Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-94 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-52/786-315
Karar Tarihi : 11.9.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Özgür BAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Fashion Chemicals GmbH & Co KG
Temsilciler: Umut Kolcuoğlu, Begüm İnceçam 20
Cumhuriyet Cad. Dörtler Apt. No:18/3 Elmadağ 34367
Şişli/İstanbul
D. TARAFLAR : - Fashion Chemicals GmbH & Co KG
Leienstrabe 3, 40789 Monheim am Rein, ALMANYA
- Pulcra Chemicals GmbH
Rheinpromenade 1 40789 Monheim am Rein, ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Pulcra Chemicals GmbH ve diğer grup şirketlerinin 30
hisselerinin Fashion Chemicals GmbH & Co KG tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.8.2008 tarih, 5129 sayı ile giren ve
eksiklikleri 19.8.2008 tarih, 5439 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 20.8.2008 tarih, 2008-1-
94/Öİ-08-AG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 25.8.2008 tarih, REK.0.05.00.00-
120/144 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek 40
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu devralma işleminin,
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda hakim
durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla anılan
devir işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
08-52/786-315
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Pulcra Chemicals GmbH ve Diğer Grup Şirketleri (Pulcra Chemicals) 50
Dosyadaki bilgiler çerçevesinde, hisseleri devre konu olan Almanya’da kurulu Pulcra
Chemicals GmbH ve diğer grup şirketleri, dünyanın on ayrı ülkesinde faaliyet
göstermekte olup, tekstil ve deri üretiminde kullanılan çeşitli kimyasalların üreticisi ve
pazarlayıcısıdır. Pulcra Chemicals GmbH ve diğer grup şirketlerinin hisselerine ve tüm
kontrolüne doğrudan ve/veya dolaylı olarak Cognis GmbH (Cognis) sahiptir. Cognis,
Henkel Şirketler Grubunun özel kimyasallar alanındaki faaliyetlerini yürütmek üzere
1999 yılında Almanya’da kurulmuştur. Henkel Şirketler Grubu tarafından kontrol edilen
Cognis, 2001 yılında SV Life Sciences, Permira ve Goldman Sachs Group Inc.
tarafından devralınmıştır. 60
Dünyanın çeşitli ülkelerinde faaliyet göstermekte olan Cognis, deri ve tekstil
kimyasalları alanındaki faaliyetlerini sahibi olduğu Pulcra Chemicals şirketleri
üzerinden yürütmektedir; bu şirketler dışında bu pazarlarda herhangi bir faaliyeti
yoktur. Bu başvuruya konu olan hisse devir işlemi ile Cognis’in, Pulcra Chemicals
şirketlerindeki hisselerinin tamamını satıp, deri ve tekstil kimyasalları pazarından
çıkmayı planladığı ifade edilmektedir.
Pulcra Chemicals grup şirketlerinin Türkiye’deki faaliyetleri, Pulcra Kimya San. ve Tic.
A.Ş. (Pulcra Türkiye) tarafından yürütülmektedir. Pulcra Türkiye, Almanya’da yer alan 70
Pulcra Chemicals GmbH şirketinin kontrolü altında faaliyet göstermektedir. Söz konusu
başvuruya konu hisse devri işlemi sonucu, Pulcra Türkiye’nin kontrolü Almanya’daki
Pulcra Chemicals GmbH’nın hisselerinin devredilmesi ile dolaylı olarak el değiştirmiş
olacaktır.
H.1.2. Fashion Chemicals GmbH & Co KG (Fashion KG)
Dosyadaki bilgilere göre, Pulcra Chemicals GmbH hisselerini devralacak olan Fashion
KG 2008 yılında Almanya’da DSD Deri Sanayicileri Yatırım ve Ticaret A.Ş. (DSD) ve
Fashion Chemicals Verwaltungs GmbH ortaklığı ile Alman hukukuna göre kurulmuş bir 80
şirkettir. Fashion KG, Pulcra Chemicals hisselerini Cognis’den devralacaktır; devralma
işleminin tamamlanmasını takiben Pulcra Chemicals şirketlerinin tüm hisseleri ve
yönetim kontrolü Fashion KG’ye geçecektir. Fashion KG, kontrolünde bulunan
şirketlerin yönetimini yürütmek amacıyla kurulmuş bir holding şirketidir; bunun dışında
herhangi bir faaliyeti yoktur, ayrıca Pulcra Türkiye’nin yer aldığı pazarlarda herhangi bir
faaliyeti bulunmamaktadır.
1998 yılında deri sanayicilerinin ortaklığı ile kurulmuş olan DSD, ihracat aracılık
hizmetleri, sigorta aracılık hizmetleri, vergi iadesi hizmetlerini sürdürmekte olup, ilgili
ürün pazarlarında herhangi bir faaliyet göstermemektedir. DSD’nin, birbirine yakın 90
oranlarda hisseye sahip, toplam 198 hissedarı bulunmaktadır. Hissedarlık yapısı son
derece dağınık olan şirkette, herhangi bir hâkim ortak veya hâkim ortaklar grubu
bulunmamaktadır. DSD’nin ortakları arasında deri tabakhanecileri, deri
konfeksiyoncuları ve ayakkabı üreticileri yer almaktadır.
08-52/786-315
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyadaki bilgilere göre, Pulcra Türkiye, özel kimyasallar arasında yer alan tekstil
kimyasalları ve deri kimyasalları üretimi ve ticaretini yapmaktadır. Bildirim konusu olan
devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarları Pulcra Türkiye’nin üretimini 100
gerçekleştirdiği alanlar bakımından şöyle ifade edilebilir:
I. Deri Kimyasalları: Deri kimyasalları, ham derinin mamul deri aşamasına getirilmesine
kadar kullanılan değişik kimyasal maddeleri içermektedir. Deri işleme süreci, çok sıkı
bir şekilde birbirine bağlı olduğundan, bu tür kimyasallar müşteriler tarafından
genellikle bir grup olarak satın alınmaktadır. Ayrıca bu kimyasallar arasında kısmi bir
ikame bulunmakta ve çok düşük maliyet değişiklikleri ile aynı üretim tesislerinde
kolayca üretilmektedirler.
II. Tekstil Kimyasalları: Tekstil kimyasalları iplik üretiminde, iplik hazırlanmasında, 110
kumaş oluşturulmasında ve diğer üretim işlemlerinde kullanılmaktadır. Tekstil
kimyasalları, uygulanan maddelerin çeşitleri, uygulamanın zamanı ve bu maddelerin
etkileri bakımından sınıflara ayrılmaktadır. Mevcut verilere göre, söz konusu alt
pazarlar şu şekilde gösterilmektedir: “boyalar ve ilgili yardımcı maddeler”, “finish (apre)
kimyasalları”, “kaplama ve hasıl maddeleri”, “preparasyon kimyasalları” ve “diğer
kimyasallar”.
Yukarıdaki veriler doğrultusunda, başvuru konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarları
“tekstil kimyasalları” ve “deri kimyasalları” pazarları olarak tanımlanmıştır.
120
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem ile Cognis’in kontrolünde olan “Pulcra Chemicals”ın hisseleri
Fashion KG tarafından devralınacaktır. Anılan işleminin tamamlanmasını takiben
Pulcra Chemicals şirketlerinin kontrolü Fashion KG’ye geçecektir. Bu kapsamda 130
taraflar arasında 14.7.2008 tarihinde hisse satış sözleşmesi imzalanmıştır.
Bildirim konusu olan işlem çerçevesinde çeşitli ülkelerde faaliyet gösteren Pulcra
Chemicals şirketlerinin hisselerinin devri söz konusudur. Bu kapsamda Fashion KG,
aşağıda belirtilen şirket hisselerini devralacaktır:
• Cognis GmbH’ya ait olan Pulcra Chemicals GmbH Almanya’nın %100 hissesi (Bu
şirket aynı zamanda Pulcra Kimya San. ve Tic. A.Ş.Türkiye hisselerinin tamamına
sahiptir.).
• Cognis BV Hollanda’ya ait olan Pulcra Chemicals S.A. de C.V Meksika ve Pulcra 140
Speciality Chemicals Co. Ltd. Çin şirketlerinin %100 hisseleri.
• Cognis Iberia SL İspanya’ya ait, Pulcra Chemicals S.L. İspanya şirketinin %100
hissesi.
08-52/786-315
4
• Cognis Corporation ABD’ye ait, Pulcra Chemicals LLC, ABD şirketinin %100 hissesi.
• Cognis SpA İtalya’ya ait, Pulcra Chemicals Italy S.r.l. İtalya şirketinin %100 hissesi.
• Cognis Brazil Ltda. Brezilya’ya ait, Pulcra Especialdades Quimicas Ltda. Brezilya
şirketinin %100 hissesi.
• Cognis BV Hollanda’ya ait PT Pulcra Chemicals Endonezya’nın %84,7 hissesine
sahip olan PT Cognis Endonezya şirketinin %100 hissesi.
• Cognis BV Hollanda’ya ait Pulcra Chemicals India Private Limited Hindistan şirketinin 150
%51 hissesi.
Pulcra Chemicals grup şirketlerinin Türkiye’deki faaliyetleri, Pulcra Türkiye tarafından
yürütülmektedir. Pulcra Türkiye, hisselerinin tümüne sahip olan Pulcra Chemicals
GmbH tarafından kontrol edilmektedir. Anılan işlem sonucunda, Almanya’daki Pulcra
Chemicals GmbH’nın hisselerinin devredilmesi nedeniyle Pulcra Türkiye’nin kontrolü
dolaylı olarak el değiştirmiş olacaktır. Bu çerçevede bildirim konusu işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2. maddesi uyarınca bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
H.3.2. Eşikler Açısından Yapılan Değerlendirme 160
Devir konusu olan Pulcra şirketlerinin Türkiye 2007 yılı cirosu toplam (……..…..)- YTL
(………………………………. YTL) olarak gerçekleşmiştir. Bunun (……………)- YTL’si
tekstil kimyasalları pazarına; (……………)- YTL’si ise deri kimyasalları pazarına
ilişkindir. İşlemde devralan tarafı oluşturan ve bir holding ve yönetim şirketi olan
Fashion KG’nin ilgili ürün pazarlarında herhangi bir faaliyeti ve dolayısıyla cirosu
bulunmamaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde anılan devralma işleminin, ciro yönüyle
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşiği aştığı dolayısıyla anılan Tebliğ
kapsamında izne tabi bir işlem olduğu anlaşılmaktadır.
170
H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
Dosyadaki bilgilere göre, devir konusu olan Pulcra şirketlerinin ve bazı rakip
teşebbüslerin Türkiye “tekstil kimyasalları” ve “deri kimyasalları” pazarındaki payları
aşağıda yer almaktadır:
Tablo 1: Tekstil Kimyasalları Pazarı:
Teşebbüs Adı Pazar payı (%)
Pulcra Şirketleri (….)
CHT Tekstil Kimya A.Ş. (….)
Rudolf Duraner Kim. Mad. A.Ş. (….)
Clariant A.Ş. (….)
BASF A.Ş. (….)
Organik Kimya (….)
Gemsan (….)
Huntsman İleri Tek. Ürün Ltd.Şti (….)
Tablo 2: Deri Kimyasalları Pazarı:
Teşebbüs Adı Pazar payı (%)
Pulcra Türkiye (….)
TFL (….)
Clariant A.Ş. (….)
BASF A.Ş. (….)
Schil & Seilaher (….)
Biokimya Prodotti (….)
Gemsan (….)
08-52/786-315
5
“İlgili Ürün Pazarı Bölümü”nde yer verildiği üzere tekstil kimyasalları çeşitli alt pazarlara 180
ayrılabilmektedir. Bu alt pazarlarda Pulcra şirketlerinin yaklaşık pazar payları aşağıdaki
şekildedir:
Tablo 3: Pulcra’nın Alt Pazarlardaki Pazar Payı
Tekstil Kimyasal Alt Pazar Adı Pazar payı (%)
Boyalar ve İlgili Yardımcı Maddeler (….)
Finish (Apre) Kimyasalları (….)
Kaplama ve Hasıl Maddeleri (….)
Preparasyon Kimyasalları (….)
Diğer Kimyasallar (….)
Yukarıda görüldüğü üzere Fashion KG’nin, ilgili ürün pazarlarında herhangi bir faaliyeti
ve dolayısıyla pazar payı bulunmamaktadır. Pulcra Türkiye’nin sahip olduğu pazar
paylarının ise düşük düzeylerde kaldığı görülmektedir. Bildirim Formu ve eklerinden;
son yıllarda ilgili ürün pazarlarına gerek yabancı gerek yerli birçok firmanın dahil
olduğu; 1990’lı yılların başında deri kimyasalları sektöründe faaliyet gösteren firma 190
sayısı 26 iken, bugün bu sayının 51’e ulaştığı; ilgili ürün pazarlarına girişte herhangi bir
engelin söz konusu olmadığı; ilgili pazarı oluşturan kimyasalların, önemli bir sermaye
veya teknolojik yatırım gerektirmediği; bu tür kimyasalların üretimi için basit bir
karıştırıcı paslanmaz çelik ünitenin yeterli olduğu; diğer taraftan, yurt dışındaki bir
kimyasal üreticisinin temsilciliğini alarak, Türkiye pazarında faaliyet göstermenin
oldukça sık görülen bir uygulama olduğu anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede başvuru konusu devralma işlemi sonrasında pazarın mevcut yapısında
herhangi bir değişikliğin meydana gelmeyeceği ve dolayısıyla ilgili pazarda 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim 200
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun
doğmayacağı kanaatine ulaşılmaktadır.
H.3.4. Rekabet Etmemeye İlişkin Düzenleme
Devralma işlemi kapsamında düzenlenen “Alım satım Anlaşması”nın “Rekabet
Etmeme” başlıklı 11.7. maddesi aşağıdaki şekildedir:
“11.7.1. Satıcılar (Bölüm 11.7.2 ve Bölüm 11.7.3’e tabi olmak üzere) Kapanış
Tarihi’nden itibaren 2 (iki) yıllık bir dönem için doğrudan veya dolaylı olarak iş kolu ile
Almanya, İspanya, İtalya, Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Endonezya, Hindistan, 210
Çin, Hong Kong, Türkiye, Meksika, Kolombiya, Arjantin, Bangladeş, Belçika, İsviçre,
Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Fransa, Birleşik Krallık, Hollanda, Pakistan, Portekiz,
Rusya Federasyonu, Suudi Arabistan, Slovakya, Tayland ve Tayvan bölgelerinde
rekabet etmeyecektir.”
Yukarıda yer alan madde ile devreden tarafa iki yıllık rekabet yasağı getirildiği
görülmektedir. Anılan düzenlemenin devralma işlemi ile doğrudan ilgili olduğu ve söz
konusu işlemin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olduğu, bu nedenle yan sınırlama
olarak kabul edilebileceği kanaatine varılmıştır.
220
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
08-52/786-315
6
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir. 230
Full & Egal Universal Law Academy