1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/K.O.K.-00/3 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 00-36/394-221
Karar Tarihi : 26.9.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Nejdet KARACEHENNEM,
Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR,
Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, M. Okan ALPAY
C- BAŞVURUDA BULUNAN: - San Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.,
- J&H Marsh & McLennan Sigorta ve Reasürans
Brokerliği A.Ş. ve
- Çağdaş Sigorta Brokerlik ve Risk
Danışmanlık A.Ş.
Vekili Av. Bekir AROMA
Güllü Sokak, No:1, 3. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR: - J&H Marsh&McLennan Inc.
1166 Avenue of the America New York,
New York 10036 A.B.D.
- J&H Marsh&McLennan Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.
Maya Akar Center Büyükdere Cad. No:100-102
Esentepe/İstanbul
- San Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.
Maya Akar Center Büyükdere Cad. No:100-102
Esentepe/İstanbul
- Cecar Sigorta Brokerlik ve Risk Danışmanlık A.Ş.
(Yeni unvanı Çağdaş Sigorta Brokerlik ve Risk
Danışmanlık A.Ş.)
Mecidiyeköy, Büyükdere Caddesi, Akabe Ticaret Merkezi
No:80, Kat:7 Şişli/İstanbul
- Osman YÜCESAN
Kerametli Sokak, No:1, 88160 İstinye/İstanbul
- Mert YÜCESAN
Ressam Hikmet ONAT Sokak, No:10, 80860 İstinye/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: J&H Marsh & McLennan Inc. (J&H Marsh) tarafından
devralınan San Sigorta Reasürans Brokerliği A.Ş. (San Sigorta) ile bu şirketin
eski ortaklarından Osman Yücesan ve Mert Yücesan arasında akdedilen,
sırasıyla “Danışmanlık Sözleşmesi” ve “İstihdam Sözleşmesi” ile devralma
işlemine ilişkin “Hisse Satınalma Sözleşmesi”ne ve J&H Marsh’ın yavru şirketi
2 REKABET KURUMU
J&H Marsh&McLennan Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş. (J&H Marsh Türk)
tarafından Cecar Sigorta ve Risk Danışmanlık A.Ş.(Cecar Sigorta)’nin müşteri
portföyü, defter ve kayıtlarının satın alınmasına yönelik olarak taraflar arasında
imzalanan Satış Sözleşmesi'ne menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurumumuz kayıtlarına 30.6.1998 tarih, 1963 sayı ve
11.9.1998 tarih, 2967 sayı ile giren başvurular üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 8. maddesi uyarınca düzenlenen 7.4.2000 tarih,
D4/1/K.O.K.-00/2 sayılı Menfi Tespit Raporu 4.5.2000 tarih, REK.0.08.00.00/14 sayılı
Başkanlık önergesi ile 00-17 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 00-17/166-86
sayılı Karar ile anılan Kanun’un 11. maddesi gereğince incelemeye alınmıştır. Bu
karar üzerine hazırlanan 22.8.2000 tarih, D4/1/K.O.K.-00/3 sayılı Rapor, 15.9.2000
tarih, REK.0.08.00.00/47 sayılı Başkanlık önergesi ile 00-36 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İnceleme konusu Hisse Satınalma Sözleşmesi ve
Satış Sözleşmesinin, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiklerin
aşılmaması nedeniyle bildirime tabi olmadığı, bu sözleşmelere ve Hisse Satınalma
Sözleşmesi çerçevesinde hazırlanan San Sigorta ile Osman Yücesan arasında
imzalanan Danışmanlık Sözleşmesi’ne ve San Sigorta ile Mert Yücesan arasında
imzalanan İstihdam Sözleşmesi’ne 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca Menfi
Tespit Belgesi verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak ve sigorta ve reasürans
brokerleri ile sigorta acentelerinin aynı pazarda faaliyet gösterdikleri göz önünde
bulundurularak, ilgili ürün pazarı sigorta aracılık faaliyetleri pazarı olarak
belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar: Bildirim konusu açısından ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak tespit edilmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
2.1. J&H Marsh ile San Sigorta Ortakları Arasında Akdedilen Hisse Alım
Sözleşmesine ve San Sigorta ile Eski Ortakları Arasında Akdedilen
Danışmanlık ve İstihdam Sözleşmelerine Menfi Tespit Belgesi Verilmesi
Talebinin Değerlendirilmesi:
J&H Marsh, Fransa’da kurulu Gras Savoye SA’dan, San Sigorta’da sahip
olduğu %40 hisseyi devralırken, aynı zamanda bu şirketin geri kalan %60 hissesini
de Osman YÜCESAN, Mert YÜCESAN, Hatice Lamia YÜCESAN, Eren CENDEY ve
Fikret Şevki BULUT’tan satın almış ve bu satın alma işlemini bir ‘Hisse Satınalma
Sözleşmesi’yle düzenlemiştir. Ayrıca, söz konusu sözleşme çerçevesinde, San
Sigorta, Osman Yücesan ile “Danışmanlık Sözleşmesi”, Mert Yücesan ile de
“İstihdam Sözleşmesi” akdetmiştir.
3 REKABET KURUMU
Taraflar arasında aktedilen, hisse satın alma, danışmanlık ve istihdam
sözleşmelerinin rekabet etmeme şartını içeren maddeleri birbirlerine paralel
hükümler içermektedir. Buna göre, sözleşme tarihini izleyen beş yıllık sürede veya
sözleşmeye taraf olan şahsın (çalışanın), diğer taraf olan şirketin bağlı
kuruluşlarındaki veya bunların birleşme, konsolidasyon, satın alma veya bir şekilde
yerini alan şirketlerdeki görevinin sona ermesini izleyen üç yıllık süre içinde (hangisi
daha sonra ise), doğrudan doğruya, tek malik sıfatıyla, herhangi bir ortaklığın üyesi,
bir şirketin ya da kuruluşun hissedarı, yatırımcısı, personeli veya direktörü veya
herhangi bir kişinin personeli, temsilcisi, ortağı veya danışmanı sıfatıyla,
yapamayacağı işlemler tanımlanmıştır.
Sözleşmelerde ayrıca, San Sigorta’da çalışmaya devam edecek olanların,
sözleşme tarihini izleyen beş yıl içinde veya şirketle olan istihdam ve danışmanlık
sözleşmelerinin sona ermesini izleyen üç yıl içinde (daha sonra sona eren tarihin
dikkate alınması öngörülmüştür.), başka bir kuruluştaki görevleri dolayısıyla, kapanış
tarihi itibariyle veya dönem süresi içinde San Sigorta’nın müşterisi veya müşteri
namzedi kişilerden herhangi bir sigorta teklifini kabul etmemesi karara bağlanmıştır.
Başvuru konusu sözleşmelerde yer alan bu rekabet yasakları, sigortacılık
sektörünün hizmet ağırlıklı bir sektör olması, müşteri ilişkilerinin önemli bir yere
sahip olması ve devralma işleminin devralınan firmaya ait bir know-how’u da
içermesi sebebiyle kabul edilebilir rekabet kısıtlamalarıdır.
2.2. Cecar Sigorta ile J&H Marsh Türk Arasında Akdedilen Sözleşmeye İlişkin
Menfi Tespit Talebinin Değerlendirilmesi:
Dosya mevcudu bilgilere göre, Şubat 1997’de uluslararası bir şirket olan
Marsh & McLennan yine uluslararası bir şirket olan Fransa tabiyetli ortağı Cecar-
Jutheau şirketini devralmıştır. Bu gelişmenin ardından, Mart 1997’de, J&H
Marsh&McLennan, Johnson Higgins ile birleşerek J&H Marsh & McLennan Inc. (J&H
Marsh) ünvanını almıştır. Söz konusu gelişmelerin ardından, ilgili teşebbüslerin
çeşitli ülkelerde bulunan şubeleri de birleşmeye başlamıştır. Bunun sonucu olarak
ülkemizde de, J&H Marsh teşebbüsünün % 99,99 hissesine sahip olduğu J&H Marsh
Türk, birleşmeden önce Marsh & McLennan şirketi tarafından hisseleri devralınan
Fransız tabiyetli Cecar-Jutheau firmasının Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşu
Cecar Sigorta ve Risk Danışmanlığı A.Ş. (Cecar Sigorta)’nin tüm ticari varlığını
devralmıştır.
Başvuru konusu sözleşme sonucu Cecar Sigorta unvan değişikliği yaparak
Çağdaş Sigorta Brokerlik ve Risk Danışmanlığı A.Ş. ismini almakta şirketin ticari
faaliyetleri J&H Marsh Türk şirketinde kalmaktadır. Öte yandan, şirketin tüzel kişiliği
ve brokerlik ruhsatı ise, yerli ortak Ahmet ÇELEBİLER’e devredilmektedir. Ahmet
ÇELEBİLER, kapanış tarihini izleyen üç yıllık dönem süresince, doğrudan doğruya
veya dolaylı olarak, herhangi bir aracı sigorta şirketinin veya diğer bir kuruluşun tek
sahibi, ortaklarından biri, hissedarı, yatırımcısı, memuru veya müdürü sıfatıyla,
şirketin müşteri portföyünden herhangi biriyle ilgili olarak herhangi bir sigorta işi
talep veya kabul etmeyecektir.
4 REKABET KURUMU
Söz konusu rekabet yasağı, sigortacılık sektörünün hizmet ağırlıklı olması ve
bu sektörde müşteri ilişkilerinin önemli bir yere sahip olması nedenleriyle makul ve
objektif bir rekabet kısıtlaması olarak değerlendirilmiştir.
2.3. Menfi Tespit Başvurularına Konu Olan Devralma İşlemlerine İlişkin
Değerlendirme:
Başvuru konusu Menfi Tespit Belgesi taleplerine ilişkin iki ayrı devralma
işlemi bulunmaktadır. Bunlardan ilkinde J&H Marsh, San Sigorta’yı devralmakta,
diğerinde ise Cecar Sigorta’nın müşteri portföyü, defter ve kayıtlarını J&H Marsh
Türk, tüzel kişiliği ve brokerlik ruhsatını ise Ahmet ÇELEBİLER satın almaktadır.
Sigorta ve reasürans brokerlerinin, sigorta şirketleri ve acenteleriyle aynı ilgili
ürün pazarında faaliyet gösterdikleri tespit edilmiş olduğundan, devralmaya taraf
olan San Sigorta ve iştiraki Vitsan Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş. (Vitsan
Sigorta) ile Cecar Sigorta’nın ciro eşiklerinin hesaplanmasında ilgili coğrafi pazar
içerisinde faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin toplam prim istihsalleri
esas alınmıştır.
Söz konusu devralma işleminin gerçekleştiği 1997 yılında, Türkiye sigorta
aracılık faaliyetleri pazarında, sigorta şirketlerinin toplam prim 281.671.106.000.000
TL. olmuştur.
Bu dönemde, San Sigorta ve aynı piyasada faaliyet gösteren iştiraki Vitsan
Sigorta’nın sigorta primi, sigorta komisyonu ve reasürans komisyonu toplamları ise
5.225.535.883.409 TL.’dir. Söz konusu şirketlerin sigorta aracılık faaliyetleri
pazarındaki payı ise %1.86 olarak gerçekleşmiştir.
Öte yandan, Cecar Sigorta’nın 1997 yılı sigorta primi, sigorta komisyonu ve
reasürans komisyonu toplamı 950.309.447.301 TL., pazar payı ise %0.34 olmuştur.
Buna göre, San Sigorta (ve Vitsan Sigorta) ile Cecar Sigorta’nın toplam
cirolarının 6.175.845.330.710 TL., pazar paylarının ise %2.20 olarak gerçekleşmiş
olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu bilgiler çerçevesinde, tarafların toplam ciro ve
pazar payları 1997/1 sayılı Tebliğ’in öngördüğü 25.000.000.000.000 TL. ciro eşiği ve
ilgili ürün pazarındaki %25 pazar payı eşiğinin altında kaldığından, Rekabet
Kurulu’ndan izin alınmasına gerek bulunmamaktadır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, J&H Marsh & McLennan Inc.
tarafından devralınan San Sigorta Reasürans Brokerliği A.Ş. ile bu şirketin eski
ortaklarından Osman Yücesan ve Mert Yücesan arasında akdedilen, sırasıyla
“Danışmanlık Sözleşmesi” ve “İstihdam Sözleşmesi” ile devralma işlemine ilişkin
“Hisse Satınalma Sözleşmesi”ne ve J&H Marsh & McLennan Inc.’in yavru şirketi J&H
Marsh&McLennan Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş. tarafından Cecar Sigorta
Brokerlik ve Risk Danışmanlık A.Ş.’nin müşteri portföyü, defter ve kayıtlarının satın
alınması hususunda taraflar arasında imzalanan sözleşmeye Menfi Tespit Belgesi
verilmesi talebi ile yapılan başvurularla ilgili olarak;
1. Sigorta aracılık faaliyetleri pazarında gerçekleşen ve “Hisse Satınalma
Sözleşmesi” ve satışa ilişkin “sözleşme”ye konu olan devralma işlemlerinin, 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
5 REKABET KURUMU
Hakkında Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiklerin aşılmaması nedeniyle bildirime
tabi olmadığına,
2. Başvuru konusu, satışa ilişkin “sözleşme” ve “Hisse Satınalma Sözleşmesi” ile
“danışmanlık sözleşmesi” ve “istihdam sözleşmesi”nin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un ilgili maddelerine aykırı olmadığına, bu nedenle
Kanun'un 8. maddesi uyarınca Menfi Tespit Belgesi verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy