Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-41 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-36/468-204
Karar Tarihi : 13.06.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR, Zeynep MADAN, Hakan EREK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :-İhbar
- Resen
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
- Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.
Hakkı Yeten Cad. Süleyman Seba Kompleksi, Selenium Plaza
10c K7, 34349 Fulya Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin yeniden satış
fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: İhbarda özetle,
- “Calgon” ve “Calgonit” gibi belli başlı temizlik markalarının satıcısı olan Reckitt Benckiser
Tem. Mal. San. Tic. A.Ş. (Reckitt Benckiser A.Ş.)’nin perakende seviyesinde yeniden satış
fiyatını belirlediği,
- Teşebbüsün Optimum Price Point-Optimum Fiyat Uygulaması (OPP) programı ile tespit
ettiği satış fiyatının uygulanıp uygulanmadığını denetlediği,
- Ulusal zincirlerin %90’ının belirlenen satış fiyatına uyduğu,
- Uymayan perakendecilere de teşebbüs tarafından mal tedarik edilmeyeceğinin bildirildiği,
- Böylelikle 2013 yılında söz konusu temizlik ürünlerinin raf fiyatlarının arttırıldığı
ifade edilerek Reckitt Benckiser A.Ş.’nin bu eylemlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında değerlendirilmesi ve gereğinin yapılması
talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 22.03.2013 tarih ve 1740 sayı
ile giren başvuru üzerine hazırlanan 22.03.2013 tarih ve 2013-1-41/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda 11.04.2013 tarih ve 13-21/294-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 03.06.2013 tarih ve 2013-1-41/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
13-36/468-204
2 / 7
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;
a. Başvuruya konu iddialar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği,
b. Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin bayileriyle imzaladığı tip bayilik
sözleşmesinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak
alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün 2002/2 sayılı
Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanmadığı; söz konusu hükme 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağı,
c. Bayilik sözleşmelerindeki söz konusu aykırılığın ivedilikle giderilerek sözleşmelerin
2002/2 sayılı Tebliğ hükümleriyle uyumlu hale getirilmesi ve durumun Rekabet
Kurumuna tevsik edilmesi, aksi takdirde anılan Kanun çerçevesinde Reckitt Benckiser
Tem. Mal. San. Tic. A.Ş. hakkında işlem başlatılabileceği yönünde adı geçen teşebbüse
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş gönderilmesinin
uygun olacağı
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İncelemeye Konu Teşebbüs: Reckitt Benckiser A.Ş.
(6) Dubai merkez olmak üzere 62 farklı ülkede faaliyet gösteren Reckitt Benckiser A.Ş., 1823
yılından itibaren temizlik başta olmak üzere sağlık, kişisel bakım, ev ürünleri, gıda ve ilaç
sektörlerinde hizmet sunan teşebbüs, Türkiye’deki faaliyetlerine 1987 yılında başlamıştır.
(7) Reckitt Benckiser A.Ş., Türkiye’de ev temizliği ve bakım ürünleri pazarında, Finish, Vanish,
Marc ve Cillit Bang markalarıyla, ev ürünleri pazarında Airwick ve Calgon markalarıyla ve
sağlık ve kişisel bakım ürünleri pazarında da Nurofen, Gaviscon, Strepsils, Dettol, Veet ve
Durex markalarıyla faaliyet göstermektedir.
(8) Teşebbüs tüm satışlarının (…..)'ini doğrudan ulusal zincir mağazalar aracılığıyla
gerçekleştirirken (…..)'ini distribütörleri aracılığı ile dolaylı olarak yapmaktadır. Teşebbüsün
satışlarından geri kalan (…..)’lik kısmı ise parfümeri ve eczanecilere yapılan satışlardan
oluşmaktadır. Parfümeri ve eczanelere temizlik ürünü satışları yapılmamaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(9) Mevcut inceleme kapsamında Reckitt Benckiser A.Ş., ev temizlik ve bakım ürünleri pazarı
bakımından Vanish markası ile “otomatik yıkama için çamaşır katkı maddeleri”, Finish
markası ile “otomatik yıkama için bulaşık deterjanları” ve Marc ve Cillit Bang markalarıyla ile
de “genel temizleme maddeleri” alt kategorisinde faaliyet göstermektedir.
(10) İnceleme kapsamında ele alınan ev temizliği ve bakım ürünleri pazarı, bu ürünlerin kullanım
özellikleri açısından “otomatik yıkama için çamaşır katkı maddeleri pazarı”, “otomatik yıkama
için bulaşık deterjanları pazarı” ve “genel temizleme maddeleri pazarı” şeklinde ayrıca
sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte pazardaki oyuncuların söz konusu ürün gruplarından
birçoğunda aynı anda faal olmaları dikkate alınarak arz ikamesinin kolaylığı temelinde ilgili
ürün pazarının tüm bu alt pazarları kapsayacak şekilde “ev temizliği ve bakım ürünleri
pazarı” şeklinde tanımlanabilmesi de mümkündür. Bu noktada belirtmek gerekir ki, yapılan
ihbarda rekabet ihlalinin gerçekleştiği net bir ürün grubuna işaret edilmemektedir.
(11) Bilindiği üzere, inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif
pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm
tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa, pazar tanımı
yapılmayabilmektedir. Mevcut dosya bağlamında ilgili pazarın yukarıda belirtilen
13-36/468-204
3 / 7
alternatiflerden herhangi biri temel alınarak belirlenmesi durumunda, dosyada ulaşılan
sonuçlar üzerinde etkili olmayacağından hareketle net bir ilgili ürün pazar tanımı
yapılmamıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(12) Ev temizliği ve bakım ürünlerinin, tüm Türkiye'de satışının yapıldığı ve ülke genelinde
rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı dikkate alınarak ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Yapılan Tespitler
I.3.1.1. Şikâyete Konu Optimum Fiyat Uygulaması (Optimum Price Point-OPP)
(13) Şikâyetin ana konusunu oluşturulan Optimum Price Point-Optimum Fiyat Uygulaması (OPP)
sistemi, indirim dönemlerinde teşebbüsün perakendecilere sağlayabileceği katkının üst
seviyesini gösteren bir maliyet analizi göstergesidir. Teşebbüs bu gösterge ile yüksek
pazarlık gücüne sahip perakendecilerin talepleri karşısında kendi finansal sınırlarını
görmektedir.
(14) İndirimler, perakendeciler -özellikle zincir mağazalar- için satışlarını arttırmak ve yüksek
rekabetin yaşandığı bir pazarda kendilerini rakiplerinden ayrıştırmak için kullanılan en
önemli ticari araçtır. Perakendeciler kendi aralarında yaşanan rekabetten ötürü
gerçekleştirdikleri indirim kampanyaları sonucunda üretici firmaların satış adetlerinin de
artacağını öngördükleri için söz konusu indirim kampanyalarının maliyetlerine üretici
firmaların da katılmasını beklemektedir. Hatta bazı perakendeciler, üretici teşebbüslerin
kendi düzenledikleri indirim faaliyetlerine katılmalarını ticari olarak şart koşabilmektedir.
Üretici firmalar, kendi bütçeleri doğrultusunda perakendecileri nasıl ve ne ölçüde
destekleyecekleri konusunda karar vermektedir. Bu noktada Reckitt Benkiser A.Ş. de OPP
adını verdikleri indirim dönemlerinde teşebbüsün perakendecilere sağlayabileceği katkının
üst seviyesini gösteren bir maliyet analizi çalışması içinde bulunmuşlardır. Teşebbüs bu
gösterge ile yüksek pazarlık gücüne sahip perakendecilerin talepleri karşısında kendi
finansal sınırlarını görmeyi amaçlamaktadır. Perakendeciler teşebbüsten karşı teklifleri
aldıktan sonra, sadece kendi takdir yetkileri ile nihai indirimli fiyatlarını belirleyerek
uygulayabilmekte ve indirim kapsamındaki ürünler vs. ile ilgili olarak ticari kararlarını
kendileri verebilmektedir.
I.3.1.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler ve Teşebbüslerle Yapılan Görüşmeler
(15) Reckitt Benckiser A.Ş.’de 12.05.2013 tarihinde yerinde incelemede görüşülen Reckitt
Benckiser A.Ş. Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü; doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki ana
dağıtım kanallarının bulunduğunu, doğrudan olan kanalda büyük zincir mağazaların
olduğunu ve bunlarla kendilerinin ilgilendiğini, dolaylı olarak nitelendirilen kanalda ise küçük
ölçekli perakendecilerin bulunduğunu ve bunlarla olan ilişkinin distribütörlerce
yürütüldüğünü belirtmiştir. Ayrıca, teşebbüsçe OPP isimli bir programın yürütüldüğünü
bununla birlikte başvuruda belirtildiği şekilde belirlenen fiyatlara uymayan perakendecilere
kendileri tarafından mal tedarik edilmeyeceği hususunda bir bildirimin asla yapılmadığını ve
kendilerinden bağımsız çalışan distribütörlerin tasarrufları hakkında bilgilerinin olmadığını
ifade etmiştir. Teşebbüs yetkilisi mal sattıkları tüm teşebbüslerin kar beklentilerinin farklı
olduğunu ve satışların aynı liste fiyatı üzerinden yapılması durumunda bile ortaya çıkacak
raf fiyatlarının birbirinden farklı olacağını belirtmiştir. Ayrıca yerinde incelemede yeniden
satış fiyatının belirlendiğine veya tavsiye edilen fiyatlardan sapmalara yaptırım
uygulandığına dair herhangi bir belgeye ulaşılamamıştır.
13-36/468-204
4 / 7
(16) Yerinde incelemede teşebbüsten, farklı perakendecilere yaptığı satışların fatura örnekleri,
bayiler ile imzaladıkları sözleşme örneği, 2013 yılı raf fiyatları ve teşebbüsün ürün kataloğu
ile bu ürünlerin fiyat bilgileri istenmiştir. İstenen belgeler 22.05.2013 tarihinde ve 3157 sayısı
ile Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal etmiştir. Farklı tarihlerde ve farklı ürün gruplarından
yapılan satışlara ilişkin gönderilen örnekler incelendiğinde tavsiye edilen liste fiyatından
farklı fiyatlarda satışlar yapıldığı tespit edilmiştir. Bayilik sözleşmesi incelendiğinde,
sözleşmede yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi hususuna ilişkin herhangi bir hükmün yer
almadığı görülmüştür.
(17) Önaraştırma döneminde Reckitt Benckiser A.Ş. yetkililerinin yanı sıra söz konusu
teşebbüsün beş distribütörü ile de görüşülmüştür. Değişim Tüketim ve Tarım Ürünleri
Dağıtım A.Ş. Genel Müdürü, fiyatları kendilerinin bağımsız olarak müşteri kırılımına göre
belirlediklerini, Reckitt Benckiser A.Ş.’nin sadece tavsiye fiyat gönderdiğini, bunun dışında
herhangi bir baskı yapmadığını ve OPP sistemi ile ilgili bir bilgisinin olmadığını ifade etmiştir.
Mert Merve Gıda Temizlik Itriyat Kimyasal Maddeler İnşaat Taahhüt Turizm Tütün Mamulleri
Dağıtımı İmalat Pazarlama İthalat İhracat San ve Tic. Ltd. Şti. Yönetim Kurulu Başkan
Yardımcısı da teşebbüsten sadece tavsiye niteliğinde fiyat listeleri aldıklarını ve OPP sistemi
ile ilgili bir bilgisinin bulunmadığını belirtmiştir. Ekşilioğlu Gıda ve Temizlik Ürünleri Dağıtım
Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi, belirli iskontolarının bulunduğunu, bu iskontoların
mevcut duruma göre ayarlanabildiğini, Reckitt Benckiser A.Ş.’den herhangi bir baskı
görmediklerini ve OPP sistemine dair bir malumatının olmadığını ifade etmiştir. Ege Duru
Pazarlama Lojistik Taşımacılık A.Ş. yetkilisi, fiyatlarını kendi maliyet kalemlerine göre
belirlediklerini ve OPP sistemini hiç bilmediğini söylemiştir. Helvacızade Gıda İlaç Kimya
San. ve Tic. A.Ş. yetkilisi ise; Reckitt Benckiser A.Ş.’den herhangi bir mal vermeme tehdidi
almadıklarını ancak ticari çıkarları gereği Reckitt Benckiser A.Ş.’nin belirledikleri iskonto
tutarlarına uyduklarını ve OPP’ye ilişkin bir şey bilmediğini ifade etmiştir.
I.3.2. Hukuki Değerlendirme
I.3.2.1. İncelemenin 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirilmesi
(18) Mevcut önaraştırmanın konusunu, Reckitt Benckiser A.Ş.’nin, ev temizliği ve bakım ürünleri
pazarında yeniden satış fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında bir ihlale neden olup olmadığının tespit edilmesi oluşturmaktadır.
(19) Bununla birlikte, özellikle markalar arası rekabetin yoğun olduğu pazarlarda, dikey ilişkiler
yoluyla marka içi rekabetin kısıtlanması sonucunu doğuracak uygulamaların, kimi
durumlarda etkinlik artışı sağlayarak markalar arası rekabeti artırabilmesi nedeniyle
muafiyet koruması içine alınarak yasaklama kapsamı dışında bırakılabildiği görülmektedir.
Bu tür dikey kısıtlamalara ilişkin çerçeve, 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri
ile Değişik, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2
sayılıTebliğ) ile çizilmektedir. Ancak bazı dikey kısıtlamalar “açık kısıtlamalar” olarak kabul
edilmekte ve bu kısıtlamalar, anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Tebliğde, inceleme konusu yeniden satış fiyatının tespiti uygulaması, bu tür kısıtlamalar
arasında sayılmaktadır.
(20) Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik olarak sözleşmede doğrudan bir hüküm bulunan
durumlarda konu açıktır. Bununla birlikte yeniden satış fiyatının tespiti sonucuna bazı dolaylı
yollarla da ulaşılabilir. Alıcının kar marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş
bir fiyat seviyesinden alıcının yapabileceği indirimin en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcının
belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalması için yapılan indirimlerin ya da kampanyaların
maliyetini sağlayıcının üstlenmesi, alıcının belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalmaması
halinde uyarılması, tehdit edilmesi, cezai yaptırımlara muhatap olması, sözleşmesinin
feshedilmesi, siparişlerinin geciktirilmesi ya da iptal edilmesi, yeniden satış fiyatının
13-36/468-204
5 / 7
belirlenmesine yönelik dolaylı yöntemlere verilebilecek örneklerdir. Yeniden satış fiyatının
tespitini amaçlayan bu doğrudan ya da dolaylı yöntemler, yeniden satış fiyatına uymayan
alıcının örneğin bir fiyat izleme mekanizması yardımıyla tespit edilebilmesini sağlayan
önlemlerle birleştirildiğinde çok daha etkili olmaktadırlar. Benzer şekilde doğrudan ya da
dolaylı yeniden satış fiyatının tespiti, sağlayıcının ürünün üzerine tavsiye edilen satış fiyatını
basması gibi alıcının satış fiyatını indirme güdüsünü azaltan yöntemlerle birleştirildiğinde
çok daha etkili olmaktadır.
(21) Önaraştırmaya konu iddialar yukarıda da ifade edildiği üzere Reckitt Benckiser A.Ş.’nin OPP
sistemi ile ulusal zincirler seviyesinde yeniden satış fiyatını belirlediği yönündedir. OPP
sistemi teşebbüs içinde kullanılan ve indirim dönemlerinde teşebbüsün perakendecilere
sağlayabileceği katkının üst seviyesini gösteren bir maliyet analizi göstergesidir. Teşebbüs
bu gösterge ile yüksek pazarlık gücüne sahip perakendecilerin talepleri karşısında kendi
finansal sınırlarını görmektedir. Perakendeciler teşebbüsten aldıkları finansal desteğin
üstünde, sadece kendi takdir yetkileri ile nihai indirimli fiyatlarını belirleyerek
uygulayabilmekte ve indirim kapsamındaki ürünler vs. ile ilgili olarak ticari kararlarını
kendileri verebilmektedir.
(22) Teşebbüsün ulusal zincirlerle imzaladığı örnek sözleşmeler incelendiğinde yeniden satış
fiyatının tespiti yönünde herhangi bir hükme rastlanmamıştır. Ayrıca teşebbüsün yeniden
satış fiyatına uyumunun tespitine yönelik bir takip mekanizmasının varlığına da
ulaşılamamıştır.
(23) Teşebbüsün pazardaki konumu ve pazar payı olası yeniden satış fiyatı belirlenmesi
uygulamasının pazardaki etkilerini değerlendirmek bakımından önemlidir. Dosya
içeriğinden, ev temizliği ve bakım ürünleri sektöründe; Unilever’in (…..) pazar payı ile lider
firma olarak öne çıktığı, Unilever’i Procter&Gamble’ın (…..) ve Henkel’in (…..) pazar payları
ile takip ettiği, sektörün üç büyüğünü takip eden Reckitt Benckiser A.Ş.’nin pazar payının ise
2011 yılında (…..), 2012 yılında (…..) ayrıca sektörde Hayat Kimya, 3M, Johnson Max,
Baser Kimya, Provel gibi rakiplerin de yer aldığı ve rekabetin yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
(24) Yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının rekabet karşıtı etkileri özellikle yoğunlaşmış
pazarlarda daha fazla olabilmektedir. Dosya kapsamında incelenen sektörün rekabetçi
yapısı, Reckitt Benckiser A.Ş.’nin mevcut pazar payı, ulusal zincirlerin sahip olduğu pazarlık
gücü ile birlikte değerlendirildiğinde, olası yeniden satış fiyatının belirlenmesi
uygulamasından elde edilmesi muhtemel etkinlik kazanımları, söz konusu edimin pazardaki
rekabet karşıtı etkilerinden fazla olabilecektir.
(25) Bayi kanalı da incelendiğinde yerinde incelemede teşebbüsün tavsiye niteliğinde olduğunu
belirttiği fiyatlara uymaları için bayilere bir zorlamada bulunduğuna veya uyulmaması
durumunda herhangi bir yaptırım uygulama yönünde aktif bir irade sergilediğine yönelik
herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Diğer yandan görüşülen bayilerin de bu yönde bir
beyanatı olmamıştır.
(26) Ulusal zincirlerin ve bayilerin uygulamada farklı fiyatlardan ürün satabilmesi, tavsiye edilen
fiyattan sapmalara yaptırım uygulandığına yönelik bir belgeye rastlanmaması, pazarda
markalar arası rekabetin yeterli düzeyde olması ve Reckitt Benckiser A.Ş.’nin önemli bir
pazar gücüne sahip olmaması gibi unsurlar dikkate alındığında, teşebbüsün 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi hükmünü ihlal etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
13-36/468-204
6 / 7
I.3.2.2. Yalın Dağıtım Ticaret Ltd. Şti. ile Reckitt Benckiser A.Ş. Arasında İmzalanan
Bayilik Sözleşmesi
(27) Reckitt Benckiser A.Ş.’den temin edilen Yalın Dağıtım Ticaret Ltd. Şti. (bayi) ile teşebbüs
arasında imzalanan 24.01.2013 tarihli tip bayilik sözleşmesinin incelenmesi sonucunda; ilgili
sözleşme ile bayiye, sözleşme konusu ürünlerin yeniden satış yetkisi verildiği ve ayrıca bu
ürünlerin pazarlaması, satışı ve dağıtımı konusunda bir rekabet etmeme yükümlülüğü
getirildiği anlaşılmıştır. Sözleşmenin süresinin ise yenilenme hükümleri ile beraber 5 yıl
olduğu görülmektedir. Bununla birlikte sözleşme süresince ve sözleşme sona erdikten
sonraki dönemde 3 yıl boyunca bayiye sözleşmenin 4.8. maddesi ile rekabet yasağı
getirildiği tespit edilmiştir.
(28) Bu süreye ilişkin hükmün 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ uyarınca
değerlendirilmesi gerekmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5/b maddesinde, dikey anlaşmanın
sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak, alıcıya getirilen, mal ya da hizmet
üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını yasaklayan doğrudan ya da
dolaylı herhangi bir yükümlülüğün aynı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyetinden
yararlanamayacağı; ancak yasaklamanın, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet
halindeki mal ve hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının faaliyette bulunduğu
tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know-how’ı
korumak için zorunlu olması koşullarıyla, alıcıya, anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir
yılı aşmamak kaydıyla rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebileceği düzenlenmiştir.
(29) Bu düzenlemeye göre Reckitt Benckiser A.Ş.’nin bayileriyle imzaladığı bayilik
sözleşmesinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden itibaren alıcıya getirilen üç yıllık
rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanmadığı değerlendirilmiştir. Söz konusu hükme 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınıp tanınamayacağı sorgulanmıştır. Bu
konuda görüşlerine başvurulan Reckitt Benckiser A.Ş.; sözleşmelerinde öngörülen
sözleşme sonrası rekabet etmeme yükümlülüğünün bedavacılık etkisini önlemek başta
olmak üzere ticari rasyonel gerekçelere dayandığını, bayilerine 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında know-how özelliğini taşıyan bir bilgi paketi sunduğunu ileri sürmüştür.
(…TİCARİ SIR…)
(30) Bu tespitler doğrultusunda ilgili sözleşmenin 4.8. numaralı maddesinde anlaşma
sonrasındaki 3 yıllık süre için bayi üzerine rekabet etmeme yükümlülüğü getiren hükümlerin
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamı dışında olduğu, ayrıca söz konusu
hükümlerin 4054 sayılı Kanun’un 5 (a) ve 5 (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için
rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması şartını sağlamadığı, bu nedenle bu
hükümlere bireysel muafiyet de tanınamayacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(31) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca bu
aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
2. Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin bayileriyle imzalamış olduğu tip bayilik
sözleşmesinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak
alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında grup muafiyetinden yararlanmadığına; 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
13-36/468-204
7 / 7
3. Bahse konu bayilik sözleşmelerinin ivedilikle 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu hale
getirilerek Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi gerektiği, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde haklarında işlem başlatılacağı yönünde Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’ye görüş bildirilmesi için
Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy