1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/F.T.-00/1
Karar Sayısı : 00-30/332-187
Karar Tarihi : 16.08.2000
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan),
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER
TOPLANTIYA KATILMAYAN ÜYELER (izinli)
Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU (Başkan), Kubilay ATASAYAR,
BİLDİRİMDE BULUNAN: - T.C. Ulaştırma Bakanlığı
TARAFLAR: - T.C. Ulaştırma Bakanlığı
- T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.p.A. Ortak Girişim Grubu
İstanbul İş Kuleleri 80620 4.Levent - İstanbul
Via Bertola, 34, Turin, Italya
DOSYA KONUSU: GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin
kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak
Girişim Grubu ile Ulaştırma Bakanlığı arasında parafe edilen imtiyaz
sözleşmesine dayalı devir işlemine izin verilmesi talebi.
RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon
Sisteminin kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak
Girişim Grubu ile Ulaştırma Bakanlığı arasında parafe edilen imtiyaz sözleşmesine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi ile 1997/1 ve
1998/4 sayılı Tebliğler çerçevesinde izin verilmesinde herhangi bir sakınca olmadığı.
DEĞERLENDİRME
Dosya Evreleri
Başkanlık makamının 17.02.2000 tarihli havaleleri ile Dairemize intikal eden
Ulaştırma Bakanlığı’nın 17.02.2000 tarihli yazılarında, GSM 1800 bandında, birisi
Türk Telekomünikasyon A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce işletilmek üzere üç adet "GSM
1800 sayısal hücresel mobil telefon sisteminin tesis edilmesi ve işletilmesi" için
lisans verileceği belirtilmekte; 1998/4 sayılı Tebliğ uyarınca, Ulaştırma Bakanlığı'nca
hazırlanan idari ve teknik şartnameler ile sözleşme taslağı hakkında Kurumumuz'un
görüş ve önerilerinin bildirilmesi istenmiştir.
Bakanlıkça hazırlanan idari ve teknik şartnameler ile sözleşme taslağı,
mesleki daire tarafından incelenmiş ve Daire görüşü 22.02.2000 tarih ve 332 sayılı
yazı ile Bakanlığa intikal ettirilmiştir. Bakanlık tarafından gönderilen 24.02.2000 tarih
2 REKABET KURUMU
ve 500 sayılı cevabi yazı ve hazırlanan Teknik Daire Görüşü 29.02.2000 tarihli
Rekabet Kurulu toplantısında görüşülmüş ve Kurul Kararı 29.02.2000 tarih ve 484
sayılı yazı ile Bakanlığa gönderilmiştir.
Bunun üzerine 03.04.2000 tarihinde yapılan ihale sonucu GSM 1800 Sayısal
Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi işi T. İş Bankası A.Ş.-
Telecom Italia S.P.A Ortak Girişim Grubuna verilmiştir. Diğer katılımcı firmalar
ihaleden çekilmişlerdir.
İhale sonrası GSM 1800 lisansının devrine ilişkin olarak Ulaştırma Bakanlığı
tarafından yapılan, Kurumumuz kayıtlarına 04.08.2000 tarih ve 3385 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesi
uyarınca, Raportörler Ferhat TOPKAYA ve Şahin ARDIYOK tarafından yapılan
inceleme sonucu düzenlenen 09.08.2000 tarih, D2/1/F.T.-00/1 sayılı Özelleştirme
Nihai Bildirim Raporu, Kurul’da görüşülmüştür.
Taraflar
T. İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.p.A Ortak Girişim Grubu
T.C. Ulaştırma Bakanlığı tarafından ihaleye çıkartılmış bulunan GSM 1800
Sayısal Hücresel Telefon Sisteminin Tesisi ve İşletilmesine ilişkin Lisans verilmesi
işine müşterek teklif vermeyi ve söz konusu ihale uhdelerinde kaldığı takdirde
İmtiyaz Sözleşmesini imzalamayı kabul ve taahhüt ettiklerini bildirdikleri beyanname
ile 31 Mart 2000 tarihinde, %51 hissesi Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin; %49’u Telecom
Italia S.p.A.’nın olmak üzere söz konusu Ortak Girişim Grubu kurulmuştur. Ortak
Girişim Grubunun taraflarına ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:
Telecom Italia S.p.A. ve TIM International B.V.
TIM International B.V. ve Telecom Italya S.p.A. şirketleri Telecom Italya
grubuna bağlı şirketler arasındadır. Asıl olarak Telekomünikasyon sektöründe
faaliyet gösteren Grup, başta İtalya olmak üzere Avrupa ve Latin Amerika’da bir çok
ülkede hizmet vermektedir. Grup içerisinde, kablolu telefon hizmetlerini, Telecom
Italya; mobil telefon hizmetlerini, TIM (Telecom Italia Mobile); uydu haberleşme
hizmetlerini ise Telespazio vermektedir. Grup telekomünikasyon sektörünün yanı
sıra bilgi teknolojileri, üretim ve altyapı hizmetlerine yönelik olarak da faaliyetlerde
bulunmaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Telekom Italya Grubu’nun Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içerisinde, telekomünikasyon sektöründe doğrudan veya dolaylı
olarak faaliyet göstermediği tespit edilmiştir.
T.İş Bankası A.Ş.
26 Ağustos 1924 tarihinde kurularak Türkiye’nin ilk ulusal bankası olma
özelliğine sahip olan T.İş Bankası, ulusal tasarrufları harekete geçirmek, temel
ekonomik atılımları finanse etmek ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla
faaliyetlerine başlamıştır.
T.C. İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu’na 29.12.1999 tarih ve 431112/378694
no. ile kayıtlı olan T.İş Bankası A.Ş.’nin şirket temsilcileri, ihale dökümanında yer
3 REKABET KURUMU
alan Sicil Tasdiknamesinde, B… K…, M… T…, E… T…, O… Ö…, S… E… olarak
beyan edilmiştir.
1998 yılı itibariyle 283,2 trilyon lira olan özkaynakları, 1999 yılı sonu itibariyle
582,5 trilyon liraya ulaşmıştır.
Merkezi, “İstanbul İş Kuleleri 80620 4.Levent” olan Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin
79 bağlı ortaklığı ve iştiraki bulunmaktadır. Bunlardan başlıcaları; Anadolu Anonim
Türk Sigorta Şirketi, Anadolu Hayat Sigorta A.Ş., Asmaş Ağır Sanayi Makinaları
A.Ş., Destek Reasürans T.A.Ş., ETİTAŞ Elektrik Teçhizatı İmalatı Tesisatı A.Ş., İş
Factoring Finansman Hizmetleri A.Ş., İş Genel Finansal Kiralama A.Ş., İş Yatırım
Menkul Değerler A.Ş., İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş., Milli Reasürans T.A.Ş., Mipaş
Mümessillik İthalat İhracat ve Pazarlama A.Ş., Nemtaş Nemrut Liman İşletmeleri
A.Ş., Soyak Turizm İnşaat ve Ticaret A.Ş., Trakya İplik Sanayii A.Ş., Tuba-Sim
İnşaat Konsorsiyumu A.Ş., Yatırım Finansman A.Ş.’dir.
İlgili ürün pazarında faaliyet göstermeyen T.İş Bankası A.Ş., geçtiğimiz dönem
gerçekleştirmiş olduğu faliyetler neticesinde 2.930.837.000,- ABD Doları ciro elde
etmiştir.
İlgili Pazar
GSM 1800 mobil telefon sistemi vasıtasıyla, uygun terminal cihazına sahip
kullanıcılara sağlanan telekomünikasyon hizmeti ile bu hizmetlerle ikame edilebilen
NMT, GSM 900 ve PSTN olarak tanımlanan Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından
sunulan kablolu telefon hizmetlerinin tümü ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır.
İlgili coğrafi pazar, İmtiyaz Sözleşmesinin kapsama alanını düzenleyen 6.
maddesi hükmüne de uygun olarak tüm Türkiye Cumhuriyeti sınırları’dır.
Hukuki Değerlendirme
Özelleştirme yoluyla gerçekleştirilen devralmaların hukuki geçerlilik
kazanabilmeleri için Rekabet Kurumu’na yapılacak ön bildirim ve izin başvurularında
takip edilecek usul ve esaslar 1998/4 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir.
1998/4 sayılı Tebliğ’in 6 ncı maddesi ile izin başvurularında takip edilecek
usul düzenlenmekte; 1998/5 sayılı Tebliğ ile de Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
dışında diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca gerçekleştirilecek özelleştirme yoluyla
devirlerde de 1998/4 sayılı Tebliğ hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına
alınmaktadır. 1998/4 sayılı Tebliğ’in 6 ncı maddesi “Rekabet Kurumu’na izin
başvurusu, ihale işleminin sonuçlanmasından sonra ve fakat Özelleştirme Yüksek
Kurulu’nun özelleştirilecek teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine yönelik birimin
nihai devir işlemine ilişkin kararından önce, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın
Özelleştirme Yüksek Kurulu’na sunacağı Özelleştirme Yüksek Kurulu karar
taslağında yer alacak her teklif sahibi için bağımsız dosyalar şeklinde yapılır…”
şeklindedir.
Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılan bildirimde ihaleyi kazanan Ortak
Girişim haricindeki katılımcıların ihaleden çekildikleri bildirilmiş ve sadece ihaleyi
kazanan T. İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A Ortak Girişim Grubu ile parafe
edilen imtiyaz sözleşmesi ile ilgili bildirimde bulunulmuştur. Bu nedenle
değerlendirmeler sadece bu teşebbüs için yapılmıştır.
4 REKABET KURUMU
4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesi, bir ya da daha fazla teşebbüsün, hakim
durum yaratacak ya da hakim durumlarını güçlendirecek ve bunun sonucunda
rekabeti önemli ölçüde azaltacak şekilde birleşme veya devralmaya taraf olmalarını
yasaklamaktadır.
GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi
işi için yapılan ihaleyi T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak Girişim Grubu
kazanmıştır. Ortak Girişim Grubunu oluşturan teşebbüslerin ilgili ürün pazarında
halihazırda faaliyette bulunmadıkları dikkate alındığında, Ortak Girişim Grubunun
hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik bir
devralmaya taraf olmasının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
SONUÇ
Yukarıda yer verilen bilgiler ve yapılan değerlendirmeler ışığında; GSM 1800
Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası
A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak Girişim Grubu ile Ulaştırma Bakanlığı arasında
parafe edilen imtiyaz sözleşmesine dayalı devir işlemine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi ile 1997/1 ve 1998/4 sayılı Tebliğler
çerçevesinde izin verilmesinde herhangi bir sakınca olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy