1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D1/1/H.Y.-00/1
Karar No : 00-6/51-23
Karar Tarihi : 10.02.2000
Toplantıya Katılan
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), Mehmet Zeki UZUN,
Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK,
A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
Bildirimde Bulunan: Eczacıbaşı Holding A.Ş. adına Arif ESİN
(Akaretler Sıraevleri, Spor Cad., No:67, 80680 Beşiktaş/İSTANBUL)
Taraflar: - Eczacıbaşı Holding A.Ş.
Büyükdere Cad., No:193, 80640 Levent/İSTANBUL
- Eczacıbaşı Yatırım Holding A.Ş.
19 Mayıs Cad., Nova Baran İş Merkezi, No:5, 80220 Şişli/İSTANBUL
- American Standard Companies Inc.
P.O. Box 6820I Once Centennial Avenue Piscataway, NJ 08855 ABD
Dosya Konusu: Eczacıbaşı topluluğuna bağlı Eczacıbaşı Yatırım Holding A.Ş.
ve Eczacıbaşı Holding A.Ş. tarafından EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. ve
Tic. A.Ş.’nde American Standard Companies Inc.’a ait %50 hissenin
devralınmasına izin verilmesi talebi.
Raportörler görüşü: 4054 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ kapsamında söz konusu devralma işlemine izin verilmesinde
herhangi bir sakınca bulunmadığı.
Dosya Evreleri: Dosya konusu talep ile Kurum kayıtlarına 15.12.1999 tarih, 4281
sayı ile giren Eczacıbaşı Holding A.Ş. adına Arif ESİN imzalı bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi uyarınca, Raportörler
Hilal YILMAZ ve Özgür BAL tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen
02.02.2000 tarih, D1/1/H.Y.-00/1 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 07.02.2000
tarih, REK.0.05.00.00/3 sayılı Başkanlık önergesi ile 00-6 sayılı Kurul gündemine
alınmıştır.
2 REKABET KURUMU
DEĞERLENDİRME
Devralma işlemine konu olan EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic.
A.Ş.(EBS), 1991 yılında Eczacıbaşı topluluğuna bağlı Eczacıbaşı Holding A.Ş. ile
American Standard Companies Inc. arasında % 50’şer hisse dağılımı ile kurulmuş bir
ortak girişim (joint venture) şirketidir. Söz konusu devralma işlemi, American
Standard Companies Inc.’in EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nde
sahip olduğu %50 hissesinin Eczacıbaşı topluluğuna bağlı Eczacıbaşı Yatırım
Holding A.Ş. ve Eczacıbaşı Holding A.Ş. tarafından devralınarak EBS Eczacıbaşı
Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nin tüm kontrolünün Eczacıbaşı topluluğuna geçmesi
işlemine izin verilmesi talebidir.
EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.; akrilik banyo küveti, masajlı
banyo küveti, duş teknesi, duş sistemleri ve bunların aksesuarlarını üreten bir
şirkettir. EBS’nin ürünlerinin hepsi tek bir ilgili ürün pazarında kabul edilmiştir.
Dolayısıyla ilgili ürün pazarı, "akrilik banyo küveti, masajlı banyo küveti, duş teknesi,
duş sistemleri ve bunların aksesuarları" olarak ele alınmıştır. İlgili coğrafi pazar ise
söz konusu ürünlerin Türkiye'nin tüm bölgelerinden talep edilmesi ve pazarlanması
gözönüne alındığında, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tanımlanmıştır.
Dosya mevcudu bilgilerden; EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic.
A.Ş.'nin, Eczacıbaşı Holding A.Ş. ile American Standard Companies Inc. arasında
ortak kontrolle yönetilen, bağımsız bir ortak girişim şirketi olduğu anlaşılmaktadır. Bu
haliyle bildirime konu EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’ndeki kontrolün
devri işlemi, 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ"in 'Birleşme veya Devralma Sayılan Haller' başlıklı
2’nci maddesinin (b) bendinde yer alan, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer
bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” hükmü doğrultusunda bir devralma işlemidir.
Bildirime konu dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile konuya ilişkin rapordan,
EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nin 1998 yılı cirosunun …………….
TL, pazar payının ise % … olduğu; diğer yandan devralma işleminin taraflarından
American Standard Companies Inc. ve Eczacıbaşı topluluğuna ait herhangi bir
başka şirketin ilgili ürün pazarında faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4’üncü maddesinin;
“birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya
bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile
getirilen pazar payı ve ciro eşikleri açısından konu değerlendirildiğinde, EBS
Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nin sahip olduğu pazar payı yönüyle
1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan %25 sınırının aşılmasından dolayı, bu devralma
işleminin Rekabet Kurulu'nun iznine tâbi olduğu görülmektedir.
3 REKABET KURUMU
Söz konusu pazarla ilgili mevcut bilgilere göre EBS’nin % …’lik pazar payı ile
ilk sırada yer aldığı, sırasıyla rakiplerden Sanicor ve Sanica’nın % …-… , Artemis’in
% …-…, Dökümay’ın % …-…, Toprak’ın ise % …-… oranında pazar payına sahip
oldukları anlaşılmaktadır. Görüldüğü üzere EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San.
Tic. A.Ş., % …’lik pazar payı ile ilk sırada yer almasına rağmen diğer rakiplerinin de
pazar payları EBS’ye oldukça yakındır. En yakın rakibi ile arasındaki pazar payı
farkının % … olması, EBS’nin pazar payının nisbi olarak büyük olmadığını
göstermektedir.
Öte yandan, EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nin Eczacıbaşı
topluluğuna bağlı bir şirket olması nedeniyle topluluğun mali yapısının gücünden
faydalanması finansal bir üstünlük sağlamakla birlikte, Eczacıbaşı yapı grubu
şirketlerinin akrilik banyo küvetleri ve bu pazara komşu pazarlardaki ürün
yelpazesinin genişliği de bir avantaj teşkil etmektedir. Ancak piyasada rakip
durumdaki Toprak Holding gibi büyük şirketlerin de faaliyette bulunduğu dikkate
alındığında, bu tür üstünlüklerin sadece EBS’ye özgü olmadığı anlaşılmaktadır.
Akrilik banyo küvetleri pazarında faaliyette bulunan şirketlerden Eczacıbaşı
topluluğunun yıllardır yapı malzemeleri üretip dağıtması nedeniyle dağıtım
kanallarının güçlü olduğu mevcut bilgiler arasında olup bu durum EBS’nin pazar
gücünü artırmaktadır. Ancak rakiplerin EBS’ye oldukça yakın pazar paylarına sahip
olmaları, mevcut dağıtım sisteminde diğer firmaların da ağırlıklarının bulunduğunu
ortaya koymaktadır.
Söz konusu pazara ilişkin bilgilere göre akrilik banyo küvetleri pazarı, yıldan
yıla ortalama % 20-30 büyüyen, doymamış bir pazar olup bu durum, pazara yeni
firmaların girmesi konusunda pazarı cazip hale getirmektedir. Pazara girişte
herhangi bir yasal ve finansal engel bulunmamaktadır. Akrilik banyo küvetlerinin
kolay ve fazla yatırım gerektirmeyen bir üretim sürecinde üretiliyor olması da pazara
girişte finansal bir engel olmadığının göstergesidir. 1991 yılında EBS Eczacıbaşı
Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nin ilk üretime başlamasıyla oluşan bu pazarda şu
anda yaklaşık 10 firmanın üretim yapıyor olması da pazara girişin kolay ve
potansiyel rekabetin yoğun olduğunun bir kanıtıdır. Potansiyel rekabetin yoğun
olduğu bir pazarda, şirketlerin pazar payı da değişkendir ve bir hakim durumun
oluşması zordur.
Bu doğrultuda; EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’nin akrilik
banyo küvetleri pazarında sahip olduğu % …’lik pay ile ilk sırada yer alması, dağıtım
kanallarının güçlü olması gibi unsurların yanı sıra, piyasada çok sayıda ve güçlü
rakiplerin varlığı ve potansiyel rekabetin yoğun olması EBS’nin müşteri ve
rakiplerinden bağımsız şekilde ekonomik parametreleri belirleyebilme gücünün
olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla, bildirime konu devralma işlemi sonucunda
piyasada bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi gibi bir etkinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
4 REKABET KURUMU
SONUÇ
Ön İnceleme Raporu’nda yer verilen bilgi ve belgeler ile yukarıda özetlenen
değerlendirmeler doğrultusunda; Eczacıbaşı topluluğuna bağlı Eczacıbaşı Yatırım
Holding A.Ş. ve Eczacıbaşı Holding A.Ş.’nin, ortak kontrolle yönetilen, bağımsız bir
ortak girişim şirketi olan EBS Eczacıbaşı Banyo Küvetleri San. Tic. A.Ş.’ndeki
American Standard Companies Inc.’in sahip olduğu % 50 hisseyi devralmasına
ilişkin bildirimin, tarafların toplam pazar payları yönüyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında bir devralma işlemi olduğu, ancak oluşacak kontrol devrinin ilgili
ürün pazarında, herhangi bir hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu
güçlendirmeye yönelik olarak rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı, dolayısıyla
4054 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine aykırılık oluşturmayacağı kanaatine varılarak
dosya konusu devralma işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy