1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/F.Y.A./00/1 (Devralma)
Karar Sayısı : 00-24/247-134
Karar Tarihi : 27.6.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖR : F.Yeşim AKCOLLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN :
Rexam Plc
Temsilcisi: Av. Pınar ERYÜREKLİ
B. Giz Plaza Meydan Sok., Kat. 10, 80670 Maslak/İstanbul
D- TARAFLAR:
Rexam Plc
4 Millbank London SW1P 3XR England
American National Can Group Inc
8770 west Bryn Mawr Avenue Chicago Illinois, 60631 USA
E- DOSYA KONUSU: Rexam PLC (Rexam)’nin tamamen devralacağı American
National Can Group Inc. (ANC)’ nin iştiraki olan Manisa Organize Sanayi
Bölgesi’nde faaliyet gösteren American National Can Paketleme ve Ticaret
Sanayi A.Ş.’yi de devralmasına izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.5.2000 tarih, 1829 sayı ve 16.6.2000
tarih 2520 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7 nci maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca
düzenlenen 16.6.2000 tarih, D1/1/F.Y.A.-00/1 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
21.6.2000 tarih, REK.0.05.00.00/35 sayılı Başkanlık önergesi ile 00-24 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Rexam PLC (Rexam)’nin tamamen devralacağı
American National Can Group Inc. (ANC)’ nin iştiraki olan Manisa Organize Sanayi
Bölgesi’nde faaliyet gösteren American National Can Paketleme ve Ticaret Sanayi
A.Ş.’yi de devralmasının 4054 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
2 REKABET KURUMU
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 4’üncü maddesi kapsamında bir
devralma işlemi olduğu, fakat söz konusu devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un
7’nci maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz
konusu olmadığı, bu nedenle 4054 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi kapsamında
anılan devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakıncanın bulunmadığı
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
a) Ürün Pazarı: Devralınan ANC Grubu, Türkiye’deki iştiraki American National Can
Paketleme ve Ticaret A.Ş. de dahil olmak üzere tüm iştirakleri vasıtasıyla, içecek
maddeleri ve mayalı içkilerin ambalajlanmasında kullanılan metal kutular ve
kapakların üretimi ile iştigal etmektedir. Söz konusu kutu ve kapaklar içecek
maddeleri üreticilerine veya içecek maddeleri üreticileri için kutuların dolum ve
dağıtım işleriyle uğraşan şirketlere satılmaktadır.
Rexam, genel olarak tüketim malzemeleri ambalajlaması işi ile iştigal etmekte
ve dünya çapında altı alt sektörde faaliyet göstermektedir. Bu sektörler aşağıdaki
gibidir:
İçecek maddeleri ambalajlaması,
Sağlık ürünleri ambalajlaması,
Güzellik ürünleri ambalajlaması,
Film ve kağıt kaplama,
Tasarım ve mühendislik.
Rexam’ın içecek maddeleri ambalajlaması yelpazesinin içecek maddeleri için
kullanılan metal (alkollü / alkolsüz içecekler, vb.), cam (alkollü / alkolsüz içecekler,
vb.), plastik (su, vb.) ve karton (meyve suları, vb.) ambalajlar yer almaktadır. Rexam,
bu ürünlerin hiç birini Türkiye’de üretmemekte, fakat içecek maddesi ambalajlaması
başlığı altında sadece cam kavanozlar ve ilaç şişelerini ihraç etmektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerde, içecek maddeleri ambalajlaması
pazarında arz ikamesinin olmadığı, ama talep ikamesinin olabileceği ifade
edilmektedir.
ANC ve Rexam’in faaliyet gösterdiği pazarlar değerlendirildiğinde ve arz
ikamesinin olmadığı göz önüne alındığında ve talep ikamesine ilişkin bir inceleme
yapılmadan, Rekabet Hukuku açısından, en dar anlamda ilgili ürün pazarı, metal
içecek kutuları ve kapakları olarak belirlenmiştir.
b) Coğrafi Pazar: devralma işlemine konu şirketlerin tüm Türkiye’de ürettiğini satma
veya Türkiye’ye yaptığı ihracat yoluyla faaliyet göstermeleri nedeniyle ilgili coğrafi
pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.
3 REKABET KURUMU
2. Taraflar
Devralma işleminin tarafları, İngiliz uyruklu halka açık bir şirket olan Rexam
(Devralan) ve ABD uyruklu ANC (Devralınan)’dir. ANC’nin Manisa Organize Sanayi
Bölgesi’nde faaliyet gösteren American National Can Paketleme ve
Ticaret A.Ş. (ANC-Türkiye) adlı %100 üne sahip olduğu bir iştiraki olması
dolayısıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesine
dayanılarak Rekabet Kurulu’ndan bu devre izin talep edilmektedir.
Rexam, halka açık bir şirket olup, herhangi bir teşebbüs veya teşebbüslerin
Rexam üzerinde tek başına kontrolü bulunmamaktadır. ANC’nin, ABD’de yapılan bir
halka arz sonrasında, %45.45 oranındaki hisseleri Pechiney adlı bir şirket ve geriye
kalan hisseleri de %7.7 ve daha az oranlarda başka hisssedarlarca alınmışlardır.
Devralma sonrasında, ANC’nin tüm hisseleri, Pechiney’in sahip oldukları da dahil
olmak üzere, Rexam tarafından devralınacaktır. Devralma işlemi, ANC hisselerinin
New York borsasında koteli olması dolayısıyla, ABD nakit çağrıda bulunma yöntemi
(US cash tender offer) ile gerçekleştirilecektir. ANC, ANC-Türkiye’nin tamamına
sahiptir ve devralma sonrasında, ANC-Türkiye’yi de, diğer tüm iştirakleri ile birlikte
Rexam’e devredecektir.
ANC ve Rexam’in 1999 yılına ait dünya ve Türkiye ciroları aşağıdaki gibidir:
Devralmanın Tarafları Dünya Cirosu
(1999)
Türkiye Cirosu
(1999)
Rexam 2.988,1 milyon Є …. … £
ANC 2.183,9 milyon Є …. … $
Türkiye cirolarını, ANC, iştiraki olan American National Can Paketleme ve
Ticaret A.Ş.’nin metal içecek kutuları ve kapakları üretiminden elde ederken; Rexam,
faaliyet gösterdiği altı sektöre ait ürünlerin Türkiye’ye ihracından elde etmektedir.
Rexam’in Türkiye cirosunun bu sektörlerdeki dağılımı aşağıdaki gibidir:
Sektörler Rexam Türkiye Cirosu (£)
Film ve kağıt kaplama ……
Sağlık ürünleri ambalajlaması ……
Tasarım ve mühendislik ……
İçecek maddeleri ambalajlaması ……
Güzellik ürünleri ambalajlaması ……
TOPLAM ………
1999 yılında, Türkiye sınırları içinde, ANC-Türkiye’nin metal içecek kutu ve
kapakları pazarından elde ettiği ciro …………….. TL (……. milyon $’a tekabül eden)
iken Rexam’in içecek ambalajlaması pazarından elde ettiği toplam ciro ise …………
TL (……. £’e tekabül eden)’dir. Rexam'ın ihraç yoluyla elde ettiği satışlar dikkate
alınarak yapılan hesaplamada ilgili coğrafi pazardaki payının çok küçük olduğu
görülmektedir.
4 REKABET KURUMU
Metal içecek kutu ve kapakları pazarına ilişkin Türkiye pazar payları
aşağıdaki gibidir (Rexam dahil pazar payı çok küçük olan şirketler dahil
edilmemiştir):
Teşebbüs Pazar Payı (%)
ANC-Türkiye …
Carnaud Metalbox …
TOPLAM 100
3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Devralma işleminde, en dar anlamda alınabilecek ilgili ürün pazarı olan metal
içecek kutuları ve kapakları pazarında, ilgili coğrafi pazar içerisinde, pazar payları
ihmal edilebilecek kadar küçük şirketler hesaba katılmadığında, pazarın hemen
hemen yarı yarıya (ANC-Türkiye’nin pazar payı %…. ve Carnaud Metalbox’ın pazar
payı %….) bölüşüldüğü dolayısıyla, söz konusu pazarın ‘duopol’ bir yapıya sahip
olduğu görülmektedir.
ANC-Türkiye’nin, tek başına, ilgili ürün pazarındaki pazar payı ve cirosu,
1997/1 sayılı Tebliğin 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen eşikleri
aşmaktadır. Bu bağlamda, tarafların hem toplam ciroları hem de toplam pazar payları
açısından bu devralma işlemi, Kanun’un 7 nci maddesi ve bu maddeye göre
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir.
Rexam’ın ANC-Türkiye’yi devralması sonrasında, Rexam’ın ihraç yolu ile, ilgili
ürün pazarında elde ettiği ihmal edilebilecek düzeydeki pazar payı ve ANC-
Türkiye’nin sahip olduğu %…. payla birlikte, toplam pazar payının çok az arttığı
neredeyse hiç değişmediği görülmektedir. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazarda ANC-
Türkiye’nin sahip olduğu %…. pay el değiştirmiş olacak ve Türkiye coğrafi
pazarında, söz konusu devralma sonrasında oluşacak potansiyel rekabet koşulları
mevcut durumdakinden farklı olmayacaktır. Ayrıca, dosya mevcudu bilgi ve
belgelerden, ilgili pazarda giriş engelinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla,
hakim durum koşullarının oluşmadığı görülmekte; diğer bir ifadeyle işlem sonrası, bir
hakim durumun varlığından veya yaratılmasından bahsedilmesi mümkün
olmamaktadır.
Bu değerlendirmeler gözönüne alındığında, söz konusu devralma öncesinde
ve sonrasında, ilgili ürün pazarındaki teşebbüslerden herhangi birinin, tüketicilerden
ve rakibinden bağımsız olarak fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik
parametreleri belirleyebilme gücüne sahip olmadığı, yani pazarda tek başına hakim
durumda olmadığı/olmayacağı ve bu devralmanın pazardaki potansiyel rekabeti
olumsuz etkilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, bildirim konusu devralma
işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy