Αριθ. C 68/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16. 3. 87
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση κανονισμού του Συμβου
λίου σχετικά με μια κοινοτική δράση στον τομέα των τεχνολογιών και τηλεπικοινωνιών (RACE) (*)
(87/C 68/11)
Στις 17 Νοεμβρίου 1986 το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει, με βάση το άρθρο 198 της συνθήκης για
την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, τη γνωμοδότηση της Οικονομικής και
Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με μια κοινοτική δράση
στον τομέα των τεχνολογιών και τηλεπικοινωνιών (RACE).
Η προετροιμασία των σχετικών εργασιών ανατέθηκε στο τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας
και υπηρεσιών. Κατά τη διάρκεια των εργασιών η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε τον
κ. Nierhaus ως γενικό εισηγητή.
Η ΟΚΕ υιοθέτησε κατά την 242η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου 1986) ομόφωνα
την ακόλουθη γνωμοδότηση:
Ι. Εισαγωγή
1. Με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για μια
κοινοτική δράση στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (RACE), η
πολιτική που άρχισε να εφαρμόζεται ουσιαστικά από τα μέσα
του 1983 σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά την έρευνα και την
ανάπτυξη στον τομέα των τηλεπικοινωνιών αφενός διαρθρώ
νεται με τη μορφή ενός περιεκτικού προγράμματος και
αφετέρου συνεχίζεται εντατικότερα. Η Οικονομική και Κοι
νωνική Επιτροπή έχει αποφανθεί επανειλημμένα για επιμέ
ρους πτυχές του θέματος αυτού καθώς και για επιμέρους
προγράμματα, τελευταία μάλιστα στις 17 Σεπτεμβρίου 1986
με τη γνωμοδότηση της για την «πρόταση σύστασης του
Συμβουλίου για τη συντονισμένη εγκατάσταση στην Ευρω
παϊκή Κοινότητα του ψηφιακού δικτύου ενοποιημένων υπη
ρεσιών (ISDN)» (2).
Η Επιτροπή αναφέρθηκε ήδη στην ανακοίνωση της του
Μαρτίου 1985 [COM(85) 145] στο γενικό μακροπρόθεσμο
πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα των τεχνολο
γιών για τις τηλεπικοινωνίες (RACE), και υπέβαλε συγχρό
νως μια πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για προκατα
ρκτική δράση [φάση προσδιορισμού του RACE, έγγρ.
COM(85) 113]. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνω
μοδότησε πέρυσι και για τα δύο αυτά κείμενα (3), δηλώνο
ντας ότι υποστηρίζει γενικά το πρόγραμμα αυτό.
2. Με την παρούσα πρόταση κανονισμού επιδιώκεται να
προωθηθεί η καινοτομική δημιουργία με σκοπό να ενισχυθεί
στην παγκόσμια αγορά η θέση της βιομηχανίας τηλεπικοινω
νιών και της συναφούς δραστηριότητας παροχής υπηρεσιών,
η οποία εξαρτάται από τις εξελίξεις αυτές. Η σταδιακή
εισαγωγή των ολοκληρωμένων τηλεπικοινωνιών ευρείας
ζώνης, που θα παρέχουν υπηρεσίες σε κοινοτικό επίπεδο
μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90, αποτελεί όχι μόνο
σημαντική προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου αυτού
άλλα και μια τεράστια πολιτική, τεχνολογική και οικονομική
πρόκληση. Για το σκοπό αυτό διατίθενται από τον κοινοτικό
προϋπολογισμό κεφάλαια ύψους 800 εκατομμυρίων ECU.
Π. Γενικές παρατηρήσεις
Η ΟΚΕ υποστηρίζει πλήρως το σχέδιο της Επιτροπής και την
πρόταση κανονισμού. Στην απόφαση αυτή την οδήγησαν τα
στοιχεία και οι σκέψεις που ακολουθούν:
(') ΕΕ αριθ. C 304 της 28. 11. 1986, σ. 2.
(2) ΕΕ αριθ. C 328 της 26. 12. 1986.
(3) ΕΕ αριθ. C 188 της 29. 7. 1985.
1. Ο τομέας των τηλεπικοινωνιών διαδραματίζει καθορι
στικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη της Κοινότητας. Η
βιομηχανική παραγωγή στοιχείων των δικτύων από την
παραγωγή κυκλωμάτων με υψηλό βαθμό ολοκλήρωσης
software τηλεπικοινωνιών μέχρι και τερματικών σταθμών
επηρεάζει άμεσα την περαιτέρω εξέλιξη της μηχανοργάνω
σης γραφείων και τις υπηρεσίες πληροφόρησης οι οποίες
συνολικά αποτελούν (με ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 8
έως 10%) πολύ σημαντικούς τομείς ανάπτυξης της κοινοτι
κής οικονομίας.
2. Μόνο με την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθεί η προς το
παρόν καλή βασική θέση της Κοινότητας απέναντι στις ΗΠΑ
και στην Ιαπωνία όσον αφορά τις εξαγωγές στον τομέα των
τηλεπικοινωνιών, θα είναι δυνατό να διασφαλιστούν και να
αυξηθούν οι σχετικές θέσεις απασχόλησης στην Κοινότητα.
Οι προβλεπόμενες επενδύσεις ύψους 500 δισεκατομμυρίων
ECU που πρόκειται να πραγματοποιηθούν κατά την επόμενη
δεκαετία για τη δημιουργία έργων υποδομής στον τομέα των
τηλεπικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών και
των τερματικών σταθμών, θα συμβάλουν στη δημιουργία
θέσεων απασχόλησης μόνο στο βαθμό που η Ευρώπη θα
κατοχυρώσει τη θέση της έναντι του διεθνούς ανταγωνισμού.
Στην αντίθετη περίπτωση θα δημιουργηθούν αυτές οι θέσεις
απασχόλησης σε άλλες περιοχές του κόσμου, ενώ η πίεση για
την εφαρμογή μέτρων ορθολογισμού, η οποία θα ασκηθεί από
τις εισαγωγές αντίστοιχων εγκαταστάσεων υψηλής τεχνολο
γίας, θα συμβάλει με πρόσθετο τρόπο στην κατάργηση
θέσεων απασχόλησης.
3. Στη μελλοντική κοινωνία της πληροφορίας, ο βαθμός
ανταγωνιστικότητας σε διεθνές επίπεδο θα εξαρτάται, σχε
δόν σε όλους τους τομείς, από τη δημιουργία ευνοϊκής σχέσης
κόστους-απόδοσης στην παραγωγή, με τη βοήθεια των
σύγχρονων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας.
4. Ευνοϊκή σχέση κόστους-απόδοσης, και κατά συνέπεια
σταθερή διεθνής ανταγωνιστικότητα, είναι δυνατό να επιτευ
χθεί μόνο με την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπισθεί ο
κατακερματισμός της βιομηχανίας τηλεπικοινωνιών και
συγχρόνως οι περιοριστικές του συνέπειες όσον αφορά την
προσφορά και τη ζήτηση. Το πρόγραμμα RACE μπορεί να
συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου αυτού, αν τα
διατιθέμενα κεφάλαια χρησιμοποιηθούν με συνέπεια και για
εξελίξεις από τις οποίες αναμένεται η μεγαλύτερη ώθηση
προς την ολοκλήρωση.
II. Ειδικές παρατηρήσεις
1. Το πρόγραμμα RACE συμπληρώνει με λογικό τρόπο το
σχέδιο ESPRIT. Ενώ με το ESPRIT επιδιώκεται η προώθηση
κατά τομείς προτεραιότητας της περαιτέρω ανάπτυξης των
16. 3. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/23
τεχνολογικών βάσεων της μικροηλεκτρονικής και της εφαρ
μογής της στο διοικητικό και παραγωγικό τομέα, κέντρο
βάρους του προγράμματος RACE αποτελεί η έρευνα και
ανάπτυξη των τεχνολογιών τηλεπικοινωνίας με σκοπό την
ενίσχυση της δημιουργίας ενός αποδοτικού ολοκληρωμένου
δικτύου ευρείας ζώνης σε κοινοτικό επίπεδο. Και τα δύο
προγράμματα περιλαμβάνουν ωστόσο τομείς έρευνας και
ανάπτυξης στους οποίους είναι δυνατό να υπάρξουν διασταυ
ρώσεις (π.χ. επιμέρους προγράμματα που περιλαμβάνονται
στο μέρος II της φάσης καθορισμού). Η ΟΚΕ κρίνει επομένως
ότι είναι απαραίτητη η σαφής περιγραφή των επιμέρους
στόχων και σκοπών των διαφόρων σχεδίων. Στο πλαίσιο
αυτό επιδοκιμάζει ιδιαίτερα την προβλεπόμενη ανταλλαγή
πληροφοριών μεταξύ των εμπειρογνωμόνων που είναι αρμό
διοι για τα διάφορα σχέδια ώστε να καταστεί δυνατή η
αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της εργασίας που θα
προκύψουν από τα συναφή σχέδια.
2. Η ΟΚΕ τονίζει ιδιαίτερα το πρόβλημα των τεράστιων
αρχικών επενδύσεων με τις οποίες θα επιβαρυνθούν οι
οργανισμοί εκμετάλλευσης δικτύων και παροχής υπηρεσιών
κατά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου ευρείας
ζώνης. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να μελετηθεί με ποιο
τρόπο θα είναι δυνατό να επιτευχθεί η ανάπτυξη όλων των
περιοχών της Κοινότητας, στο βαθμό του δυνατού, ταυτό
χρονα, χωρίς όμως να επιβαρυνθούν υπερβολικά οι φορολο
γούμενοι ή οι τελικοί χρήστες.
3. Επιπλέον, θα πρέπει να εξετασθεί αν υπάρχουν δυνατό
τητες ήδη σε αυτή τη φάση να παρασχεθεί ενίσχυση στη
δημοσιότητα και στην πληροφόρηση για τις ολοκληρωμένες
υπηρεσίες ευρείας ζώνης σχετικά με τις νέες και τη βελτίωση
των ήδη υφιστάμενων υπηρεσιών. Αυτό αφορά τόσο τον
ιδιωτικό όσο και τον εμπορικό τομέα, διότι η διαμόρφωση
του κόστους θα εξαρτηθεί ουσιαστικά από την αποδοχή και
τον αριθμό των χρηστών αυτών των τεχνολογιών.
4. Η ΟΚΕ τονίζει σχετικά και πάλι ότι οι κοινωνικές
επιπτώσεις που ενδέχεται να προκύψουν από την εισαγωγή
ολοκληρωμένων δικτύων ευρείας ζώνης θα πρέπει να μελε
τηθούν παράλληλα με την πρόοδο της τεχνολογικής εξέλιξης
και ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ανεύρει τη λύση των
προβλημάτων αυτών ακόμη κι αν λόγω αυτής της πολυπλο
κότητας της τεχνολογικής μεταβολής δεν διαφαίνονται
σαφώς. Πρόκειται για τις εξής επιπτώσεις:
— ποσοτικές και ποιοτικές επιπτώσεις για τις επιμέρους
θέσεις απασχόλησης και τη συνολική κοινοτική αγορά
εργασίας,
— έγκαιρη επαγγελματική κατάρτιση και επιμόρφωση του
απαραίτητου ειδικευμένου προσωπικού,
— προστασία των προσωπικών στοιχείων και της πνευματι
κής ιδιοκτησίας, π.χ. όσον αφορά την εξέλιξη του
software,
— ανάγκες δημιουργίας νέων υπηρεσιών στον ιδιωτικό το
μέα (Videotex, καλωδιακή τηλεόραση, οπτικοακουστική
τηλεφωνία) και οι πιθανές επιπτώσεις τους στις ανθρώπι
νες σχέσεις.
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 1986.
4.1. Τα σχετικά υφιστάμενα ή μελλοντικά προγράμματα
θα πρέπει να προσαρμόζονται διαρκώς, ώστε να διασφαλι
σθεί μια στενή σχέση μεταξύ των τεχνικο-οικονομικών
εξελίξεων και της επίλυσης των κοινωνικών προβλημά
των.
5. Η ΟΚΕ τονίζει ότι είναι αναγκαίο να δοθεί ιδιαίτερη
σημασία στα προβλήματα που προκύπτουν από τη βαθμιαία
μετατροπή της αναλογικής τεχνολογίας διαβίβασης, αρχικά,
σε ψηφιακά δίκτυα ευρείας ζώνης, μέχρι τη γενική εισαγωγή
δικτύων ευρείας ζώνης. Το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα
μέχρι το 1995 θα είναι δυνατό να τηρηθεί, κατά τη γνώμη της
ΟΚΕ, μόνο αν δοθεί προτεραιότητα στην επίλυση των προ
βλημάτων που σχετίζονται με τη δημιουργία αποδοτικού
software μεταβίβασης και στη σχετική τυποποίηση των δια
κλαδώσεων.
6. Σε αυτό το πλαίσιο η ΟΚΕ εκφράζει τη μεγάλη λύπη της
για το γεγονός ότι κατά την τελευταία συνεδρίαση του
Συμβουλίου για την εσωτερική αγορά στην Κοινότητα δεν
επιτεύχθηκε συμφωνία σχετικά με τα προγράμματα ενιαίας
τυποποίησης στον τομέα των τεχνολογιών πληροφόρησης
και τηλεπικοινωνιών. Καλεί επομένως επειγόντως το
Συμβούλιο να δημιουργήσει όσο το δυνατό συντομότερα αυτή
την από πολύ καιρό αναγκαία προϋπόθεση για μια επιτυχη
μένη κοινοτική πολιτική στον τομέα της τεχνολογίας.
7. Η ΟΚΕ τονίζει ότι είναι απαραίτητο, κατά την ανάθεση
συμβάσεων κρατικών προμηθειών, να λαμβάνονται υπόψη
τόσο οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις όσο και τα πανεπιστήμια.
Επίσης θα πρέπει να συμμετάσχουν στην προώθηση του
προγράμματος, όσο το δυνατό περισσότερο, και οι λιγότερο
αναπτυγμένες περιοχές της Κοινότητας, ώστε να αποφευ
χθούν, στο μέτρο του δυνατού, οι ανισότητες κατά τη
δημιουργία κοινοτικών υπηρεσιών. Σε αυτό το πλαίσιο θα
πρέπει να συνεχιστεί εντεταμένα το πρόγραμμα STAR.
8. Καθοριστικό ρόλο για την επιτυχή εφαρμογή του φιλό
δοξου αυτού προγράμματος θα πρέπει να διαδραματίσουν οι
εθνικοί οργανισμοί τηλεπικοινωνιών οι οποίοι επηρεάζονται
και διευθύνονται σε μεγάλο βαθμό από το κράτος. Όμως,
στο πλαίσιο ενός προγράμματος όπως το RACE, η ΟΚΕ
μπορεί να προσφέρει απλώς κίνητρα με σκοπό την ολοκλή
ρωση των επιμέρους κυβερνητικών προσπαθειών. Καθορι
στική σημασία όμως έχει η πολιτική βούληση όλων των
κυβερνήσεων των κρατών μελών να επιδιώξουν με όλες τους
τις δυνάμεις την επίτευξη του κοινού στόχου, δηλαδή τη
δημιουργία αποτελεσματικού κοινοτικού δικτύου ενοποιημέ
νων υπηρεσιών ευρείας ζώνης έως το 1995 και να αξιοποιή
σουν για το σκοπό αυτό το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό
και τους οικονομικούς πόρους.
9. Η ΟΚΕ αναμένει να λάβει και η ίδια, όπως το Συμβούλιο
και το Κοινοβούλιο, τις εκθέσεις που προβλέπονται στο
άρθρο 9 της πρότασης κανονισμού σχετικά με την πορεία του
προγράμματος.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Alfons MARGOT
Full & Egal Universal Law Academy