1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/1/K.Ü.-01/1 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 01-22/199-55
Karar Tarihi : 8.5.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Bülent GÖKDEMİR
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Arçelik A.Ş.
D- TARAFLAR: - Arçelik A.Ş.
Tuzla 81719/İSTANBUL
- Yetkili Servis İşletmeleri
E- DOSYA KONUSU: Arçelik A.Ş.’nin yetkili servis işletmeleri ile oluşturduğu
satış sonrası servis sistemi için mevcut anlaşmalara bireysel muafiyet
verilmesi ve bu anlaşmaların yerine akdedilecek yeni anlaşmaya (Yetkili Servis
Sözleşmesi) menfi tesbit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.5.1998 tarih, 1046 sayı ve 29.2.2000
tarih, 721 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 5, 8 ve 10. maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
24.4.2001 tarih, D3/1/K.Ü.-01/1 sayılı Muafiyet / Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu
26.4.2001 tarih, REK.0.07.00.00/24 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-22 sayılı Kurul
gündemine alınarak karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ:- Mevcut anlaşmanın “Tanımlamalar” başlıklı
maddesinin “Yedek Parça ve İşçilik Fiyat Katoloğu” tanımında ve 8, 11 ve 17.
maddelerinde yer alan rekabeti kısıtlayıcı hükümlerin kaldırılması ya da doğrudan
veya dolaylı olarak fiyat tespiti içermeyecek bir şekilde düzeltilmesi ve anlaşmanın 7.
maddesi hükmünün kaldırılması ya da yetkili servis işletmelerinin nesnel kalite
özelliklerine bağlı kalarak başka sağlayıcılardan yedek parça almasını
engellemeyecek tarzda yeniden kaleme alınması koşuluyla söz konusu anlaşmaya
bireysel muafiyet tanınabileceği,
- Arçelik A.Ş. ile yetkili servis işletmeleri arasında akdedilen mevcut anlaşmaların
yerine geçecek olan yeni anlaşma ile yetkili servis işletmelerine, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine aykırı sınırlamalar getirilmesi nedeniyle söz konusu
anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- Diğer taraftan mevcut anlaşmanın yerine akdedilecek olan yeni anlaşmanın ilk
halinde tavsiye niteliğini aşan ve dolaylı fiyat tespiti içeren bir hükmün yer almasına
karşın, bu hükmün ek bildirimde bulunularak 1998/7 sayılı Tebliğ’in 8. maddesinin
2 REKABET KURUMU
(e) bendi anlamında doğrudan ya da dolaylı olarak fiyat kısıtlaması içermeyecek
şekilde düzeltilmesi nedeniyle, sözü edilen anlaşmanın son haliyle 1998/7 sayılı
Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: İlgili ürün pazarının tespitinde; tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım
amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan ya da yüksek ikame edilebilirliği olan
mal ve hizmetlerden oluşan pazarın dikkate alınması gerekmektedir. Bu ölçütlerden
hareketle ve bildirime konu olan anlaşmaların belli markadaki ürünlere yönelik satış
sonrası tamir hizmetlerini kapsadığı göz önünde bulundurularak; ilgili ürün pazarı
elektrikli ev aletleri tamir hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar: Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın, rekabet koşullarının yeterli
derecede homojen ve özellikle rekabet koşullarının komşu bölgelerden hissedilir
derecede farklı olması; ilgili coğrafi pazarın tespitinde büyük bir önem taşımakta ve
belirleyici olmaktadır. Bu çerçevede; bildirime konu olan anlaşmaların ülke geneline
yönelik olması da dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları
olarak tesbit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvuruya konu olan bildirimde, yeni anlaşmanın yürürlüğe girmesine kadar
geçecek süre için mevcut anlaşmalara bireysel muafiyet talep edilmektedir.
Mevcut anlaşma hükümleri 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesindeki koşullar
açısından aşağıda değerlendirilmiştir:
a) Malların üretim ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması;
Anlaşma sonucunda, uzmanlaşma, ölçek ekonomilerine ulaşılması, üretim
maliyetlerinin düşmesi, çıktı miktarının artması ve çıktı miktarında sürekliliğin
sağlanması, ekonomik olmayan üretim birimlerinin tasfiye edilmesi, ürün
yelpazesinin genişlemesi, tüketici hizmetlerinde kalitenin artması gibi sonuçların
doğması durumunda (a) bendindeki koşulun karşılandığı söylenebilir.
Arçelik A.Ş. ile başvuru konusu anlaşmaları akdeden yetkili servis
işletmeleri’nin yalnız Beko ve Arçelik markalı ürünlere servis hizmeti vermeleri; tamir
ve bakım konusunda Arçelik A.Ş. tarafından sürekli olarak periyodik eğitimlerden
geçirilmeleri; müşteri memnuniyetini sağlayacak ve kurum imajını koruyacak nitelikte
çeşitli teknik ve ticari bilgilerle desteklenmeleri dolayısıyla, söz konusu servis
işletmeleri elektrikli ev aletleri konusunda özellikle garanti süresi dışına çıkmış olan
her markaya satış sonrası hizmet veren bağımsız servis birimlerine göre çok daha
etkin çalışmaktadırlar. Bu birimler kaliteli teçhizat ve yedek parça kullanmak
zorundadırlar ve bu zorunluluk doğal olarak hizmet kalitesinde artışı beraberinde
getirecektir. Ayrıca; Arçelik A.Ş. ile yetkili servisler arasında karşılıklı bilgi alışverişi
ve teknik işbirliği üzerine oturtulmuş olan servis sistemi, hizmet rasyonelleşmesini
sağlayabilecek niteliktedir.
3 REKABET KURUMU
Yetkili servis işletmelerinin tamamına yakını küçük ölçekli işletmelerdir. Küçük
ölçekli işletmeler, daha büyük ölçekte çalışan işletmelere göre tüketici tercihlerini
yakalamada üstünlüğe sahiptirler. Yetkili servis işletmeleri, Arçelik A.Ş. ile yapmış
olduğu servis anlaşması neticesinde müşteri profilini markaya bağımlı olarak
daraltmıştır. Bu durumda tüketici tercihlerini yakalamadaki kabiliyeti bir kat daha
artacak ve buna ek olarak Arçelik A.Ş., yetkili servislerinden elde edeceği geri
bildirimleri kullanarak üretiminde, tüketici zevk ve tercihlerini dikkate alarak gerekli
değişiklikleri gerçekleştirebilecektir. Dolayısıyla servis hizmetlerinin kalitesinde ciddi
artışlar meydana gelecektir.
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması;
Yapılan anlaşma sonucundaki kazanımdan uygulamada belli oranlarda
tüketicinin de pay alması beklenmektedir. Tüketici yararı, genel anlamda sunumu
yapılan mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki düşüşler olarak algılansa da, arzın
sürekliliği, ürün kalitesindeki artış, yeni bir rakibin piyasaya girmesi vb. şeklindeki
kazanımlar da bu koşulun sağlanmış olması anlamına gelmektedir.
Bildirim konusu yetkili servis anlaşmaları sonucu tüketicilerin elde edeceği
fayda, fiyatlardaki düşüşten çok arzın sürekliliği ve özellikle ürün kalitesindeki artış
şeklinde kendini gösterir. Yetkili servis işletmeleri, anlaşma gereği yalnız Beko ve
Arçelik markalı ürünlere servis hizmeti vermektedirler. Bunun yanı sıra Arçelik A.Ş.
yetkili servislere belli süreçler içerisinde teknik eğitim ve meslek içi eğitim desteği
vermekte ve bu sayede yetkili servislerin söz konusu ürünlerin servis hizmetlerinde
uzmanlaşması sağlanarak yüksek verim elde edilmektedir. Sağlanan yüksek verimin
tüketiciler üzerinde iki türlü etki yaratması beklenmektedir. Birincisi; artan verimlilikle
birlikte maliyetlerin düşmesi ve bunun fiyatlara yansımasıyla tüketici daha kaliteli
hizmeti daha ucuza elde etme imkanı bulacaktır. İkincisi ise; sağlanan teknik ve
eğitim desteği ile hem hizmetin sunumunda süreklilik ve güven tesis edilmiş olacak
hem de kalitede artış temin edilecektir.
Yapılan yetkili servis anlaşmaları neticesinde tüketiciler için, servis hizmetinin
gereğince yerine getirilmediği durumlarda üretici firmaya başvurarak sıkıntısını
giderme imkanı doğmaktadır. Anlaşma gereğince üretici firma, yetkili servislerin
faaliyetlerini, müşteri tatminini sağlamak ve hizmet kalitesini muhafaza etmek
amacıyla düzenli olarak denetlemektedir. Bu şekilde oluşturulan denetleme
mekanizması ile belli bir hizmet standardı, tüm tüketiciler için eş zamanlı olarak
yaratılmış olacaktır.
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması;
Arçelik A.Ş. ile söz konusu anlaşmaları akdeden yetkili servis işletmelerinin
tümünün, küçük ve orta ölçekli şirketler olduğu, Türkiye’de bu alanda faaliyet
gösteren toplam 6943 civarında servis işletmesi bulunduğu, bunlardan 515'inin
Arçelik A.Ş. hizmet markası altında faaliyet gösterdiği dosya mevcudu bilgi ve
belgeden tesbit edilmiştir.
Türkiye genelindeki servis işletmeleri hizmet markaları bazında şöyledir:
Servis
İşletmesi
Arçelik
Beko
Bağımsız
Servisler
Vestel
Ariston
Profilo
Bosch
Candy
Singer
AEG
Electrolux
Vestel
Toplam 515 5243 196 643 107 121 118
4 REKABET KURUMU
Arçelik A.Ş. ile yetkili servisler arasında akdedilen anlaşma sonucunda ilgili
coğrafi pazar Türkiye geneli olarak ele alındığında piyasadaki rekabet koşullarında
önemli ölçüde değişiklik olmamaktadır. Tablodan da görüldüğü üzere; Türkiye
genelinde servis işletmelerinin yaklaşık %75’ini serbest olarak faaliyet gösteren
bağımsız servis işletmeleri oluşturmaktadır.
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması;
Bu maddeye göre tarafların üzerine getirilen rekabet kısıtlamalarının, anlaşma
sonucu elde edilecek faydaların ortaya çıkması için zorunlu olmaları gerekir.
Anlaşma ile getirilen temel rekabet kısıtlaması Arçelik A.Ş.’nin arz ettiği ürünler
haricindeki ürünlere servis hizmeti verilmemesi ve bu ürünlerle rekabet halinde
bulunan ürünlere ilişkin sair ticari faaliyetlerde bulunulmamasıdır.
(a) ve (b) bentlerindeki amaçlar; ekonomik ve teknik gelişmenin sağlanması
ve tüketicinin bundan belli bir pay almasıdır. Bu amaçların gerçekleşmesi, yukarıda
açıklandığı üzere, etkin bir servis sistemi kurulmasına, üreticilerin servis birimlerini
teknik olarak desteklemesine ve belirli ürünlerde uzmanlaşmaya bağlıdır. Anlaşma
ile getirilen ve yukarıda yer verilen temel rekabet kısıtlamasının, (a) ve (b)
bentlerindeki amaçların elde edilebilmesi için zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer yandan Arçelik A.Ş. ile yetkili servisler arasında akdedilen mevcut
anlaşmanın bireysel muafiyetten yararlanabilmesi için, yukarıda sözü edilen
amaçların elde edilebilmesi için zorunlu olmayan, ancak anlaşmada yer alan ve
rekabet kısıtlaması da içeren hükümleri bulunmaktadır.
Özetle; mevcut anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. madde hükümlerinin
uygulanmasından muaf tutulabilmesi için anlaşmanın “ Tanımlamalar ” başlıklı
maddesinin “ Yedek Parça ve İşçilik Fiyat Katoloğu ” tanımında ve 7, 8, 11 ve 17.
maddelerinde yer alan rekabeti kısıtlayıcı hükümlerin kaldırılması ya da mevzuata
uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, mevcut anlaşmaların yerine akdedilmesi
düşünülen yeni anlaşma (Yetkili Servis Sözleşmesi) ile ilgili olarak menfi tespit
başvurusunda bulunulduğu ve bu başvurunun reddedilmesi halinde anılan
anlaşmaya bireysel muafiyet talep edildiği belirlenmiştir.
Menfi tespit; bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın
Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını göstermektedir. 1998/7 sayılı
Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde tanımlanan franchise
anlaşmalarında, franchise verenin başka kişilere aynı yerde başka franchise
vermemesi ya da franchise alanın rakip mallara ilişkin faaliyette bulunmaması gibi
çeşitli açılardan ticaret özgürlüğünü normal koşullara göre daha fazla kısıtlayıcı
kayıtların bulunması, rekabetin sınırlanması sonucunu doğurmaktadır.
Bildirime konu olan yeni anlaşmanın 19. maddesi ile, yetkili servise anlaşma
kapsamında yer alan ve servis verme sorumluluğu altına girmiş olduğu ürünler
dışındaki ürünlere servis, onarım ve montaj hizmetleri vermeme şeklinde temel bir
rekabet sınırlaması getirilmesi dolayısıyla söz konusu anlaşmaya menfi tespit
belgesi verilemeyeceği açıktır.
5 REKABET KURUMU
Öte yandan, akdedilmesi düşünülen yeni anlaşmanın 1998/7 sayılı Franchise
Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne uyumlu hale getirildiği dosya
mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmaktadır.
1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin
Tanımlar kısmında franchise ve franchise anlaşması kavramları şu şekilde
tanımlanmıştır:
"Franchise: Son kullanıcılara malların yeniden satılması veya hizmetlerin sunumu
için kullanılacak olan markalar, ticaret unvanları, mağaza işaretleri, faydalı modeller,
tasarımlar, telif hakları, know-how veya patentlere ilişkin fikri veya sınai mülkiyet
haklarından oluşan bir sistemi ifade eder.
Franchise Anlaşması: Franchise verenin, franchise alana, doğrudan veya dolaylı
mali katkı karşılığında, belirli türden mal ve/veya hizmetleri pazarlaması amacıyla bir
franchise kullanılması hakkını verdiği ve en azından;
- Ortak bir marka veya işletme adının kullanılması ve tesislere ve/veya ulaşım
araçlarına yeknesak bir görünüm verilmesi,
- Franchise veren tarafından franchise alana know-how aktarılması,
- Franchise alanın anlaşma süresince franchise veren tarafından sürekli olarak
ticari ve teknik açıdan desteklenmesi,
yükümlülüklerini içeren bir anlaşmadır."
Franchise sisteminde, franchise verenin ürettiği malların sadece bir bölgede
tekel hakkına sahip olarak satımı söz konusu değildir. Bu sistemde, malların veya
hizmetlerin sürümü kapsamlı ve yeknesak bir pazarlama ve yönetim anlayışı
çerçevesinde yapılır. Franchise sisteminin merkezinde ad, marka, sembol gibi gayri
maddi mallara sahip olan ve üretim, pazarlama ve dağıtım konusundaki ilkeleri
belirleyen, bunlar arasındaki uyumu sağlayan, franchise veren adını alan bir
işletmeci bulunur. Tüketiciler karşısında, sürümü franchise verenin direktifleri
doğrultusunda yapan, belli bölgelerde kendi ad ve hesabına faaliyette bulunan
sürüm birimleri ise, franchise alan olarak ifade edilir.
Franchise sisteminde franchise veren, franchise alanın işletmesi için kapsamlı
bir edim paketi getirmektedir. Bu paket, işletmenin en ince noktasına kadar
donanımını, işletme politikası anlayışını ve işletmenin idari organizasyonunu
içermektedir. Sistem, franchise veren tarafından en ince ayrıntılarına kadar
düzenlenmiştir. Franchise alanlar, sanki sistemin kurucusunun bir şubesiymiş gibi
franchise sistemiyle yoğun ve dikey olarak bütünleşmiş ve bu suretle franchise
verenlerin, franchise alanlar üzerindeki kontrol ve etkisi de artmıştır.
Franchise anlaşması, tek bir malı veya mal gruplarını içermemekte, franchise
alanın işletmesine ilişkin faaliyetlerin tümünü kapsamaktadır. Hatta bu mal ya da mal
gruplarının dışında yalnızca hizmetin sunulduğu ilişkileri içeren düzenlemelerin
franchise anlaşması olarak nitelendirilmesine herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Franchise anlaşmaları ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgiler ışığında; Arçelik
A.Ş. ile yetkili servis işletmeleri arasında akdedilmesi düşünülen yeni anlaşmanın
“franchise anlaşması” tanımına uyup uymadığı aşağıda değerlendirilmiştir.
6 REKABET KURUMU
Akla gelebilecek ilk soru herhangi bir teşebbüsün sahip ve fiilen hakim olduğu
bir “sistem”i (“franchise”ı) kendisi kullanmaksızın başkalarının kullanımına açmasının
franchise anlaşmalarının ruhuna aykırı olup olmadığıdır. Ancak, franchise veren
tarafından oluşturulmuş bir sistemin mutlaka franchise veren tarafından da fiilen
kullanılıyor olması zorunlu değildir. Sistem sahibinin imtiyaz verdiği kişilerle yaptığı
anlaşmalar, franchise anlaşmalarının diğer asli unsurlarını ihtiva ediyorsa, sistem
sahibinin bu sistemin kullanılması vasıtasıyla tüketiciye ulaştırılan mal veya
hizmetlerden, sistemi kullanmaksızın iktisadi menfaat elde ediyor olması, söz konusu
hukuki ilişkiyi bir franchise ilişkisi olmaktan çıkarmamaktadır.
1998/7 sayılı Tebliğ’de öngörülen “franchise anlaşması” tanımında franchise
verenin sistemi bizzat kullanıyor olması şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, Arçelik
A.Ş.’nin satış sonrası servis sistemini kullanmıyor ya da kullanmayacak olması
anılan anlaşmanın Tebliğ’deki asli unsurları taşıması kaydıyla “franchise anlaşması”
olarak nitelendirilmesine engel teşkil etmemektedir.
Bildirime konu anlaşmada taraflar, ne “sürekli ve dönemsel ödeme” (yıllık brüt
cironun belli bir oranı veya maktu olarak yapılan ödeme) şeklinde ne de “ön ödeme”
(anlaşmanın akdi ile yapılan toplu ödeme) şeklinde bir franchise ücreti
kararlaştırmamışlardır.
1998/7 sayılı Tebliğ’de franchise hakkının tanınmasının karşılığı olarak
“doğrudan veya dolaylı ücret” terimi yerine “doğrudan veya dolaylı mali katkı” ifadesi
kullanılmaktadır. Dolayısıyla, kurulması düşünülen satış sonrası servis sistemi,
servis şubeleri kurma yoluna gidilmesi halinde bizzat doğrudan ve pahalı bir yatırım
yapacak olan Arçelik A.Ş.’ye, çok daha az bir maliyetle, hem mamullerin satışının
devamını (veya artmasını) sağlamak hem de müşteri gözünde kendisine ait gözüken
bir işletme organizasyonuna kavuşmak imkanı vereceğinden; yetkili servis
işletmelerinin Arçelik A.Ş.’ye sağladığı bu iktisadi menfaatin 1998/7 sayılı Tebliğ’in
“franchise anlaşması” tanımındaki “dolaylı mali katkı” kapsamında değerlendirilmesi
gerektiği kanaatine varılmıştır.
Anlaşmaya taraf olan tüm yetkili servis işletmeleri, Arçelik markasını
kullanmaktadır ve servis hizmeti verilen işyerlerinde yeknesak bir görünüm sağlamak
durumundadırlar. Anlaşmanın 8.1, 9.4, 10.1 ve 11. maddeleri dikkate alındığında,
anılan maddelerde yer alan hükümlerin yeknesak görünümün sağlanması yönünde
olduğu görülmüştür.
Arçelik A.Ş., birçok tanınmış markada elektrikli ev aletleri üreten firmaları
bünyesinde bulunduran Koç Grubu’na bağlı olarak üretim faaliyetinde bulunmaktadır
ve bu konuda uzmanlaşmıştır. Şirket yetkili servis işletmelerine, satış sonrası tamir
hizmetlerinin görülebilmesi amacıyla, ürettiği elektrikli ev aletlerine ilişkin gizli ve
belirlenmiş bilgileri içeren bir know-how vermektedir. Bu hususa ilişkin hükümler
“Tanımlar (İşçilik Arıza Kitabı)” başlıklı maddede ve 1.1, 13.1. maddelerde yer
almaktadır.
Anlaşma hükümlerine göre, yetkili servis işletmeleri anlaşma süresince teknik
ve mali açıdan desteklenebilecektir. Şirket’in ticari ve teknik açıdan sürekli destek
yükümlülüğü altında olduğunun anlaşmada açıkça ifade edilmemesine karşın hem
anlaşmanın tamamının Medeni Kanun’un 2. maddesi hükmüne dayanan güven
prensibi doğrultusunda hem de anlaşmanın amacını düzenleyen 1. maddesinin
7 REKABET KURUMU
yorumlanması neticesinde; Şirket’in sürekli destek yükümlülüğünü asli bir borç
olarak yüklendiği sonucu doğmaktadır. Bu hususa ilişkin hükümler 9.2 ve 14.
maddelerde yer almaktadır.
Ayrıca Tebliğ’de yer alan diğer hükümler çerçevesinde incelendiğinde, söz
konusu anlaşmanın Tebliğ hükümlerini karşıladığı görülmektedir.
Bildirime konu olan anlaşmanın ilk halinde tavsiye niteliğini aşan dolaylı bir
fiyat tespiti olmasına karşın ek bildirimde yer alan yeni anlaşmanın son halinde
1998/7 sayılı Tebliğ’in 8. maddesinin (e) bendi anlamında doğrudan ya da dolaylı
olarak fiyat kısıtlaması yer almamaktadır. Bu nedenle, söz konusu anlaşmanın anılan
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanabileceği kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; Arçelik A.Ş.’nin yetkili servis
işletmeleri ile oluşturduğu satış sonrası servis sistemi için mevcut anlaşmalara
bireysel muafiyet verilmesi ve bu anlaşmaların yerine akdedilecek yeni anlaşmaya
(Yetkili Servis Sözleşmesi) menfi tesbit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması
talebi ile ilgili olarak;
1) a) Mevcut anlaşmanın “Tanımlamalar” başlıklı maddesinin “Yedek Parça ve İşçilik
Fiyat Katoloğu” tanımında ve 8, 11 ve 17. maddelerinde yer alan rekabeti kısıtlayıcı
hükümlerin kaldırılması ya da doğrudan veya dolaylı olarak fiyat tespiti içermeyecek
bir şekilde düzeltilmesi ve anlaşmanın 7. maddesi hükmünün kaldırılması ya da
yetkili servis işletmelerinin nesnel kalite özelliklerine bağlı kalarak başka
sağlayıcılardan yedek parça almasını engellemeyecek tarzda yeniden kaleme
alınması koşuluyla ve başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süre ile söz konusu
anlaşmaya bireysel muafiyet tanınmasına,
b) Bu koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflara 45
gün süre verilmesine ve bu süre içerisinde, öngörülen düzeltmelerin yapıldığına dair
belgelerin Kurum’a sunulmasına,
c) Aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 56. maddesi uyarınca anlaşmanın geçersiz
olacağının, Kurulumuzca öngörülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam
edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16 ve 17.
maddeleri uyarınca işlem yapılacağının ilgili taraflara bildirilmesine,
2) Arçelik A.Ş. ile yetkili servis işletmeleri arasında akdedilen mevcut anlaşmaların
yerine geçecek olan yeni anlaşma ile yetkili servis işletmelerine, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine aykırı sınırlamalar getirilmesi nedeniyle, menfi tespit belgesi
verilemeyeceğine,
3) Mevcut anlaşmanın yerine akdedilecek olan yeni anlaşmanın ilk halinde tavsiye
niteliğini aşan ve dolaylı fiyat tespiti içeren bir hükmün yer almasına karşın, bu
hükmün ek bildirimde bulunularak 1998/7 sayılı Tebliğ’in 8. maddesinin (e) bendi
anlamında doğrudan ya da dolaylı olarak fiyat kısıtlaması içermeyecek şekilde
düzeltilmesi nedeniyle, sözü edilen anlaşmanın son haliyle 1998/7 sayılı Franchise
Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğuna
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy