, temel olarak yapı malzemeleri satışında ihtisaslaşmış olup, yapı
malzemeleri, ev eşyaları (mobilya, elektronik eşya, koltuk, kanepe vs.), banyo, duş,
duşa kabin, elektrik, elektrikli yapı alet ve makineleri, ev tipi aydınlatma malzemeleri,
jeneratörler alanlarında perakende satış yapan büyük yapı ve ev-ofis ihtiyaç
marketidir.
80
1998 yılında Ankara mağazası, 2000 yılında Gaziantep ve Adana mağazaları,
2001’de Kartal-İstanbul, Ümraniye-İstanbul, Konya ve İzmir mağazaları açılmıştır.
Praktiker ev-ofis gereçleri, mobilya ve yapı malzemeleri alanlarında üretici firmalarla
yaptığı tedarik sözleşmeleri yoluyla mal tedarik etmekte ve bu yöntemle piyasaya
mal arz etmektedir.
I.2.2. Lider Yapı Elemanları San. ve Tic. Ltd. Şti. (Lider Yapı)
Lider Yapı, Ankara’da kurulmuş olan küçük ölçekli, 20 civarında işçi çalıştıran, 90
mobilya sektöründe hazır mutfak ve banyo dolapları ile banyo-mutfak aksesuarları
imalatı ve satışı alanlarında faaliyet gösteren bir teşebbüstür.
06-19/236-59
3
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Hakim Durum Değerlendirmesi
Şikayet dilekçesinde Praktiker’in yapı marketleri pazarında hakim durumda olduğu
iddia edilerek hakim durumunu kötüye kullandığı ifade edilse de; esasen söz konusu
başvuru açısından ilgili ürün pazarı yapı marketleri pazarı olmayıp mutfak-banyo
dolap ve aksesuarları pazarı olarak tespit edilmiştir. Bu pazarda çok sayıda çeşitli
ölçekte teşebbüs ile ithalat aracılığıyla pazarda faaliyet gösteren birçok teşebbüs 100
bulunmaktadır. Dolayısıyla Praktiker’in bu pazarda hakim durumda bulunmadığı
açıktır.
Esas faaliyet konusu mobilya satışı olmayan Praktiker’de, bahçe ekipmanlarından
inşaat ve çeşitli dekorasyon malzemelerine kadar çok farklı gruplarda ürün
mevcuttur. Praktiker, tüketiciler gözünde tercih edilebilirliğini artırmak amacıyla çok
sayıda ürünü bir arada bulundurmaktadır. Banyo-mutfak dolaplarının da bu
kapsamda Praktiker’in ürün portföyünde yer aldığı; tüm satışlar içinde bu grubun
payının son derece düşük olduğu şikâyetçi tarafından da ifade edilmektedir.
110
Ayrıca banyo-mutfak malzemeleri bakımından üreticilerin ürünlerini
pazarlayabilecekleri tek kanalın Praktiker olmadığı açıktır; imalatçıların ürünlerini
satabileceği çeşitli kanallar bulunmaktadır. Praktiker bu ürünler bakımından tek alıcı
durumunda değildir. Dolayısıyla banyo-mutfak alım pazarı yönünden de Praktiker
hakim durumda değildir.
Bu bilgiler ışığında, Praktiker’in 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde belirtilen
nitelikte bir kötüye kullanma eylemi içerisinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.3.2. Sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti 120
Tebliği Kapsamında Değerlendirmesi
Söz konusu sözleşme, sağlayıcı konumunda bulunan Lider Yapı ile alıcı konumunda
bulunan Praktiker arasında mal tedariki amacıyla yapılmış bir tedarik sözleşmesi
olması bakımından 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir dikey
anlaşmadır. Anılan sözleşmenin Lider Yapı açısından sorun yaratan 5. maddesinde
Lider Yapı’nın Praktiker haricinde başka bir yapı markette ürünlerini satması
durumunda belirtilen bedeli ödeyeceği ancak başka satış kanalları aracılığıyla veya
kendi namına satış yapabileceği ifade edilmektedir.
130
2002/2 sayılı Tebliğ’de rekabet etmeme yükümlülüğü: “Alıcının anlaşma konusu mal
veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını,
satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü
yükümlülüktür.” şeklinde tanımlanmaktadır.
İlgili Tebliğ anlamında rekabet etmeme yükümlülüğü ancak alıcıya getirildiği zaman
Tebliğ kapsamında inceleme konusu yapılabilmektedir. Dolayısıyla sağlayıcıya
getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü ender görülen bir durum olup, bu Tebliğ
06-19/236-59
4
kapsamında herhangi bir düzenlemeye konu olmamıştır. Söz konusu anlaşmanın
ilgili Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına 140
çıkaran sınırlamalardan herhangi birini içermediği de dikkate alınarak anılan
anlaşmanın ilgili Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Praktiker Yapı Marketleri A.Ş.’nin banyo-mutfak dolapları ve aksesuarları
pazarında hakim durumda bulunmadığı; dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 6. 150
maddesi kapsamında herhangi bir kötüye kullanma eyleminin mevcut olmaması
nedeniyle Praktiker hakkında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek
olmadığına,
- Şikayet konusu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlandığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
160
Full & Egal Universal Law Academy