Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-148 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-57/1146-432
Karar Tarihi : 02.09.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Bayram Ali GEÇGİL, Ekrem SOLMAZ, Can TANERİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü
TRT Genel Müdürlüğü Turan Güneş Bulvarı 06109 20
Oran/Ankara
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
-Televizyon İzleme Araştırmaları Komitesi (TİAK)
Büyükdere Caddesi Çayırçimen Sokak Emlak Kredi Blokları
A-1 Blok Kat:9 Daire:36 Levent/İstanbul
-AGB Anadolu Piyasa Araştırma Hizmetleri A.Ş. (AGB Türkiye)
Koşuyolu Katip Salih Sokak, No: 116, 34718 Kadıköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu’nun 02.11.2009 tarih ve 09-50/1236-310 30
sayılı kararı uyarınca taraflardan talep edilen değişikliklerin tamamlanmış
olduğuna ilişkin bildirim.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.06.2009 tarih ve 4257 sayı ile
30.7.2009 tarih ve 5423 sayı ile intikal eden başvurular üzerine yapılan incelemeler
sonucunda hazırlanan 13.07.2009 tarih ve 2009-2-148/İİ-09-BAG sayılı İlk İnceleme
Raporu 26.08.2009 tarih ve 09-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek dosya
konusu iddialar hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 12.10.2009 tarih ve 2009-2-
148/ÖA-09-BAG sayılı Önaraştırma Raporu, 02.11.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-
110/418 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek 40
karara bağlanmıştır. Kurul 2.11.2009 tarihli toplantısında;
“1. AGB Türkiye tarafından tercih edilen usul ve araçların yeterliliği mahfuz olmak
koşuluyla izleme ölçümlerinde yapmış olduğu yanlış ölçüm ve usulsüzlükler yoluyla
TRT’nin faaliyetlerinin zorlaştırdığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamış
olması nedeniyle AGB Türkiye hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
10-57/1146-432
2
2. TİAK’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde zikredilen belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
etkisini doğurabilecek nitelikte bir teşebbüs birliği olduğuna,
3. Ancak bu aşamada Uluslararası Reklamcılık Derneği (IAA) ve TİAK’ı oluşturan 50
teşebbüs ve teşebbüs birlikleri hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
4. TİAK ve AGB Türkiye arasında uzun süreli anlaşma yapılmak suretiyle rekabetin
bozulduğuna dair yeterli bilgi ve belgenin olmaması dikkate alındığında, TİAK
hakkında bu iddiaya ilişkin olarak Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında
soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
5. a) Mevcut yapıya ilişkin olarak var olan tereddütleri giderici değişikliklerin yapılarak
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 90 gün içinde Kurum’a tevsik edilmesi; aksi
takdirde TİAK’ı oluşturan teşebbüs ve teşebbüs birlikleri hakkında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı, 60
b) Mevcut ihale sürecinin devam ettirilmesi durumunda IAA ve TİAK hakkında Kanun
kapsamında işlem başlatılacağı ve yeni ihale konusunun TİAK’ın yapısındaki
sakıncaların ortadan kalktığının Kurul tarafından tespit edilmesinden sonra ele
alınması gerektiği,
c) Televizyon İzleme Ölçümü hizmetlerinin temini için yapılacak ihalelerin rekabetçi
bir yapıda olması, sağlayıcı ile yapılacak anlaşmanın ise ölçüm piyasasını yeni
girişlere kapatmayacak şekilde makul bir süre için yapılması hususlarının, IAA ve
TİAK yönetimine bildirilmesine yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesi hususunda Başkanlığın
görevlendirilmesine” 70
karar vermiştir.
İlgili Kurul kararı 05.01.2010 tarihi itibariyle taraflara tebliğ edilmiş olup Karar’ın 5.
maddesinde yer verilen 90 günlük süre aynı tarihte başlamış, 05.04.2010 tarihinde
sona ermiştir. İlgili sürenin bitiminden önce, Televizyon Yayıncıları Derneği,
Reklamverenler Derneği ve Reklamcılar Derneği tarafından ortaklaşa imzalanmış
olarak gönderilen 26.03.2010 tarih ve 2627 sayılı dilekçede, Televizyon Yayıncıları
Derneği, Reklamverenler Derneği, Reklamcılar Derneği yetkililerinin bir araya
geldikleri, kurulacak yeni yapının ana unsurları üzerinde mutabakata varıldığı, ancak
söz konusu çalışmanın tamamlanarak Kurum’a sunulması için ilave süreye ihtiyaç
duyulduğu belirtilerek, çalışmanın sonuçlandırılarak Kuruma ibraz edilebilmesi için 60 80
günlük ek süre talep edilmiştir. Rekabet Kurulu’nun 31.03.2010 tarih ve 10-27/423-M
sayılı kararı ile taraflara tanınan 90 günlük sürenin, bitiminden itibaren 60 gün
uzatılmasına karar verilmiştir.
Söz konusu süre 06.04.2010 tarihinde başlamış olup 06.06.2010 tarihinde sona
ermiştir. İlgili sürenin bitiminden önce, Televizyon Yayıncıları Derneği,
Reklamverenler Derneği ve Reklamcılar Derneği tarafından ortaklaşa imzalanmış
olarak gönderilen 02.06.2010 tarih ve 4366 sayılı dilekçe ile ilgili taraf yetkililerinin bir
araya gelerek kurulacak yeni yapının unsurları üzerinde mutabakata vardıkları, ancak
çok sayıda yayıncı kuruluş, reklamveren şirket ve reklam ajansının katıldığı
çalışmanın tamamlanarak Kurum’a sunulması için ilave süreye ihtiyaç duyulduğu 90
belirtilerek, söz konusu Kurul Kararı doğrultusunda gelinen aşamayı gösterir çeşitli
belgeler Kurul’un dikkatine sunulmuştur. Rekabet Kurulu’nun 10.06.2010 tarih ve 10-
10-57/1146-432
3
42/755-M sayılı kararı ile taraflara tanınan sürenin bitiminden itibaren 60 gün
uzatılmasına karar verilmiştir.
Söz konusu süre 07.06.2010 tarihinde başlamış olup 07.08.2010 tarihinde sona
ermiştir. İlgili sürenin bitiminden hemen önce Televizyon Yayıncıları Derneği
tarafından gönderilen 06.08.2010 tarih ve 6277 sayılı yazı ile tarafların bir araya
gelerek, TİAK tarafından verilen hizmetin Reklamcılar Derneği, Reklamverenler
Derneği ve yayıncıların birlikte temsil edildikleri bir anonim şirket vasıtasıyla verilmesi
yolunda mutabakata varıldığı ve bu çerçevede anonim şirket ana sözleşmesi 100
hazırlandığı, üzerinde mutabakat sağlanan ana sözleşme metnine ekte yer verildiği,
şirket kuruluş işlemlerine başlandığı ancak işlemlerin henüz tamamlanmadığı, bu
esnada TİAK bünyesinde herhangi bir çalışma yapılmadığı ve yeni şirketin
kuruluşunun beklendiği ifade edilmiştir. Ayrıca kuruluş işlemleri tamamlanıp şirket
ticaret siciline tescil edildiğinde Kurum’un bilgilendirileceğini belirtilmiştir.
Son durumu Kurul’un bilgisine sunmak amacıyla hazırlanan 27.08.2010 tarih ve
2010-2-148/BN-10-BAG sayılı Bilgi Notu, 31.08.2010 tarih, REK.0.06.00.00-110/414
sayılı Başkanlık önergesi ile 10-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; TİAK’ın yapısına ilişkin olarak Kurul 110
kararında yer verilen ihlale yol açabilecek nitelikteki tereddütleri ve sakıncaları
giderici değişikliklerin, verilen süreler içinde yapılarak Kuruma tevsik edilmiş olması
nedeniyle TİAK’ı oluşturan teşebbüs ve teşebbüs birlikleri ile IAA hakkında 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
taraflarca kuruluşu üzerinde mutabakat sağlanan ve öngörülen yapı ve işleyişi
bakımından Kanun’a aykırılık barındırmadığı düşünülen TİAK A.Ş.’nin, Kurul
kararındaki hükümler doğrultusunda, Televizyon İzleme Ölçümü (Television
Auidence Measurement-TAM) hizmetinin teminine ilişkin olarak yeni ihaleyi
yapmasının önünde bir engel bulunmadığı ifade edilmiştir.
120
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Taraflarca son olarak gönderilen yazı ve ekinde yer alan belgelere göre; Reklamcılar
Derneği ve Reklamverenler Derneği ile birlikte 22 adet televizyon yayıncısı şirket bir
araya gelerek “TİAK TELEVİZYON İZLEME ARAŞTIRMALARI ANONİM ŞİRKETİ”
(TİAK A.Ş.)’nin kurulması konusunda mutabakata varmışlardır.
Şirketin amacı;
“5.1. İşbu ana sözleşme ile kurulan şirketin amacı, televizyon izleyicisinin, televizyon
izleme ölçümlerinin en adil ve doğru şekilde yapılmasını sağlamak için ilgili menfaat
gruplarının bu konudaki ekonomik menfaatlerini gözeterek ve onları mümkün
olduğunca bünyesinde bir araya getirerek; ölçümün teknik, mali ve hukuki alt yapısı 130
ile mekanizmasını oluşturmak ve ölçüm süreci ve sonuçlarını denetlemek; sektör için
geçerli ölçüt (single currency) olacak tek bir izlenme verisinin belirlenmesinin
sağlanması, ölçüm sonuçlarından yararlanma ihtiyacı içindeki reklam verenlerin ve
reklamcıların da, izlenme oranlarını artırma rekabeti içindeki televizyon yayın
kuruluşları ile birlikte temsilini sağlayacak bağımsız, tarafsız ve kurumsal bir
organizasyon/ortak birim kurmak, bu bağlamda ilgili taraflar arasında çıkabilecek
ihtilâfları çözmek ve ülkemizde televizyon izleme araştırmalarının yaygınlaşıp,
gelişimini sağlamak ve reklam verenlerin televizyon kanalları kullanımlarının
ölçümlenip raporlanmasını yapmak veya işlerini belirleyeceği koşullar çerçevesinde
üçüncü şahıslara yaptırmaktır.” 140
10-57/1146-432
4
olarak belirlenmiştir.
Şirket’in ortakları ve bu ortakların sahip olduğu hisse oranları şu şekildedir;
“Madde 6
6.1. Şirketin toplam sermayesi, tamamı nakit karşılığı olmak üzere (……) Türk
Lirasıdır. Sermayenin tamamı, kurucu ortaklar tarafından muvazaadan ari olmak
üzere taahhüt edilmiştir. Bu sermaye her biri (……) kuruş nominal değerde (……)
adet paya bölünmüştür. Tüm hisseler (……).
6.2. Her hissedar taahhüt ettiği sermaye miktarının tamamını (……) ödemiştir.
6.3. Şirket hisseleri; (A), (B), (C) ve (D) grubu olmak üzere dörde ayrılmıştır. (A)
grubu hisseler, Reklam verenler’e; (B) grubu hisseler Reklamcılar’a (C) grubu 150
hisseler Tam Ölçülen Yayıncılara, (D) grubu hisseler ise Kısmi Ölçülen Yayıncılar’a
aittir.
Her bir kurucu hissedarın ödediği sermaye miktarı ve hisse oranı aşağıdadır:
Tablo: TİAK A.Ş. Ortaklık ve Hisse Yapısı
HİSSEDAR YAYIN HİSSE HİSSE BEDELİ
ADI GRUBU ADEDİ
REKLAMVERENLER DERNEĞİ -------- A (……) (……)
REKLAMCILAR DERNEĞİ -------- B (……) (……)
TURKUVAZ RADYO TV HABER. VE YAY. A.Ş. ATV C (……) (……) 160
DTV HABER VE GÖRSEL YAYINCILIK A.Ş KANAL D C (……) (……)
IŞIL TELEVİZYON YAYIN.YAPIM. SAN.VE TİC.A.Ş. STAR TV C (……) (……)
AKS TELEVİZYON REKLAM VE FİLM SAN.VE TİC. A.Ş. SHOW TV C (……) (……)
HUZUR RADYO VE TV A.Ş. FOX TV C (……) (……)
HAYAT GÖRSEL YAYINCILIK A.Ş. KANAL 7 C (……) (……)
SAMANYOLU YAYINCILIK HİZMETLERİ A.Ş SAMANYOLU TV C (……) (……)
GÖKTUĞ ELEKTRONİK YAY.SAN.VE TİC. İŞL.A.Ş. FLASH TV C (……) (……)
TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU TRT 1 C (……) (……)
TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU TRT 2 C (……) (……)
YAŞAM TELEVİZYON YAYIN HİZM. A.Ş. KANALTÜRK D (……) (……) 170
NTV RADYO VE TELEVİZYON YAY.A.Ş. NTV D (……) (……)
CİNER MEDYA TV HİZMETLERİ A.Ş. HABERTÜRK D (……) (……)
C GÖRSEL YAYINLAR A.Ş. BLOOMBERG D (……) (……)
MNG TV YAYINCILIK A.Ş. TV 8 D (……) (……)
LAPİS TELEVİZYON VE RADYO YAYINCILIK A.Ş. CNN TÜRK D (……) (……)
DÜNYA MEDYA İLETİŞİM YAYINCILIK HİZM.A.Ş. YUMURCAK D (……) (……)
STR MEDYA AJANS A.Ş. KARAMEL TV D (……) (……)
CİNE5 FİLMCİLİK VE YAPIMCILIK A.Ş. CİNE5 D (……) (……)
BEYAZ İLETİŞİM A.Ş. ÜLKE TV D (……) (……)
KTV YAY. REKLAM SAN.TİC.A.Ş. KANAL A D (……) (……) 180
EKO TV TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. TNT D (……) (……)
TOPLAM (……) (……)
10-57/1146-432
5
Buna göre; (A) grubu hissedarların toplam sermaye oranı % (……); (B) grubu
hissedarların % (……); ve (C) grubu hissedarların toplamı % (……), (D) grubu
hissedarların toplamı da % (……) olacaktır.”
H.1. Şirket Ana Sözleşmesinin, İlgili Kurul Kararında Talep Edilen Değişiklikler
Doğrultusunda Değerlendirilmesi
Rekabet Kurulu TİAK’a ilişkin bir takım değişikliklerin yapılmasını talep ettiği söz
konusu Kararında; 190
“…
Bununla birlikte TİAK tarafından AGB’ye yaptırılan izlenme araştırmasının sektörde
ikamesi olmayan geçerli tek ölçüt olduğu, piyasaya olan doğrudan etkisi ve önceki
Kurul kararları dikkate alındığında; mevcut yapıya ilişkin olarak rekabet ihlali
doğurabilecek nitelikte olan ve yukarıda ayrıntılılarıyla ele alınan
- tam bağımsızlık,
- kurumsal yapı,
-yazılı ve objektif kurallara göre hareket etme
- hukuki belirlilik ve teknik yeterlilik
hususlarına ilişkin var olan tereddütleri giderici değişikliklerin, (kararın) değerlendirme 200
kısmında dikkat çekilen başlıklar çerçevesinde düzenlenerek 90 gün içinde Kurum’a
bildirilmesine dair Kurul görüşünün, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca TİAK yönetimine bildirilmesine”
karar vermiştir. Şirket ana sözleşmesinin söz konusu Kurul kararında talep edilen
değişiklikler ışığında değerlendirilmesine aşağıda başlıklar halinde yer verilmektedir;
Tam Bağımsızlık: Kurul kararında TİAK’a dair yapılan tespitlerin ilki TİAK’ın
bağımsız bir yapı değil Uluslararası Reklamcılık Derneği (IAA) çatısı altında faaliyet
gösteren bir çalışma komitesi olduğu ve bu durumun TİAK’ı, IAA’yı kontrol eden kişi,
teşebbüs veya teşebbüs birlikleri tarafından yönlendirilebilen bir çalışma grubu
durumuna getirdiğidir. Nitekim önaraştırma sırasında raportörlerce gerek IAA’nın 210
gerek TİAK’ın toplantı tutanaklarında yapılan incelemelerde TİAK‘da alınan kararların
tamamına yakınının IAA’nın doğrudan direktif veya yönlendirmesiyle alındığı tespit
edilmiştir.
İlgili Kurul kararı sonrasında IAA, 4.6.2010 tarihinde Kurum’a gönderdiği yazı ile TİAK
ve TAM hizmetinin teminine ilişkin bütün süreç ve faaliyetlerden çekildiğini bildirmiştir.
Ayrıca TİAK A.Ş. sözleşmesi incelendiğinde de yapının sektör katılımcıları olan
Reklamveren, Reklamcı ve TV yayıncılarından oluştuğu, herhangi başka bir dernek,
şirket ve kişinin kontrolü altında bulunmadığı veya çatısı altında faaliyet göstermediği
görülmektedir.
Kurumsal Yapı: Kurul kararında TİAK’a dair dile getirilen hususlardan bir diğeri ise 220
TİAK’ın kurumsal bir yapıya sahip olmaması, bütün sekretarya ve lokasyon ihtiyaçları
IAA tarafından karşılanan ve IAA bünyesinde faaliyet gösteren düşük fonksiyonlu bir
çalışma grubu olmasıdır. Kurulması üzerinde mutabakat sağlanan yeni yapının ise
TİAK A.Ş. ismiyle tüzel kişiliği haiz bir anonim şirket olması öngörülmüştür. Şirketin
organizasyon yapısı, idari organları, bu organların ne şekilde oluşturulacağı, görev
tanımları ve sorumlulukları sözleşmede ayrıntılarıyla belirtilmiştir.
10-57/1146-432
6
Buna göre şirketin idari organları Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve denetçilerden
oluşmaktadır.
A.Genel Kurul: 230
“9.3. Genel kurul, sınırlı sayıda olmamak üzere, yasal düzenlemelerin belirlediği yetki
ve görev alanı içerisinde karar alabilir. Tüm genel kurul kararlarında, (A) ve (B)
grubu pay sahiplerinin olumlu oylarının bulunması şartıyla, Şirket esas sermayesinin
% (……) temsil eden hissedarların olumlu oyu gerekmektedir.
9.4. Her bir hissedar grubunun genel kuruldaki toplam oy sayıları, bu grupların işbu
sözleşmenin 6.3. maddesinde belirtilen -Şirketin kuruluş anındaki- sermaye
oranlarına eş değer olacaktır. Bu oranın değiştirilmesi, oybirliği şartına bağlıdır.
Şirkete yeni hissedar girişi, hissedarların kendi hisse grupları içerisindeki sermaye
oranlarını değiştirse de, hisse gruplarının Şirkette sahip oldukları toplam oy
oranlarını (%(……)- % (……)- % (……)- % (……) oranını) değiştirmeyecektir.” 240
B. Yönetim Kurulu
“Madde 10
10.1. Şirketin yönetim ve temsili yönetim kurulunca yerine getirilir. Yönetim kurulu,
işbu Sözleşmede sayılan faaliyet konuları dahil olmak üzere Şirket amacının elde
edilmesi doğrultusunda yapılacak her türlü işlemi gerçekleştirmeye yetkilidir.
10.2. Yönetim kurulu, genel kurul tarafından atanacak 19 üyeden oluşur. Genel kurul,
(A) grubu payların sahiplerinin göstereceği adaylar arasından (……); (B) grubu
payların sahiplerinin göstereceği adaylar arasından (……); (C) grubu payların
sahiplerinin göstereceği adaylar arasından (……) ve (D) grubu payların sahiplerinin
göstereceği adaylar arasından (……) üye atayacaktır. 250
10.5. Tüm yönetim kurulu kararlarında karar nisabı (A) Grubu hissedarları temsil
eden en az (……) ve (B) Grubu hissedarları temsil eden en az (……) yönetim kurulu
üyesinin olumlu oyu bulunmak kaydıyla (……)’tir.”
C. Denetçiler
“Madde 14
14.1. Şirkette genel kurul tarafından iki yıllık süre için atanan toplam (……) denetçi
vardır. Bunların (……), (A) grubu; (……) (B) grubu; (……) de (C) grubu payların
sahiplerinin göstereceği aday(lar) arasından seçilir.
…
14.3. Denetçiler, kanunen kendilerine verilen yetki ve görevlerin yanı sıra, teknik 260
denetim komitesinden farklı olarak, bizatihi Şirketin iç işleyişini gözetler ve
denetlerler. Denetçiler, bu bağlamda özellikle Şirketin işbu sözleşmede gösterilen
amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen faaliyet konuları
doğrultusunda çalışıp çalışmadığını; Şirket defter, hesap ve kayıtlarının usulüne
uygun tutulup tutulmadığını denetler”
Yazılı ve Objektif Kurallara Göre Hareket Etme: TİAK yapısında Kurul tarafından
tespit edilen ve sakıncalı görülen hususların en önemlilerinden birisi de Türkiye
reklam piyasasının yarısına yakınını etkileyen TAM verilerinin ölçülmesi işini kontrol
eden bir yapının kuruluş, faaliyet ve işleyiş gibi konularda hiçbir yazılı kurala
dayanmaması ve kararların çoğunun IAA’nın yönlendirmesiyle teamüllere bağlı 270
olarak alınmasıdır.
10-57/1146-432
7
Bu doğrultuda, TİAK A.Ş. ana sözleşmesi ayrıntılı bir şekilde incelendiğinde,
sözleşmenin muhtelif maddelerinde şirketin kuruluş ve işleyişine ilişkin bütün
aşamaların ve şirketi oluşturan idari organların yapısı, görev ve sorumluluklarına
ilişkin bütün hususların (kuruluş, ortaklık, abonelik, genel kurul, yönetim kurulu,
denetçiler, teknik komite tahkim komitesi ve bunlara dair karar alma ve itiraz süreçleri
v.b) ayrıntılı kurallarla düzenlendiği görülmektedir. Ayrıca yeni yapının anonim şirket
olarak kurulması ve tüzel kişiliğe sahip olması Ticaret Hukuku açısından da idare ve
işleyiş açısından belirli kurallara uyma zorunluluğunu beraberinde getirecektir.
Bununla birlikte söz konusu kurallar incelendiğinde bunların Rekabet Hukuku 280
açısından herhangi bir sakınca barındırmadığı anlaşılmaktadır.
Hukuki Belirlilik ve Teknik Yeterlilik: Kurul kararında yer verilen bir diğer husus da
TİAK’ın, TAM hizmetinin temini noktasında gerekli teknik yeterliliğe sahip olmadığıdır.
Bu durum raportörlerce yapılan önaraştırma sırasında gerek –özellikle- TAM
ihalesine ilişkin elde edilen bilgi ve belgeler gerekse sektör temsilcilerinin ifadeleriyle
tespit edilmiştir. Bu noktada TİAK A.Ş. sözleşmesi incelendiğinde, teknik kapasite ve
yeterlilik konularında bir takım düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Sözleşmenin
11. maddesine göre TİAK A.Ş. bünyesinde teknik komite kurulmasına karar
verilmiştir.
“Madde 11 290
11.1. Yönetim kurulu, faaliyete geçer geçmez, en kısa sürede, (……) kişiden oluşan
bir “teknik komite” oluşturur. Teknik komite üyelerinin (……) (A), (……) (B), (……)
(C), (……) ise (D) grubu ortakları temsil eden yönetim kurulu üyeleri tarafından seçilir
ve atanır. Komite üyeleri ilk toplantılarında kendi içlerinden bir üyeyi Komite başkanı
seçerler.”
Maddenin diğer fıkralarında ise teknik komitenin görev, yetki ve işleyişine ilişkin
hususlar hükme bağlanmıştır. Bunlardan en önemli olanları teknik komite içerisinde
önceki TİAK yapısından farklı olarak tam zamanlı profesyonel elemanların
istihdamını öngören maddelerdir.
Buna göre; 300
“11.3. Teknik komite üyelerinin, en azından çoğunluğu, profesyonel bir hizmeti ifa
etmek üzere tam zamanlı olarak faaliyette bulunacaklardır.
11.4. Teknik komite, komitenin denetimi ve hiyerarşisi altında, istatistik, finans,
mühendislik, hukuk gibi alanlarda komite faaliyetlerinin yerine getirilmesi hizmetinde
görev yapacak yeterli sayıda uzman personeli belirleyecek ve bunların göreve
alınmalarını yönetim kurulunun onayına sunacaktır.”
Ayrıca sözleşmeye göre teknik komite haricinde yine TİAK A.Ş. bünyesinde Teknik
Denetim Komitesi kurulması öngörülmektedir.
Buna göre;
“Madde 12 310
12.1. Yönetim kurulu, faaliyete geçer geçmez, en kısa sürede, (……) kişiden oluşan
bir “teknik denetim komitesi” oluşturur. Teknik denetim komitesi üyelerinin (……)’i (A),
(……)’i (B), (……)’i (C), (……)’i ise (D) grubu ortakları temsil eden yönetim kurulu
üyeleri tarafından seçilir.
12.3. Teknik denetim komitesi üyelerinin TAM hizmetlerinin icrasında ve
denetlenmesinde uzmanlık sahibi olan kişiler olması şarttır.
10-57/1146-432
8
12.4. Teknik denetim komitesi, bizatihi TAM hizmetinin yerine getirilmesinin
izlenmesine ve planlanmasına yönelik faaliyette bulunacak olup, özellikle şu yetki ve
görevlere sahiptir:...”
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında tarafların, TİAK yapısına ilişkin olarak Kurul 320
kararında yer verilen ve ihlal oluşturabilecek nitelikte olan sakıncaları giderici
değişiklikleri yapmak ve bunları verilen süreler içerisinde Kurum’a tevsik etmek
suretiyle Kurul kararın gereklerini yerine getirdikleri ve bu nedenle taraflar hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
H.2. TAM İhalesine İlişkin Değerlendirme:
Kurul kararında değerlendirilen bir diğer husus da IAA tarafından açılmış olan TAM
hizmeti temini ihalesidir. Söz konusu ihaleye ilişkin olarak Kurul;
“Bu noktada üzerinde durulması gerekli olan bir diğer önemli konu ise TİAK’ın açmış
olduğu ve halen sürecin devam etmekte olduğu yeni ihalenin durumudur. TİAK’a
ilişkin değerlendirmede yer verildiği üzere TİAK’ın mevcut yapısı ve işleyişi rekabet 330
ihlali doğurabilecek nitelikte olup, sakıncalı hususların yeniden düzenlenerek 90 gün
içinde Kurum’a tevsik edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu durumda mevcut TİAK
yapısı tarafından başlatılan ve sürdürülmekte olan ihale sürecinin de, TİAK’ın mevcut
yapısının bir faaliyeti olması nedeniyle, değerlendirme kısmında rekabet ihlali
olabilecek sayılan hususlarla aynı statüde ele alınması gerekmektedir. Çünkü
mevcut yapısı itibariyle Kanun’a aykırı olduğu düşünülen TİAK’ın, söz konusu
yapısıyla başlıca kuruluş amacı olan TAM hizmetinin sağlanmasına ilişkin
olarak yapmış olduğu eylemlerinin de Kanun’a aykırı olabileceği kanaati
oluşmuştur.”
değerlendirmesini yapmış ve 340
“5b) Mevcut ihale sürecinin devam ettirilmesi durumunda IAA ve TİAK
hakkında Kanun kapsamında işlem başlatılacağı ve yeni ihale konusunun
TİAK’ın yapısındaki sakıncaların ortadan kalktığının Kurul tarafından tespit
edilmesinden sonra ele alınması gerektiği” ne karar vermiştir.
Kurul bu kararı ile yapısı itibarıyla Kanun’a aykırı olduğu kanaatine ulaştığı TİAK ve
bütün süreçleri belirleyen ve kontrol eden IAA tarafından gerçekleştirilen TAM
ihalesini, Kanun kapsamında ihlal doğurabilecek nitelikte olduğu gerekçesiyle
durdurmuş ve yeni ihale yapılması hususunun Kurul’un onayından geçecek olan yeni
yapıya bırakılmasına karar vermiştir.
Kurul kararından şu ana kadar geçen zaman içerisinde ihaleye ilişkin herhangi bir 350
uygulama gerçekleştirilmemesi ve IAA’nın Kurul’a yapmış olduğu bildirimle TAM
hizmetinin sağlanmasına ilişkin bütün faaliyet ve süreçlerden çekilmesi Kurul kararına
uygunluk arz etmektedir.
Gelinen noktada ise; TİAK’ı oluşturan teşebbüs ve teşebbüs birlikleri, Kurul kararında
belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden yapılanmaya giderek TİAK A.Ş. isimli bir
şirketin kurulması konusunda mutabakata varmış ve durumu Kurul’un bilgi ve iznine
sunmuşlardır.
Tüm bu bilgilerin ışığında, TİAK A.Ş. yapısında, önceki TİAK yapısında var olan ve
Kurul tarafından tespit edilen sakınca ve tereddütlerin gerekli düzenlemeler yapılmak
suretiyle giderildiği ve bu noktada taraflarca, Kurul kararının gereklerinin yerine 360
getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, sektör temsilcileri tarafından kuruluşu
üzerinde mutabakat sağlanan TİAK A.Ş.’nin, Kurul kararı doğrultusunda TAM
10-57/1146-432
9
hizmetinin teminine ilişkin olarak yeni ihale yapmasının önünde bir engel
bulunmadığı, bununla birlikte yine Kurul kararı doğrultusunda söz konusu ihale
neticesinde sağlayıcı ile yapılacak anlaşmanın ise ölçüm piyasasını yeni girişlere
kapatmayacak şekilde makul bir süre için yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. TİAK’ı oluşturan teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin ve IAA’nın, TİAK yapısına
ilişkin olarak Kurul kararında yer verilen ihlale yol açabilecek nitelikteki 370
tereddütleri ve sakıncaları giderici değişiklikleri, verilen süreler içinde yaparak
Kurumumuza tevsik etmeleri nedeniyle haklarında soruşturma açılmasına gerek
olmadığına,
2. Taraflarca kuruluşu üzerinde mutabakat sağlanan ve öngörülen yapı ve işleyişi
bakımından Kanun’a aykırılık barındırmadığı kanaatine varılan TİAK A.Ş.’nin,
Kurul kararındaki hükümler doğrultusunda, TAM hizmetinin teminine ilişkin olarak
yeni ihaleyi yapmasının önünde bir engel bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy