1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/E.K.-00/5 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 01-18/154-42
Karar Tarihi : 10. 4.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖR: Ekrem KALKAN
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Okan Ermut
Çetin Emeç Bulvarı No:117 06520 Balgat-Ankara
D- TARAFLAR: - Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Çetin Emeç Bulvarı No:117 06520 Balgat-Ankara
- Nokia Mobile Phones
Keilalahdentie 4 02150 Espoo, Finlandiya
E - DOSYA KONUSU: Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Nokia Mobile
Phones arasındaki “distribütörlük” anlaşmasının 1997/3 sayılı Tek Elden
Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve 1997/4 sayılı Tek Elden
Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde Kanun’un
4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.5.1998 tarih, 1149 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8.
maddeleri uyarınca düzenlenen 12.10.2000 tarih, D2/1/E.K.-00/5 sayılı Menfi Tespit
Ön İnceleme Raporu 6.4.2001 tarih, REK.0.06.00.00/26 sayılı Başkanlık önergesi ile
01-18 sayılı Kurul topantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Muafiyet bildirimi yapılan anlaşma hakkında menfi
tespit belgesi verilebileceği düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
1.1. Ürün Pazarı: ilgili ürün pazarının “aksesuarları dahil, mobil telefonların dağıtım
piyasası” olarak tanımlanmıştır.
1.2. Coğrafi Pazar: İlgili sözleşme hükümlerine göre, Başarı Elektronik Sanayi ve
Ticaret A.Ş, Nokia markalı ürünlerin Türkiye, Kuzey Kıbrıs ve Azerbaycan için
distribütörlüğünü üstlenmiş olmasına rağmen, 4054 sayılı Kanun’un uygulaması
açısından ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti toprakları" olarak kabul edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
2.1. Taraflar
Nokia Mobile Phones (Nokia), mobil telefon cihazları, mobil telefon altyapı
sistemleri, bilgisayar monitörü, uydu sistemleri ve multi medya ürünleri alanında
faaliyet gösteren Nokia Group’a bağlı olarak çalışan ve Finlandiya’da yerleşik bir
teşebbüstür.
Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Başarı A.Ş.), Ankara Ticaret Sicili
Memurluğu’na 76235 sicil numarasıyla kayıtlı olup, muhtelif elektrikli ve elektronik
ürünlerin imalatı, ithalatı ve dağıtımı konularında faaliyet gösteren bağımsız bir
teşebbüstür.
2.2. İlgili Pazarın Durumu
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Türkiye mobil telefon dağıtım pazarında
faaliyet gösteren firmaların 1999 yılına ait pazar paylarının şu şekilde olduğu
görülmektedir:
Dağıtıcı Firmalar Pazar Payı (%)
K.V.K. ....
GEN-PA ....
TEKOFAKS ....
BAŞARI ....
ERTEL ....
SEMİSTAN ....
SİMPEKS ....
ASELSAN ....
DİĞER ....
Bu oranlara göre 4054 sayılı Kanun kapsamında, Başarı A.Ş.’nin Türkiye
mobil telefon dağıtım pazarında hakim durumda olmadığı anlaşılmaktadır.
3. 4054 Sayılı Kanun'a Aykırılık Taşıdığı Düşünülebilecek Noktalar Açısından
Sözleşmenin İncelenmesi
3.1. Münhasırlık
Başarı A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasında imzalanan distribütörlük
sözleşmesinin 2’inci maddesinde, distribütörlüğün münhasır olmayan bir şekilde
ihdas edildiği belirtilmektedir. Ayrıca,
-Haziran 1999 itibarıyla K.V.K. Mobil Telefon Sistemleri Ticaret A.Ş.’nin,
-Ocak 2000 tarihi itibarıyla Ünitel firmasının,
-Temmuz 2000 tarihi itibarıyla Gen-pa Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’nin,
Türkiye'de Nokia marka mobil telefonların yetkili dağıtıcılığına başladıkları
tespit edilmiştir.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından “satış sonrası hizmetlere” ilişkin
yapılan düzenlemeler çerçevesinde, ithalatçı firmaların gerek üretici firmanın
3 REKABET KURUMU
ithalatçı firmaya teknik destek sağlayacağına dair bir taahhüt yazısı gerekse ithalatçı
firmanın 1 milyon ABD Doları karşılığı teminat mektubu göstermesi sayesinde ilgili
ürünlerin ithalatını yapabilmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalar çerçevesinde, Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile
Nokia Mobile Phones arasında imzalanan sözleşmenin lafzında ve uygulamasında,
sözleşme konusu ürünlerin Türkiye coğrafi pazarında dağıtımına ilişkin bir münhasır
dağıtıcılık durumu bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sözleşme, tek elden satıcılık
yaratabilecek bir hüküm de içermemektedir. Dolayısıyla, sözleşmeyi başvuru
doğrultusunda 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti
ve 1997/4 sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti tebliğleri
kapsamında değerlendirmenin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
3.2. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi
Sözleşmenin, ürün fiyatlarını ve ödeme koşullarını düzenleyen 8 inci
maddesinin 2 nci paragrafında, Başarı A.Ş.’nin ürünlerin yeniden satış fiyatlarını
serbestçe belirleyebileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, aynı maddede, Nokia’nın
Başarı A.Ş.’ye zaman zaman fiyat tavsiyelerinde bulunacağından da
bahsedilmektedir. Yeniden satış fiyatının tavsiye edilmesinin, dağıtıcı üzerinde
zorlayıcı unsurlar taşıyarak gerçekten yeniden satış fiyatının tespiti şeklinde
uygulamaya dönüşmesi vuku bulmadıkça rekabet hukukuna aykırılık içermesi söz
konusu değildir. Dolayısıyla sözleşmede yer alan bu hüküm bu haliyle 4054 sayılı
Kanun'a aykırılık taşımamaktadır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda, Başarı Elektronik
Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasında imzalanan dağıtıcılık
anlaşmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir ihlal veya aykırılık
içermediği saptanarak, hakkında muafiyet bildirimi yapılan anlaşmaya menfi tespit
belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy