1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/A.I.-99/10 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 01-27/263-77
Karar Tarihi : 12.6.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER : Ali ILICAK, Oğuzkan GÜZEL, Cihan AKTAŞ, Metin HASSU
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Temsa Termoteknik San. ve Tic.A.Ş.
Yakacık, Ankara asfaltı, Yanyol, No:25
81450 Kartal-İSTANBUL
Vekili: Av. Mustafa HAKKANİ
Temsa A.Ş. Mersin Yolu Üzeri-ADANA
D- TARAFLAR : - Temsa Termoteknik San. ve Tic. A.Ş.
- Yetki verilen servisler
E- DOSYA KONUSU: Temsa Termoteknik San. ve Tic.A.Ş. (Temsa) Otomotiv
Pazarlama Bölümü ile yetkili satıcıları arasında akdedilen “Yedek Parça Yetkili
Satıcılık Anlaşması”na ve “Yetkili Satıcıların Parça Satışını Düzenleyen
Sirküler”’e menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.6.1998 tarih ve 1560 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8.
maddeleri uyarınca düzenlenen 27.10.1999 tarih, D4/1/A.I.-99/10
sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 8.6.2001 tarih, REK.0.08.00.00/37
sayılı Başkanlık önergesi ile 01-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Bildirilen anlaşma ve mütemmim cüzü niteliğindeki
sirkülerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı hükümler içerdiği için menfi
tespit talebinin reddinin gerektiği; ancak, söz konusu düzenlemelerin 1997/3 sayılı
Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde öngörülen
şartları sağladığı ve grup muafiyeti tanınan anlaşmalar içerisinde yer aldığı,
dolayısıyla Rekabet Kurulu’na bildirim yükümlülüğünün olmadığı, bununla birlikte
anlaşmada sirküler yolu ile değişiklik yapılacak olması durumunda tereddüt doğuran
durumların oluşması halinde Kurumumuza başvurulması hususunun taraflara
bildirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Temsa A.Ş.’nin Kurumumuza yaptığı başvuruda; Temsa’nın Otomotiv
Pazarlama Bölümü’nün pazarlamasını yaptığı Mitsibushi markalı araçların yerli ve
orjinal yedek parçalarının dağıtım anlaşmalarının Kurumumuzca yayınlanan 1997/3
Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne uygun
olarak hazırlandığı belirtilerek, menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmektedir.
Başvuru formunun 6.3. maddesinde de Rekabet Kurulu bu başvuruyu reddederse,
başvurunun muafiyet bildirimi olarak değerlendirilmesi konusunda istemleri olduğu
belirtilmektedir.
Anlaşmanın “Mağaza” başlıklı 3. maddesinde bulunan, "BAYİİ'nin TEMSA
Termo Mekanik Sanayii ve Ticaret A.Ş. Otomotiv Pazarlama Bölümü'nün ithal ettiği
Mitsubishi araçları yedek parçalarının teşhir ve satışı için bölgesindeki standartlara
uygun, kafi bir yedek parça reyonuna havi, depolu ve telefonlu bir mağaza(sı)nın
bulunması gereklidir. Anlaşma imzalandığı tarihte böyle bir mağazası bulunmayan
BAYİİ en geç 1 ay içinde bunları temin ile mükelleftir.", "BAYİİ mağazada tüm
mesaisini bu işe verecek konusunda ehil olan kafi miktarda eleman istihdam
edecektir.", "BAYİİ, TEMSA tarafından kendisine temin ve teslim edilecek amblem,
arma ve MITSUBISHI yazı ve panoları kullanacak TEMSA'ca önerilen yerlere
asacaktır." gibi yükümlülüklerin yetkili satıcıların bağımsız birer teşebbüs olarak
karar alma süreçlerini kısıtlaması nedeniyle Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir
ihlalin söz konusu olduğu, bu nedenle Kanun'un 8. maddesi gereğince talep edilen
Menfi Tespit Belgesinin verilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Ancak bu hükümlerin
1997/3 sayılı Tebliğ'in 3. maddesinin (c-1) bendinde belirtilen “reklam
yapmak,...,satış ağı oluşturmak,..., nitelikli eleman çalıştırmak gibi satış artırma
uygulamalarında bulunma” hükmü çerçevesinde grup muafiyeti kapsamına giren
yükümlülükler arasında sayıldığı görülmektedir.
Öte yandan, anlaşmanın “Siparişler” başlıklı 8. maddesinde yer alan "Sipariş
şekil ve şartları TEMSA'ca sirküler olarak yayınlanır ve bayilere gönderilir" şekindeki,
yayımlanacak düzenlemelerin de anlaşmanın mütemmim cüzü olarak kabul edilmesi
sonucunu doğuran hüküm, anlaşmanın geleceğine yönelik olarak bir belirsizliğe
neden olmaktadır. Anlaşmanın tadili anlamına gelecek olan bu düzenlemelerin de
rekabet hukuku mevzuatı açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir. Bu
aşamada bildirilen anlaşmaya ekli olan 1.1.1998 tarih ve III nolu sirkülerin; “Satış
Şartları” başlıklı 1. maddesinin alt bölümlerinde, yetkili satıcı ile sağlayıcı Temsa
arasındaki siparişlerin şartlarına, bölge içerisinde başka yetkili satıcılık ihdas
edilebileceğine, Temsa’nın bölge içerisinde direkt perakende satış yapabileceğine,
toplu satışlarda izlenecek prosedüre ve bildirim yükümlülüklerine ilişkin hükümler
bulunmaktadır. Getirilen bu düzenlemelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’ un 4. maddesi kapsamında olmadığı görülmektedir. Ancak anılan
maddenin 1.7. numaralı bölümünde yer alan düzenlemeyle tek taraflı temin
yükümlülüğünün getirildiği saptanmıştır. Bu bölümde yer alan "BAYİİ, Mitsubishi
motorlu araçlarının her türlü yerli ve ithal parçasını ve aksesuarlarını TEMSA'dan
alacaktır." hükmü Kanun'un 4. maddesini ihlal etmekle birlikte, 1997/3 sayılı Tebliğ'in
"Grup Muafiyeti Kapsamına Giren Yükümlülükler" başlıklı 3. maddesinde yer alan ve
“anlaşma konusu malları yeniden satış amacıyla yalnız diğer taraftan alma”yı söz
3 REKABET KURUMU
konusu yükümlülükler arasında sayan düzenleme çerçevesinde grup muafiyeti
kapsamında yer almaktadır.
İ- SONUÇ
1- Bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a
aykırı hükümler taşıması nedeniyle menfi tespit belgesi verilmesi talebinin reddine;
2- Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ekindeki bildirim
formunda unvan ve adresleri belirtilen teşebbüsler arasında Mitsubishi marka
araçların yerli ve orijinal yedek parçalarının dağıtımı konusunda yapılan “Yedek
Parça Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ile eki “Temsa A.Ş. Otomotiv Pazarlama Bölümü
Yetkili Satıcılarının Tabi Olduğu III no’lu Yedek Parça Satış Esasları” başlıklı
sirkülerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi
hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulma koşullarını belirleyen
1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde
öngörülen şartları sağladığına ve grup muafiyeti tanınan anlaşmalar içerisinde yer
aldığına; dolayısıyla ilgili sözleşme ve sirküler için Rekabet Kurulu’na bildirim
yükümlülüğünün bulunmadığına;
3- Bildirilen anlaşmada belirtilen “mütemmim cüz” niteliğindeki sirkülerle
yapılacak düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması ve bu
konuda ortaya çıkabilecek tereddütlerin varlığı halinde Kurumumuza bildirimde
bulunulması gerektiğinin taraflara bildirilmesine;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy