Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-96 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-78/1057-298
Karar Tarihi : 10.11.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Derya YENİŞEN, Bayram Ali GEÇGİL
C. BİLDİRİMDE : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
BULUNAN
D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No: 143 Esentepe/İstanbul
- Ares Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş. 20
Yapıkredi Plaza B-Blok kat 7 daire:19/a
Levent/İstanbul
- Üsküdar Radyo ve Televizyon A.Ş.
Eyüp Sultan Mah. Osmangazi Cad. Esma Sk.
No:4/3 Samandıra Kartal/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Radyo Alaturka Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından satışına izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) Kurum
kayıtlarına 10.8.2004 tarih, 4422 sayı ile intikal eden başvurusunda yönetim
ve denetimini devraldığı Uzan Grubu şirketlerinin satış sürecini danışman 30
firmalar ile birlikte sürdürdüğü ve bu kapsam dahilinde anılan gruba dahil olan
Star medya şirketleri için satış ihalesi öncesine ilişkin başvuru yapıldığı
belirtilerek; söz konusu başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun ve Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri ile Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna
Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında 1998/4 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde incelenmesi
talep edilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak hazırlanan Kurum Mesleki Daire
görüşü, 30.9.2004 tarih ve B.50.0.REK.0.06.00.00/462 sayıyla TMSF 40
Başkanlığına gönderilerek 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca
görüşlerinin gönderilmesi talep edilmiştir. TMSF tarafından oluşturulan görüş
ise, 15.10.2004 tarih ve 5817 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. TMSF’nin
söz konusu görüşünün Kurum’a intikal etmesi ertesinde, 1998/4 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu görüşünün oluşturulması ile ilgili
Kurulun 27.10.2004 tarih ve 04-69/981-M sayılı toplantısında;
05-78/1057-298
2
“1. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yönetim ve denetimi
devralınan Uzan Grubuna dahil Star medya şirketlerinin cebri icra yoluyla
satışına ilişkin olarak bu aşamada herhangi bir ön koşul tespitine gerek
bulunmadığı; 50
2. Devir işlemi hangi yöntemle gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, alıcı
adayları belli olduktan sonra 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca
yapılacak değerlendirmede 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine
aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve
yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayısıyla
bu hususun ihaleye katılacak teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması
bakımından ihale şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu”
yönünde oluşan Kurul görüşü, 2.11.2004 tarihinde TMSF’ye bildirilmiştir. Bu
görüş doğrultusunda, “Radyo Alaturka Ticari ve İktisadi Bütünlüğü” ihale 60
şartnamesinin 7.1. maddesinde ihale sonucunda en yüksek teklif veren iki
teklif sahibi hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
ilgili mevzuat uyarınca Rekabet Kurulu’ndan izin alınacağı belirtilmiş ve ihale
şartnamesinin ekinde verilen Birleşme ve Devralmalar Hakkında Bildirim
Formunun katılımcılar tarafından doldurularak TMSF’ye teslim edilmesi
gerektiği belirtilmiştir.
Bildirim formunda bir takım eksiklikler bulunması nedeniyle 7.10.2005 tarih ve
4170 ve 7.10.2005 ve 4171 sayılı yazılar ile söz konusu teşebbüslerden ek
bilgiler talep edilmiştir. Başvuru konusu işleme ilişkin inceleme ve 70
değerlendirmeler, ihalede en yüksek iki teklifi verdikleri bildirilen Ares Radyo
ve Üsküdar Radyo’nun TMSF aracılığıyla Kuruma göndermiş olduğu bildirim
formu ve ayrıca Ares Radyo’nun 13.10.2005, Star Grubu’nun 14.10.2005 ve
Üsküdar Radyo’nun 24.10.2005 tarihlerinde Kurum kayıtlarına giren ek bilgileri
esas alınarak yapılmıştır. Eksik bilgi ve belgelerin son olarak Kurum’a intikal
ettiği 24.10.2005 tarihi bildirim tarihi olarak kabul edilmiştir.
Bunun üzerine Başvurusu konusu işlemle ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Tebliğ ve 1998/4
sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 80
7.11.2005 tarih ve 2005-2-96/Ö.İ.-05-MÇ sayılı Ön Inceleme Raporu
7.11.2005 tarih ve REK.0.06.00.00-120/184 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-
78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; Radyo Alaturka
Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün devralınması işleminin, tarafların toplam pazar
payı ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de
öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle, ilgili Tebliğ çerçevesinde Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olmadığı ifade edilmektedir.
90
05-78/1057-298
3
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Radyo Alaturka Ticari ve İktisadi Bütünlüğü (Radyo Alaturka)
TMSF tarafından, devre konu işletmenin 6183 sayılı Kanun hükümleri
uyarınca haczedilen aktif değerleri ile lisans, ruhsat, 3984 sayılı Kanun’un
geçici 6. maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımından 100
doğan hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri veya mütemmim cüzü
niteliğindeki sözleşmeler ile bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına
iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve
varlıklardan “Radyo Alaturka” adı altında ticari ve iktisadi bütünlük
oluşturulmuştur.
Radyo Alaturka İstanbul’da yayın yapan yerel bir radyo kanalıdır. %60
alaturka, %40 klasik sanat müsiği yayını yapmakta, geçmişte ve günümüzde
hit olmuş Türk Sanat Müziği eserlerini yayınlamaktadır. Halihazırda Radyo
Alaturka, TMSF tarafından kontrol edilmektedir.
H.1.2. Ares Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş. (Ares Radyo) 110
Radyo Alaturka’nın satışına ilişkin yapılan ihalenin sonucunda Ares Radyo en
yüksek iki teklifi veren katılımcılardan birisi olarak belirlenmiştir. ve ek
bilgilerde Ares Radyo’nun
Tablo 1: Ares Radyo’nun Hissedarlık Yapısı
HİSSEDARLAR Hisse Oranı (%)
Mediha Petek Kutucuoğlu (….)
Ali Akova (….)
Onur Ağtaş (….)
Turkish Privatization Investors S.A.R.L. (….)
Balans Basın Yayın Pazarlama Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti (….)
Toplam (….)
Turkish Privatization Investors S.A.R.L., Lüksemburg Devleti Kanunlarına
göre kurulmuş bir şirkettir. Şirket hisseleri hamiline yazılı olarak çıkartılmış
olduğundan şu andaki ortakları belirlenememektedir. Ares Radyo’nun
yönetim kurulu Mediha Petek Kutucuoğlu, Ali Akova ve Onur Ağtaş’dan
oluşmaktadır. Şirketin veya şirket ortaklarının radyo yayıncılığı alanında
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.H.1.3. Üsküdar Radyo ve Televizyon 120
A.Ş. (Üsküdar Radyo)
Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir;
Tablo 2:Üsküdar Radyo’nun Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse oranı (%)
Feyzullah Akben (….)
Ahmet Yavuz Kiziroğlu (….)
Ahmet Aydın (….)
Ali Cenkhansay (….)
Hasan Sert (….)
Hakkı Erzurum (….)
Mehmet Saki Erol (….)
Emin Erol (….)
Toplam (….)
Şirketin yönetim kurulu Feyzullah Akben, Ahmet Yavuz Kiziroğlu ve Ahmet
Aydın’dan oluşmaktadır. Şirketin Radyo Onbeş adında Türkiye genelinde 90
05-78/1057-298
4
noktadan yayın yapan ve Türkiye’nin %70’ini kapsayan ulusal bir radyo kanalı
bulunmaktadır. H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Medya, bilginin üretimi, ulusal ve uluslararası toplumda yayılmasında önemli
yere sahip bir sektördür. Bu sektörde çeşitli iletişim araçları kullanılmaktadır. 130
Gazete ve dergilerden oluşan yazılı basın ve televizyon ve radyo gibi
elektronik medyanın yanı sıra gelişen teknolojinin kullanıldığı bilgisayar bazlı
medya platformları da mevcuttur.
Medya araçları arasında televizyonlar ve radyolar ulaşabildikleri hedef kitle
açısından ön plana çıkmaktadır. Geniş bir kitleye ulaşabilen bu araçlar etkili
reklam yerleridir. Bu iki medya aracının en büyük gelirleri de reklam ve
sponsorluk gelirleridir.
Türkiye’de yayın yapan radyo kanalları genel olarak RTÜK tarafından Yayın
Alanı (Ulusal, Bölgesel, Yerel), Yayın İçeriği (arabesk-fantezi, pop, klasik,
sanat müziği, halk müziği ve rock gibi) ve Yayın Şekli(karasal, kablolu, uydu 140
yayını) açısından sınıflandırılmaktadır.
tarafından tüketilmekte ise de ngi bir bedel ödememektedirler. gelirlerini
maksimize etme yarışReklamveren teşebbüsler ürünlerinin ya da hizmetlerinin
satın alınmasını sağlamak için tüketicileri bilgilendirmek ve tüketici gözünde
ürün veya hizmetlerinin bilinirliğini artırmak istemektedirler. Bu amaca yönelik
olarak, çeşitli mecralar aracılığıyla ürün ya da hizmetlerini tanıtan
yapmaktadırlar. Günümüz teknolojisinde kitlelere ulaşılabilirlik oranı ve kitleleri
etkileyebilme gücü göz önüne alındığında radyolar, televizyon ve
gazetelerden sonra reklamverenler için önemli bir mecrayı teşkil etmektedir.
Reklamveren kuruluşlar, hedef kitlelerine göre, hangi radyoda, ne zaman ve 150
nasıl bir bütçe ile yayınlanacağının planlamasını da genellikle medya satın
alma ve planlama şirketlerine yaptırmaktadırlar. aracılığı ile hedef kitlelerine
maksimum düzeyde ulaşabilmek için reklamverenler, kısıtlı bütçelerini en iyi
biçimde kullanmayı amaçlamakta, bu amaca yönelik olarak da, hedef kitleye
en uygun dinleyici profiline sahip olan radyolar içerisinden dinlenme payı en
fazla olanı/olanları tercih etmektedir. Bu nedenle reklamverenler reklam
harcamalarını, özellikle HTP tarafından ölçülüp raporlanan ‘ulusal yayın
yapan’ radyo kanallarına kanalize etmektedirler. Ancak, özellikle müşterileri bir
bölge ya da daha dar bir alanla sınırlı olan teşebbüsler, reklamlarının, söz
konusu bölge ya da alandaki bölgesel/yerel radyolarda yayınlanmasını tercih 160
etmektedirler. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde yayın yapan
bölgesel/yerel radyolar ise, daha geniş bir nüfusa ulaştıkları için ulusal çapta
müşterileri olan daha büyük teşebbüslerden de reklam alabilmektedirler.
Reklamverenlerin yanı sıra müzik yapımcıları için, özellikle devamlı müzik
yayını yapan televizyon ve radyo kanalları, ürünlerini tüketicilere ulaştırmak
için önemli bir yere sahiptir. Türkiye’de yayın yapan birçok radyo kanalının
ana içeriğini müzik yayını oluşturmaktadır. Bazı radyo kanallarında pop müzik
yayını ağırlıklı olarak yapıldığı gibi bazılarında sanat müziği, halk müziği ya da
arabesk-fantezi müzik yayını öne çıkmaktadır. Esas olarak müzik yayını
yaparak dinleyici toplayan radyo kanallarına içerik sağlayan müzik yapımcıları 170
için, yaptıkları müziklerin yayınlandığı radyoların dinlenme oranları önem arz
etmektedir. Dinlenme oranı yüksek olan radyolarda yayınlanan müzikler daha
05-78/1057-298
5
geniş kitlelere ulaşabilmekte ve kaset ve cd satışları artabilmektedir. Radyolar
da daha çok dinleyiciye ulaşmak için yayın içeriği oluştururlarken en çok
dinlenen müzikleri seçmektedirler.
Dosya konusu işlem Radyo Alaturka’in devrini öngörmesi nedeniyle, işlem
sonucunda etkilenen pazarlar Radyo Alaturka’in faaliyet gösterdiği pazarlar
olacaktır. Daha önce de belirtildiği gibi radyo yayıncılığında ticari ilişki
reklamveren ve radyo arasında cereyan etmektedir. Ürün ve hizmetlerinin
tanıtımını yapmak isteyen reklamverenler radyo programlarının arasına veya 180
içerisine reklam vermektedirler. Burada ticari faaliyetin gerçekleştiği alan
reklam yerinin alınıp satılmasıdır. Reklamverenler reklam verirken öncelikle
reklamlarını ulaştırmak istedikleri hedef kitleyi belirlemektedirler. Bu
çerçevede yalnızca yerel pazarda faaliyet gösteren bir teşebbüsün ulusal
reklam mecralarını kullanması başta finansal nedenlerle rasyonel değildir.
Devir işlemine konu Radyo Alaturka İstanbul’da yerel yayın yapan bir radyo
kanalıdır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı en dar şekilde “İstanbul ilinde yayın
yapan yerel radyo kanalları reklam yeri pazarı” olarak belirlenmiştir. Her ne
kadar alıcı adaylarından Üsküdar Radyo ulusal yayın yapan bir radyo
istasyonu olsa da, en dar şekilde tanımlanan bu ilgili pazarda 4054 sayılı 190
Kanun açısından bir sorun bulunmaz ise daha geniş bir şekilde tanımlanan
pazarda da herhangi bir sorun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İstanbul’da yayın yapmakta olan Radyo Alaturka’nın yayınlarının tam olarak
nereye kadar ulaştığı konusunda herhangi net bir bilgi bulunmamakla birlikte
yayınların İstanbul geneline ulaşıyor olması ve yukarıda da yer verildiği gibi
çoğunlukla yerel reklamverenler tarafından tercih edilmesi nedeniyle coğrafi
pazar, “İstanbul il sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme 200
Bildirime konu olan işlem, TMSF tarafından Radyo Alaturka’nın satış işlemidir.
Kuruma gönderilen bildirim formları ve ek belgelerde yer alan bilgilerden,
Radyo Alaturka’nın satışı ile şirketin kontrolünün, bir önceki duruma göre
değişiklik arz edeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, incelemeye konu olan
işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinın (b) bendi uyarınca bir devralma
işlemidir.
H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in, İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde
belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı 210
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer
almaktadır. Dolayısıyla söz konusu devralma işleminde ciro ya da pazar payı
eşiğinin aşılıp aşılmadığı alıcı adayları teşebbüsler açısından aşağıda ayrı
ayrı incelenmiştir.
05-78/1057-298
6
- TMSF tarafından yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Ares Radyo’nun ve
hakim ortaklarının ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmadığından dolayı
bu teşebbüse ilişkin değerlendirmede yalnızca Radyo Alaturka’nın rakamları 220
dikkate alınacaktır. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Radyo Alaturka’nın
2004 yılı cirosunun yaklaşık (….) milyar TL, dinlenme oranlarına göre
hesaplanan pazar payının ise %(….) olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Görüldüğü gibi tarafların toplam pazar payı ve cirosu ilgili Tebliğ’de yer verilen
eşiklerin altında kalmaktadır. Bu nedenle söz konusu devir işleminin Rekabet
Kurumu’na izin için bildirilmesine gerek bulunmamaktadır.
- TMSF tarafından yapılan ihalede en yüksek ikinci teklifi veren Üsküdar
Radyo’nun Radyo Onbeş logosuyla ulusal yayın yapan bir radyo istasyonu
bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerde yer alan, HTP tarafından hazırlanan
ve ulusal yayın yapan radyoların dinlenme oranlarına yer verilen listelerde 230
Radyo Onbeş’in dinlenme oranlarına ilişkin herhangi bir bilgeye
rastlanmamaktadır. Bu durumda söz konusu radyonun dinlenme oranlarının
çok düşük olduğu düşünülmektedir. Üsküdar Radyo’nun 2004 yılı cirosu ise
yaklaşık olarak (….) milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ares Radyo’ya ilişkin
değerlendirmede de yer verildiği üzere Radyo Alaturka’nın Pazar payı ve
ciroları bildirim eşiklerinin altında kalmaktadır. Ancak ulusal yayın yapan bir
radyo olmasından dolayı Radyo Alaturka ile aynı pazarda yer almadığı
düşünülen Üsküdar Radyo’nun (radyo Onbeş) cirosu da değerlendirmeye
alındığında dahi toplam rakam yine bildirim eşikleri altında kalmaktadır. Bu
nedenle söz konusu devir işleminin Rekabet Kurulu’na izin için bildirilmesine 240
gerek bulunmamaktadır.
I.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
Radyo Alaturka Ticari ve İktisadi Bütünlüğü için yapılan ihalede en yüksek iki
teklifi veren Ares Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş., ve Üsküdar Radyo ve
Televizyon A.Ş. için, Rekabet Kurumu’na, yapılan izin başvurusunun, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 250
Devralmalar Hakkında Tebliğ” hükümleri doğrultusunda incelenmesi
neticesinde;
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı kanun’un 7. maddesi ve 1998/2 sayılı
Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliği kapsamında izne tabi bir devralma
işlemi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy