Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-3-006
Karar Sayısı : 20-48/653-285
Karar Tarihi : 05.11.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN, Cansu TOPAK KORKMAZ,
Dilara Nur CANSU ISLAM, Muhammed Ali BEKTEMUR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : -Roche Müstahzarları San. A.Ş.
Temsilcileri: Av. İlmutluhan SELÇUK, Av. Artun ATAK
Ebula Mardin Cad. No:57 Akatlar-Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 13.06.2019 tarih ve 19-21/307-M sayılı
kararı uyarınca hakkında soruşturma yürütülen Roche Müstahzarları San.
A.Ş.’nin üçüncü dosyaya giriş talebinin değerlendirilmesi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 13.06.2019 tarih ve 19-21/307-M
sayılı kararı ile Novartis Sağlık Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (NOVARTİS)
ve Roche Müstahzarları San. A.Ş.’nin (ROCHE) göz hastalıklarında kullanılan Altuzan
ve Lucentis ilaçlarından daha pahalı olan Lucentis'in kullanımını yaygınlaştırmak
amacıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’nun (4054 sayılı Kanun)
4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmıştır. Soruşturma safhası sonunda hazırlanan 15.06.2020
tarih ve 2019-3-6/SR-02 sayılı Soruşturma Raporu, ROCHE vekili tarafından
17.06.2020 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Kurum kayıtlarına 26.10.2020 tarih ve 11481
sayı ile intikal eden yazıda; ROCHE tarafından Novartis-Ek Yazılı Görüş (Belge 134)
ve Rekabet Kurulu Üyeleri-Ek Yazılı Görüş (Belge 136) için 4054 sayılı Kanun’un 44.
maddesi uyarınca erişim talep edilmiştir.
(3) Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 27.10.2020 tarih ve 2019-3-06/BN-09 sayılı Bilgi
Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; ROCHE tarafından Dosyaya Giriş
Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3 sayılı
Tebliğ) kapsamında yapılan başvuruya ilişkin olarak;
- NOVARTİS’e gönderilen ek görüşün ROCHE ile ilgili olarak düzenlenmiş evrak ya
da elde edilmiş delil vasfını haiz olmadığından ilgili belgeye yönelik dosyaya erişim
talebinin reddedilmesi gerektiği,
- Rekabet Kuruluna iletilen ek yazılı görüşün, NOVARTİS’e ve ROCHE’a gönderilen
ek görüşlerin Kurulun bilgisine sunulmasından ibaret olduğu; söz konusu belgenin
ROCHE’u ilgilendiren kısmının daha önce tarafa gönderilmiş olduğu ve
NOVARTİS’e gönderilen ek yazılı görüşün ise bir önceki madde kapsamında
değerlendirilerek ilgili belgeye yönelik dosyaya erişim talebinin reddedilmesi
gerektiği
kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
20-48/653-285
2/4
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) ROCHE tarafından yapılan dosyaya giriş başvurusunda erişim talep edilen bilgi ve
belgeler şunlardır:
- Novartis-Ek Yazılı Görüş (Belge 134) ve
- Rekabet Kurulu Üyeleri-Ek Yazılı Görüş (Belge 136).
(6) Başvuruda ayrıca, pandemi döneminin yarattığı riskler de gözetilerek söz konusu
belgelerin ticari sırlardan arındırılarak birer kopyasının tarafa elektronik olarak iletilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
(7) 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin ikinci fıkrasında “Haklarında soruşturmaya
başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum
bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş
olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerine verilmesini isteyebilir.” hükmü yer
almaktadır.
(8) Soruşturma süreci içerisinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına sırasıyla
08.07.2020 tarih ve 6986 sayı, 07.09.2020 tarih ve 9440 sayı ile intikal eden ve ROCHE
tarafından yapılan ilk ve ikinci dosyaya giriş başvuruları değerlendirilmiş ve
incelenecek belgelerin kapsamı Kurulun 17.07.2020 tarih ve 20-34/443-198 sayılı,
01.10.2020 tarih ve 20-44/607-268 sayılı kararları ile tespit edilmiştir. Söz konusu Kurul
kararları dikkate alınarak teşebbüsün tespit edilen belgeler için dosyaya erişimi
sağlanmıştır. ROCHE tarafından 01.10.2020 tarih ve 20-44/607-268 sayılı Kurul kararı
ertesinde dosyaya yeni bir belge girip girmediğiyle ilgili olarak raportörlerin bilgisine
başvurulmuştur. Raportörler tarafından bu tarihten sonra dosyaya giren belgelerin
listesi teşebbüse iletilmiştir.
(9) 2010/3 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde ise “Dosyaya giriş hakkı, soruşturma
kapsamında yeni deliller elde edilmediği müddetçe bir kez kullandırılır.” hükmü yer
almaktadır. Bu kapsamda dosyaya 01.10.2020 tarih ve 20-44/607-268 sayılı Kurul
kararı ertesinde yeni deliller girdiği göz önüne alındığında, ROCHE’un talebinin usule
uygun olduğu anlaşılmış olup esasa ilişkin değerlendirmeye geçilmiştir.
(10) 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde yer alan, “Taraflar dosyaya giriş hakkı
kapsamında, Kurum içi yazışmalar ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere
ilişkin ticari sır ve diğer gizli bilgileri içerenler hariç olmak üzere, Kurum bünyesinde
kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evraka ve elde edilmiş her türlü delile erişebilir.”
hükmüyle, tarafların kendileri hakkında düzenlenmiş evrak ve delillere ulaşabileceği,
ancak Kurum içi yazışmaların ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin
ticari sır ve sair gizli bilgi içeren evrakın bu kapsamda bulunmadığı ifade edilmiştir.
Dolayısıyla hangi belgelerin Kurum içi yazışma olduğu veya teşebbüs, teşebbüs birliği
ve kişilere ait ticari sır niteliği taşıdığı hususu önem arz etmektedir.
(11) 2010/3 sayılı Tebliğ’in “Kurum İçi Yazışmalar” başlıklı 7. maddesinde;
“(1) Kurum içi yazışmalar, Kurulun aldığı nihai kararlar bakımından hazırlayıcı
işlem niteliğinde olan birimler arası yazışmalardır.
(2) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrası çerçevesinde elde edilen bilgi ve belgeler ile Kurumun diğer kamu
kurumları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya özel sektör gerçek
20-48/653-285
3/4
ve tüzel kişileri gibi bilgisine başvurulanlarla yaptığı yazışmalar da iç yazışma
olarak kabul edilir.”
açıklamalarına yer verilmiştir. Buna göre, Kurulun alacağı nihai karara kadar
gerçekleştireceği hazırlayıcı işlem niteliğindeki yazışmalar, Kartellerin Ortaya
Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Pişmanlık
Yönetmeliği) kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ile Kurumun bilgisine başvurduğu
kamu veya özel sektör üçüncü kişileriyle ile yaptığı yazışmalar iç yazışma olarak kabul
edilmektedir.
(12) 2010/3 sayılı Tebliğ’in “Ticari Sırların Belirlenmesi ve Gizli Tutulması” başlıklı 12.
maddesinde ticari sır kavramı;
“teşebbüslerin faaliyet alanları ile ilgili olan ve gizli tutma iradesine sahip
oldukları, yalnızca belirli ve kısıtlı bir kesim tarafından bilinen ve elde edilebilen,
başta rakipleri olmak üzere üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde ilgili
teşebbüsün ciddi zarar görme ihtimali bulunan her türlü bilgi ve belge”
şeklinde tanımlanmaktadır.
(13) Ayrıca, 2010/3 sayılı Tebliğ ile tarafların dosyaya erişim haklarının ne şekilde
kullandırılacağına dair bir düzenleme de getirilmiştir. İlgili Tebliğ’in “Dosyaya Giriş
Hakkının Kullandırılması” başlıklı 10. maddesi aşağıdaki şekildedir:
“(1) Dosyaya giriş hakkı, ilgilinin talebi de dikkate alınarak; dosya mevcudunda
bulunan ve erişime açılan evrakın fotokopi yolu ile çoğaltılmış nüshalarının veya
elektronik kopyalarının verilmesi ya da gönderilmesi suretiyle kullandırılabilir.
(2) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrası çerçevesinde elde edilen bilgiler ile aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği
bulunan diğer kurum içi yazışmalar, Kurum merkezinde incelenebilir.”
(14) Söz konusu madde metni değerlendirildiğinde, her ne kadar 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6.
maddesinde tarafların kurum içi yazışmalara erişemeyeceği ifade edilmişse de, anılan
Tebliğ’in 7. maddesi kapsamında tanımlanan kurum içi yazışmalara erişimin tamamen
engellenmediği, ancak aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan diğer kurum içi
yazışmaların Pişmanlık Yönetmeliği kapsamında yapılan başvurularda sunulan
belgeler ile benzer şekilde Kurum merkezinde incelenebileceğinin düzenlendiği
anlaşılmaktadır.
(15) Yukarıda da yer verildiği üzere 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde tarafların,
dosyaya giriş hakkı kapsamında, Kurum içi yazışmalar ve başka teşebbüs, teşebbüs
birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve diğer gizli bilgileri içerenler hariç olmak üzere, Kurum
bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evraka ve elde edilmiş olan her türlü
delile erişebileceği yer almaktadır.
(16) ROCHE tarafından, ilk olarak NOVARTİS’e gönderilen ek yazılı görüşe (Belge-134)
erişim talep edilmektedir. Söz konusu belge, ROCHE ile ilgili olarak düzenlenmiş evrak
ya da elde edilmiş delil vasfını haiz olmadığından 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde
dosyaya giriş hakkı kapsamına girdiği belirtilen belgeler arasında yer almamaktadır.
Bu nedenle ilgili belgeye erişim talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
(17) ROCHE tarafından ayrıca Kurula sunulan ek yazılı görüşe (Belge-136) erişim talep
edilmektedir. Söz konusu belge, ROCHE ve NOVARTİS’e gönderilen ek görüşlerin
Kurulun bilgisine sunulmasından ibarettir. ROCHE’un yazılı savunmasına yönelik
20-48/653-285
4/4
olarak düzenlenen ek görüş (Belge-135), daha önce söz konusu teşebbüsün bilgisine
sunulmuştur. Diğer yandan Kurula sunulan NOVARTİS’e gönderilen ek yazılı görüşe
erişim talebi ise yukarıda incelenmiş ve söz konusu belgenin ROCHE ile ilgili olarak
düzenlenmiş evrak ya da elde edilmiş delil vasfını haiz olmadığından ilgili belgeye
erişim talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
H. SONUÇ
(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Rekabet Kurulunun
13.06.2019 tarih ve 19-21/307-M sayılı kararı uyarınca hakkında soruşturma yürütülen
Roche Müstahzarları San. A.Ş. tarafından 26.10.2020 tarih ve 11481 sayılı yazı ile
yapılan dosyaya giriş başvurusuna ilişkin olarak;
1. Novartis Sağlık Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ye gönderilen ek görüşe
erişim talebinin, Roche Müstahzarları San. A.Ş. ile ilgili olarak düzenlenmiş evrak
ya da elde edilmiş delil niteliğinde olmaması nedeniyle, reddine,
2. Rekabet Kuruluna sunulan ek yazılı görüşe erişim talebinin, Novartis Sağlık Gıda
ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ye ve Roche Müstahzarları San. A.Ş.’ye
gönderilen ek görüşlerin Kurulun bilgisine sunulmasından ibaret olan bu belgenin
Roche Müstahzarları San. A.Ş.’yi ilgilendiren kısmının daha önce tarafa
gönderilmiş olması ve Novartis Sağlık Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ye
gönderilen ek yazılı görüşün ise Roche Müstahzarları San. A.Ş. ile ilgili olarak
düzenlenmiş evrak ya da elde edilmiş delil niteliğinde olmaması nedeniyle,
reddine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy