Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-6 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-18/157-52
Karar Tarihi : 1.3.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Kerem TOMUR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Hawker Beechcraft Corporation
Temsilcisi: Av. M.Togan TURAN
Sun Plaza Dereboyu Sk. No:24 K:14 34398
Maslak/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Hawker Beechcraft Inc.
c/o GS Capital Partners VI, L.P. 85 Broad Street, 10th
Floor New York, NY 10004, ABD
- Hawker Beechcraft Limited
99 City Road, London, EC1Y 1AX, ABD
- Raytheon Aircraft Holdings Inc.
870 Winter Street, Waltham, MA 02451-1449 ABD
- Raytheon Aircraft Services Limited
The Pinnacles, Elizabeth Way, Harlow, Essex, CM19 30
5BB, İNGİLTERE
E. DOSYA KONUSU: Raytheon Aircraft Company (RAC)’nin Hawker
Beechcraft Inc. ve Greenbulb Limited (yeni unvanı ile Hawker Beechcraft
Limited) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 12.2.2007 tarih, 1085 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 21.2.2007 40
tarih, 2006-4-6/Öİ-07-SY sayılı Devralma/Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu
23.2.2007 tarih, REK.0.08.00.00-120/58 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-18 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
07-18/157-52
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin 50
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı;
- Hisse Alım Anlaşması’nın 6.4. bölümünde yer alan rekabet yasağı, çalışanlara
teklif yasağı ve gizlilik ile ilgili düzenlemelerin yan sınırlama olarak
değerlendirilebileceği,
- bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar 60
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu şirketin faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “iş uçakları ile
yedek parçalarının üretimi, satışı ve servis hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya konusu bakımından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları”
olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 70
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde
Değerlendirme
Alıcı ana gruplar olan Goldman Sachs Group Inc. (Goldman Sachs) ve Onex
Corporation (Onex) tarafından kurulan ve ortaklaşa kontrol edilen Hawker
Beechheraft Inc. ve Hawker Beechheraft Limited’ın, Raytheon Company
bünyesindeki Raytheon Aircraft Holdings Inc.’den Raytheon Aircraft Acquisition
Company LLC.’yi ve yine Raytheon Company bünyesindeki Raytheon Aircraft
Services Limited’den RAC İngiltere varlıkları ve işletmesini (devredilen her iki
birim birlikte Raytheon Aircraft Company yani RAC olarak adlandırılmaktadır)
devralması için izin talep edilmektedir. 80
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre, “Herhangi bir teşebbüsün
ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü
veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi”, (c) bendine göre, “Amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık
olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint-venture)”,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve
devralma kabul edilmektedir.
07-18/157-52
3
İnceleme konusu işlemde, ana gruplar Goldman Sachs ve Onex, söz konusu 90
işlem ile ilgili olarak Hawker Beechheraft Inc. ve Hawker Beechheraft Limited’i
kurmuşlardır. Hawker Beechheraft Inc., ABD kanunlarına gore, % 50 Goldman
Sachs (GS Capital Partners VI. L.P. vasıtasıyla) ve % 50 Onex (Onex Partners II
L.P. vasıtasıyla) ortaklığında kurulmuş bir şirkettir. Hawker Beechheraft Limited
ise İngiltere kanunlarına gore kurulmuş olup hisselerinin tamamı Hawker
Beechheraft Inc.’a aittir.
Bildirimde, Goldman Sachs ve Onex’in planlanan işlemin kapanışından sonra
RAC üzerinde ortak kontrole sahip olacakları belirtilmektedir. 20.12.2006 tarihinde
anılan gruplar arasında akdedilen Geçici Yatırımcılar Sözleşmesi’ne göre, bu
gruplar, hisse senedi mülkiyetiyle orantılı bir şekilde şirket yönetim kurulunda 100
temsil edilecek ve yönetim kurulu onayını gerektiren belli tasarruflarda her bir
hissedarın en az bir üyesinin varlığı şart olacaktır. Dosya mevcudu bilgilere göre,
taraflar arasında imzalanacak hissedarlar anlaşması hükümlerine göre Hawker
Beechcraft Inc.’in yönetim kurulunun, ikisi Goldman Sachs tarafından, ikisi Onex
tarafından, ikisi Goldman Sachs ve Onex’in müşterek kararıyla ve sonuncusunun
ise Onex ile anlaşmaya varılarak Goldman Sachs tarafından atanılacak olan yedi
üyeden oluşacağı bildirilmektedir. Yönetim kurulu tarafından alınacak kararlar
basit çoğunlukla alınabilecek ve toplantı nisabı ancak bahsedilen çoğunluğun
mevcut olması halinde sağlanabilecektir. Ancak her halükarda tarafların tek
başına bu basit çoğunluğu oluşturması mümkün değildir. Dolayısıyla herhangi bir 110
karara varabilmek için iki tarafın anlaşması gerekmektedir. Ayrıca bildirimde,
Goldman Sachs ve Onex’e ayrı ayrı olmak üzere, iş ile ilgili herhangi bir stratejik
kararın kabul edilmesi ya da uygulanmasına ilişkin açık veto hakkı tanınmakta
olduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak taraf grupların, Hawker Beechcraft Inc.
üzerinde ortak kontrole sahip olacakları anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, bildirime
konu devir ile birlikte Raytheon’ın tek başına kontrolü altında bulunan RAC,
Hawker Beechcraft Inc. vasıtasıyla nihai olarak Goldman Sachs ve Onex’in ortak
kontrolüne geçecektir. Böylece, yeni oluşum bu grupların ortak kontrolü altında,
kendine ait personel, idare ve yönetim organına sahip bağımsız iktisadi bir varlık
olarak ortaya çıkan bir ortak girişim şeklinde faaliyetlerini sürdürecektir. Bu 120
nedenle, Türkiye’deki müşterilere satış yoluyla Türkiye piyasalarını etkileyebilecek
olan söz konusu işlem, devralma yoluyla ortak kontrolün sağlandığı bir işlem
niteliğinde olup, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamındadır.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği 130
getirilmiştir.
Bildirime konu işlem ile ilgili olarak, devre konu şirketin (RAC) ilgili ürün pazarı
olan iş uçağı pazarındaki 2005 yılı cirosu (…………) YTL, 2006 yılı tahmini cirosu
ise (………….) YTL olarak bildirilmiştir. Alıcıların yani Goldman Sachs ve Onex’in
07-18/157-52
4
ilgili pazarda herhangi bir faaliyetleri bulunmamaktadır. Bu çerçevede, pazar payı
rakamlarına bakmaya gerek kalmaksızın tarafların toplam ciroları yönüyle işlem
1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca izne tabidir.
Bununla birlikte, devralanlar Goldman Sachs ve Onex’in’in ilgili pazarda faaliyeti
bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı
değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında bir hakim durum 140
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından
Değerlendirme
Taraflar arasında imzalanan Hisse Alım Anlaşması’nın “Teklif Yasağı, Rekabet
Yasağı, Gizlilik” başlıklı 6.4. bölümünde, Kapanış tarihinden itibaren ve
sonrasındaki 1 yıllık dönem boyunca ne ana şirket (Raytheon Company) ne de
yavru şirketlerinden herhangi birinin, devir tarihinde Alıcı Kuruluşlar’da (devre
konu RAAC ve RASL ile bunların yavru şirketleri dahil) çalışan birini görevini 150
bırakmak veya kısaltmak konusunda ikna etmeyeceği veya teşvik etmeyeceği
düzenlenmektedir.
Yine, Kapanış tarihinden itibaren ve sonrasındaki 3 yıllık dönem boyunca ana
şirket (Raytheon), satıcılar (RAHI ve RASL) ve kontolleri altındaki bağlı
kuruluşlarından birinin, iş jetleriyle ilgili pazar sonrası bakım ve onarım parçaları
ve hizmetleri dahil genel havacılık uçakları, eğitim ve özel görev amaçlı uçaklar
veya parçalarını üretmeye veya satmaya yönelik herhangi bir rakip iş dalına
girmeyeceği veya yatırım yapmayacağı düzenlenmektedir. Ancak bu düzenleme
ana şirketi, bizzat veya herhangi bir bağlı kuruluşu vasıtasıyla; i) söz konusu
anlaşmanın yürürlük tarihi itibariyle ana şirket veya bağlı kuruluşları (devre konu 160
şirketler haricinde) tarafından yürütülen ve bu tür iş faaliyetlerinin doğal uzantıları
olarak gerçekleştirilen işleri yürütmekten, ii) bir rakip iş ile iştigal eden ve hisseleri
ulusal menkul kıymet borsasında veya tezgah üstünde halka açık bir şekilde
alınıp satılabilen bir şirketin oy kullanma hakkının veya özsermayesini oluşturan
menkul kıymetlerin % 5 ine kadarki kısmına sahip olmaktan, iii) bir rakip iş ile
iştigal eden ve bu rakip işten elde edilen bir önceki mali yıla ait brüt gelirlerinin
işletmenin en fazla % 40 ını oluşturduğu herhangi bir teşebbüsü veya aktiflerini
iktisab etmekten veya iv) bir rakip işle iştigal eden ve edecek olan herhangi bir
şahıs tarafından satın alınmaktan men etmeyecek veya kısıtlamayacaktır.
Ayrıca, söz konusu 6.4. bölüm uyarınca, ana şirket, satıcılar ve bağlı kuruluşları, 170
görevlileri, müdürleri, çalışanları ve temsilcilerinden her biri, işleme konu şirketler,
yavru şirketler, alıcı veya bağlı kuruluşlarıyla ilgli ve bunların tasarrufunda olan
veya bu sözleşmenin yürürlük tarihinden sonra elde edilen ve halka
açıklanmayacak nitelikteki gizli bilgileri ifşa etmeyecek, yayınlamayacak veya
kullandırmayacktır.
Birleşme ve devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu
07-18/157-52
5
yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar
açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan rekabet yasaklarının, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve 180
gerekli oldukları ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı oldukları kanaatine
varılmıştır. Ayrıca, orantılılık kriteri açısından bakıldığında, taraflara getirilen
rekabet yasaklarının yalnızca devre konu ürünleri kapsadığı ve know-how ve
müşteri portföyü transferi içeren anlaşmada öngörülen üç yıllık rekabet yasağı ve
1 yıl süreli çalışanlara teklif yasağının makul olduğu kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un
7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet 190
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığına,
2. “Hisse alım Anlaşması”nın 6.4. bölümünde yer alan rekabet yasağı, çalışanlara
teklif yasağı ve gizlilik ile ilgili düzenlemelerin yan sınırlama sayılarak, bildirime
konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy