1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/A.D.-00/2
Karar Sayısı : 00-17/169-89
Toplantı Tarihi : 09.05.2000
Toplantıya Katılan
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
Toplantıya Katılmayan Üye: Nejdet KARACEHENNEM (izinli)
Taraflar
- Şikayet Eden: - Prestij Müzik Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri
Av. İlhan GÜNDÜZ ve Av. H. Ufuk SITKI
Etiler, Nispetiye Cad., Yıldızçiçeği Sk., No:9, Beşiktaş/İSTANBUL
- Şikayet Edilen: - Star Televizyon Hizmetleri A.Ş.
Basınekspres Yolu, Star Sk., No:2, Güneşli/İSTANBUL
- Teleon Reklamcılık Filmcilik San. Tic. A.Ş.
Basınekspres Yolu, Star Sk., No:2, Güneşli/İSTANBUL
Dosya Konusu: Star Televizyon Hizmetleri A.Ş. ve Teleon Reklamcılık Filmcilik
San. Tic. A.Ş.’nin Star TV ve Kral TV’de yayınladıkları bazı programlara yönelik
olarak Prestij Müzik Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin şikayeti.
Raportörlerin Görüşü: Başvuru konusuna ilişkin bir önaraştırma yapılmasına veya
soruşturma açılmasına gerek olmadığı.
Dosya Evreleri: Dosya konusu iddia ile Kurum kayıtlarına 11.11.1999 tarih, 3677
sayı ile giren Prestij Müzik Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri Av. İlhan GÜNDÜZ
ve Av. H. Ufuk SITKI imzalı başvuru üzerine, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik’in 55/1’inci maddesi uyarınca, Raportörler Ali DEMİRÖZ, Hakan Suat
ÖLMEZ ve İbrahim AYDEMİR tarafından düzenlenen 05.03.2000 tarih, D2/1/A.D.-
00/2 sayılı İlk İnceleme Raporu, 04.05.2000 tarih, REK.0.06.00.00/20 sayılı
Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınmıştır.
Şikayet dilekçesinde özetle:
1- Şikayet edilen şirketlerden Star Televizyon Hizmetleri A.Ş. kuruluşu olan
Star TV ile Teleon Reklamcılık Filmcilik San. Tic. A.Ş. kuruluşu olan Kral TV'de
28.10.1999 tarihinden bu yana Prestij Müzik aleyhine planlı ve sistemli şekilde iftira
ve karalama kampanyası yapıldığı,
2- Prestij Müzik şirketinin iflas ettiğine yönelik yapılan haberler dolayısı ile
şirketin imajının olumsuz etkilendiği, İstanbul ve Anadolu'da faaliyette bulunan kaset
satış depolarına isimsiz ve numarasız olarak gönderilen faks mesajlarında "alınan bir
2 REKABET KURUMU
kararla Prestij firmasına ait tüm video klipleri, cd ve kasetlerin artık Star TV, Kral TV
ve radyolarda yayımlanmayacağı, uğrayacakları zararı görmeleri ve gerekli önlemleri
almaları gerektiği" ifadeleriyle satış depolarına şirket yapımı kaset ve cd'leri
satmama hususunda açıkça gözdağı verildiği,
3- Şikayet edilen şirketlerin ulusal yayın yapan televizyon kuruluşları olmaları,
ülke geneline hitap etmeleri ve bu nitelikleriyle kamuoyu oluşturmadaki ağırlıkları
göz önünde bulundurulduğunda, bu piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal,
teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanılarak başka mal veya hizmet piyasasında
olmasına rağmen bu piyasadaki rekabet koşullarını Prestij Müzik aleyhine bozmaya
başlayan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun'un 6-d maddesine açık bir aykırılık
oluşturduğu,
ifade edilerek, Kanun'un 9'uncu maddesi uyarınca ihlalden önceki durumun
korunması, şikayet edilen şirketlerin yeni ihlallerden kaçınmaları hususunda karar
oluşturulması ve yine Kanun'un 16'ncı maddesi uyarınca ilgililerin cezalandırılması
talep edilmiştir.
Değerlendirme
1- Taraflar: Şikayette bulunan Prestij Müzik Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti. müzik
yayıncılığı piyasasında faaliyet gösteren bir şirkettir. Bünyesinde yer alan sanatçı
topluluğu ile Türkiye'de müzik kaseti yapımcılığında önemli bir konumda
bulunmaktadır. Dosya konusu olaylardan sonra , bölgesel yayın yapan bir televizyon
kanalı işleten şirkete ortak olarak (CTV1 ), bu kanalı MMC adında bir müzik kanalına
dönüştürdükleri kamuoyuna yansımıştır.
Şikayet edilen Star Televizyon Hizmetleri A.Ş. ve Teleon Reklamcılık Filmcilik
San. Tic. A.Ş. Uzan ailesinin kontrolünde bulunan Medya grubunun parçasıdırlar.
Bilindiği gibi ülkemizdeki medya kuruluşlarında gazete, dergi, radyo ve televizyon
yayıncılığı faaliyetlerini bir çatı altında toplamak eğilimi vardır. Star gazetesi, Star
TV, Kral TV, Teleon TV ve Süper FM (radyo ) bu grubun yayınlarıdır. Şikayetin
konusunu ise Star TV ve Kral TV yayınları oluşturmaktadır.
2. İlgili Pazar:Şikayet eden ve edilen teşebbüsler farklı pazarlarda faaliyet
göstermektedirler. Star TV ve Kral TV televizyon yayıncılığı alanında faaliyette olup
Star TV haber, spor, magazin, çocuk, kadın, dizi, film, eğlence ve haber proğramları
gibi çok farklı alanlarda yayın yapan bir televizyon kanalıdır. Kral TV ise tematik
yayın yapan bir televizyon kanalıdır. Kral TV Türkçe video kliplerin yayınlandığı,
yorum ve haberlerin yer aldığı bir müzik kanalıdır. Dolayısıyla, adıgeçen iki
televizyon kanalı farklı kitlelere hitap etmeyi amaçlamışlardır. Prestij Müzik ise
yukarıda değinildiği gibi kaset, cd ve video klip yapımı faaliyetlerinde bulunan bir
teşebbüstür.
Her ne kadar iki taraf arasında faaliyette oldukları pazarlar bakımından
benzerlik yoksa da bu iki pazar birbiriyle etkileşim içindedir. Müzik yapımcıları, bir
sanatçının kasetinin piyasaya sunulmasıyla birlikte promosyon dönemine
girmektedirler. Bu dönemde, televizyon ve radyolarda bu parçaların yayınlanması ve
1 Bu kanal MMC'ye dönüşmeden önce Ankara ili çevresinde bölgesel ve kablolu yayın yapmakta
olup şu anda MMC aynı temelde yayınını sürdürmektedir.
3 REKABET KURUMU
tanıtılması, kasetin başarısı için önemli bir etkendir. Kral TV, bir müzik kanalı olarak
sürekli bu tür kliplerin yayınlandığı bir kanal olması nedeniyle, müzik yapımcılarının
reklam verdiği tanıtım araçlarının başında gelmektedir. Yapılan incelemede, müzik
yapımcılarının özellikle bir kasetin piyasaya yeni çıktığı dönemde bu kasette yer alan
çıkış parçalarına çekilen video klipleri ücret karşılığı yayınlattıkları öğrenilmiştir. Bu,
promosyon sisteminin bir parçası olarak, bir anlamda piyasaya çıkan ürünün
reklamının yapılması ve daha geniş kitlelere ulaşmasının bir aracıdır. Ayrıca kaset
çıkaran sanatçılar, diğer televizyon kanallarının magazin, müzik eğlence, "talk
show", sabah programlarına, hatta haber programlarına çıkarak ve radyolarda
yayınlara katılarak kasetlerinin tanıtımını yapmaktadırlar.
Bu noktada başvurunun değerlendirilmesinde "televizyon reklam yeri" ve
"müzik yayıncılığı" olmak üzere iki pazar ele alınabilir. Star TV ve Kral TV'nin farklı
türde yayın yapmaları nedeniyle reklam yeri pazarı da farklılaşacaktır.
3- Tespitler: Şikayet başvurusunda bahsedilen konuların rekabet ihlali oluşturup
oluşturmadığının tespiti için, öncelikle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun hükümlerince yasaklanan faaliyetlerden olup olmadığının belirlenmesi
gerekmektedir.
Şikayet dilekçesinde bahsedilen ilk konu, Star TV ve Kral TV'de Prestij Müzik
aleyhine sistemli ve planlı bir iftira ve karalama kampanyası yapıldığı iddiasıdır. Bu
konuya ilişkin olarak dilekçe ekinde çeşitli tarihlerde Kral TV ve Star TV'de
yayınlanan programların bant çözümleri de gönderilmiştir. Star TV ve Kral TV'de
yayınlanan bu kasetlerde Prestij Müzik ile özellikle şirket ortağı olan M… K…
aleyhine ve Prestij Müzik'in iflasın eşiğinde olduğuna dair haber ve konuşmalar yer
almaktadır.
Şikayet dilekçesinde yer alan başka bir konu ise İstanbul ve Anadolu'da
bulunan kaset satış depolarına çeşitli tarihlerde gönderilen numarasız ve isimsiz
faks mesajlarıyla ilgilidir. Bu mesajlarda Prestij firmasına ait video klip, cd ve
kasetlerin artık Star TV, Kral TV ve radyolarda yayınlanmayacağı belirtilerek,
uğranabilecek zararlara karşı gerekli önlemleri almaları istenmektedir. Şikayet
dilekçesinde bu depolara kasetleri ve cd'leri satmama hususunda gözdağı verildiği
iddia edilmektedir.
Sonuç olarak dilekçede, yukarıda bahsedilen fiillerin bu televizyon
kuruluşlarının ulusal yayın yapan televizyon kuruluşları olmaları ve kamuoyu
oluşturmadaki ağırlıkları dikkate alındığında, ilgili piyasadaki hakim konumlarının
getirdiği finansal ve teknolojik avantajlardan yararlanarak başka bir piyasadaki
rekabet koşullarını Prestij Müzik aleyhine bozmaya başladıkları ve bu nedenle 4054
sayılı Kanun'un 6-d maddesine açık bir aykırılık oluşturulduğu iddia edilerek ilgililerin
cezalandırılmaları talep edilmiştir.
Bilindiği gibi 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi, mal ve hizmet
piyasalarında rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve
uygulamaları, 6'ncı maddesi ise piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu
hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını yasaklamaktadır.
4 REKABET KURUMU
Şikayet konusu fiillerin aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan
teşebbüslerin davranışlarından kaynaklanıyor olması nedeniyle Kanun'un 4'üncü
maddesinin ihlali gibi bir durumun ortaya çıkmayacağı açıktır.
Kanun'un 6'ncı maddesinin ihlal ediliyor olması için birinci şart ise, bu fiili
gerçekleştiren teşebbüsün ilgili ürün pazarında hakim durumda bulunmasıdır.
Şikayet edilen teşebbüslerden Star TV ve Kral TV farklı pazarlarda faaliyette
bulunmaktadırlar. Genel nitelikli yayın yapan ulusal televizyon kanallarının çok
sayıda olduğu, Star TV'nin hakim durumda olmadığı bilinmektedir.
Kral TV'nin ise ülke genelinde yayın yapan tek müzik kanalı olmasına rağmen
hakim durumda olup olmadığının tespit edilmesinden önce, şikayete konu eylemlerin
4054 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığının incelenmesi ve eğer Kanun'da
yasaklanan fiiller mevcut ise ancak bu durumda hakim durum analizinin yapılmasının
uygun olacağı düşünülmektedir. 6'ncı maddenin ihlal ediliyor olması için, yapılan
davranışın bu maddede anılan ihlal şekillerinden birine uyması gereklidir. Şikayet
dilekçesinde iddia edilen iftira, karalama, tehdit ya da bir şirketin ticari itibarını
zedeleyecek haberler gibi fiillerin Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamına
giren ve yasaklalanan eylemlerden olmadığı, dolayısıyla 6'ncı madde anlamında bir
"hakim durum" hali söz konusu olsa bile bu tür fiillerin "hakim durumun kötüye
kullanılması" olarak yorumlanamayacağı düşünülmektedir. Anılan fiiller, Türk Ticaret
Kanunu kapsamında "haksız rekabet" oluşturabilecek durumlardır. Bu nedenle,
şikayet konusu fiillerin Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamına girmediği
kanaatine ulaşılmıştır.
Bu noktada ayrıca şu hususun da belirtilmesi gerekir ki Kral TV'de Prestij
Müzik kliplerinin yayınlanmaması, Kral TV'nin hakim durumda olması halinde 6'ncı
maddenin ihlalini oluşturabilecektir. Ancak şikayet dilekçesinde, Kral TV'de kliplerin
yayınlanmaması nedeniyle zarara uğradıklarından ya da talep etmelerine rağmen
kliplerin yayınlanmadığından bahsedilmemektedir. Ayrıca Prestij Müzik avukatı ile
Raportörlerce yapılan görüşmede, Prestij Müzik'in kliplerinin şikayet edilen
kanallarda yayınlanması için herhangi bir talepte bulunmadıkları, ellerinde Prestij
Müzik'in kliplerinin artık yayınlanmayacağına ilişkin Kral TV.'den herhangi bir
ihtarname olmadığı, hatta tam tersi Prestij Müzik olarak Kral TV'ye bundan böyle
Prestij Müzik kliplerini yayınlamamaları yönünde bir ihtarda bulundukları da
öğrenilmiştir. Dolayısıyla Kral TV'nin hakim durumda olduğunun tespiti halinde dahi,
ihlal sayılabilecek bir durum bulunmamaktadır.
Sonuç: İlk İnceleme Raporu'nda yer verilen bilgi ve belgeler ile yukarıda özetlenen
değerlendirmeler çerçevesinde, Star Televizyon Hizmetleri A.Ş. ve Teleon
Reklamcılık Filmcilik San. Tic. A.Ş. aleyhine Prestij Müzik Yapım San. ve Tic. Ltd.
Şti. vekilleri tarafından yapılan şikayete ilişkin olarak, şikayet edilen hususların 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında olmaması nedeniyle,
önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy