1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/E.K. –00/2 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 00-24/245-132
Karar Tarihi : 27.06.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. M.Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖRLER: Ekrem KALKAN, Ebru ÖZTÜRK
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Multikanal Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş.
Vekili: Av. Zehra ESEN, Yarsuvat Hukuk Bürosu, Polat Plaza Harman Cad., No:
4, B Blok, Kat 6, 80640 Levent- İstanbul.
D- TARAFLAR: - Multikanal Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş.
Halaskargazi Cad. No:180 Şişli / İstanbul
- Yetkili Satıcılar
E- DOSYA KONUSU: Multikanal Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş.’nin yetkili
satıcılarıyla yapmış olduğu “yetkili satıcılık sözleşmesi”nin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı olmadığına dair menfi tespit
belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.10.1998 tarih, 3303 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8 inci
maddeleri uyarınca düzenlenen 29.5.2000 tarih, D2/1/E.K.-00/2 sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 21.06.2000 tarih, REK.0.06.00.00/27 sayılı
Başkanlık önergesi ile 00-24 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Multikanal Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş.’nin
yetkili satıcılarıyla yapmış olduğu yetkili satıcılık sözleşmesinin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesinde belirtilen piyasaların
paylaşılması hususu açısından aykırılık içermesi nedeniyle menfi tespit belgesi
alamayacağı, ilgili sözleşmenin 1997/3 Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Şifreli televizyon yayınlarına abonelik hizmeti piyasası olarak tespit
edilmiştir.
Coğrafi Pazar: Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
2.1. Anlaşmanın Tarafları
Dosya konusu olan “yetkili satıcılık sözleşmesi”nin tarafları, Multikanal
Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş. (Multikanal) ile bu şirket tarafından yetkilendirilen
“yetkili satıcılar”dır. Her yetkili satıcıyla aynı matbu anlaşma metni imzalanmıştır.
Multikanal, kendisiyle aynı gruba bağlı olan Cine5, Super Sport, Maxi TV,
Playboy TV adlı abone sistemli ve şifreli televizyon yayınlarının pazarlanmasıyla
iştigal etmektedir. Bu faaliyetini, anılan sözleşmede yer alan hükümler çerçevesinde
yetkilendirdiği “yetkili satıcılar” aracılığı ile yürütmektedir.
2.2. Anlaşmanın Maddeleri
Anlaşmanın “Tanımlamalar” başlığı altındaki 2.8 inci maddesinde, “İşbu
sözleşme uyarınca yetkili satıcıya satış yetkisi tanınmış olan … ili/illeri müştereken
‘BÖLGE’ olarak . . . anılacaktır” denilmektedir.
Yekilendirmenin konu edildiği 3.1 inci maddesinde ise, “Yetki: İşbu sözleşme
ile Şirket (Multikanal), Yetkili Satıcı’ya Yayınları izlemek isteyen kişilerin abone
olmaları için Bölge içinde işbu Sözleşme’de belirtilen faaliyetlerde bulunma yetkisini
vermiştir.” ifadesi yer almaktadır.
Yukarıdaki hükümler değerlendirildiğinde yetkili satıcıya anlaşma konusu
malları sınırları belirlenen bir bölgede satma yetkisi verildiği anlaşılmaktadır.
Sözleşmedeki bölge unsuruna yönelik ifadelerin belirli bir bölgede münhasır yetkili
satıcılık uygulaması yaratabilme ihtimalini barındırdığı düşünülmektedir. Dolayısıyla
sözleşmenin 2.8 inci maddesinde yetkili satıcılar için bir bölge tanımlamasının ve 3.1
inci maddesinde verilen yetkinin bu bölge içinde geçerli olduğunun söylenmesinin,
4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendinde yer alan mal
ve hizmet piyasalarının bölüşülmesi şeklindeki rekabet ihlalini oluşturmaktadır.
Diğer taraftan, sözleşmenin 4.1 inci maddesinde, “…yetkili satıcının, yayınları
izlemek isteyen kişilere yapacağı abonelik satışlarının fiyatı ile aboneye teslim
edilecek decoder’lerin depozito ücretleri, tavsiye niteliğinde olmak üzere Şirket
tarafından Yetkili Satıcı’ya bildirilecektir…” denilmektedir.
Söz konusu fiyatların tavsiye niteliğinde olmasının, tavsiyenin zorlamaya
dönüşme olasılığını ortadan kaldırmayacağı ve bunun yetkili satıcıların nihai
tüketiciye uygulayacağı fiyatın Multikanal A.Ş. tarafından belirlenmesi sonucu
doğurarak, yetkili satıcılar arasındaki fiyat rekabetini ortadan kaldıracağı
gerekçesiyle sözleşmenin anılan maddesinin 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü
maddesine aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
3 REKABET KURUMU
Bu itibarla yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, anılan sözleşme
hükümlerinin 4054 sayılı sayılı Kanun’a aykırı olması nedeniyle talep edilen menfi
tespit belgesinin verilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
1997/3 Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin "Kapsam" başlıklı 2 nci maddesinde belirtildiği üzere yalnız iki
teşebbüsün taraf olduğu, bir tarafın belirli malları ülkenin tamamında veya
belirlenmiş bir bölümünde yeniden satması amacıyla yalnızca diğer tarafa sağlamayı
kabul ettiği anlaşmalar, bu Tebliğ’de düzenlenen koşullara uygun olmak kaydıyla,
Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan grup olarak muaf tutulmaktadır.
Dolayısıyla sözleşmenin 3.1 inci maddesinde yer alan ve belirli bir bölgede
münhasır yetkili satıcılık ihdas etme hususu, 1997/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde
değerlendirilmiştir.
Ancak, sözleşmenin 4.1 inci maddesinde yer alan, abonelik satış fiyatları ve
şifre çözücü cihazların depozito ücretleri ile ilgili olan ifadeler, söz konusu
sözleşmeyi 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Yetkili satıcının Multikanal A.Ş. tarafından belirlenen abonelik ücreti içerisinden
alacağı komisyon miktarı üzerinden yapacağı indirimler, abonelik ücretinde de bir
indirim doğuracak ve bunun yetkili satıcılar arasında rekabeti artırıcı etkisi olacaktır.
Bu sebeple, sözleşmedeki abonelik satış fiyatları ve şifre çözücü cihazların depozito
ücretleri ile ilgili olan ifadelerin “fiyatların serbestçe berlirlenmesi hakkının esas
olduğu”na uygun şekilde değiştirilmesi durumunda anılan sözleşme, 1997/3 Sayılı
Tekelden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında
değerlendirilebilecektir.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler ışığında,
- Multikanal Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş. ile yetkili satıcıları arasında
düzenlenen yetkili satıcılık sözleşmesinin, 4054 sayılı Kanun'a aykırılık içermesi
nedeniyle menfi tespit belgesi alamayacağına OYBİRLİĞİ ile,
- Sözleşmenin 4.1 inci maddesinde yer verilen, abonelik satış fiyatlarının ve şifre
çözücü cihazların depozito ücretlerinin Multikanal Pazarlama Dağıtım ve Ticaret A.Ş.
tarafından belirlenmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğinin tespitiyle, sözleşmedeki
abonelik satış fiyatları ve şifre çözücü cihazların depozito ücretleri ile ilgili olan
ifadelerin “fiyatların serbestçe berlirlenmesi hakkının esas olduğu”na uygun şekilde
değiştirilmesi gerektiğine OYÇOKLUĞU ile,
- Öngörülen değişikliğin kararın tebliğinini takiben 45 günlük süre içinde yapılarak
aykırılığın Rekabet Kurumu’na tevsik edilmesine, bu durumda söz konusu
sözleşmenin 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olacağına OYBİRLİĞİ
ile,
- Aksi takdirde sözleşmenin geçersiz sayılacağının ve ilgili mevzuat hükümlerine
uygun düzeltme yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında
soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun'un 16 ve 17 nci maddeleri uyarınca
işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile,
karar verilmiştir.
4 REKABET KURUMU
27.06.2000 tarih ve 00-24/245-132 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Multicanal Pazarlama Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. ile yetkili satıcıları arasında
yapılan “yetkili satıcılık sözleşmesi”nin 4.1. maddesinde belirtilen fiyatların “tavsiye”
niteliğinde olması, fiyat serbestisi anlamı taşıması nedeniyle ve daha önceki bazı
Rekabet Kurulu kararlarında da örneği olduğu üzere, sözkonusu sözleşme
hükmünün mâkûl karşılanması gerektiği görüşü ile kararın ilgili maddesine karşıyım.
Mehmet Zeki UZUN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy