Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-37 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 12-11/369-104
Karar Tarihi : 14.03.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖR : Meltem BAĞIŞ AKKAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Ravago SA
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Öznur İNANILIR, Av. Tuna TANIK
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: Ravago SA ve Barentz Europe B.V. tarafından Barentz Ravago
Chemical Specialist SA'nın kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.02.2012 tarih ve 1762 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet 20
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 07.03.2012 tarih ve 2012-1-37/Öİ sayılı Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği
ifade edilmiştir. 30
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bildirim konusu işlem, Ravago SA (Ravago) ve Barentz Europe B.V. (Barentz) tarafından
% 50-%50 ortaklık paylarıyla, Lüksemburg’da kurulacak olan “Barentz Ravago Chemical
Specialist SA” (Barentz-Ravago) adlı ortak girişim mahiyetindeki teşebbüs ile ilgili olarak
izin alınmasıdır. Söz konusu işlem, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında incelenmiş ve aşağıdaki
sonuçlara ulaşılmıştır.
2010/4 sayılı Tebliğ”in 5. maddesinin 3. fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin 40
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem
taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hüküm uyarınca ortak girişimlerde aranan birinci koşul, işleme konu şirketin kurucu
firmalar tarafından “ortak kontrol” altında tutuluyor olmasıdır. Hedef şirket olan Barentz-
Ravago, Ravago ve Barentz arasında kurulmuştur. Barentz-Ravago’nun yönetim ve karar
alma mekanizması incelendiğinde, Barentz-Ravago’nun Barentz ve Ravago tarafından
ortaklaşa kontrol edildiği kanaatine ulaşılmıştır.
12-11/369-104
2
Ortak girişimlerde aranan diğer koşul, söz konusu işletmenin “bağımsız bir iktisadi varlık
niteliği” taşımasıdır. Bu koşul ile hedeflenen temel amaç, ortak girişimin kurucularından
bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak 50
tanımlanabilmesini sağlamak; ilgili pazarda ortaya çıkabilecek potansiyel koordinasyon
risklerini ortadan kaldırmaktır. Başvuru konusu ortak girişim, yeni bir teşebbüs kurulması
yoluyla gerçekleştirilmektedir. Barentz-Ravago, işlem sonrasında tamamen bağımsız
olarak faaliyet gösterecek; ortak girişimin ayrı tüzel kişiliği olacaktır. Planlanan amaçları
teminen ortak girişimin kendi personeli olacak; ticari kararlarını ve müşterilerine yapacağı
satışları kendisi alacaktır. Ayrıca ortak girişimin süresi, Hissedarlık Sözleşmesi’nin 5.
maddesi uyarınca süresizdir. Bu bilgiler çerçevesinde, kurulmuş olan şirketin 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesindeki esaslar çerçevesinde tam işlevsel bir ortak girişim olduğu
kanaati oluşmuştur.
Diğer yandan, ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7(1)(b) maddesindeki 60
ciro eşiklerinin aşıldığı, böylece söz konusu işlemin Rekabet Kurulunun iznine tâbi olduğu
anlaşılmıştır.
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin 2. fıkrasında; “Ortak girişimler hariç olmak üzere, bu
maddenin birinci fıkrasında yer alan eşikler aşılsa dahi, herhangi bir etkilenen pazarın
bulunmadığı işlemler için Kuruldan izin alınması gerekmez” hükmü yer almaktadır. Mevcut
durumda bildirim konusu işlem bir ortak girişim olduğundan, işlemin bildirime tâbi olup
olmadığının tespitinde etkilenen pazarın varlığı önem arz etmemektedir. Başka bir ifadeyle
söz konusu işlem, etkilenen pazarın varlığına bakılmaksızın bildirime tâbidir.
Bildirim formuna göre Barentz-Ravago’nun; Türkiye, Batı, Orta ve Doğu Avrupa, Rusya ve
bazı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinde özel kimyasalların dağıtımı hizmetlerini 70
vermesi planlanmaktadır. İşlem sonrasında Ravago, plastiklerin, kauçukların, polimer
bileşenlerinin ve yapı malzemelerinin dağıtımında faaliyet göstermeye devam edecek olup
Barentz de Batı ve Doğu Avrupa’daki gıda ve yem dağıtım ile ilaç ve kozmetik için özel
kimyasalların dağıtımı işini yerine getirmeye devam edecektir.
Ortak girişimin taraflarından Barentz, gıda, kimyasal, farmasötik, kozmetik ve hayvan yemi
uygulamaları için içerik ve katkı maddelerinin dağıtım alanlarında faaliyet gösteren çok
uluslu bir şirketler grubu olan Barentz’in holding şirketi; diğer taraf olan Ravago ise markalı
hammaddelerin petrokimya sanayine dağıtımı ile iştigal etmekte olup; plastik, kauçuk ve
kimyasal ürün tedarik eden Ravago grubunun holding şirketidir. Ortak girişim tarafları,
Barentz’in tüm kimya işini ve Ravago’nun tüm gıda, kimya, yem işini birleştiren özel 80
kimyasallar alanında ihtisaslaşmış bir şirket kurmayı planlamaktadır. Bu çerçevede ortak
girişim şirketinin Barentz’in mevcut kimyasal dağıtım işi ile Ravago’nun kimyasallar, gıda,
ve yem işinin birleştirilmesi suretiyle faaliyet göstereceği anlaşılmıştır.
Ortak girişim taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri incelendiğinde, Ravago’nun temel olarak
plastik, kauçuk, polimer bileşenlerin ve bazı inşaat malzemelerinin dağıtımında faaliyet
gösteren Enplast Plastik Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş., Enplast Dış Ticaret Limited Şirketi,
Mardav Yalıtım ve İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş., Resinex BMY Plastik Kimya
Sanayi ve Ticaret A.Ş., Stoper Yapı ve Yalıtım Sistemleri A.Ş., Ultra Plastik Boya ve Kimya
Sanayi ve Tic. A.Ş., Enpas Endüstriyel Hammaddeler San. ve Pazarlama A.Ş., Torouss
İnşaat Elemanları İmalat ve Ticaret A.Ş. ve Ravago Kimya Plastik San. ve Tic. A.Ş. adlı 90
Türk iştirakleri bulunduğu anlaşılmaktadır. Ravago’nun Türkiye’de özel kimyasalların
dağıtımı alanında faaliyeti bulunmamaktadır.
Barentz’in ise Barentz Gıda ve Kimya Tic. Ltd. Şti. adlı Türkiye’de bir iştiraki bulunmakta
olup, anılan teşebbüs tamamıyla gıda ürünleri için özel kimyasalların dağıtımı konusunda
faaliyet göstermektedir. Dağıtım faaliyetleri unlu mamuller, süt ürünleri, et, meşrubat ve
diğer gıda ürünleri kimyasalları bakımından mevcuttur. Barentz’in Türkiye’de standart
12-11/369-104
3
kimyasallar veya toptan kimyasalların dağıtımı ve benzer alanlarda faaliyeti
bulunmamaktadır.
Bildirim konusu ortak girişim şirketinin faaliyetlerine bakıldığında, birleşme işleminin, “özel
kimyasalların dağıtımı” pazarında ihmal edilebilir oranda bir yatay örtüşmeye yol açtığı 100
anlaşılmıştır. Özel kimyasallar, yüksek-fiyatlı, markalı ürünler olup, seçili müşterilere az
miktarda dağıtılan ürünledir. Söz konusu ürünlerin satılabilmesi için dağıtıcıların,
müşterilerin ihtiyaçları hakkında özel bilgisi olması gerekmektedir. Özel kimyasallar
genellikle gıda, ilaç, deterjan, kişisel bakım ve kozmetik endüstrilerinde kullanılmaktadır.
Barentz, özel kimyasalların dağıtımı konusunda hem Türkiye’de hem dünyada, standart
kimyasalların dağıtımında ise dünyada faaliyetteyken; Ravago, dünyada standart
kimyasalların dağıtımında faaliyet gösterme olup özel kimyasalların dağıtımı alanında fazla
bir faaliyeti yoktur. Barentz’in standart kimyasallar alanında, Ravago’nun ise özel
kimyasallar alanında Türkiye’de dağıtımı bulunmamaktadır. Özel kimyasalların dağıtımı
(dünyada) yatay anlamda tarafların tek örtüşen faaliyeti olduğundan, yatay anlamda 110
etkilenen pazar olarak tanımlanmıştır.
Diğer yandan Ravago’nun polimer bileşeni faaliyeti taraflarca farklı bir pazar olarak
nitelendirildiğinden, polimer bileşeni işi için üçüncü kişilerin Ravago’ya özel kimyasallar
tedarik ediyor olması ve Barentz’in de hem dünyada hem de Türkiye’de özel kimyasalların
dağıtımında faaliyet gösteriyor olmasından hareketle “polimer bileşeni” dikey anlamda
potansiyel etkilenen pazar olarak ele alınmıştır.
Bu çerçevede pazar tanımı olarak geniş anlamda “tüm kimyasalların dağıtımı” pazarını
almak mümkün olmakla birlikte ve tarafların faaliyetleri arasında özel kimyasalların
dağıtımı pazarında yatay bir ilişki doğması, polimer bileşeni bakımından ise dikey anlamda
etkilenen pazarın bulunmasına rağmen; tarafların Türkiye’deki faaliyetleri açısından her 120
ikisinin birden faaliyetin bulunmaması, pazarların dinamik yapısı, artan iş hacmi ve
rekabetçi yapıları gibi kriterler değerlendirildiğinde, alternatif tüm tanımlar açısından
rekabeti bozucu bir etkinin söz konusu olmayacağı değerlendirilmiş ve ilgili ürün pazarı
tanımlanmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Diğer yandan etkilenen pazarın tespiti, bildirim konusu işleme izin verilip verilmeyeceğine
ilişkin yapılacak değerlendirme bakımından önem arz etmektedir. Türkiye’de etkilenen
pazarlarda yeni kurulmuş olan Barentz-Ravago’nun henüz bir faaliyeti olmadığı, işlem
taraflarının faaliyetinin sınırlı olmasından hareketle bildirim konusu işlem neticesinde ilgili
pazarlarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin
söz konusu olmayacağı düşüncesi hasıl olmuştur. 130
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
140
Full & Egal Universal Law Academy