1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/ 1 /A.F.K.-01/2 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 01-06/48-13
Karar Tarihi : 30.1.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: A. Fevzi KARA, Ebru ÖZTÜRK, İbrahim AYDEMİR
C- BAŞVURUDA BULUNAN: EMI-Kent Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Sibel Yurttutan
Güllü Sok. No:1 3. Levent 80630 İstanbul
D- TARAFLAR: EMI-Kent Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“EMI-Kent”) ile Harika
Kasetçilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Harika”) hissedarları Ayhan Güçlücan, İclal
Güçlücan, İsmail Güçlücan, Gökhan Güçlücan ve Zümrüt Güçlücan
E- DOSYA KONUSU: Ayhan Güçlücan, İclal Güçlücan, İsmail Güçlücan, Gökhan
Güçlücan ve Zümrüt Güçlücan'ın Harika Kasetçilik San. ve Tic. A.Ş.'de sahip
oldukları hisselerin %99.92'sinin EMI- Kent Elektronik San. ve Tic. A.Ş.'ye
devredilmesini düzenleyen “Hisse Devir Sözleşmesi”ne muafiyet/menfi tespit
belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.8.1999 tarih, 2837 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8 inci
maddeleri uyarınca düzenlenen 8.1.2001 tarih, D2/ 1 /A.F.K.-01/2 sayılı Menfi Tespit
(Muafiyet) Ön İnceleme Raporu 18.1.2001 tarih, REK.0.06.00.00/5 sayılı Başkanlık
önergesi ile 01-06 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
- Söz konusu devir işleminin, tarafların sahip oldukları toplam pazar payları ve
ciroları itibariyle, 4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar hakkında
Tebliğ kapsamında bir devir işlemi olmadığı,
- Ayhan Güçlücan, İclal Güçlücan, İsmail Güçlücan, Gökhan Güçlücan ve Zümrüt
Güçlücan’ın Harika Kasetçilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Harika”) şirketinde sahip
oldukları hisselerin % 99.92’sinin EMI- Kent Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim
Şirketi (“EMI-Kent”)’e devredilmesi işleminin Kanun’un 4 üncü ve 6 ncı maddelerine
aykırı olmadığının tespiti ile aynı Kanun’un 8 inci maddesi ve 1997/2 sayılı Tebliği
kapsamında bir menfi tespit belgesi verilmesi talebinin, 4054 sayılı Kanun’un 8 inci
maddesinin “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul,
2 REKABET KURUMU
elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme
ve devralmanın bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir
menfi tespit belgesi verebilir” şeklindeki birinci fıkrası çerçevesinde uygun bulunarak,
devir sözleşmesinde geçen rekabet yasağına ilişkin hükmün aynı Kanun’un 7 nci
maddesine aykırı olmadığına dair bir menfi tespit belgesi verilmesi gerektiği
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
a) Ürün Pazarı: Bildirime konu olan devir anlaşmasına ilişkin ilgili ürün pazarı müzik
eserlerinin yeniden dinlenmelerini amaçlayan ses bantları, ses kasetleri, plaklar,
kompakt diskler ve benzerlerinin yapımcılığı, yayımlanması, pazarlanması ve satışı
piyasası olarak tanımlanmıştır.
b) Coğrafi Pazar: Bildirime konu olan devir anlaşmasının etkili olduğu coğrafi pazar
Türkiye Cumhuriyeti toprakları olarak kabul edilmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
2.1. Ciro ve Pazar Payı Açısından
Yapılan incelemeler sonucunda taraflardan EMI-Kent Elektronik Sanayi ve
Ticaret A.Ş’nin ilgili ürün pazarındaki pazar payının % ... civarında, Harika Kasetçilik
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin pazar payının ise % ... civarında olduğu tespit edilmiştir.
Bir başka ifadeyle devralma işlemine taraf olan teşebbüslerin toplam pazar payı
%...'ü geçmemektedir. Söz konusu şirketlerin 1998 yılına ait ciroları ise sırasıyla
1.193.243.000.000 TL ve 74.940.606.573 TL'dir. İki firmanın ciroları toplamı
yaklaşık 1.268.183.606.573 TL’ye ulaşmaktadır.
Bilindiği gibi 4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesine dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar” başlıklı 4 üncü
maddesinde teşebbüslerin hangi tür birleşme veya devralma işlemleri için Rekabet
Kurulu’ndan izin almalarının zorunlu olduğu belirlenmiştir. Buna göre birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını (1998/2 sayılı
Tebliğ ile değişik) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.
Bu itibarla, söz konusu devir işlemi, tarafların sahip oldukları toplam pazar
payları ve ciroları itibariyla, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devir işlemi değildir.
2.2. Rekabet Yasağı Hükmü
Hisse devir sözleşmesinin IX. Maddesinde bulunan Rekabet Yasağı başlığı
altında; “Satıcılar, Alıcının işbu Sözleşmede öngörülen işlemlerle ilgili olarak
Sözleşme ile elde ettiği faydaların önemli bir bölümünü bu faydalardan
yararlanabilmek için Şirketin işlerini Satıcılar ve bağlı kuruluşlarının rekabeti
olmaksızın yapabilmenin oluşturduğunu kabul ederler. Satıcılardan hiçbiri Türkiye
sınırları içinde Kapanış Tarihinden itibaren 5 yıl süre ile (i) Şirketin mülkiyetinde
bulunan Müzik Eserleri ve bu Müzik Eserlerinin sanatçılarına, ve/veya (ii) Şirketle
3 REKABET KURUMU
sözleşmesi olup olmadığına bakılmaksızın Aşıklara ilişkin her türlü faaliyet alanında
doğrudan veya dolaylı yatırımcı, işçi, hissedar, yönetim kurulu üyesi, müdür, acenta,
lisans alan, mümessil, distribütör ve/veya danışman olarak faaliyet
göstermeyeceklerdir. Ancak Satıcıların kaset dolum tesislerine ilişkin olarak
faaliyetleri ve daha önce hiç müzik yapımı seslendirmemiş ve Kültür Bakanlığına
kendisi tarafından seslendirilen bir müzik yapımı kayıt ve tescil edilmemiş ses
sanatçıları bu rekabet yasağı kapsamı dışındadır.” denilmektedir.
Teşebbüslerarası devir işlemlerinde, genellikle, devralan tarafın devredenin
devir işleminden sonra kendisiyle rekabet etmemesi yönünde bir şart ileri sürdüğü
görülmektedir. Bu durum, özellikle devir işlemine konu olan pazara yabancı olan
devralan teşebbüsler ile mevcut pazarda müşteri portföyü ve “know-how” oluşturmuş
devreden teşebbüslerarası devralmalarda söz konusu olmaktadır. Devralanın “know-
how” ve kendine ait müşteri portföyünü oluşturabilmesi, bir başka deyişle piyasaya
adaptasyonunun sağlanabilmesi için makul bir süreye gereksinim duyulması
nedeniyle, rekabet etmeme anlaşmalarını ticari hayatın bir gereği olarak
değerlendirmek yerinde olacaktır.
Dosya konusu devralma işleminde maddi haklar yanında gizli bilgiler, müşteri
ve pazar bilgileri, pazarlama ve satış belgeleri, markalar, patent, “know-how”,
mülkiyet bilgileri, lisans anlaşmalarının tamamı ve müşteri portföyü gibi maddi
olmayan hakların da devir kapsamında olacağı muhakkaktır. Bunlar dikkate
alındığında; devralan tarafın hisse devir sözleşmesinde, satıcı firmaya getirdiği 5
yıllık Rekabet Yasağı’nın zorunlu, objektif ve makul bir yan sınırlama olduğu
anlaşıldığından söz konusu işleme menfi tespit belgesi verilmesi uygun bulunmuştur.
İ- SONUÇ
Yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmeler çerçevesinde;
1. Söz konusu devir işleminin, tarafların sahip oldukları toplam pazar payları ve
ciroları itibariyle, 4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesine dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar hakkında Tebliğ kapsamında bir devir işlemi olmadığına OYBİRLİĞİ
ile,
2. Menfi Tespit başvurusuna konu sözleşmenin 4054 sayılı Kanunu 4 üncü maddesi
kapsamında bir anlaşma olmadığına, hisse devir sözleşmesinin 9 uncu
maddesinde yer verilen rekabet etme yasağına ilişkin hükmün, Kanun 'un 7 nci
maddesi anlamında sakınca doğurmayan makul, objektif ve zorunlu yan
sınırlama olarak devralma işleminin bir parçası olduğuna, dolayısıyla 4054 sayılı
Kanun'un 8 inci maddesi kapsamında talep edilen menfi tespit belgesinin
verilmesine OYÇOKLUĞU ile;
karar verilmiştir.
4 REKABET KURUMU
30.1.2001 Gün ve 01-06/48-13 Sayılı Kurul Kararı’nın 2.Maddesine
KARŞI OY GEREKÇESİ
EMI-Kent Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Harika Kasetçilik Sanayi ve
Ticaret A.Ş. adlı şirketi, %99.92 hissesini Ayhan Güçlücan, İclal Güçlücan, İsmail
Güçlücan, Gökhan Güçlücan ve Zümrüt Güçlücan adlı kişilerden satın almak yoluyla
devralmasını düzenleyen “Hisse Devir Sözleşmesi” nin IX.Madde’sinde yer verilen
rekabet yasağına ilişkin olarak; yapılacak dikkatli bir incelemede devir işleminin
herhangi bir know-how transferi içermediği, devredilen şirketin varlığını
oluşturdukları anlaşılan ses ve görüntü kayıtları v.b. malzemenin esasen telif hakkı
mevzuatıyla korunuyor olduğu ve sözkonusu Madde ile, satıcıların Şirket’in eski
sanatçılarına ve/veya “Aşık”lara danışman olarak görev yapmaları, yani bir grup
sanatçıya akıl dahi vermeleri yasaklanırken (bu arada “Aşık” tanımının yokluğu
hükmü de anlamsız kılmaktadır), kaset dolum tesislerine ilişkin görevlerde
çalışmalarının, rekabet etme yasağından istisna edildiği gözönüne alındığında,
anılan Sözleşme ile getirilen yasağın rekabet hukukunda bir devralmanın
gerçekleşmesi için gerekli, makul ve objektif zorunlu sınırlamalar arasında sayılması
mümkün görülmemektedir. Kanımca Rekabet Kurulu’nun böyle bir rekabet yasağı
hükmünün Sözleşme’den çıkarılmasını istemesi, aksi takdirde ortada bir rekabetten
kaçınma anlaşması olduğuna hükmedileceğini ve 4054 sayılı yasanın 4.Maddesi
doğrultusunda işlem yapılacağını taraflara bildirmesi yerinde olurdu. (Kaldı ki,
sözkonusu yasağın bir zorunlu sınırlama olarak kabul edilmesi durumunda dahi,
bunun geçerlik süresinin 5 yıl olmasına bir gerekçe bulmak da mümkün değildir.)
Bu nedenlerle 30.1.2001 gün ve 01-06/48-13 sayılı Kurul Kararı’nın
2.Maddesine katılma olanağı bulamadım.
Murat GENCER
Kurul Üyesi
5 REKABET KURUMU
KARŞI OY GEREKÇESİ
Harika Kasetçilik San. ve Tic. A.Ş.’nin beş ortağının sahip oldukları hisseleri
EMİ-Kent Elektronik San. ve Tic. A.Ş. devretmelerine ilişkin hisse devir
sözleşmesine menfi tespit belgesi verilmesine dair 30.01.2001 tarih ve 01-06/48-13
sayılı Kurul Kararına aşağıda belirttiğim nedenlerle karşı oy kullanılmıştır.
Rekabet yasağı süresinin makul yan sınırlama olarak kabul edilebilmesi için,
- Know-How konusu olan devirlerde 5 yıl,
- Müşteri sağlama amacıyla getirilen kısıtlamalarda ise 2 veya 3 yıl, olması
gerekmektedir.
Söz konusu devirde, 5 yıl süre ile… mülkiyetinde bulunan müzik eserlerinin
sanatçılarına yatırımcı,işçi…ve/veya danışman olarak faaliyet göstermeyeceklerdir,
hükmü bulunmaktadır.Buradaki sürenin 2 yılı aşması halinde makul yan sınırlama
olarak kabulünün mümkün olmayacağı ve bu nedenle sözleşmeye menfi tespit
verilemeyeceği kanaatindeyim.
Nejdet KARACEHENNEM
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy