Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-1 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 18-03/23-12
Karar Tarihi : 18.01.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Emine TOKGÖZ, Abdullah ATEŞ, Öykü SARIASLAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - LYB Americas Finance Holdings B.V.
Temsilcisi: Av. H. Emre ÖNAL
Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 34394 Levent/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: QCP Holding B.V.’nin Suez Polymers B.V.’nin tek
kontrolünden LYB Americas Finance Holdings B.V. ile Suez Polymers B.V.’nin
ortak kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 10.01.2018 tarihinde giren bildirim
üzerine düzenlenen aynı tarih ve 2018-1-1/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Suez Polymers B.V. (SUEZ POLYMERS) tarafından kontrol edilen QCP
Holding B.V.’nin (QCP), LYB Americas Finance Holdings B.V. (LYONDELL) ile SUEZ
POLYMERS’in ortak kontrolüne geçmesine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Halihazırda %47,2 hisse oranı ile SUEZ POLYMERS’in tek kontrolünde bulunan
QCP, işlem öncesinde diğer hissedarların elinde bulunan tedavüldeki payları geri
satın alacak ve 23.11.2017 tarihinde akdedilen Yatırım Sözleşmesi’ne göre SUEZ
POLYMERS ve LYONDELL, QCP’nin %50’şer hissesine sahip olacaklardır.
(6) İşlemin ekonomik gerekçesini, (…..).
(7) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü
çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi
sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak
girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının
birlikte sağlanması gerekmektedir.
18-03/23-12
2/3
(8) Bu kapsamda ilk olarak QCP üzerinde ortak kontrolün bulunup bulunmadığı
değerlendirilmelidir. Yukarıda yer verildiği üzere QCP’nin hisseleri %50-50
oranlarında kuruculara ait olacaktır. LYONDELL ve SUEZ POLYMERS Yeni
Hissedarlar Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 5.2. maddesi uyarınca ikisi icracı, ikisi icracı
olmayan dört kişiden oluşacak yönetim kuruluna eşit şekilde ikişer üye atayacaktır.
Kurucuların atayacağı iki üyeden biri icracı; diğeri icracı olmayan yönetici sıfatını haiz
olacaktır. Yönetim kurulu başkanı, icracı olmayan üyelerden seçilecek olup altı ayda
bir kurucular arasında el değiştirecektir. QCP’nin temsili için Sözleşme’nin 5.3
maddesinde yönetim kurulunun tamamı ya da ortak hareket eden iki icracı yönetici
mesul kılınmıştır. Yönetim kurulu toplantı nisabı her bir kurucu üyeden birer temsilci
olması koşuluyla üç olup; karar nisabı ise basit çoğunluktur. Sözleşme’nin 5.7.
maddesinde rezerve edilen hususlar ile kördüğüm senaryosu da tanımlanmış olup
stratejik hususlarda tüm üyelerin çoğunluğunun onayının arandığı; kördüğüm halinde
kurucuların birer temsilciyle çözüm arayacağı kararlaştırılmıştır. Tüm bu
düzenlemelerden QCP’nin LYONDELL ve SUEZ POLYMERS’in ortak kontrolünde
olduğu tespit edilmiştir.
(9) İkinci olarak QCP’nin bağımsız iktisadi varlık niteliği değerlendirilmelidir. QCP
halihazırda Hollanda’da aktif, polimerlerin üretiminde uzmanlaşmış, kendi üretim
tesisi de bulunan bir teşebbüstür. Ayrıca QCP’nin karar alma ve yönetim, yürütme
teşkilatı temel sözleşmelerle belirlenmiş olup kendi personeline de sahip olacaktır.
Taraflar, QCP’ye ilave borç finansmanı veya özsermaye tedariki yükümlülüğü altına
girmemiş olup, esasen QCP’nin stratejik iş politikalarını belirleyeceklerdir. Taraflarca
yukarıda yer verildiği üzere QCP’nin yaptığı üretimin satış ve pazarlamasının
LYONDELL tarafından gerçekleştirileceği kararlaştırılmıştır. LYONDELL, satış ve
pazarlamadaki uzmanlaşmasını QCP’ye sunacak olup Komisyon Sözleşmesi ile bu
ilişki kurulmuştur. Diğer yandan QCP’nin tedarik edeceği plastik atıkları tercihen,
ancak münhasır olmayan şekilde SUEZ PLOYMERS’ten yapacağı kararlaştırılmıştır.
(10) Bu noktada, “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında
Kılavuz”un (Kılavuz) 89 ve 90. paragraflarında da vurgulandığı üzere, ana
teşebbüslerden yapılacak alımlar dolayısıyla QCP’nin bağımsızlığı sorgulanmalıdır.
Taraflarca imzalanmış Tedarik Sözleşmesi’nin 2. maddesinde, SUEZ POLYMERS’in
münhasır olmayan, tercih edilen tedarikçi olarak nitelendirildiği görülmektedir.
Taraflar, işlem maliyetlerini azaltmak için (mevcut bir ilişkinin varlığı sayesinde yeni
tedarikçi arama, bulma ve müzakere maliyetlerinden kurtularak) rasyonel olarak
SUEZ POLYMERS ile anlaşabileceklerini kararlaştırmışlardır. Bununla birlikte aynı
maddede, SUEZ POLYMERS’in, QCP’ye rekabetçi fiyatlardan ve teslim
zamanlamasından satış yapacağı; aksi takdirde QCP’nin iyi niyet kuralları
çerçevesinde üçüncü taraflardan tedarik gerçekleştireceği belirtilmiştir. Daha da
önemlisi, Kılavuz’un 89. paragrafında belirtilen ve ana şirketten yapılacak alımların
tam işlevsellik üzerindeki etkisini belirlemedeki en önemli parametre olan katma-
değer bakımından, QCP’nin, SUEZ PLOYMERS’ten aldığı girdiyi kendi tesislerinde
dönüştürdüğü düşünüldüğünde, ilgili tedarik meselesinin ortak girişimin tam
işlevselliğine halel getirmediği anlaşılmaktadır.
(11) Yukarıdaki değerlendirmeler neticesinde, QCP’nin tam işlevsel bir ortak girişim
olduğu ve dolayısıyla başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi
çerçevesinde bir devralma niteliği bulunduğu, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işlemin izne tabi olduğu
belirlenmiştir.
18-03/23-12
3/3
(12) Dosya mevcudu bilgilere göre, ana şirketlerden SUEZ POLYMERS, ülkemizde su
altyapı sektörü ile metal geri dönüşüm işinde; LYONDELL ise polimer satışında
aktiftir. Hollanda’da kurulu QCP, hâlihazırda faal olan bir şirket olup kullanılmış
plastikten yüksek ve istikrarlı kalitede polimerler üretmektedir. QCP’nin ülkemizde
herhangi bir iştiraki bulunmamakta, ülkemize arızi olarak satış gerçekleştirmektedir.
Diğer yandan, QCP’te ortak kontrol sahibi olacak taraflardan yalnızca LYONDELL’in
polimer üretim ve satış piyasasında faaliyetleri bulunmaktadır. SUEZ POLYMERS ise
polimerlerle dikey ilişkili olan plastik atık toplama, taşıma ve ayrıştırma pazarında
dünyada aktiftir. Bu bağlamda Türkiye’de etkilenen pazarlar, yatay anlamda
polimerler ile dikey anlamda geri dönüşüm-polimerlerini kapsamaktadır.
(13) Yukarıda yer verildiği gibi QCP’nin ülkemizde geçtiğimiz yıl arızi ve oldukça düşük
ölçekli bir satışı söz konusu olmuştur. Ana şirketlerden yalnızca LYONDELL, QCP ile
aynı pazarda var olup, Türkiye’deki pazar payı 2016’da %(…..); son üç yılda ise en
fazla %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Polimerler pazarında ülkemizde (…..) gibi
teşebbüsler de aktiftir. Ana şirketlerden SUEZ POLYMERS’in polimerlerle dikey ilişkili
plastik atık pazarında faaliyeti dünya çapında var olsa da ülkemizde yoktur.
Ülkemizde metal atık pazarında aktif olmakla beraber metal atık ile plastik atık
arasında arz ikamesi bulunabileceği düşünülse dahi gerek QCP’nin ülkemizde
neredeyse faal olmaması ve planlanan işlem ile tamamen olmayacağının
kararlaştırılmış olması gerekse de LYONDELL’in alt pazar olan polimerler
bakımından düşük paya sahip olması sebepleriyle bildirime konu işlem dolayısıyla
herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılması/güçlendirilmesi riski oluşmayacağı
kanaatine varılmıştır.
(14) Son olarak, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ortak
girişim işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların
koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığının değerlendirmesi de gereklidir. Bir ortak
girişimin, bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu
amaçlamış ya da bu sonucu doğurmuş olup olmayacağı iki şekilde belirlenmektedir.
Bu hallerden ilkinde bu şekilde bir koordinasyon riski ya da sonucunun bertaraf
edilmesi için ana teşebbüslerin ortak girişimin bulunduğu pazardaki faaliyetlerinin
önemsiz seviyede kalması veya ana teşebbüslerden sadece birinin bu pazardaki
faaliyetlerine devam etmesi gerekir. İkinci durumda ise ana teşebbüslerin ortak
girişimin faaliyet göstereceği pazardaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri
sayesinde bu şekilde bir riskin tamamen bertaraf edilmiş olacağı kabul edilmektedir.
Dosya konusu işlemde, ülkemizdeki son derece düşük olan yatay örtüşme işlem
sonrasında son bulacaktır. Yine potansiyel dikey örtüşme de polimerler pazarındaki
düşük pay sebebiyle koordinasyon riskine işaret edebilecek nitelikte değildir. Bu
sebeplerle, bildirim konusu işlemin koordinasyon yoluyla rekabeti kısıtlama riski de
bulunmadığı anlaşılmıştır.
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy